Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

33. guhyarōgavijñānīyādhyāyaḥ

Adhikarana guhyarogavij~jAnIyAdhyAyaH - guhyarogANAM nidAnaM samprAtpistrayoviMshatividhatvaM ca (2-5) · Śloka 5

ಅಥಾತೋ ಗುಹ್ಯರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ| (ಗದ್ಯಸೂತ್ರೇ)||೨|| ಸ್ತ್ರೀವ್ಯವಾಯನಿವೃತ್ತಸ್ಯ ಸಹಸಾ ಭಜತೋಽಥವಾ| ದೋಷಾಧ್ಯುಷಿತಸಙ್ಕೀರ್ಣಮಲಿನಾಣುರಜಃ ಪಥಾಮ್||೧|| ಅನ್ಯಯೋನಿಮನಿಚ್ಛನ್ತೀಮಗಮ್ಯಾಂ ನವಸೂತಿಕಾಮ್| ದೂಷಿತಂ ಸ್ಪೃಶತಸ್ತೋಯಂ ರತಾನ್ತೇಷ್ವಪಿ ನೈವ ವಾ||೨|| ವಿವರ್ಧಯಿಷಯಾ ತೀಕ್ಷ್ಣಾನ್ ಪ್ರಲೇಪಾದೀನ್ ಪ್ರಯಚ್ಛತಃ| ಮುಷ್ಟಿದನ್ತನಖೋತ್ಪೀಡಾವಿಷವಚ್ಛೂಕಪಾತನೈಃ||೩|| ವೇಗನಿಗ್ರಹದೀರ್ಘಾತಿಖರಸ್ಪರ್ಶವಿಘಟ್ಟನೈಃ| ದೋಷಾ ದುಷ್ಟಾ ಗತಾ ಗುಹ್ಯಂ ತ್ರಯೋವಿಂಶತಿಮಾಮಯಾನ್||೪|| ಜನಯನ್ತ್ಯುಪದಂಶಾದೀನ್| |೫|

View original

अथातो गुह्यरोगविज्ञानीयं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२|| स्त्रीव्यवायनिवृत्तस्य सहसा भजतोऽथवा| दोषाध्युषितसङ्कीर्णमलिनाणुरजः पथाम्||१|| अन्ययोनिमनिच्छन्तीमगम्यां नवसूतिकाम्| दूषितं स्पृशतस्तोयं रतान्तेष्वपि नैव वा||२|| विवर्धयिषया तीक्ष्णान् प्रलेपादीन् प्रयच्छतः| मुष्टिदन्तनखोत्पीडाविषवच्छूकपातनैः||३|| वेगनिग्रहदीर्घातिखरस्पर्शविघट्टनैः| दोषा दुष्टा गता गुह्यं त्रयोविंशतिमामयान्||४|| जनयन्त्युपदंशादीन्| |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 upadaMshasya pa~jcavidhatvam (5) · Śloka 5

ಉಪದಂಶೋಽತ್ರ ಪಞ್ಚಧಾ| ಪೃಥಗ್ದೋಷೈಃ ಸರುಧಿರೈಃ ಸಮಸ್ತೈಶ್ಚ|೫|

View original

उपदंशोऽत्र पञ्चधा| पृथग्दोषैः सरुधिरैः समस्तैश्च|५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 vAtajasya upadaMshasya lakShaNam (5-6) · Śloka 6

| ಅತ್ರ ಮಾರುತಾತ್||೫|| ಮೇಢ್ರೇ ಶೋಫೋ ರುಜಶ್ಚಿತ್ರಾಃ ಸ್ತಮ್ಭಸ್ತ್ವಕ್ಪರಿಪೋಟನಮ್| |೬|

View original

| अत्र मारुतात्||५|| मेढ्रे शोफो रुजश्चित्राः स्तम्भस्त्वक्परिपोटनम्| |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 pittajasya upadaMshasya lakShaNam (6) · Śloka 6

| ಪಕ್ವೋದುಮ್ಬರಸಙ್ಕಾಶಃ ಪಿತ್ತೇನ ಶ್ವಯಥುರ್ಜ್ವರಃ||೬||

View original

| पक्वोदुम्बरसङ्काशः पित्तेन श्वयथुर्ज्वरः||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 kaphajasya upadaMshasya lakShaNam (7) · Śloka 7

ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಕಠಿನಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಃ ಕಣ್ಡೂಮಾನ್ ಶೀತಲೋ ಗುರುಃ| |೭|

View original

श्लेष्मणा कठिनः स्निग्धः कण्डूमान् शीतलो गुरुः| |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 raktajasya upadaMshasya lakShaNam (7) · Śloka 7

| ಶೋಣಿತೇನಾಸಿತಸ್ಫೋಟಸಮ್ಭವೋಽಸ್ರಸ್ರುತಿರ್ಜ್ವರಃ||೭||

View original

| शोणितेनासितस्फोटसम्भवोऽस्रस्रुतिर्ज्वरः||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 sarvajasya upadaMshasya lakShaNam (8) · Śloka 8

ಸರ್ವಜೇ ಸರ್ವಲಿಙ್ಗತ್ವಂ ಶ್ವಯಥುರ್ಮುಷ್ಕಯೋರಪಿ| ತೀವ್ರಾ ರುಗಾಶುಪಚನಂ ದರಣಂ ಕೃಮಿಸಮ್ಭವಃ||೮||

View original

सर्वजे सर्वलिङ्गत्वं श्वयथुर्मुष्कयोरपि| तीव्रा रुगाशुपचनं दरणं कृमिसम्भवः||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana eteShAM sAdhyAsAdhyatvam (9) · Śloka 9

ಯಾಪ್ಯೋ ರಕ್ತೋದ್ಭವಸ್ತೇಷಾಂ ಮೃತ್ಯವೇ ಸನ್ನಿಪಾತಜಃ| |೯|

View original

याप्यो रक्तोद्भवस्तेषां मृत्यवे सन्निपातजः| |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 arshasAM lakShaNam (9-11) · Śloka 11

| ಜಾಯನ್ತೇ ಕುಪಿತೈರ್ದೋಷೈರ್ಗುಹ್ಯಾಸೃಕ್ಪಿಶಿತಾಶ್ರಯೈಃ||೯|| ಅನ್ತರ್ಬಹಿರ್ವಾ ಮೇಢ್ರಸ್ಯ ಕಣ್ಡೂಲಾ ಮಾಂಸಕೀಲಕಾಃ| ಪಿಚ್ಛಿಲಾಸ್ರಸ್ರವಾ ಯೋನೌ ತದ್ವಚ್ಚ ಚ್ಛತ್ರಸನ್ನಿಭಾಃ||೧೦|| ತೇಽರ್ಶಾಂಸ್ಯುಪೇಕ್ಷಯಾ ಘ್ನನ್ತಿ ಮೇಢ್ರಪುಂಸ್ತ್ವಂ ಭಗಾರ್ತವಮ್| |೧೧|

View original

| जायन्ते कुपितैर्दोषैर्गुह्यासृक्पिशिताश्रयैः||९|| अन्तर्बहिर्वा मेढ्रस्य कण्डूला मांसकीलकाः| पिच्छिलास्रस्रवा योनौ तद्वच्च च्छत्रसन्निभाः||१०|| तेऽर्शांस्युपेक्षया घ्नन्ति मेढ्रपुंस्त्वं भगार्तवम्| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 sarShapikAnAM lakShaNam (11-12) · Śloka 12

| ಗುಹ್ಯಸ್ಯ ಬಹಿರನ್ತರ್ವಾ ಪಿಟಿಕಾಃ ಕಫರಕ್ತಜಾಃ||೧೧|| ಸರ್ಷಪಾಮಾನಸಂಸ್ಥಾನಾ ಘನಾಃ ಸರ್ಷಪಿಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ| |೧೨|

View original

| गुह्यस्य बहिरन्तर्वा पिटिकाः कफरक्तजाः||११|| सर्षपामानसंस्थाना घनाः सर्षपिकाः स्मृताः| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 avamanthasya lakShaNam (12-13) · Śloka 13

| ಪಿಟಿಕಾ ಬಹವೋ ದೀರ್ಘಾ ದೀರ್ಯನ್ತೇ ಮಧ್ಯತಶ್ಚ ಯಾಃ||೧೨|| ಸೋಽವಮನ್ಥಃ ಕಫಾಸೃಗ್ಭ್ಯಾಂ ವೇದನಾರೋಮಹರ್ಷವಾನ್| |೧೩|

View original

| पिटिका बहवो दीर्घा दीर्यन्ते मध्यतश्च याः||१२|| सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षवान्| |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 kumbhIkAyAH lakShaNam (13) · Śloka 13

| ಕುಮ್ಭೀಕಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತೋತ್ಥಾ ಜಾಮ್ಬವಾಸ್ಥಿನಿಭಾಽಽಶುಜಾ||೧೩||

View original

| कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽऽशुजा||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 alajyAH lakShaNam (14) · Śloka 14

ಅಲಜೀಂ ಮೇಹವದ್ವಿದ್ಯಾದ್| |೧೪|

View original

अलजीं मेहवद्विद्याद्| |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 uttamAyAH lakShaNam (14) · Śloka 14

ಉತ್ತಮಾಂ ಪಿತ್ತರಕ್ತಜಾಮ್| ಪಿಟಿಕಾಂ ಮಾಷಮುದ್ಗಾಭಾಂ|೧೪|

View original

उत्तमां पित्तरक्तजाम्| पिटिकां माषमुद्गाभां|१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 puShkarikAyAH lakShaNam (14-15) · Śloka 15

| ಪಿಟಿಕಾ ಪಿಟಿಕಾಚಿತಾ||೧೪|| ಕರ್ಣಿಕಾ ಪುಷ್ಕರಸ್ಯೇವ ಜ್ಞೇಯಾ ಪುಷ್ಕರಿಕೇತಿ ಸಾ| |೧೫|

View original

| पिटिका पिटिकाचिता||१४|| कर्णिका पुष्करस्येव ज्ञेया पुष्करिकेति सा| |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 saMvyUDhapiTikAyAH lakShaNam (15) · Śloka 15

| ಪಾಣಿಭ್ಯಾಂ ಭೃಶಸಂವ್ಯೂಢೇ ಸಂವ್ಯೂಢಪಿಟಿಕಾ ಭವೇತ್||೧೫||

View original

| पाणिभ्यां भृशसंव्यूढे संव्यूढपिटिका भवेत्||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 mRuditasya lakShaNam (16) · Śloka 16

ಮೃದಿತಂ ಮೃದಿತಂ ವಸ್ತ್ರಸಂರಬ್ಧಂ ವಾತಕೋಪತಃ| |೧೬|

View original

मृदितं मृदितं वस्त्रसंरब्धं वातकोपतः| |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 aShThIlikAyAH lakShaNam (16) · Śloka 16

| ವಿಷಮಾ ಕಠಿನಾ ಭುಗ್ನಾ ವಾಯುನಾಽಷ್ಠೀಲಿಕಾ ಸ್ಮೃತಾ||೧೬||

View original

| विषमा कठिना भुग्ना वायुनाऽष्ठीलिका स्मृता||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 nivRuttasya lakShaNam (17-18) · Śloka 18

ವಿಮರ್ದನಾದಿದುಷ್ಟೇನ ವಾಯುನಾ ಚರ್ಮ ಮೇಢ್ರಜಮ್| ನಿವರ್ತತೇ ಸರುಗ್ದಾಹಂ ಕ್ವಚಿತ್ಪಾಕಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ||೧೭|| ಪಿಣ್ಡಿತಂ ಗ್ರನ್ಥಿತಂ ಚರ್ಮ ತತ್ಪ್ರಲಮ್ಬಮಧೋ ಮಣೇಃ| ನಿವೃತ್ತಸಂಜ್ಞಂ ಸಕಫಂ ಕಣ್ಡೂಕಾಠಿನ್ಯವತ್ತು ತತ್||೧೮||

View original

विमर्दनादिदुष्टेन वायुना चर्म मेढ्रजम्| निवर्तते सरुग्दाहं क्वचित्पाकं च गच्छति||१७|| पिण्डितं ग्रन्थितं चर्म तत्प्रलम्बमधो मणेः| निवृत्तसंज्ञं सकफं कण्डूकाठिन्यवत्तु तत्||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 avapATikAyAH lakShaNam (19) · Śloka 19

ದುರುಢಂ ಸ್ಫುಟಿತಂ ಚರ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮವಪಾಟಿಕಾ| |೧೯|

View original

दुरुढं स्फुटितं चर्म निर्दिष्टमवपाटिका| |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 niruddhamaNeH lakShaNam (19-20) · Śloka 20

| ವಾತೇನ ದೂಷಿತಂ ಚರ್ಮ ಮಣೌ ಸಕ್ತಂ ರುಣದ್ಧಿ ಚೇತ್||೧೯|| ಸ್ರೋತೋ ಮೂತ್ರಂ ತತೋಽಭ್ಯೇತಿ ಮನ್ದಧಾರಮವೇದನಮ್| ಮಣೇರ್ವಿಕಾಶರೋಧಶ್ಚ ಸ ನಿರುದ್ಧಮಣಿರ್ಗದಃ||೨೦||

View original

| वातेन दूषितं चर्म मणौ सक्तं रुणद्धि चेत्||१९|| स्रोतो मूत्रं ततोऽभ्येति मन्दधारमवेदनम्| मणेर्विकाशरोधश्च स निरुद्धमणिर्गदः||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 grathitasya lakShaNam (21) · Śloka 21

ಲಿಙ್ಗಂ ಶೂಕೈರಿವಾಪೂರ್ಣಂ ಗ್ರಥಿತಾಖ್ಯಂ ಕಫೋದ್ಭವಮ್| |೨೧|

View original

लिङ्गं शूकैरिवापूर्णं ग्रथिताख्यं कफोद्भवम्| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 sparshahAneH lakShaNam (21) · Śloka 21

| ಶೂಕದೂಷಿತರಕ್ತೋತ್ಥಾ ಸ್ಪರ್ಶಹಾನಿಸ್ತದಾಹ್ವಯಾ||೨೧||

View original

| शूकदूषितरक्तोत्था स्पर्शहानिस्तदाह्वया||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 shataponakasya lakShaNam (22) · Śloka 22

ಛಿದ್ರೈರಣುಮುಖೈರ್ಯತ್ತು ಮೇಹನಂ ಸರ್ವತಶ್ಚಿತಮ್| ವಾತಶೋಣಿತಕೋಪೇನ ತಂ ವಿದ್ಯಾಚ್ಛತಪೋನಕಮ್||೨೨||

View original

छिद्रैरणुमुखैर्यत्तु मेहनं सर्वतश्चितम्| वातशोणितकोपेन तं विद्याच्छतपोनकम्||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 tvakpAkasya lakShaNam (23) · Śloka 23

ಪಿತ್ತಾಸೃಗ್ಭ್ಯಾಂ ತ್ವಚಃ ಪಾಕಸ್ತ್ವಕ್ಪಾಕೋ ಜ್ವರದಾಹವಾನ್| |೨೩|

View original

पित्तासृग्भ्यां त्वचः पाकस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान्| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 mAMsapAkasya lakShaNam (23) · Śloka 23

| ಮಾಂಸ್ಪಾಕಃ ಸರ್ವಜಃ ಸರ್ವವೇದನೋ ಮಾಂಸಶಾತನಃ||೨೩||

View original

| मांस्पाकः सर्वजः सर्ववेदनो मांसशातनः||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 raktArbudasya lakShaNam (24) · Śloka 24

ಸರಾಗೈರಸಿತೈಃ ಸ್ಫೋಟೈಃ ಪಿಟಿಕಾಭಿಶ್ಚ ಪೀಡಿತಮ್| ಮೇಹನಂ ವೇದನಾ ಚೋಗ್ರಾ ತಂ ವಿದ್ಯಾದಸೃಗರ್ಬುದಮ್||೨೪||

View original

सरागैरसितैः स्फोटैः पिटिकाभिश्च पीडितम्| मेहनं वेदना चोग्रा तं विद्यादसृगर्बुदम्||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 mAMsArbudasya lakShaNam (25) · Śloka 25

ಮಾಂಸಾರ್ಬುದಂ ಪ್ರಾಗುದಿತಂ| |೨೫|

View original

मांसार्बुदं प्रागुदितं| |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 vidradheH lakShaNam (25) · Śloka 25

ವಿದ್ರಧಿಶ್ಚ ತ್ರಿದೋಷಜಃ| |೨೫|

View original

विद्रधिश्च त्रिदोषजः| |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 tilakAlakAnAM lakShaNam (25-26) · Śloka 26

| ಕೃಷ್ಣಾನಿ ಭೂತ್ವಾ ಮಾಂಸಾನಿ ವಿಶೀರ್ಯನ್ತೇ ಸಮನ್ತತಃ||೨೫|| ಪಕ್ವಾನಿ ಸನ್ನಿಪಾತೇನ ತಾನ್ ವಿದ್ಯಾತ್ತಿಲಕಾಲಕಾನ್| |೨೬|

View original

| कृष्णानि भूत्वा मांसानि विशीर्यन्ते समन्ततः||२५|| पक्वानि सन्निपातेन तान् विद्यात्तिलकालकान्| |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana eteShAM sAdhyAsAdhyatvam (26-27) · Śloka 27

| ಮಾಂಸೋತ್ಥಮರ್ಬುದಂ ಪಾಕಂ ವಿದ್ರಧಿಂ ತಿಲಕಾಲಕಾನ್||೨೬|| ಚತುರೋ ವರ್ಜಯೇದೇಷಾಂ ಶೇಷಾಂಶ್ಛೀಘ್ರಮುಪಾಚರೇತ್| |೨೭|

View original

| मांसोत्थमर्बुदं पाकं विद्रधिं तिलकालकान्||२६|| चतुरो वर्जयेदेषां शेषांश्छीघ्रमुपाचरेत्| |२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yonivyApado viMshatividhatvam (27) · Śloka 27

| ವಿಂಶತಿರ್ವ್ಯಾಪದೋ ಯೋನೇರ್ಜಾಯನ್ತೇ ದುಷ್ಟಭೋಜನಾತ್||೨೭||

View original

| विंशतिर्व्यापदो योनेर्जायन्ते दुष्टभोजनात्||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 vAtikyAH lakShaNam (28-31) · Śloka 31

ವಿಷಮಸ್ಥಾಙ್ಗಶಯನಭೃಶಮೈಥುನಸೇವನೈಃ| ದುಷ್ಟಾರ್ತವಾದಪದ್ರವ್ಯೈರ್ಬೀಜದೋಷೇಣ ದೈವತಃ||೨೮|| ಯೋನೌ ಕ್ರುದ್ಧೋಽನಿಲಃ ಕುರ್ಯಾದ್ ರುಕ್ತೋದಾಯಾಮಸುಪ್ತತಾಃ| ಪಿಪೀಲಿಕಾಸೃಪ್ತಿಮಿವ ಸ್ತಮ್ಭಂ ಕರ್ಕಶತಾಂ ಸ್ವನಮ್||೨೯|| ಫೇನಿಲಾರುಣಕೃಷ್ಣಾಲ್ಪತನುರೂಕ್ಷಾರ್ತವಸ್ತ್ರುತಿಮ್| ಸ್ರಸಂ ವಙ್ಕ್ಷಣಪಾರ್ಶ್ವಾದೌ ವ್ಯಥಾಂ ಗುಲ್ಮಂ ಕ್ರಮೇಣ ಚ||೩೦|| ತಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚ ಸ್ವಾನ್ ಗದಾನ್ ವ್ಯಾಪದ್ವಾತಿಕೀ ನಾಮ ಸಾ ಸ್ಮೃತಾ| |೩೧|

View original

विषमस्थाङ्गशयनभृशमैथुनसेवनैः| दुष्टार्तवादपद्रव्यैर्बीजदोषेण दैवतः||२८|| योनौ क्रुद्धोऽनिलः कुर्याद् रुक्तोदायामसुप्तताः| पिपीलिकासृप्तिमिव स्तम्भं कर्कशतां स्वनम्||२९|| फेनिलारुणकृष्णाल्पतनुरूक्षार्तवस्त्रुतिम्| स्रसं वङ्क्षणपार्श्वादौ व्यथां गुल्मं क्रमेण च||३०|| तांस्तांश्च स्वान् गदान् व्यापद्वातिकी नाम सा स्मृता| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 aticaraNAyAH lakShaNam (31) · Śloka 31

| ಸೈವಾತಿಚರಣಾ ಶೋಫಸಂಯುಕ್ತಾಽತಿವ್ಯವಾಯತಃ||೩೧||

View original

| सैवातिचरणा शोफसंयुक्ताऽतिव्यवायतः||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 prAkcaraNAyAH lakShaNam (32) · Śloka 32

ಮೈಥುನಾದತಿಬಾಲಾಯಾಃ ಪೃಷ್ಠಜಙ್ಗೋರುವಙ್ಕ್ಷಣಮ್| ರುಜನ್ ಸನ್ದೂಷಯೇದ್ಯೋನಿಂ ವಾಯುಃ ಪ್ರಾಕ್ಚರಣೇತಿ ಸಾ||೩೨||

View original

मैथुनादतिबालायाः पृष्ठजङ्गोरुवङ्क्षणम्| रुजन् सन्दूषयेद्योनिं वायुः प्राक्चरणेति सा||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 udAvRuttAyAH lakShaNam (33-34) · Śloka 34

ವೇಗೋದಾವರ್ತನಾದ್ಯೋನಿಂ ಪ್ರಪೀಡಯತಿ ಮಾರುತಃ| ಸಾ ಫೇನಿಲಂ ರಜಃ ಕೃಚ್ಛ್ರಾದುದಾವೃತ್ತಂ ವಿಮುಞ್ಚತಿ||೩೩|| ಇಯಂ ವ್ಯಾಪದುದಾವೃತ್ತಾ| |೩೪|

View original

वेगोदावर्तनाद्योनिं प्रपीडयति मारुतः| सा फेनिलं रजः कृच्छ्रादुदावृत्तं विमुञ्चति||३३|| इयं व्यापदुदावृत्ता| |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 jAtaghnyAH lakShaNam (34) · Śloka 34

ಜಾತಘ್ನೀ ತು ಯದಾಽನಿಲಃ| ಜಾತಂ ಜಾತಂ ಸುತಂ ಹನ್ತಿ ರೌಕ್ಷ್ಯಾದ್ದುಷ್ಟಾರ್ತವೋದ್ಭವಮ್||೩೪||

View original

जातघ्नी तु यदाऽनिलः| जातं जातं सुतं हन्ति रौक्ष्याद्दुष्टार्तवोद्भवम्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 antarmukhyAH lakShaNam (35-36) · Śloka 36

ಅತ್ಯಾಶಿತಾಯಾ ವಿಷಮಂ ಸ್ಥಿತಾಯಾಃ ಸುರತೇ ಮರುತ್| ಅನ್ನೇನೋತ್ಪೀಡಿತೋ ಯೋನೇಃ ಸ್ಥಿತಃ ಸ್ರೋತಸಿ ವಕ್ರಯೇತ್||೩೫|| ಸಾಸ್ಥಿಮಾಂಸಂ ಮುಖಂ ತೀವ್ರರುಜಮನ್ತರ್ಮುಖೀತಿ ಸಾ| |೩೬|

View original

अत्याशिताया विषमं स्थितायाः सुरते मरुत्| अन्नेनोत्पीडितो योनेः स्थितः स्रोतसि वक्रयेत्||३५|| सास्थिमांसं मुखं तीव्ररुजमन्तर्मुखीति सा| |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 sUcImukhyAH lakShaNam (36-37) · Śloka 37

| ವಾತಲಾಹಾರಸೇವಿನ್ಯಾಂ ಜನನ್ಯಾಂ ಕುಪಿತೋಽನಿಲಃ||೩೬|| ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಯೋನಿಮಣುದ್ವಾರಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸೂಚೀಮುಖೀತಿ ಸಾ| |೩೭|

View original

| वातलाहारसेविन्यां जनन्यां कुपितोऽनिलः||३६|| स्त्रियो योनिमणुद्वारां कुर्यात्सूचीमुखीति सा| |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 shuShkAkhyAyAH lakShaNam (37-38) · Śloka 38

| ವೇಗರೋಧಾದೃತೌ ವಾಯುರ್ದುಷ್ಟೋ ವಿಣ್ಮೂತ್ರಸಙ್ಗ್ರಹಮ್||೩೭|| ಕರೋತಿ ಯೋನೇಃ ಶೋಷಂ ಚ ಶುಷ್ಕಾಖ್ಯಾ ಸಾಽತಿವೇದನಾ| |೩೮|

View original

| वेगरोधादृतौ वायुर्दुष्टो विण्मूत्रसङ्ग्रहम्||३७|| करोति योनेः शोषं च शुष्काख्या साऽतिवेदना| |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 vAminyAH lakShaNam (38-39) · Śloka 39

| ಷಡಹಾತ್ ಸಪ್ತರಾತ್ರಾದ್ವಾ ಶುಕ್ರಂ ಗರ್ಭಾಶಯಾನ್ಮರುತ್||೩೮|| ವಮೇತ್ಸರುಙ್ ನೀರುಜೋ ವಾ ಯಸ್ಯಾಃ ಸಾ ವಾಮಿನೀ ಮತಾ| |೩೯|

View original

| षडहात् सप्तरात्राद्वा शुक्रं गर्भाशयान्मरुत्||३८|| वमेत्सरुङ् नीरुजो वा यस्याः सा वामिनी मता| |३९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 ShaNDhAyAH lakShaNam (39-40) · Śloka 40

| ಯೋನೌ ವಾತೋಪತಪ್ತಾಯಾಂ ಸ್ತ್ರೀಗರ್ಭೇ ಬೀಜದೋಷತಃ||೩೯|| ಮೃದ್ವೇಷಿಣ್ಯಸ್ತನೀ ಚ ಸ್ಯಾತ್ ಷಣ್ಢಸಂಜ್ಞಾಽನುಪಕ್ರಮಾ| |೪೦|

View original

| योनौ वातोपतप्तायां स्त्रीगर्भे बीजदोषतः||३९|| मृद्वेषिण्यस्तनी च स्यात् षण्ढसंज्ञाऽनुपक्रमा| |४०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 mahAyonyAH lakShaNam (40-41) · Śloka 41

| ದುಷ್ಟೋ ವಿಷ್ಟಭ್ಯ ಯೋನ್ಯಾಸ್ಯಂ ಗರ್ಭಕೋಷ್ಠಂ ಚ ಮಾರುತಃ||೪೦|| ಕುರುತೇ ವಿವೃತಾಂ ಸ್ರಸ್ತಾಂ ವಾತಿಕೀಮಿವ ದುಃಖಿತಾಮ್| ಉತ್ಸನ್ನಮಾಂಸಾಂ ತಾಮಾಹುರ್ಮಹಾಯೋನಿಂ ಮಹಾರುಜಾಮ್||೪೧||

View original

| दुष्टो विष्टभ्य योन्यास्यं गर्भकोष्ठं च मारुतः||४०|| कुरुते विवृतां स्रस्तां वातिकीमिव दुःखिताम्| उत्सन्नमांसां तामाहुर्महायोनिं महारुजाम्||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 paittikyAH lakShaNam (42-43) · Śloka 43

ಯಥಾಸ್ವೈರ್ದೂಷಣೈರ್ದುಷ್ಟಂ ಪಿತ್ತಂ ಯೋನಿಮುಪಾಶ್ರಿತಮ್| ಕರೋತಿ ದಾಹಪಾಕೋಷಾಪೂತಿಗನ್ಧಿಜ್ವರಾನ್ವಿತಾಮ್||೪೨|| ಭೃಶೋಷ್ಣಭೂರಿಕುಣಪನೀಲಪೀತಾಸಿತಾರ್ತವಾಮ್| ಸಾ ವ್ಯಾಪತ್ ಪೈತ್ತಿಕೀ|೪೩|

View original

यथास्वैर्दूषणैर्दुष्टं पित्तं योनिमुपाश्रितम्| करोति दाहपाकोषापूतिगन्धिज्वरान्विताम्||४२|| भृशोष्णभूरिकुणपनीलपीतासितार्तवाम्| सा व्यापत् पैत्तिकी|४३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 raktayonyAH lakShaNam (43) · Śloka 43

| ರಕ್ತಯೋನ್ಯಾಖ್ಯಾಽಸೃಗತಿಸ್ರುತೇಃ||೪೩||

View original

| रक्तयोन्याख्याऽसृगतिस्रुतेः||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 shlaiShmikyAyAH lakShaNam (44-45) · Śloka 45

ಕಫೋಽಭಿಷ್ಯನ್ದಿಭಿಃ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಕುರ್ಯಾದ್ಯೋನಿಮವೇದನಾಮ್| ಶೀತಲಾಂ ಕಣ್ಡುಲಾಂ ಪಾಣ್ಡುಪಿಚ್ಛಿಲಾಂ ತದ್ವಿಧಸ್ರುತಿಮ್||೪೪|| ಸಾ ವ್ಯಾಪಚ್ಛ್ಲೈಷ್ಮಿಕೀ| |೪೫|

View original

कफोऽभिष्यन्दिभिः क्रुद्धः कुर्याद्योनिमवेदनाम्| शीतलां कण्डुलां पाण्डुपिच्छिलां तद्विधस्रुतिम्||४४|| सा व्यापच्छ्लैष्मिकी| |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 lohitakShayAyAH lakShaNam (45) · Śloka 45

ವಾತಪಿತ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಕ್ಷೀಯತೇ ರಜಃ| ಸದಾಹಕಾರ್ಶ್ಯವೈವರ್ಣ್ಯಂ ಯಸ್ಯಾಃ ಸಾ ಲೋಹಿತಕ್ಷಯಾ||೪೫||

View original

वातपित्ताभ्यां क्षीयते रजः| सदाहकार्श्यवैवर्ण्यं यस्याः सा लोहितक्षया||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 pariplutAyAH lakShaNam (46-48) · Śloka 48

ಪಿತ್ತಲಾಯಾ ನೃಸಂವಾಸೇ ಕ್ಷವಥೂದ್ಗಾರಧಾರಣಾತ್| ಪಿತ್ತಯುಕ್ತೇನ ಮರುತಾ ಯೋನಿರ್ಭವತಿ ದೂಷಿತಾ||೪೬|| ಶೂನಾ ಸ್ಪರ್ಶಾಸಹಾ ಸಾರ್ತಿರ್ನೀಲಪೀತಾಸ್ರವಾಹಿನೀ| ಬಸ್ತಿಕುಕ್ಷಿಗುರುತ್ವಾತಿಸಾರಾರೋಚಕಕಾರಿಣೀ||೪೭|| ಶ್ರೋಣಿವಙ್ಕ್ಷಣರುಕ್ತೋದಜ್ವರಕೃತ್ ಸಾ ಪರಿಪ್ಲುತಾ| |೪೮|

View original

पित्तलाया नृसंवासे क्षवथूद्गारधारणात्| पित्तयुक्तेन मरुता योनिर्भवति दूषिता||४६|| शूना स्पर्शासहा सार्तिर्नीलपीतास्रवाहिनी| बस्तिकुक्षिगुरुत्वातिसारारोचककारिणी||४७|| श्रोणिवङ्क्षणरुक्तोदज्वरकृत् सा परिप्लुता| |४८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 upaplutAyAH lakShaNam (48-49) · Śloka 49

| ವಾತಶ್ಲೇಷ್ಮಾಮಯವ್ಯಾಪ್ತಾ ಶ್ವೇತಪಿಚ್ಛಿಲವಾಹಿನೀ||೪೮|| ಉಪಪ್ಲುತಾ ಸ್ಮೃತಾ ಯೋನಿಃ| |೪೯|

View original

| वातश्लेष्मामयव्याप्ता श्वेतपिच्छिलवाहिनी||४८|| उपप्लुता स्मृता योनिः| |४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 viplutAyAH lakShaNam (49) · Śloka 49

ವಿಪ್ಲುತಾಖ್ಯಾ ತ್ವಧಾವನಾತ್| ಸಞ್ಜಾತಜನ್ತುಃ ಕಣ್ಡೂಲಾ ಕಣ್ಡ್ವಾ ಚಾತಿರತಿಪ್ರಿಯಾ||೪೯||

View original

विप्लुताख्या त्वधावनात्| सञ्जातजन्तुः कण्डूला कण्ड्वा चातिरतिप्रिया||४९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 karNinyAH lakShaNam (50-51) · Śloka 51

ಅಕಾಲವಾಹನಾದ್ವಾಯುಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮರಕ್ತವಿಮೂರ್ಚ್ಛಿತಃ| ಕರ್ಣಿಕಾಂ ಜನಯೇದ್ಯೋನೌ ರಜೋಮಾರ್ಗನಿರೋಧಿನೀಮ್||೫೦|| ಸಾ ಕರ್ಣಿನೀ| |೫೧|

View original

अकालवाहनाद्वायुः श्लेष्मरक्तविमूर्च्छितः| कर्णिकां जनयेद्योनौ रजोमार्गनिरोधिनीम्||५०|| सा कर्णिनी| |५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 sAnnipAtikyAH lakShaNam (51) · Śloka 51

ತ್ರಿಭಿರ್ದೋಷೈರ್ಯೋನಿಗರ್ಭಾಶಯಾಶ್ರಿತೈಃ| ಯಥಾಸ್ವೋಪದ್ರವಕರೈರ್ವ್ಯಾಪತ್ಸಾ ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕೀ||೫೧||

View original

त्रिभिर्दोषैर्योनिगर्भाशयाश्रितैः| यथास्वोपद्रवकरैर्व्यापत्सा सान्निपातिकी||५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana iti yonirogAH yaiH shukraM necchati, garbhaM na gRuhNAti asRugdarAdi rogAMshca prApnoti (33) · Śloka 33

ಇತಿ ಯೋನಿಗದಾ ನಾರೀ ಯೈಃ ಶುಕ್ರಂ ನ ಪ್ರತೀಚ್ಛತಿ| ತತೋ ಗರ್ಭಂ ನ ಗೃಹ್ಣಾತಿ ರೋಗಾಂಶ್ಚಾಪ್ನೋತಿ ದಾರುಣಾನ್||೫೨|| ಅಸೃಗ್ದರಾರ್ಶೋಗುಲ್ಮಾದೀನಾಬಾಧಾಂಶ್ಚಾನಿಲಾದಿಭಿಃ| ೫೨ ೧/೨| ಇತಿ ಶ್ರೀವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸೂನುಶ್ರೀಮದ್ವಾಗ್ಭಟವಿರಚಿತಾಯಾಮಷ್ಟಾಙ್ಗಹೃದಯಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಷಷ್ಠೇ ಉತ್ತರಸ್ಥಾನೇ ಗುಹ್ಯರೋಗವಿಜ್ಞಾನೀಯೋ ನಾಮ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೩||

View original

इति योनिगदा नारी यैः शुक्रं न प्रतीच्छति| ततो गर्भं न गृह्णाति रोगांश्चाप्नोति दारुणान्||५२|| असृग्दरार्शोगुल्मादीनाबाधांश्चानिलादिभिः| ५२ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने गुह्यरोगविज्ञानीयो नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः||३३||

🔊 Audio coming soon

33. guhyarōgavijñānīyādhyāyaḥ — Ashtanga Hrudayam | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi