27. sirāvyadhavidhiradhyāyaḥ

Adhikarana sirAvyadhavidhiradhyAyaH (2) · Śloka 2

ਅਥਾਤਃ ਸਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਧਿਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸੂਤ੍ਰੇ|੨|

Adhikarana shuddharaktasya lakShaNam shuddharaktasyArogyahetutvam (1-2) · Śloka 2

ਮਧੁਰਂ ਲਵਣਂ ਕਿਞ੍ਚਿਦਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਮਸਂਹਤਮ੍| ਪਦ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਗੋਪਹੇਮਾਵਿਸ਼ਸ਼ਲੋਹਿਤਲੋਹਿਤਮ੍||੧|| ਲੋਹਿਤਂ ਪ੍ਰਭਵਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ, ਤਨੋਸ੍ਤੇਨੈਵ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਃ| |੨|

Adhikarana raktasya duShTikAraNam (2) · Śloka 2

| ਤਤ੍ਪਿਤ੍ਤਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਲੈਃ ਪ੍ਰਾਯੋ ਦੂਸ੍ਯਤੇ|੨|

Adhikarana duShTaraktasya kAryam duShTaraktakAryasya sAmAnyalakShaNam (2-5) · Śloka 5

| ਕੁਰੁਤੇ ਤਤਃ||੨|| ਵਿਸਰ੍ਪਵਿਦ੍ਰਧਿਪ੍ਲੀਹਗੁਲ੍ਮਾਗ੍ਨਿਸਦਨਜ੍ਵਰਾਨ੍| ਮੁਖਨੇਤ੍ਰਸ਼ਿਰੋਰੋਗਮਦਤਡ੍ਲਵਣਾਸ੍ਯਤਾਃ||੩|| ਕੁਸ੍ਠਵਾਤਾਸ੍ਰਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਕਟ੍ਵਮ੍ਲੋਦ੍ਗਿਰਣਭ੍ਰਮਾਨ੍| ਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰੂਕ੍ਸਾਦ੍ਯੈਰੂਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਗਦਾਃ||੪|| ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਾਧ੍ਯਾ ਨ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਚ ਰਕ੍ਤਪ੍ਰਕੋਪਜਾਃ| |੫|

Adhikarana duShTaraktakAryasya pratIkAraH (5) · Śloka 5

| ਤੇਸੁ ਸ੍ਰਾਵਯਿਤੁਂ ਰਕ੍ਤਮੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤਂ ਵ੍ਯਧਯੇਤ੍ਸਿਰਾਮ੍||੫||

Adhikarana unaShoDashAbdAdInAM sirAvyAdhaniShedhaH (6-9) · Śloka 9

ਨ ਤੂਨਸੋਡਸ਼ਾਤੀਤਸਪ੍ਤਤ੍ਯਬ੍ਦਸ੍ਰੁਤਾਸਜਾਮ੍| ਅਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਸ੍ਵੇਦਿਤਾਤ੍ਯਰ੍ਥਸ੍ਵੇਦਿਤਾਨਿਲਰੋਗਿਣਾਮ੍||੬|| ਗਰ੍ਭਿਣੀਸੂਤਿਕਾਜੀਰ੍ਣਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸਿਨਾਮ੍| ਅਤੀਸਾਰੋਦਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਪਾਣ੍ਡੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਸ਼ੋਫਿਨਾਮ੍||੭|| ਸ੍ਨੇਹਪੀਤੇ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੇਸੁ ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਰ੍ਮਸੁ| ਨਾਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਂ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਨ੍ਨ ਤਿਰ੍ਯਙ੍ਗਾਪ੍ਯਨੁਤ੍ਥਿਤਾਮ੍||੮|| ਨਾਤਿਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣਵਾਤਾਭ੍ਰੇਸ੍ਵਨ੍ਯਤ੍ਰਾਤ੍ਯਯਿਕਾਦ੍ਗਦਾਤ੍| |੯|

Adhikarana shiroroge netraroge ca vedhyAH sirAH (9-10) · Śloka 10

| ਸ਼ਿਰੋਨੇਤ੍ਰਵਿਕਾਰੇਸੁ ਲਲਾਟ੍ਯਾਂ ਮੋਕ੍ਸਯੇਤ੍ਸਿਰਾਮ੍||੯|| ਆਪਾਙ੍ਗ੍ਯਾਮੁਪਨਾਸ੍ਯਾਂ ਵਾ| |੧੦|

Adhikarana karNarogeShu sirAH (10) · Śloka 10

ਕਰ੍ਣਰੋਗੇਸੁ ਕਰ੍ਣਜਾਮ੍| |੧੦|

Adhikarana nAsAroge sirAH (10) · Śloka 10

| ਨਾਸਾਰੋਗੇਸੁ ਨਾਸਾਗ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍|੧੦|

Adhikarana pInase sirAH (10-11) · Śloka 11

| ਨਾਸਾਲਲਾਟਯੋਃ||੧੦|| ਪੀਨਸੇ| |੧੧|

Adhikarana mukharogeShu sirAH (11) · Śloka 11

ਮੁਖਰੋਗੇਸੁ ਜਿਹ੍ਵੌਸ੍ਠਹਨੁਤਾਲੁਗਾਃ| |੧੧|

Adhikarana jatrUrdhvagranthiShu sirAH (11) · Śloka 11

| ਜਤ੍ਰੂਰ੍ਧ੍ਵਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸੁ ਗ੍ਰੀਵਾਕਰ੍ਣਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਿਰਃਸ਼੍ਰਿਤਾਃ||੧੧||

Adhikarana unmAde sirAH (12) · Śloka 12

ਉਰੋਪਾਙ੍ਗਲਲਾਟਸ੍ਥਾ ਉਨ੍ਮਾਦੇ| |੧੨|

Adhikarana apasmAre sirAH shirorogAdiShu sAmAnyataH sirAH (12) · Śloka 12

ਪਸ੍ਮਤੌ ਪੁਨਃ| ਹਨੁਸਨ੍ਧੌ ਸਮਸ੍ਤੇ ਵਾ ਸ਼ਿਰਾਂ ਭ੍ਰੂਮਧ੍ਯਗਾਮਿਨੀਮ੍||੧੨||

Adhikarana vidradhipArshcashUlayoH sirAH (13) · Śloka 13

ਵਿਦ੍ਰਧੌ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੂਲੇ ਚ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕਕ੍ਸਾਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰੇ| |੧੩|

Adhikarana tRutIyakajvare sirAH (13) · Śloka 13

| ਤਤੀਯਕੇਂਸਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ|੧੩|

Adhikarana caturthakajvare sirAH (13) · Śloka 13

| ਸ੍ਕਨ੍ਧਸ੍ਯਾਧਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਕੇ||੧੩||

Adhikarana sashUlaprAvAhikAyAM sirAH (14) · Śloka 14

ਪ੍ਰਵਾਹਿਕਾਯਾਂ ਸ਼ੂਲਿਨ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰੋਣਿਤੋ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾਂ| |੧੪|

Adhikarana shukrarogemeDhraroge ca sirAH (14) · Śloka 14

| ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੇਢ੍ਰਾਮਯੇ ਮੇਢ੍ਰੇ|੧੪|

Adhikarana galagaNDayoH sirAH (14) · Śloka 14

| ਊਰੁਗਾਂ ਗਲਗਣ੍ਡਯੋਃ||੧੪||

Adhikarana gRudhrasyAM sirAH (15) · Śloka 15

ਗਧ੍ਰਸ੍ਯਾਂ ਜਾਨੁਨੋਧਸ੍ਤਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੇ| |੧੫|

Adhikarana apacyAM sirAH (15) · Śloka 15

| ਇਨ੍ਦ੍ਰਬਸ੍ਤੇਰਧੋਪਚ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇ|੧੫|

Adhikarana sakthishUle kroShTukashIrShake ca sirAH (15-16) · Śloka 16

| ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੇ||੧੫|| ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗੁਲ੍ਫਸ੍ਯ ਸਕ੍ਥ੍ਯਰ੍ਤੌ, ਤਥਾ ਕ੍ਰੋਸ੍ਟੁਕਸ਼ੀਰ੍ਸਕੇ| |੧੬|

Adhikarana pAdadAhAdiShu ShaTsu sirAH (16-17) · Śloka 17

| ਪਾਦਦਾਹੇ ਖੁਡੇ ਹਰ੍ਸੇ ਵਿਪਾਦ੍ਯਾਂ ਵਾਤਕਣ੍ਟਕੇ||੧੬|| ਚਿਪ੍ਪੇ ਚ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇ ਵਿਧ੍ਯੇਦੁਪਰਿ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਮਰ੍ਮਣਃ| |੧੭|

Adhikarana vishvAcyAM sirAH (17) · Śloka 17

| ਗਧ੍ਰਸ੍ਯਾਮਿਵ ਵਿਸ਼੍ਵਾਚ੍ਯਾਮ੍|੧੭|

Adhikarana yathoktasirANAmadarshane tadAsannAH sirAH (17-18) · Śloka 18

| ਯਥੋਕ੍ਤਾਨਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨੇ||੧੭|| ਮਰ੍ਮਹੀਨੇ ਯਥਾਸਨ੍ਨੇ ਦੇਸ਼ੇਨ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਧਯੇਤ੍ ਸਿਰਾਮ੍| |੧੮|

Adhikarana sirAvyadhavidhiH kaNThordhasirANAM yantraNam (18-22) · Śloka 22

| ਅਥ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਤਨੁਃ ਸਜ੍ਜਸਰ੍ਵੋਪਕਰਣੋ ਬਲੀ||੧੮|| ਕਤਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਰਸਾਨ੍ਨਪ੍ਰਤਿਭੋਜਿਤਃ| ਅਗ੍ਨਿਤਾਪਾਤਪਸ੍ਵਿਨ੍ਨੋ ਜਾਨੂਚ੍ਚਾਸਨਸਂਸ੍ਥਿਤਃ||੧੯|| ਮਦੁਪਟ੍ਟਾਤ੍ਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਜਾਨੁਸ੍ਥਾਪਿਤਕੂਰ੍ਪਰਃ| ਮੁਸ੍ਟਿਭ੍ਯਾਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਗਰ੍ਭਾਭ੍ਯਾਂ ਮਨ੍ਯੇ ਗਾਢਂ ਨਿਪੀਡਯੇਤ੍||੨੦|| ਦਨ੍ਤਪ੍ਰਪੀਡਨੋਤ੍ਕਾਸਗਣ੍ਡਾਧ੍ਮਾਨਾਨਿ ਚਾਚਰੇਤ੍| ਪਸ੍ਠਤੋ ਯਨ੍ਤ੍ਰਯੇਚ੍ਚੈਨਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਵੇਸ੍ਟਯਨ੍ਨਰਃ||੨੧|| ਕਨ੍ਧਰਾਯਾਂ ਪਰਿਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਨ੍ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਵਾਮਤਰ੍ਜਨੀਮ੍| ਏਸੋਨ੍ਤਰ੍ਮੁਖਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਾਂ ਸਿਰਾਣਾਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਣੇ ਵਿਧਿਃ||੨੨||

Adhikarana sirotthApanavidhiH (23) · Śloka 23

ਤਤੋ ਮਧ੍ਯਮਯਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾ ਵੈਦ੍ਯੋਙ੍ਗੁਸ੍ਠਵਿਮੁਕ੍ਤਯਾ| ਤਾਡਯੇਤ੍|੨੩|

Adhikarana sirAlakShIkaraNavidhiH sirAmokShaNavidhiH (23-25) · Śloka 25

| ਉਤ੍ਥਿਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਪੀਡਨੈਃ||੨੩|| ਕੁਠਾਰ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸਯੇਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਵਾਮਹਸ੍ਤਗਹੀਤਯਾ| ਫਲੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਸੁਨਿਸ੍ਕਮ੍ਪਂ ਸਿਰਾਂ, ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਮੋਕ੍ਸਯੇਤ੍||੨੪|| ਤਾਡਯਨ੍ ਪੀਡਯਂਸ਼੍ਚੈਨਾਂ| |੨੫|

Adhikarana upanAsikAyA vyadhanam (25) · Śloka 25

ਵਿਧ੍ਯੇਦ੍ਵ੍ਰੀਹਿਮੁਖੇਨ ਤੁ| ਅਙ੍ਗੁਸ੍ਠੇਨੋਨ੍ਨਮਯ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਨਾਸਿਕਾਮੁਪਨਾਸਿਕਾਮ੍||੨੫||

Adhikarana jihvAdhaH sirAvyadham (26) · Śloka 26

ਅਭ੍ਯੁਨ੍ਨਤਵਿਦਸ੍ਟਾਗ੍ਰਜਿਹ੍ਵਸ੍ਯਾਧਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਯਾਮ੍| |੨੬|

Adhikarana grIvAsirANAM yantraNam (26) · Śloka 26

| ਯਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤ੍ਸ੍ਤਨਯੋਰੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗ੍ਰੀਵਾਸ਼੍ਰਿਤਸਿਰਾਵ੍ਯਧੇ||੨੬||

Adhikarana bhujasirANaM yantraNam (27) · Śloka 27

ਪਸਾਣਗਰ੍ਭਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਾਨੁਸ੍ਥੇ ਪ੍ਰਸਤੇ ਭੁਜੇ| ਕੁਕ੍ਸੇਰਾਰਭ੍ਯ ਮਦਿਤੇ ਵਿਧ੍ਯੇਦ੍ਬਦ੍ਧੋਰ੍ਧ੍ਵਪਟ੍ਟਕੇ||੨੭||

Adhikarana hastasirANAM yantraNam (28-29) · Śloka 29

ਵਿਧ੍ਯੇਦ੍ਧਸ੍ਤਸ਼ਿਰਾਂ ਬਾਹਾਵਨਾਕੁਞ੍ਚਿਤਕੂਰ੍ਪਰੇ| ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸੁਖੋਪਵਿਸ੍ਟਸ੍ਯ ਮੁਸ੍ਟਿਮਙ੍ਗੁਸ੍ਠਗਾਰ੍ਭਿਣਮ੍||੨੮|| ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵੇਧ੍ਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚ ਪਟ੍ਟਿਕਾਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੇ| |੨੯|

Adhikarana pArshvasirANAM yantraNam (29) · Śloka 29

| ਵਿਧ੍ਯੇਦਾਲਮ੍ਬਮਾਨਸ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਃ ਸਿਰਾਮ੍||੨੯||

Adhikarana meDhrasirANAM yantraNam (30) · Śloka 30

ਪ੍ਰਹਸ੍ਟੇ ਮੇਹਨੇ| |੩੦|

Adhikarana ja~gghAsirANAM yantraNam (30) · Śloka 30

ਜਙ੍ਘਾਸਿਰਾਂ ਜਾਨੁਨ੍ਯਕੁਞ੍ਚਿਤੇ| |੩੦|

Adhikarana pAdasirANAM yantraNam (30-32) · Śloka 32

| ਪਾਦੇ ਤੁ ਸੁਸ੍ਥਿਤੇਧਸ੍ਤਾਜ੍ਜਾਨੁਸਨ੍ਧੇਰ੍ਨਿਪੀਡਿਤੇ||੩੦|| ਗਾਢਂ ਕਰਾਭ੍ਯਾਮਾਗੁਲ੍ਫਂ ਚਰਣੇ ਤਸ੍ਯ ਚੋਪਰਿ| ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਕੁਞ੍ਚਿਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਰੂਢੇ ਹਸ੍ਤਵਤ੍ਤਤਃ||੩੧|| ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍ਸਿਰਾਮ੍| |੩੨|

Adhikarana anuktasirANAM yantraNam (32) · Śloka 32

ਇਤ੍ਥਮਨੁਕ੍ਤੇਸ੍ਵਪਿ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍| ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇਸੁ ਤਤ੍ਤਦ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਮੁਪਾਯਵਿਤ੍||੩੨||

Adhikarana vrIhimukhasya nikhananam kuThArikAyA nikhananam (33) · Śloka 33

ਮਾਂਸਲੇ ਨਿਕ੍ਸਿਪੇਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵ੍ਰੀਹ੍ਯਾਸ੍ਯਂ ਵ੍ਰੀਹਿਮਾਤ੍ਰਕਮ੍| ਯਵਾਰ੍ਧਮਸ੍ਥ੍ਨਾਮੁਪਰਿ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯਨ੍ ਕੁਠਾਰਿਕਾਮ੍||੩੩||

Adhikarana samyagviddhAlakShaNam (34) · Śloka 34

ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਦ੍ਧਾ ਸ੍ਰਵੇਦ੍ਧਾਰਾਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰੇ ਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਨ ਸ੍ਰਵੇਤ੍| |੩੪|

Adhikarana durviddhAlakShaNam atividdhAlakShaNam (34-35) · Śloka 35

| ਅਲ੍ਪਕਾਲਂ ਵਹਤ੍ਯਲ੍ਪਂ, ਦੁਰ੍ਵਿਦ੍ਧਾ ਤੈਲਚੂਰ੍ਣਨੈਃ||੩੪|| ਸਸ਼ਬ੍ਦਮਤਿਵਿਦ੍ਧਾ ਤੁ ਸ੍ਰਵੇਦ੍ਦੁਃਖੇਨ ਧਾਰ੍ਯਤੇ| |੩੫|

Adhikarana raktAvarodhakAraNAni (35-36) · Śloka 36

| ਭੀਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਕੁਣ੍ਠਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਤਿਤਪ੍ਤਯਃ||੩੫|| ਕ੍ਸਾਮਤ੍ਵਵੇਗਿਤਾਸ੍ਵੇਦਾ ਰਕ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਰੁਤਿਹੇਤਵਃ| |੩੬|

Adhikarana samyaksrAvArthamauShadham (36-37) · Śloka 37

| ਅਸਮ੍ਯਗਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ੍ਰਵਤਿ ਵੇਲ੍ਲਵ੍ਯੋਸਨਿਸਾਨਤੈਃ||੩੬|| ਸਾਗਾਰਧੂਮਲਵਣਤੈਲੈਰ੍ਦਿਹ੍ਯਾਚ੍ਛਿਰਾਮੁਖਮ੍| |੩੭|

Adhikarana samyaksrAvanirvAhArthamauShadham (37) · Śloka 37

| ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਵਤ੍ਤੇ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਤੈਲੇਨ ਲਵਣੇਨ ਚ||੩੭||

Adhikarana duShThAsramevAgre sirAH sravanti (38) · Śloka 38

ਅਗ੍ਰੇ ਸ੍ਰਵਤਿ ਦੁਸ੍ਟਾਸ੍ਰਂ ਕੁਸੁਮ੍ਭਾਦਿਵ ਪੀਤਿਕਾ| |੩੮|

Adhikarana svayaM sthitaM raktaM nAharet (38) · Śloka 38

| ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਤਿਸ੍ਠੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧਂ ਤਦਿਤਿ ਨਾਹਰੇਤ੍||੩੮||

Adhikarana mUrcchAyAM pratIkAraH (39) · Śloka 39

ਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਯਾਂ ਵੀਜਿਤੇ ਵ੍ਯਜਨੈਃ ਪੁਨਃ| ਸ੍ਰਾਵਯੇਨ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਤਿ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਪਰੇਦ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਹੇਪਿ ਵਾ||੩੯||

Adhikarana vAtaduShTaraktasya lakShaNam (40) · Śloka 40

ਵਾਤਾਚ੍ਛ੍ਯਾਵਾਰੁਣਂ ਰੂਕ੍ਸਂ ਵੇਗਸ੍ਰਾਵ੍ਯਚ੍ਛਫੇਨਿਲਮ੍| |੪੦|

Adhikarana pittaduShTarakasya lakShaNam (40) · Śloka 40

| ਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ ਪੀਤਾਸਿਤਂ ਵਿਸ੍ਰਮਸ੍ਕਨ੍ਦ੍ਯੌਸ੍ਣ੍ਯਾਤ੍ਸਚਨ੍ਦ੍ਰਿਕਮ੍||੪੦||

Adhikarana kaphaduShTaraktasya lakShaNam (41) · Śloka 41

ਕਫਾਤ੍ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਮਸਕ੍ਪਾਣ੍ਡੁ ਤਨ੍ਤੁਮਤ੍ਪਿਚ੍ਛਿਲਂ ਘਨਮ੍| |੪੧|

Adhikarana dvandvaduShTaraktasya lakShaNam (41) · Śloka 41

| ਸਂਸਸ੍ਟਲਿਙ੍ਗਂ ਸਂਸਰ੍ਗਾਤ੍|੪੧|

Adhikarana tridoShaduShTaraktasya lakShaNam (41) · Śloka 41

| ਤ੍ਰਿਦੋਸਂ ਮਲਿਨਾਵਿਲਮ੍||੪੧||

Adhikarana srAvapramANam (42) · Śloka 42

ਅਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਬਲਿਨੋਪ੍ਯਸ੍ਰਂ ਨ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਤ੍ਸ੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਪਰਮ੍| ਅਤਿਸ੍ਰੁਤੌ ਹਿ ਮਤ੍ਯੁਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਾਰੁਣਾ ਵਾ ਚਲਾਮਯਾਃ||੪੨||

Adhikarana atisrAve bheShajam (43) · Śloka 43

ਤਤ੍ਰਾਭ੍ਯਙ੍ਗਰਸਕ੍ਸੀਰਰਕ੍ਤਪਾਨਾਨਿ ਭੇਸਜਮ੍| |੪੩|

Adhikarana srutaraktasyAnantaraM kRutyam (43-44) · Śloka 44

| ਸ੍ਰੁਤੇ ਰਕ੍ਤੇ ਸ਼ਨੈਰ੍ਯਨ੍ਤ੍ਰਮਪਨੀਯ ਹਿਮਾਮ੍ਬੁਨਾ||੪੩|| ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯ ਤੈਲਪ੍ਲੋਤਾਕ੍ਤਂ ਬਨ੍ਧਨੀਯਂ ਸਿਰਾਮੁਖਮ੍| |੪੪|

Adhikarana asamyakshuddhaupunaH srAvakAlaH (44-45) · Śloka 45

| ਅਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਭੂਯਃ ਸਾਯਮਹ੍ਨ੍ਯਪਰੇਪਿ ਵਾ||੪੪|| ਸ੍ਨੇਹੋਪਸ੍ਕਤਦੇਹਸ੍ਯ ਪਕ੍ਸਾਦ੍ਵਾ ਭਸ਼ਦੂਸਿਤਮ੍| |੪੫|

Adhikarana ki~jcidduShTaraktasheShe~api na srutiH (45-46) · Śloka 46

| ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਧਿ ਸ਼ੇਸੇ ਦੁਸ੍ਟਾਸ੍ਰੇ ਨੈਵ ਰੋਗੋਤਿਵਰ੍ਤਤੇ||੪੫|| ਸਸ਼ੇਸਮਪ੍ਯਤੋ ਧਾਰ੍ਯਂ ਨ ਚਾਤਿਸ੍ਰੁਤਿਮਾਚਰੇਤ੍| |੪੬|

Adhikarana duShTaraktasheShasya shRu~ggAdibhirharaNam (46) · Śloka 46

| ਹਰੇਚ੍ਛਙ੍ਗਾਦਿਭਿਃ ਸ਼ੇਸਮ੍|੪੬|

Adhikarana athavA tasya shItopacArAdibhiH prasAdanam (46-47) · Śloka 47

| ਪ੍ਰਸਾਦਮਥਵਾ ਨਯੇਤ੍||੪੬|| ਸ਼ੀਤੋਪਚਾਰਪਿਤ੍ਤਾਸ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਸ਼ੁਦ੍ਧਿਵਿਸ਼ੋਸਣੈਃ| ਦੁਸ੍ਟਂ ਰਕ੍ਤਮਨੁਦ੍ਰਿਕ੍ਤਮੇਵਮੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦਯੇਤ੍||੪੭||

Adhikarana atisrAve stambhanam (48) · Śloka 48

ਰਕ੍ਤੇ ਤ੍ਵਤਿਸ੍ਠਤਿ ਕ੍ਸਿਪ੍ਰਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਨੀਮਾਚਰੇਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍| |੪੮|

Adhikarana stambhana visheShaH (48-50) · Śloka 50

| ਰੋਧ੍ਰਪ੍ਰਿਯਙ੍ਗੁਪਤ੍ਤਙ੍ਗਮਾਸਯਸ੍ਟ੍ਯਾਹ੍ਵਗੈਰਿਕੈਃ||੪੮|| ਮਤ੍ਕਪਾਲਾਞ੍ਜਨਕ੍ਸੌ ਮਮਸੀਕ੍ਸੀਰਿਤ੍ਵਗਙ੍ਕੁਰੈਃ| ਵਿਚੂਰ੍ਣਯੇਦ੍ਵ੍ਰਣਮੁਖਂ ਪਦ੍ਮਕਾਦਿਹਿਮਂ ਪਿਬੇਤ੍||੪੯|| ਤਾਮੇਵ ਵਾ ਸਿਰਾਂ ਵਿਧ੍ਯੇਦ੍ਵ੍ਯਧਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਨਨ੍ਤਰਮ੍| ਸਿਰਾਮੁਖਂ ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਦਹੇਤ੍ਤਪ੍ਤਸ਼ਲਾਕਯਾ||੫੦||

Adhikarana srutaraktasya pathyaniyamakAlAvadhiH (51) · Śloka 51

ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾ ਯਨ੍ਤ੍ਰਨਿਪੀਡਨੇਨ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮਾਯਾਨ੍ਤਿ ਪੁਨਰ੍ਨ ਯਾਵਤ੍| ਦੋਸਾਃ ਪ੍ਰਦੁਸ੍ਟਾ ਰੁਧਿਰਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਸ੍ਤਾਵਦ੍ਧਿਤਾਹਾਰਵਿਹਾਰਭਾਕ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍||੫੧||

Adhikarana pathyam ukte pathye yuktiH (52) · Śloka 52

ਨਾਤ੍ਯੁਸ੍ਣਸ਼ੀਤਂ ਲਘੁ ਦੀਪਨੀਯਂ ਰਕ੍ਤੇਪਨੀਤੇ ਹਿਤਮਨ੍ਨਪਾਨਮ੍| ਤਦਾ ਸ਼ਰੀਰਂ ਹ੍ਯਨਵਸ੍ਥਿਤਾਸ ਗਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ੇਸਾਦਿਤਿ ਰਕ੍ਸਿਤਵ੍ਯਃ||੫੨||

Adhikarana vishuddharaktasya lakShaNam (27) · Śloka 27

ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਵਰ੍ਣੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾ- ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਮਵ੍ਯਾਹਤਪਕ੍ਤਵੇਗਮ੍| ਸੁਖਾਨ੍ਵਿਤਂ ਪੁਸ੍ਟਿਬਲੋਪਪਨ੍ਨਂ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਰਕ੍ਤਂ ਪੁਰੁਸਂ ਵਦਨ੍ਤਿ||੫੩|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇ ਸ਼ਿਰਾਵ੍ਯਧਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੭||