28. bhagandarapratiṣēdhādhyāyaḥ

Adhikarana bhagandarapratiShedhAdhyAyaH bhagandarasya nidAnaM lakShaNaM ca (2-5) · Śloka 5

ਅਥਾਤੋ ਭਗਨ੍ਦਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ| ਇਤਿ ਹ ਸ੍ਮਾਹੁਰਾਤ੍ਰੇਯਾਦਯੋ ਮਹਰ੍ਸਯਃ| (ਗਦ੍ਯਸ਼ੁਤ੍ਰੇ||੨|| ) ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਪਸ੍ਠਗਮਨਕਠਿਨੋਤ੍ਕਟਕਾਸਨੈਃ| ਅਰ੍ਸ਼ੋਨਿਦਾਨਾਭਿਹਿਤੈਰਪਰੈਸ਼੍ਚ ਨਿਸੇਵਿਤੈਃ||੧|| ਅਨਿਸ੍ਟਾਦਸ੍ਟਪਾਕੇਨ ਸਦ੍ਯੋ ਵਾ ਸਾਧੁਗਰ੍ਹਣੈਃ| ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਪਿਟਿਕਾਪੂਰ੍ਵੋ ਯੋਙ੍ਗੁਲੇ ਹ੍ਯਙ੍ਗੁਲੇਪਿ ਵਾ||੨|| ਪਾਯੋਰ੍ਵ੍ਰਣੋਨ੍ਤਰ੍ਬਾਹ੍ਯੋ ਵਾ ਦੁਸ੍ਟਾਸਙ੍ਮਾਂਸਗੋ ਭਵੇਤ੍| ਬਸ੍ਤਿਮੂਤ੍ਰਾਸ਼ਯਾਭ੍ਯਾਸਗਤਤ੍ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਤ੍ਮਕਃ||੩|| ਭਗਨ੍ਦਰਃ ਸ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਦਾਰਯਤ੍ਯਕ੍ਰਿਯਾਵਤਃ| ਭਗਬਸ੍ਤਿਗੁਦਾਂਸ੍ਤੇਸੁ ਦੀਰ੍ਯਮਾਣੇਸੁ ਭੂਰਿਭਿਃ||੪|| ਵਾਤਮੂਤ੍ਰਸ਼ਕਚ੍ਛੁਕ੍ਰਂ ਖੈਃ ਸੂਕ੍ਸ੍ਮੈਰ੍ਵਮਤਿ ਕ੍ਰਮਾਤ੍| |੫|

Adhikarana bhaga aShTavidhatvam (5) · Śloka 5

| ਦੋਸੈਃ ਪਥਗ੍ਯੁਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰਾਗਨ੍ਤੁਃ ਸੋਸ੍ਟਮਃ ਸ੍ਮਤਃ||੫||

Adhikarana apavkashophasya piTikAtvam pavkoshophasya bhagandaratvam (6) · Śloka 6

ਅਪਕ੍ਵਂ ਪਿਟਿਕਾਮਾਹੁਃ ਪਾਕਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭਗਨ੍ਦਰਮ੍| |੬|

Adhikarana bhagandarakRut piTikAyA lakShaNam (6-7) · Śloka 7

| ਗੂਢਮੂਲਾਂ ਸਸਂਰਮ੍ਭਾਂ ਰੁਗਾਢ੍ਯਾਂ ਰੂਢਕੋਪਿਨੀਮ੍||੬|| ਭਗਨ੍ਦਰਕਰੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਟਿਕਾਂ ਨ ਤ੍ਵਤੋਨ੍ਯਥਾ| |੭|

Adhikarana vAtajAyAH piTikAyA lakShaNam (7-8) · Śloka 8

| ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਯਾਵਾਰੁਣਾ ਤੋਦਭੇਦਸ੍ਫੁਰਣਰੁਕ੍ਕਰੀ||੭|| ਪਿਟਿਕਾ ਮਾਰੁਤਾਤ੍| |੮|

Adhikarana pittajAyAH piTikAyA lakShaNam (8) · Śloka 8

ਪਿਤ੍ਤਾਦੁਸ੍ਟ੍ਰਗ੍ਰੀਵਾਵਦੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ| ਰਾਗਿਣਿ ਤਨੁਰੂਸ੍ਮਾਢ੍ਯਾ ਜ੍ਵਰਧੂਮਾਯਨਾਨ੍ਵਿਤਾ||੮||

Adhikarana kaphajAyAH piTikAyA lakShaNam (9) · Śloka 9

ਸ੍ਥਿਰਾ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਮਹਾਮੂਲਾ ਪਾਣ੍ਡੁਃ ਕਣ੍ਡੁਮਤੀ ਕਫਾਤ੍| |੯|

Adhikarana vAtapittajAyAH piTikAyA lakShaNam (9) · Śloka 9

| ਸ਼੍ਯਾਵਾ ਤਾਮ੍ਰਾ ਸਦਾਹੋਸਾ ਘੋਰਰੁਗ੍ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਜਾ||੯||

Adhikarana vAtakaphajAyAH piTikAyA lakShaNam (10) · Śloka 10

ਪਾਣ੍ਡੁਰਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਾਸ਼੍ਯਾਵਾ ਕਚ੍ਛ੍ਰਪਾਕਾ ਕਫਾਨਿਲਾਤ੍| |੧੦|

Adhikarana sarvajAyAH piTikAyA lakShaNam (10-11) · Śloka 11

| ਪਾਦਾਙ੍ਗੁਸ੍ਠਸਮਾ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦੋਸੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧਵ੍ਯਥਾ||੧੦|| ਸ਼ੂਲਾਰੋਚਕਤਡ੍ਦਾਹਜ੍ਵਰਚ੍ਛਰ੍ਦਿਰੁਪਦ੍ਰੁਤਾ| |੧੧|

Adhikarana etAH pakvA vraNA bhavanti (11) · Śloka 11

ਵ੍ਰਣਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਾਃ ਪਕ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਮਾਦਾਤ੍| |੧੧|

Adhikarana 1 shataponakasya bhagandarasya lakShaNam (11-13) · Śloka 13

| ਤਤ੍ਰ ਵਾਤਜਾ||੧੧|| ਚੀਯਤੇਣੁਮੁਖੈਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰੈਃ ਸ਼ਤਪੋਨਕਵਤ੍ ਕ੍ਰਮਾਤ੍| ਅਚ੍ਛਂ ਸ੍ਰਵਦ੍ਭਿਰਾਸ੍ਰਾਵਮਜਸ੍ਰਂ ਫੇਨਸਂਯੁਤਮ੍||੧੨|| ਸ਼ਤਪੋਨਕਸਂਜ੍ਞੋਯਮ੍| |੧੩|

Adhikarana 2 uShTragrIvasya bhagandarasya lakShaNam (13) · Śloka 13

ਉਸ੍ਟ੍ਰਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਪਿਤ੍ਤਜਃ| |੧੩|

Adhikarana 3 paristrAviNo bhagandarasya lakShaNam (13) · Śloka 13

| ਬਹੁਪਿਚ੍ਛਾਪਰਿਸ੍ਰਾਵੀ ਪਰਿਸ੍ਰਾਵੀ ਕਫੋਦ੍ਭਵਃ||੧੩||

Adhikarana 4 parikShepiNo bhagandarasya lakShaNam (14) · Śloka 14

ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਤ੍ਪਰਿਕ੍ਸੇਪੀ ਪਰਿਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਗੁਦਂ ਗਤਿਃ| ਜਾਯਤੇ ਪਰਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਕਾਰਂ ਪਰਿਖੇਵ ਚ||੧੪||

Adhikarana 5 RujoH bhagandarasya lakShaNam (15) · Śloka 15

ਜੁਰ੍ਵਾਤਕਫਾਦਜ੍ਵ੍ਯਾ ਗੁਦੋ ਗਤ੍ਯਾਤ੍ਰ ਦੀਰ੍ਯਤੇ| |੧੫|

Adhikarana 6 arshostrAviNo bhagandarasya lakShaNam (15-17) · Śloka 17

| ਕਫਪਿਤ੍ਤੇ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਥਂ ਦੁਰ੍ਨਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੁਪ੍ਯਤਃ||੧੫|| ਅਰ੍ਸ਼ੋਮੂਲੇ ਤਤਃ ਸ਼ੋਫਃ ਕਣ੍ਡੂਦਾਹਾਦਿਮਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍| ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਕ੍ਵਭਿਨ੍ਨੋਸ੍ਯ ਕ੍ਲੇਦਯਨ੍ਮੂਲਮਰ੍ਸ਼ਸਃ||੧੬|| ਸ੍ਰਵਤ੍ਯਜਸ੍ਰਂ ਗਤਿਭਿਰਯਮਰ੍ਸ਼ੋਭਗਨ੍ਦਰਃ| |੧੭|

Adhikarana 7 shambukAvartasya bhagandarasya lakShaNam (17-18) · Śloka 18

| ਸਰ੍ਵਜਃ ਸ਼ਮ੍ਬੁਕਾਵਰ੍ਤਃ ਸ਼ਮ੍ਬੁਕਾਵਰ੍ਤਸਨ੍ਨਿਭਃ||੧੭|| ਗਤਯੋ ਦਾਰਯਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਰੁਗ੍ਵੇਗੈਰ੍ਦਾਰੁਣੈਰ੍ਗੁਦਮ੍| |੧੮|

Adhikarana 8 kShatajasya bhagandarasya lakShaNam (18-20) · Śloka 20

| ਅਸ੍ਥਿਲੇਸ਼ੋਭ੍ਯਵਹਤੋ ਮਾਂਸਗਦ੍ਧ੍ਯਾ ਯਦਾ ਗੁਦਮ੍||੧੮|| ਕ੍ਸਿਣੋਤਿ ਤਿਰ੍ਯਙ੍ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਨੁਨ੍ਮਾਰ੍ਗਂ ਕ੍ਸਤਤੋ ਗਤਿਃ| ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤਃ ਪੂਯਦੀਰ੍ਣਾਯਾਂ ਮਾਂਸਕੋਥੇਨ ਤਤ੍ਰ ਚ||੧੯|| ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਕਮਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਖਾਦਨ੍ਤਃ ਪਰਿਤੋ ਗੁਦਮ੍| ਵਿਦਾਰਯਨ੍ਤਿ ਨਚਿਰਾਦੁਨ੍ਮਾਰ੍ਗੀ ਕ੍ਸਤਜਸ਼੍ਚ ਸਃ||੨੦||

Adhikarana eteShujasya rugAdayo vranavat (21) · Śloka 21

ਤੇਸੁ ਰੁਗ੍ਦਾਹਕਣ੍ਡ੍ਵਾਦੀਨ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ ਵ੍ਰਣਨਿਸੇਧਤਃ| |੨੧|

Adhikarana eteShAM sAdhyAsAdhyatvam (21-22) · Śloka 22

| ਸਟ੍ ਕਚ੍ਛ੍ਰਸਾਧਨਾਸ੍ਤੇਸਾਂ, ਨਿਚਯਕ੍ਸਤਜੌ ਤ੍ਯਜੇਤ੍||੨੧|| ਪ੍ਰਵਾਹਿਣੀਂ ਵਲੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸੇਵਨੀਂ ਵਾ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍| |੨੨|

Adhikarana asya piTikA yathApAkaM na yAti tathA yantraH (22-23) · Śloka 23

| ਅਥਾਸ੍ਯ ਪਿਟਿਕਾਮੇਵ ਤਥਾ ਯਤ੍ਨਾਦੁਪਾਚਰੇਤ੍||੨੨|| ਸ਼ੁਧ੍ਦ੍ਯਸਕ੍ਸ੍ਰੁਤਿਸੇਕਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯਥਾ ਪਾਕਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ| |੨੩|

Adhikarana pAke tu tasyA avA~gukhatvAdyavalokanam (23-24) · Śloka 24

| ਪਾਕੇ ਪੁਨਰੁਪਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਸ੍ਵੇਦਿਤਂ ਚਾਵਗਾਹਤਃ||੨੩|| ਯਨ੍ਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਸ਼ਸਮਿਵ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਭਗਨ੍ਦਰਮ੍| ਅਰ੍ਵਾਚੀਨਂ ਪਰਾਚੀਨਮਨ੍ਤਰ੍ਮੁਖਬਹਿਰ੍ਮੁਖਮ੍||੨੪||

Adhikarana antarmukhe bahirmukhe ca shastreNa pATanaM kRutvA kShArAgninA sAdhayet,uShTrakandhare kShANaiva sAdhayet (25-26) · Śloka 26

ਅਥਾਨ੍ਤਰ੍ਮੁਖਮੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਾਟਯੇਤ੍| ਬਹਿਰ੍ਮੁਖਂ ਚ ਨਿਃਸ਼ੇਸਂ ਤਤਃ ਕ੍ਸਾਰੇਣ ਸਾਧਯੇਤ੍||੨੫|| ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਵਾ ਭਿਸਕ੍ ਸਾਧੁ ਕ੍ਸਾਰੇਣੈਵੋਸ੍ਟ੍ਰਕਨ੍ਧਰਮ੍| |੨੬|

Adhikarana shataponake pATanaprakAraH (26-27) · Śloka 27

| ਨਾਡੀਰੇਕਾਨ੍ਤਰਾਃ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਟਯੇਚ੍ਛਤਪੋਨਕਮ੍||੨੬|| ਤਾਸੁ ਰੂਢਾਸੁ ਸ਼ੋਸਾਸ਼੍ਚ, ਮਤ੍ਯੁਰ੍ਦੀਰ੍ਣੇ ਗੁਦੇਨ੍ਯਥਾ| |੨੭|

Adhikarana parikSheNi kShArasUtraiH sAdhanam (27) · Śloka 27

| ਪਰਿਕ੍ਸੇਪਿਣੀ ਚਾਪ੍ਯੇਵਂ ਨਾਡ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕ੍ਸਾਰਸੂਤ੍ਰਕੈਃ||੨੭||

Adhikarana arshobhagandare~arshaH pratisAdhanAdi (28) · Śloka 28

ਅਰ੍ਸ਼ੋਭਗਨ੍ਦਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮਰ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਪ੍ਰਤਿਸਾਧਯੇਤ੍| |੨੮|

Adhikarana kShataje pratyAkhyAyopacAraH (28-29) · Śloka 29

| ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵੋਪਚਰ੍ਯਃ ਕ੍ਸਤਜਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਸ਼ਲ੍ਯਵਤਸ੍ਤਤਃ||੨੮|| ਆਹਾਰੇਚ੍ਚ ਤਥਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਕਮਿਘ੍ਨਂ ਲੇਪਭੋਜਨਮ੍| ਪਿਣ੍ਡਨਾਡ੍ਯਾਦਯਃ ਸ੍ਵੇਦਾਃ ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾ ਰੁਜਿ ਪੂਜਿਤਾਃ||੨੯||

Adhikarana bahucchidre gotIrthAdayashchchedAH (30) · Śloka 30

ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਚ ਬਹੁਚ੍ਛਿਦ੍ਰੇ ਛੇਦਾਨਾਲੋਚ੍ਯ ਯੋਜਯੇਤ੍| ਗੀਤੀਰ੍ਥਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰਦਲਲਾਙ੍ਗਲ੍ਲਲਾਙ੍ਗਲਾਨ੍||੩੦||

Adhikarana gotIrthasya chedasya lakShaNam sarvatAbhadrasya chedasya lakShaNam ardhalA~ggalasya chedasya lakShaNam lA~ggalasya chedasya lakShaNam (31-32) · Śloka 32

ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਗਤੇਨ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਛੇਦੋ ਗੋਤੀਰ੍ਥਕੋ ਮਤਃ| ਸਰ੍ਵਤਃ ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰਃ, ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਚ੍ਛੇਦੋਰ੍ਧਲਾਙ੍ਗਲਃ||੩੧|| ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਦ੍ਵਯੇ ਲਾਙ੍ਗਲਕਃ| |੩੨|

Adhikarana sarvavraNAnAmagninA dAhaH (32) · Śloka 32

ਸਮਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਹੇਤ੍| ਆਸ੍ਰਾਵਮਾਰ੍ਗਾਨ੍ਨਿਃਸ਼ੇਸਂ ਨੈਵਂ ਵਿਕੁਰੁਤੇ ਪੁਨਃ||੩੨||

Adhikarana bhagandariNaH koShThashuddhou~antarA~antarA yatnaH (33) · Śloka 33

ਯਤੇਤ ਕੋਸ੍ਠਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਚ ਭਿਸਕ੍ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਾਨ੍ਤਰਾ| |੩੩|

Adhikarana bhagandariNaH vraNe biDAlAsthilepaH (33) · Śloka 33

| ਲੇਪੋ ਵ੍ਰਣੇ ਬਿਡਾਲਾਸ੍ਥਿ ਤ੍ਰਿਫਲਾਰਸਕਲ੍ਕਿਤਮ੍||੩੩||

Adhikarana bhagandariNaH jyotiShmatyAditailenAbhya~ggaH (34) · Śloka 34

ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਮਤੀਮਲਯੁਲਾਙ੍ਗਲਿਸ਼ੇਲੁਪਾਠਾ- ਕੁਮ੍ਭਾਗ੍ਨਿਸਰ੍ਜ(ਰ੍ਜਿ)ਕਰਵੀਰਵਚਾਸੁਧਾਰ੍ਕੈਃ| ਅਭ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ ਵਿਪਚੇਤ ਭਗਨ੍ਦਰਾਣਾਂ ਤੈਲਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਹਿਤਮੇਤਦੇਸਾਮ੍||੩੪||

Adhikarana bhagandariNaH madhukAditailam (35-36) · Śloka 36

ਮਧੁਕਰੋਧ੍ਰਕਣਾਤ੍ਰੁਰੇਣੁਕਾ- ਦ੍ਵਿਰਜਨੀਫਲਿਨੀਪਟੁਸਾਰਿਵਾਃ| ਕਮਲਕੇਸਰਪਦ੍ਮਕਧਾਤਕੀ- ਮਦਨਸਰ੍ਜਰਸਾਮਯਰੋਦਿਕਾਃ||੩੫|| ਸਬੀਜਪੂਰਚ੍ਛਦਨੈਰੇਭਿਸ੍ਤੈਲਂ ਵਿਪਾਚਿਤਮ੍| ਭਗਨ੍ਦਰਾਪਚੀਕੁਸ੍ਠਮਧੁਮੇਹਵ੍ਰਣਾਪਹਮ੍||੩੬||

Adhikarana bhagandariNaH ropaNo viDa~ggasArAdilehaH (37) · Śloka 37

ਮਧੁਤੈਲਯੁਤਾ ਵਿਡਙ੍ਗਸਾਰ- ਤ੍ਰਿਫਲਾਮਾਗਧਿਕਾਕਣਾਸ਼੍ਚ ਲੀਢਾਃ| ਕਮਿਕੁਸ੍ਠਭਗਨ੍ਦਰਪ੍ਰਮੇਹ- ਕ੍ਸਤਨਾਡੀਵ੍ਰਣਰੋਪਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ||੩੭||

Adhikarana bhagandariNaH amRutAdgugguluH (38) · Śloka 38

ਅਮਤਾਤ੍ਰੁਟਿਵੇਲ੍ਲਵਤ੍ਸਕਂ ਕਲਿਪਥ੍ਯਾਮਲਕਾਨਿ ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਃ| ਕ੍ਰਮਵਦ੍ਧਮਿਦਂ ਮਧੁਦ੍ਰੁਤਂ ਪਿਟਿਕਾਸ੍ਥੌਲ੍ਯਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍ ਜਯੇਤ੍||੩੮||

Adhikarana bhagandariNaH mAgadhikAdigugguluH (39) · Śloka 39

ਮਾਗਧਿਕਾਗ੍ਨਿਕਲਿਙ੍ਗਵਿਡਙ੍ਗੈ- ਰ੍ਬਿਲ੍ਵਧਤੈਃ ਸਵਰਾਪਲਸਟ੍ਕੈਃ| ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਨਾ ਸਦਸ਼ੇਨ ਸਮੇਤੈਃ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਤੈਃ ਸਕਲਾਮਯਨਾਸ਼ਃ||੩੯||

Adhikarana bhagandariNaH svAyaM bhUvo gugguluH (40) · Śloka 40

ਗੁਗ੍ਗੁਲੁਪਞ੍ਚਪਲਂ ਪਲਿਕਾਂਸ਼ਾ ਮਾਗਧਿਕਾ ਤ੍ਰਿਫਲਾ ਚ ਪਥਕ੍ਸ੍ਯਾਤ੍| ਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੁਟਿਕਰ੍ਸਯੁਤਂ ਮਧੁਲੀਢਂ ਕੁਸ੍ਠਭਗਨ੍ਦਰਗੁਲ੍ਮਗਤਿਘ੍ਨਮ੍||੪੦||

Adhikarana bhagandariNaH vAtarogajidouShadham (41) · Śloka 41

ਸ਼ਙ੍ਗਬੇਰਰਜੋਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦੇਵ ਚ ਸੁਭਾਵਿਤਮ੍| ਕ੍ਵਾਥੇਨ ਦਸ਼ਮੂਲਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇਸਾਦ੍ਵਾਤਰੋਗਜਿਤ੍||੪੧||

Adhikarana bhagandariNaH uttamAdigugguluH (42) · Śloka 42

ਉਤ੍ਤਮਾਖਦਿਰਸਾਰਜਂ ਰਜਃ ਸ਼ੀਲਯਨ੍ਨਸਨਵਾਰਿਭਾਵਿਤਮ੍| ਹਨ੍ਤਿ ਤੁਲ੍ਯਮਹਿਸਾਕ੍ਸਮਾਕ੍ਸਿਕਂ ਕੁਸ੍ਠਮੇਹਪਿਟਿਕਾਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍||੪੨||

Adhikarana sheSheShu yathAyogamupakramaH (43) · Śloka 43

ਭਗਨ੍ਦਰੇਸ੍ਵੇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ ਉਕ੍ਤਃ ਸ਼ੇਸਾਣਿ ਤੁ ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਸਾਧਨਾਨਿ| ਵ੍ਰਣਾਧਿਕਾਰਾਤ੍ ਪਰਿਸ਼ੀਲਨਾਚ੍ਚ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਿਦਿਤ੍ਵੌਪਯਿਕਂ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍||੪੩||

Adhikarana rUDhe~api bhagandare~ashvapRuShThagamanAdi varShAdhikaM varjayet (28) · Śloka 28

ਅਸ਼੍ਵਪਸ੍ਠਗਮਨਂ ਚਲਰੋਧਂ ਮਦ੍ਯਮੈਥੁਨਮਜੀਰ੍ਣਮਸਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍| ਸਾਹਸਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ਰੂਢੇ ਵਤ੍ਸਰਂ ਪਰਿਹਰੇਦਧਿਕਂ ਵਾ||੪੪|| ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵੈਦ੍ਯਪਤਿਸਿਂਹਗੁਪ੍ਤਸੂਨੁਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਗ੍ਭਟਵਿਰ- ਚਿਤਾਯਾਮਸ੍ਟਾਙ੍ਗਹਦਯਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਸ੍ਠੇ ਉਤ੍ਤਰ- ਸ੍ਥਾਨੇ ਭਗਨ੍ਦਰਪ੍ਰਤਿਸੇਧੋ ਨਾਮਾ- ਸ੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੋਧ੍ਯਾਯਃ||੨੮||