2. bālāmayapratiśēdhādhyāyaḥ

Adhikarana bAlAmayapratiShedhAdhyAyaH bAlastrividhaH (2-1) · Śloka 1

അഥാതോ ബാലാമയപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ| ഗദ്യസൂത്രേ|൨| ത്രിവിധഃ കഥിതോ ബാലഃ ക്ഷീരാന്നോഭയവര്തനഃ| സ്വാസ്ഥ്യം താഭ്യാമദുഷ്ടാഭ്യാം ദുഷ്ടാഭ്യാം രോഗസമ്ഭവഃ|൧|

Adhikarana bAlAmayapratiShedhAdhyAyaH bAlastrividhaH (2-1) · Śloka 1

ശുദ്ധം ക്ഷീരം ലക്ഷയതി അഥാതോ ബാലാമയപ്രതിഷേധം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ| ഗദ്യസൂത്രേ|൨| ത്രിവിധഃ കഥിതോ ബാലഃ ക്ഷീരാന്നോഭയവര്തനഃ| സ്വാസ്ഥ്യം താഭ്യാമദുഷ്ടാഭ്യാം ദുഷ്ടാഭ്യാം രോഗസമ്ഭവഃ||൧||

Adhikarana vAtaduShTastanyasya lakShaNam (2-3) · Śloka 3

| വാതാദ്ദുഷ്ടം തു പ്ലവതേऽമ്ഭസി||൨|| കഷായം ഫേനിലം രൂക്ഷം വര്ചോമൂത്രവിബന്ധകൃത്| |൩|

Adhikarana pittaduShTasya lakShaNam (3) · Śloka 3

| പിത്താദുഷ്ണാമ്ലകടുകം പീതരാജ്യപ്സു ദാഹകൃത്||൩||

Adhikarana kaphaduShTasya lakShaNam (4) · Śloka 4

കഫാത്സലവണം സാന്ദ്രം ജലേ മജ്ജതി പിച്ഛിലമ്| |൪|

Adhikarana dvidoShaduShTasya lakShaNam tridoShaduShTasya lakShaNam tattadduShTaM stanyaM yathAsvaM vyAdhijanakam (4-5) · Śloka 5

| സംസൃഷ്ടലിങ്ഗം സംസര്ഗാത്ത്രിലിങ്ഗം സാന്നിപാതികമ്||൪|| യഥാസ്വലിങ്ഗാംസ്തദ്വ്യാധീന് ജനയത്യുപയോജിതമ്| |൫|

Adhikarana rodanAt pIDAj~jAnam (5) · Śloka 5

| ശിശോസ്തീക്ഷ്ണമഭീക്ഷ്ണം ച രോദനാല്ലക്ഷയേദ്രുജമ്||൫||

Adhikarana pIDAsthAnaj~jAnam (6) · Śloka 6

സ യം സ്പൃശേദ്ഭൃശം ദേശം യത്ര ച സ്പര്ശനാക്ഷമഃ| തത്ര വിദ്യാദ്രുജം|൬|

Adhikarana mUrdhAdau pIDAj~jAnam (6-8) · Śloka 8

| മൂര്ധ്നി രുജം ചാക്ഷിനിമീലനാത്||൬|| ഹൃദി ജിഹ്വൌഷ്ഠദശനശ്വാസമുഷ്ടിനിപീഡനൈഃ| കോഷ്ഠേ വിബന്ധവമഥുസ്തനദംശാന്ത്രകൂജനൈഃ||൭|| ആധ്മാനപൃഷ്ഠനമനജഠരോന്നമനൈരപി| ബസ്തൌ ഗുഹ്യേ ച വിണ്മൂത്രസങ്ഗോത്ത്രാസദിഗീക്ഷണൈഃ||൮||

Adhikarana dhAtryAScikitsitam (9) · Śloka 9

അഥ ധാത്ര്യാഃ ക്രിയാം കുര്യാദ്യഥാദോഷം യഥാമയമ്| |൯|

Adhikarana vAtaduShTe stanye daSamUlAdi (9-10) · Śloka 10

| തത്ര വാതാത്മകേ സ്തന്യേ ദശമൂലം ത്ര്യഹം പിബേത്||൯|| അഥവാऽഗ്നിവചാപാഠാകടുകാകുഷ്ഠദീപ്യകമ്| സഭാര്ഗീദാരുസരലവൃശ്ചികാലീകണോഷണമ്||൧൦||

Adhikarana vAtaduShTe vAtavyAdhiharaM ghRutAdi (11-12) · Śloka 12

തതഃ പിബേദന്യതമം വാതവ്യാധിഹരം ഘൃതമ്| അനു ചാച്ഛസുരാമേവം സ്നിഗ്ധാം മൃദു വിരേചയേത്||൧൧|| ബസ്തികര്മ തതഃ കുര്യാത്സ്വേദാദീംശ്ചാനിലാപഹാന്| |൧൨|

Adhikarana vAtaduShTe bAlArthaM rAsnAdighRutam (12-13) · Śloka 13

| രാസ്നാജമോദാസരലദേവദാരുരജോന്വിതമ്||൧൨|| ബാലോ ലിഹ്യാദ് ഘൃതം തൈര്വാ വിപക്വം സസിതോപലമ്| |൧൩|

Adhikarana pittaduShTe stanye bAladhAtryoramRutAdikvAthAH ghRutAdIni ca (13-16) · Śloka 16

| പിത്തദുഷ്ടേऽമൃതാഭീരുപടോലീനിമ്ബചന്ദനമ്||൧൩|| ധാത്രീ കുമാരശ്ച പിബേത് ക്വാഥയിത്വാ സസാരിവമ്| അഥവാ ത്രിഫലാമുസ്തഭൂനിമ്ബകടുരോഹിണീഃ||൧൪|| സാരിവാദിം പടോലാദിം പദ്മകാദിം തഥാ ഗണമ്| ഘൃതാന്യേഭിശ്ച സിദ്ധാനി പിത്തഘ്നം ച വിരേചനമ്||൧൫|| ശീതാംശ്ചാഭ്യങ്ഗലേപാദീന് യുഞ്ജ്യാത്| |൧൬|

Adhikarana SleShmaduShTe stanye yaShTyAdi ghRutam SleShmaduShTe stanayorubhayoroShThayoScalepaH (16-18) · Śloka 18

ശ്ലേഷ്മാത്മകേ പുനഃ| യഷ്ട്യാഹ്വസൈന്ധവയുതം കുമാരം പായയേദ് ഘൃതമ്||൧൬|| സിന്ധൂത്ഥപിപ്പലീമദ്വാ, പിഷ്ടൈഃ, ക്ഷൌദ്രയുതൈരഥ| രാഠപുഷ്പൈഃ സ്തനൌ ലിമ്പേച്ഛിശോശ്ച ദശനച്ഛദൌ||൧൭|| സുഖമേവം വമേദ്ബാലഃ| |൧൮|

Adhikarana SleShmaduShTe dhAtryA vamanAdi (18) · Śloka 18

തീക്ഷ്ണൈര്ധാത്രീം തു വാമയേത്| |൧൮|

Adhikarana tridoShaduShTe stanye kShIrAlasakarogotpattiH (18-19) · Śloka 19

| അഥാചരിതസംസര്ഗീ മുസ്താദിം ക്വഥിതം പിബേത്||൧൮|| തദ്വത്തഗരപൃഥ്വീകാസുരദാരുകലിങ്ഗകാന്| അഥവാऽതിവിഷാമുസ്തഷഡ്ഗ്രന്ഥാപഞ്ചകോലകമ്||൧൯||

Adhikarana tridoShaduShTe dhAtrIbAlayorvamanam (20-23) · Śloka 23

സ്തന്യേ ത്രിദോഷമലിനേ ദുര്ഗന്ധ്യാമം ജലോപമമ്| വിബദ്ധമച്ഛം വിച്ഛിന്നം ഫേനിലം ചോപവേശ്യതേ||൨൦|| ശകൃന്നാനാവ്യഥാവര്ണം, മൂത്രം പീതം സിതം ഘനമ്| ജ്വരാരോചകതൃട്ഛര്ദിശുഷ്കോദ്ഗാരവിജൃമ്ഭികാഃ||൨൧|| അങ്ഗഭങ്ഗോऽങ്ഗവിക്ഷേപഃ കൂജനം വേപഥുര്ഭ്രമഃ| ഘ്രാണാക്ഷിമുഖപാകാദ്യാ ജായന്തേऽന്യേऽപി തം ഗദമ്||൨൨|| ക്ഷീരാലസകമിത്യാഹുരത്യയം ചാതിദാരുണമ് തത്രാശു ധാത്രീം ബാലം ച വമനേനോപപാദയേത്||൨൩||

Adhikarana tridoShaduShTe tato vacAdigaNAdyauShadham (24) · Śloka 24

വിഹിതായാം ച സംസര്ഗ്യാം വചാദിം യോജയേദ്ഗണമ്| നിശാദിം വാऽഥവാ മാദ്രീപാഠാതിക്താഘനാമയാന്||൨൪||

Adhikarana stanyadoShaharAH pATAdayaH (25) · Śloka 25

പാഠാശുണ്ഠ്യമൃതാതിക്തതിക്താദേവാഹ്വസാരിവാഃ| സമുസ്തമൂര്വേന്ദ്രയവാഃ സ്തന്യദോഷഹരാഃ പരമ്||൨൫||

Adhikarana anubandhe yathArogaM cikitsitam (26) · Śloka 26

അനുബന്ധേ യഥാവ്യാധി പ്രതികുര്വീത കാലവിത്| |൨൬|

Adhikarana dantodbhedo sarvarogANAM hetuH (26-27) · Śloka 27

| ദന്തോദ്ഭേദശ്ച രോഗാണാം സര്വേഷാമപി കാരണമ്||൨൬|| വിശേഷാജ്ജവരവിഡ്ഭേദകാസച്ഛര്ദിശിരോരുജാമ്| അഭിഷ്യന്ദസ്യ പോഥക്യാ വിസര്പസ്യ ച ജായതേ||൨൭||

Adhikarana tatra yathAdoShaM cikitsitam (28-29) · Śloka 29

പൃഷ്ഠഭങ്ഗേ ബിഡാലാനാം ബര്ഹിണാം ച ശിഖോദ്ഗമേ| ദന്തോദ്ഭേദേ ച ബാലാനാം ന ഹി കിഞ്ചിന്ന ദൂയതേ||൨൮|| യഥാദോഷം യഥാരോഗം യഥോദ്രേകം യഥാഭയമ്| വിഭജ്യ ദേശകാലാദീംസ്തത്ര യോജ്യം ഭിഷഗ്ജിതമ്||൨൯||

Adhikarana bAle~alpA bheShajamAtrA (30-31) · Śloka 31

ത ഏവ ദോഷാ ദൂഷ്യാശ്ച ജ്വരാദ്യാ വ്യാധയശ്ച യത്| അതസ്തദേവ ഭൈഷജ്യം മാത്രാ ത്വസ്യ കനീയസീ||൩൦|| സൌകുമാര്യാല്പകായത്വാത് സര്വാന്നാനുപസേവനാത്| |൩൧|

Adhikarana bAle mRuduvamanam (31-32) · Śloka 32

| സ്നിഗ്ധാ ഏവ സദാ ബാലാ ഘൃതക്ഷീരനിഷേവണാത്||൩൧|| സദ്യസ്താന് വമനം തസ്മാത് പായയേന്മതിമാന് മൃദു| |൩൨|

Adhikarana bAle vamanApUrvaM stanyAdinA tRuptiH (32-33) · Śloka 33

| സ്തന്യസ്യ തൃപ്തം വമയേത് ക്ഷീരക്ഷീരാന്നസേവിനമ്||൩൨|| പീതവന്തം തനും പേയാമന്നാദം ഘൃതസംയുതാമ്| |൩൩|

Adhikarana bAle virekAdisAdhye bastyAdi (33-34) · Śloka 34

| ബസ്തിം സാധ്യേ വിരേകേണ, മര്ശേന പ്രതിമര്ശനമ്||൩൩|| യുഞ്ജയാദ്വിരേചനാദീംസ്തു ധാത്ര്യാ ഏവ യഥോദിതാന്| |൩൪|

Adhikarana stanyadoShaharA mUrvAdayaH (34-35) · Śloka 35

| മൂര്വാവ്യോഷവരാകോലജമ്ബൂത്വക്ദാരുസര്ഷപാഃ||൩൪|| സപാഠാ മധുനാ ലീഢാഃ സ്തന്യദോഷഹരാഃ പരമ്| |൩൫|

Adhikarana dantapAlyAH pippalyAdi pratisAraNam (35-36) · Śloka 36

| ദന്തപാലീം സമധുനാ ചൂര്ണേന പ്രതിസാരയേത്||൩൫|| പിപ്പല്യാ ധാതകീപുഷ്പധാത്രീഫലകൃതേന വാ| |൩൬|

Adhikarana dantodbhave lAvAdirajaH (36-37) · Śloka 37

| ലാവതിത്തിരിവല്ലൂരരജഃ പുഷ്പരസദ്രുതമ്||൩൬|| ദ്രുതം കരോതി ബാലാനാം ദന്തകേസരവന്മുഖമ്| |൩൭|

Adhikarana dantodbhave vacAdighRutam (37-38) · Śloka 38

| വചാദ്വിബൃഹതീപാഠാകടുകാതിവിഷാഘനൈഃ||൩൭|| മധുരൈശ്ച ഘൃതം സിദ്ധം സിദ്ധം ദശനജന്മനി| |൩൮|

Adhikarana dantodbhave bAlasarvaroge rajanyAdicUrNam (38-40) · Śloka 40

| രജനീദാരുസരലശ്രേയസീബൃഹതീദ്വയമ്||൩൮|| പൃശ്നിപര്ണീ ശതാഹ്വാ ച ലീഢം മാക്ഷികസര്പിഷാ| ഗ്രഹണീദീപനം ശ്രേഷ്ഠം മാരുതസ്യാനുലോമനമ്||൩൯|| അതീസാരജ്വരശ്വാസകാമലാപാണ്ഡുകാസനുത്| ബാലസ്യ സര്വരോഗേഷു പൂജിതം ബലവര്ണദം||൪൦||

Adhikarana dantodbhave sama~ggAdighRutam (41-43) · Śloka 43

സമങ്ഗാധാതകീരോധ്രകുടന്നടബലാദ്വയൈഃ| മഹാസഹാക്ഷുദ്രസഹാമുദ്ഗബില്വശലാടുഭിഃ||൪൧|| സകാര്പാസീഫലൈസ്തോയേ സാധിതൈഃ സാധിതം ഘൃതമ്| ക്ഷീരമസ്തുയുതം ഹന്തി ശീഘ്രം ദന്തോദ്ഭവോദ്ഭവാന്||൪൨|| വിവിധാനാമയാനേതദ്വൃദ്ധകാശ്യപനിര്മിതമ്| |൪൩|

Adhikarana dantodbhave nAtiyantraNam (43-44) · Śloka 44

| ദന്തോദ്ഭവേഷു രോഗേഷു ന ബാലമതിയന്ത്രയേത്||൪൩|| സ്വയമപ്യുപശാമ്യന്തി ജാതദന്തസ്യ യദ്ഗദാഃ| |൪൪|

Adhikarana SiSorarocakAdayo rogAH SuShkatvaM ca (44-46) · Śloka 46

| അത്യഹഃസ്വപ്നശീതാമ്ബുശ്ലൈഷ്മികസ്തന്യസേവിനഃ||൪൪|| ശിശോഃ കഫേന രുദ്ധേഷു സ്രോതഃസു രസവാഹിഷു| അരോചകഃ പ്രതിശ്യായോ ജ്വരഃ കാസശ്ച ജായതേ||൪൫|| കുമാരഃ ശുഷ്യതി തതഃ സ്നിഗ്ധശുക്ലമുഖേക്ഷണഃ| |൪൬|

Adhikarana tatra saindhavAdicUrNam (46-47) · Śloka 47

| സൈന്ധവവ്യോഷശാര്ങ്ഗേഷ്ടാപാഠാഗിരികദമ്ബകാന്||൪൬|| ശുഷ്യതോ മധുസര്പിര്ഭ്യാമരുച്യാദിഷു യോജയേത്| ||൪൭||

Adhikarana tatra pa~jcakolAdicUrNam (47-48) · Śloka 48

| അശോകരോഹിണീയുക്തം പഞ്ചകോലം ച ചൂര്ണിതമ്||൪൭|| ബദരീധാതകീധാത്രീചൂര്ണം വാ സര്പിഷാ ദ്രുതമ്| |൪൮|

Adhikarana tatra badaryAdicUrNam tatra sthirAdighRutaM srotaHSodhanam (48-50) · Śloka 50

| സ്ഥിരാവചാദ്വിബൃഹതീകാകോലീപിപ്പലീനതൈഃ||൪൮|| നിചുലോത്പലവര്ഷാഭൂഭാര്ഗീമുസ്തൈശ്ച കാര്ഷികൈഃ| സിദ്ധം പ്രസ്ഥാര്ധമാജ്യസ്യ സ്രോതസാം ശോധനം പരമ്||൪൯|| സിമ്ഹ്യശ്വഗന്ധാസുരസാകണാഗര്ഭം ച തദ്ഗുണമ്| |൫൦|

Adhikarana tatra yaShTyAdighRutaM shoShajit (50-51) · Śloka 51

| യഷ്ട്യാഹ്വപിപ്പലീരോധ്രപദ്മകോത്പലചന്ദനൈഃ||൫൦|| താലീസസാരിവാഭ്യാം ച സാധിതം ശോഷജിദ്ഘൃതമ്| |൫൧|

Adhikarana tatra SRu~ggyAdighRutaM puShTikRut (51-53) · Śloka 53

| ശൃങ്ഗീമധൂലികാഭാര്ഗീപിപ്പലീദേവദാരുഭിഃ||൫൧|| അശ്വഗന്ധാദ്വികാകോലീരാസ്നര്ഷഭകജീവകൈഃ| ശൂര്പപര്ണീവിഡങ്ഗൈശ്ച കല്കിതൈഃ സാധിതം ഘൃതമ്||൫൨|| ശശോത്തമാങ്ഗനിര്യൂഹേ ശുഷ്യതഃ പുഷ്ടികൃത്പരമ്| |൫൩|

Adhikarana tatra abhya~jjane vacAditailam (53-54) · Śloka 54

| വചാവയഃസ്ഥാതഗരകായസ്ഥാചോരകൈഃ ശൃതമ്||൫൩|| ബസ്തമൂത്രസുരാഭ്യാം ച തൈലമഭ്യഞ്ജനേ ഹിതമ്| |൫൪|

Adhikarana tatra lAkShAditailam (54-57) · Śloka 57

| ലാക്ഷാരസസമം തൈലപ്രസ്ഥം മസ്തു ചതുര്ഗുണമ്||൫൪|| അശ്വഗന്ധാനിശാദാരുകൌന്തീകുഷ്ഠാബ്ദചന്ദനൈഃ| സമൂര്വാരോഹിണീരാസ്നാശതാഹ്വാമധുകൈഃ സമൈഃ||൫൫|| സിദ്ധം ലാക്ഷാദികം നാമ തൈലമഭ്യഞ്ജനാദിദമ്| ബല്യം ജ്വരക്ഷയോന്മാദശ്വാസാപസ്മാരവാതനുത്||൫൬|| യക്ഷരാക്ഷസഭൂതഘ്നം ഗര്ഭിണീനാം ച ശസ്യതേ| |൫൭|

Adhikarana kAsajvarAdAvativiShAdilehaH (57-58) · Śloka 58

| മധുനാऽതിവിഷാശൃങ്ഗീപിപ്പലീര്ലേഹയേച്ഛിശുമ്||൫൭|| ഏകാം വാऽതിവിഷാം കാസജ്വരച്ഛര്ദിരുപദ്രുതമ്| |൫൮|

Adhikarana stanyavaminAshakA lehAH (58-60) · Śloka 60

| പീതം പീതം വമതി യഃ സ്തന്യം തം മധുസര്പിഷാ||൫൮|| ദ്വിവാര്താകീഫലരസം പഞ്ചകോലം ച ലേഹയേത്| പിപ്പലീപഞ്ചലവണം കൃമിജിത്പാരിഭദ്രകമ്||൫൯|| തദ്വല്ലിഹ്യാത്തഥാ വ്യോഷം മഷീം വാ രോമചര്മണാമ്| ലാഭതഃ ശല്യകശ്വാവിദ്ഗോധര്ക്ഷശിഖിജന്മനാമ്||൬൦||

Adhikarana stanyavaminAshakaM ghRutam (61) · Śloka 61

ഖദിരാര്ജുനതാലീസകുഷ്ഠചന്ദനജേ രസേ| സക്ഷീരം സാധിതം സര്പിര്വമഥും വിനിയച്ഛതി||൬൧||

Adhikarana tAlukaNTakasya lakShaNam (63-65) · Śloka 65

| താലുമാംസേ കഫഃ ക്രുദ്ധഃ കുരുതേ താലുകണ്ടകമ്||൬൩|| തേന താലുപ്രദേശസ്യ നിമ്നതാ മൂര്ധ്നി ജായതേ| താലുപാതഃ സ്തനദ്വേഷഃ കൃച്ഛ്രാത്പാനം ശകൃദ്ദ്രവമ്||൬൪|| തൃഡാസ്യകണ്ഡ്വക്ഷിരുജാ ഗ്രീവാദുര്ധരതാ വമിഃ| |൬൫|

Adhikarana tAlukaNTakasya cikitsA (65-66) · Śloka 66

| തത്രോത്ക്ഷിപ്യ യവക്ഷാരക്ഷൌദ്രാഭ്യാം പ്രതിസാരയേത്||൬൫|| താലു തദ്വത്കണാശുണ്ഠീഗോശകൃദ്രസസൈന്ധവൈഃ| |൬൬|

Adhikarana tAlukaNTakasya SRu~ggaberAdipuTapAkarasaH (66-67) · Śloka 67

| ശൃങ്ഗവേരനിശാഭൃങ്ഗം കല്കിതം വടപല്ലവൈഃ||൬൬|| ബധ്വാ ഗോശകൃതാ ലിപ്തം കുകൂലേ സ്വേദയേത്തതഃ| രസേന ലിമ്പേത്താല്വാസ്യം നേത്രേ ച പരിഷേചയേത്||൬൭||

Adhikarana tAlukaNTakasya harItakyAdikalkaH (68) · Śloka 68

ഹരീതകീവചാകുഷ്ഠകല്കം മാക്ഷികസംയുതമ്| പീത്വാ കുമാരഃ സ്തന്യേന മുച്യതേ താലുകണ്ടകാത്||൬൮||

Adhikarana ahipUtanasya lakShaNam ahipUtanasya cikitsA (69-70) · Śloka 70

മലോപലേപാത്സ്വേദാദ്വാ ഗുദേ രക്തകഫോദ്ഭവഃ| താമ്രോ വ്രണോऽന്തഃ കണ്ഡൂമാന് ജായതേ ഭൂര്യുപദ്രവഃ||൬൯|| കേചിത്തം മാതൃകാദോഷം വദന്ത്യന്യേऽഹിപൂതനമ്| പൃഷ്ടാരുര്ഗുദകുട്ടം ച കേചിച്ച തമനാമികമ്||൭൦||

Adhikarana ahipUtanasya dhAttryAH kShIraM Sodhyam (71) · Śloka 71

തത്ര ധാത്ര്യാഃ പയഃ ശോധ്യം പിത്തശ്ലേഷ്മഹരൌഷധൈഃ| |൭൧|

Adhikarana ahipUtanasya antarapAnakam ahipUtanasya vraNe lepAdi (71-75) · Śloka 75

| ശൃതശീതം ച ശീതാമ്ബുയുക്തമന്തരപാനകമ്||൭൧|| സക്ഷൌദ്രതാര്ക്ഷ്യശൈലേന വ്രണം തേന ച ലേപയേത്| ത്രിഫലാബദരീപ്ലക്ഷത്വക്ക്വാഥപരിഷേചിതമ്||൭൨|| കാസീസരോചനാതുത്ഥമനോഹ്വാലരസാഞ്ജനൈഃ| ലേപയേദമ്ലപിഷ്ടൈര്വാ ചൂര്ണിതൈര്വാऽവചൂര്ണയേത്||൭൩|| സുശ്ലക്ഷ്ണൈരഥവാ യഷ്ടീശങ്ഖസൌവീരകാഞ്ജനൈഃ| സാരിവാശങ്ഖനാഭിഭ്യാമസനസ്യ ത്വചാऽഥവാ||൭൪|| രാഗകണ്ഡൂത്കടേ കുര്യാദ്രക്തസ്രാവം ജലൌകസാ| സര്വം ച പിത്തവ്രണജിച്ഛസ്യതേ ഗുദകുട്ടകേ||൭൫||

Adhikarana mRuttikodbhave roge pAThAdighRutam (76-77) · Śloka 77

പാഠാവേല്ലദ്വിരജനീമുസ്തഭാര്ഗീപുനര്നവൈഃ| സബില്വത്ര്യൂഷണൈഃ സര്പിവൃശ്ചികാലീയുതൈഃ ശൃതമ്||൭൬|| ലിഹാനോ മാത്രയാ രോഗൈര്മുച്യതേ മൃത്തികോദ്ഭവൈഃ| |൭൭|

Adhikarana tattadvyAdhinAshakaH stanapralepaH (2) · Śloka 2

വ്യാധേര്യദ്യസ്യ ഭൈഷജ്യം സ്തനസ്തേന പ്രലേപിതഃ| സ്ഥിതോ മുഹൂര്തം ധൌതോऽനു പീതസ്തം തം ജയേദ്ഗദമ്||൭൭|| ഇതി ശ്രീവൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസൂനുശ്രീമദ്വാഗ്ഭടവിരചിതാ യാമഷ്ടാങ്ഗഹൃദയസംഹിതായാം ഷഷ്ഠേ ഉത്തരസ്ഥാനേ ബാലാ- മയപ്രതിഷേധോ നാമ ദ്വിതീയോऽധ്യായഃ||൨||