Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

33. guhyarōgavijñānīyādhyāyaḥ

Adhikarana guhyarogavij~jAnIyAdhyAyaH - guhyarogANAM nidAnaM samprAtpistrayoviMshatividhatvaM ca (2-5) · Śloka 5

অথাতো গুহ্যরোগবিজ্ঞানীযং ব্যাখ্যাস্যামঃ| ইতি হ স্মাহুরাত্রেযাদযো মহর্ষযঃ| (গদ্যসূত্রে)||২|| স্ত্রীব্যবাযনিবৃত্তস্য সহসা ভজতোঽথবা| দোষাধ্যুষিতসঙ্কীর্ণমলিনাণুরজঃ পথাম্||১|| অন্যযোনিমনিচ্ছন্তীমগম্যাং নবসূতিকাম্| দূষিতং স্পৃশতস্তোযং রতান্তেষ্বপি নৈব বা||২|| বিবর্ধযিষযা তীক্ষ্ণান্ প্রলেপাদীন্ প্রযচ্ছতঃ| মুষ্টিদন্তনখোত্পীডাবিষবচ্ছূকপাতনৈঃ||৩|| বেগনিগ্রহদীর্ঘাতিখরস্পর্শবিঘট্টনৈঃ| দোষা দুষ্টা গতা গুহ্যং ত্রযোবিংশতিমামযান্||৪|| জনযন্ত্যুপদংশাদীন্| |৫|

View original

अथातो गुह्यरोगविज्ञानीयं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः| (गद्यसूत्रे)||२|| स्त्रीव्यवायनिवृत्तस्य सहसा भजतोऽथवा| दोषाध्युषितसङ्कीर्णमलिनाणुरजः पथाम्||१|| अन्ययोनिमनिच्छन्तीमगम्यां नवसूतिकाम्| दूषितं स्पृशतस्तोयं रतान्तेष्वपि नैव वा||२|| विवर्धयिषया तीक्ष्णान् प्रलेपादीन् प्रयच्छतः| मुष्टिदन्तनखोत्पीडाविषवच्छूकपातनैः||३|| वेगनिग्रहदीर्घातिखरस्पर्शविघट्टनैः| दोषा दुष्टा गता गुह्यं त्रयोविंशतिमामयान्||४|| जनयन्त्युपदंशादीन्| |५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 upadaMshasya pa~jcavidhatvam (5) · Śloka 5

উপদংশোঽত্র পঞ্চধা| পৃথগ্দোষৈঃ সরুধিরৈঃ সমস্তৈশ্চ|৫|

View original

उपदंशोऽत्र पञ्चधा| पृथग्दोषैः सरुधिरैः समस्तैश्च|५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 vAtajasya upadaMshasya lakShaNam (5-6) · Śloka 6

| অত্র মারুতাত্||৫|| মেঢ্রে শোফো রুজশ্চিত্রাঃ স্তম্ভস্ত্বক্পরিপোটনম্| |৬|

View original

| अत्र मारुतात्||५|| मेढ्रे शोफो रुजश्चित्राः स्तम्भस्त्वक्परिपोटनम्| |६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 pittajasya upadaMshasya lakShaNam (6) · Śloka 6

| পক্বোদুম্বরসঙ্কাশঃ পিত্তেন শ্বযথুর্জ্বরঃ||৬||

View original

| पक्वोदुम्बरसङ्काशः पित्तेन श्वयथुर्ज्वरः||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 kaphajasya upadaMshasya lakShaNam (7) · Śloka 7

শ্লেষ্মণা কঠিনঃ স্নিগ্ধঃ কণ্ডূমান্ শীতলো গুরুঃ| |৭|

View original

श्लेष्मणा कठिनः स्निग्धः कण्डूमान् शीतलो गुरुः| |७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 raktajasya upadaMshasya lakShaNam (7) · Śloka 7

| শোণিতেনাসিতস্ফোটসম্ভবোঽস্রস্রুতির্জ্বরঃ||৭||

View original

| शोणितेनासितस्फोटसम्भवोऽस्रस्रुतिर्ज्वरः||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 sarvajasya upadaMshasya lakShaNam (8) · Śloka 8

সর্বজে সর্বলিঙ্গত্বং শ্বযথুর্মুষ্কযোরপি| তীব্রা রুগাশুপচনং দরণং কৃমিসম্ভবঃ||৮||

View original

सर्वजे सर्वलिङ्गत्वं श्वयथुर्मुष्कयोरपि| तीव्रा रुगाशुपचनं दरणं कृमिसम्भवः||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana eteShAM sAdhyAsAdhyatvam (9) · Śloka 9

যাপ্যো রক্তোদ্ভবস্তেষাং মৃত্যবে সন্নিপাতজঃ| |৯|

View original

याप्यो रक्तोद्भवस्तेषां मृत्यवे सन्निपातजः| |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 arshasAM lakShaNam (9-11) · Śloka 11

| জাযন্তে কুপিতৈর্দোষৈর্গুহ্যাসৃক্পিশিতাশ্রযৈঃ||৯|| অন্তর্বহির্বা মেঢ্রস্য কণ্ডূলা মাংসকীলকাঃ| পিচ্ছিলাস্রস্রবা যোনৌ তদ্বচ্চ চ্ছত্রসন্নিভাঃ||১০|| তেঽর্শাংস্যুপেক্ষযা ঘ্নন্তি মেঢ্রপুংস্ত্বং ভগার্তবম্| |১১|

View original

| जायन्ते कुपितैर्दोषैर्गुह्यासृक्पिशिताश्रयैः||९|| अन्तर्बहिर्वा मेढ्रस्य कण्डूला मांसकीलकाः| पिच्छिलास्रस्रवा योनौ तद्वच्च च्छत्रसन्निभाः||१०|| तेऽर्शांस्युपेक्षया घ्नन्ति मेढ्रपुंस्त्वं भगार्तवम्| |११|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 sarShapikAnAM lakShaNam (11-12) · Śloka 12

| গুহ্যস্য বহিরন্তর্বা পিটিকাঃ কফরক্তজাঃ||১১|| সর্ষপামানসংস্থানা ঘনাঃ সর্ষপিকাঃ স্মৃতাঃ| |১২|

View original

| गुह्यस्य बहिरन्तर्वा पिटिकाः कफरक्तजाः||११|| सर्षपामानसंस्थाना घनाः सर्षपिकाः स्मृताः| |१२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 avamanthasya lakShaNam (12-13) · Śloka 13

| পিটিকা বহবো দীর্ঘা দীর্যন্তে মধ্যতশ্চ যাঃ||১২|| সোঽবমন্থঃ কফাসৃগ্ভ্যাং বেদনারোমহর্ষবান্| |১৩|

View original

| पिटिका बहवो दीर्घा दीर्यन्ते मध्यतश्च याः||१२|| सोऽवमन्थः कफासृग्भ्यां वेदनारोमहर्षवान्| |१३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 kumbhIkAyAH lakShaNam (13) · Śloka 13

| কুম্ভীকা রক্তপিত্তোত্থা জাম্ববাস্থিনিভাঽঽশুজা||১৩||

View original

| कुम्भीका रक्तपित्तोत्था जाम्बवास्थिनिभाऽऽशुजा||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 alajyAH lakShaNam (14) · Śloka 14

অলজীং মেহবদ্বিদ্যাদ্| |১৪|

View original

अलजीं मेहवद्विद्याद्| |१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 uttamAyAH lakShaNam (14) · Śloka 14

উত্তমাং পিত্তরক্তজাম্| পিটিকাং মাষমুদ্গাভাং|১৪|

View original

उत्तमां पित्तरक्तजाम्| पिटिकां माषमुद्गाभां|१४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 puShkarikAyAH lakShaNam (14-15) · Śloka 15

| পিটিকা পিটিকাচিতা||১৪|| কর্ণিকা পুষ্করস্যেব জ্ঞেযা পুষ্করিকেতি সা| |১৫|

View original

| पिटिका पिटिकाचिता||१४|| कर्णिका पुष्करस्येव ज्ञेया पुष्करिकेति सा| |१५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 saMvyUDhapiTikAyAH lakShaNam (15) · Śloka 15

| পাণিভ্যাং ভৃশসংব্যূঢে সংব্যূঢপিটিকা ভবেত্||১৫||

View original

| पाणिभ्यां भृशसंव्यूढे संव्यूढपिटिका भवेत्||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 mRuditasya lakShaNam (16) · Śloka 16

মৃদিতং মৃদিতং বস্ত্রসংরব্ধং বাতকোপতঃ| |১৬|

View original

मृदितं मृदितं वस्त्रसंरब्धं वातकोपतः| |१६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 aShThIlikAyAH lakShaNam (16) · Śloka 16

| বিষমা কঠিনা ভুগ্না বাযুনাঽষ্ঠীলিকা স্মৃতা||১৬||

View original

| विषमा कठिना भुग्ना वायुनाऽष्ठीलिका स्मृता||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 nivRuttasya lakShaNam (17-18) · Śloka 18

বিমর্দনাদিদুষ্টেন বাযুনা চর্ম মেঢ্রজম্| নিবর্ততে সরুগ্দাহং ক্বচিত্পাকং চ গচ্ছতি||১৭|| পিণ্ডিতং গ্রন্থিতং চর্ম তত্প্রলম্বমধো মণেঃ| নিবৃত্তসংজ্ঞং সকফং কণ্ডূকাঠিন্যবত্তু তত্||১৮||

View original

विमर्दनादिदुष्टेन वायुना चर्म मेढ्रजम्| निवर्तते सरुग्दाहं क्वचित्पाकं च गच्छति||१७|| पिण्डितं ग्रन्थितं चर्म तत्प्रलम्बमधो मणेः| निवृत्तसंज्ञं सकफं कण्डूकाठिन्यवत्तु तत्||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 avapATikAyAH lakShaNam (19) · Śloka 19

দুরুঢং স্ফুটিতং চর্ম নির্দিষ্টমবপাটিকা| |১৯|

View original

दुरुढं स्फुटितं चर्म निर्दिष्टमवपाटिका| |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 niruddhamaNeH lakShaNam (19-20) · Śloka 20

| বাতেন দূষিতং চর্ম মণৌ সক্তং রুণদ্ধি চেত্||১৯|| স্রোতো মূত্রং ততোঽভ্যেতি মন্দধারমবেদনম্| মণের্বিকাশরোধশ্চ স নিরুদ্ধমণির্গদঃ||২০||

View original

| वातेन दूषितं चर्म मणौ सक्तं रुणद्धि चेत्||१९|| स्रोतो मूत्रं ततोऽभ्येति मन्दधारमवेदनम्| मणेर्विकाशरोधश्च स निरुद्धमणिर्गदः||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 grathitasya lakShaNam (21) · Śloka 21

লিঙ্গং শূকৈরিবাপূর্ণং গ্রথিতাখ্যং কফোদ্ভবম্| |২১|

View original

लिङ्गं शूकैरिवापूर्णं ग्रथिताख्यं कफोद्भवम्| |२१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 sparshahAneH lakShaNam (21) · Śloka 21

| শূকদূষিতরক্তোত্থা স্পর্শহানিস্তদাহ্বযা||২১||

View original

| शूकदूषितरक्तोत्था स्पर्शहानिस्तदाह्वया||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 shataponakasya lakShaNam (22) · Śloka 22

ছিদ্রৈরণুমুখৈর্যত্তু মেহনং সর্বতশ্চিতম্| বাতশোণিতকোপেন তং বিদ্যাচ্ছতপোনকম্||২২||

View original

छिद्रैरणुमुखैर्यत्तु मेहनं सर्वतश्चितम्| वातशोणितकोपेन तं विद्याच्छतपोनकम्||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 tvakpAkasya lakShaNam (23) · Śloka 23

পিত্তাসৃগ্ভ্যাং ত্বচঃ পাকস্ত্বক্পাকো জ্বরদাহবান্| |২৩|

View original

पित्तासृग्भ्यां त्वचः पाकस्त्वक्पाको ज्वरदाहवान्| |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 mAMsapAkasya lakShaNam (23) · Śloka 23

| মাংস্পাকঃ সর্বজঃ সর্ববেদনো মাংসশাতনঃ||২৩||

View original

| मांस्पाकः सर्वजः सर्ववेदनो मांसशातनः||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 raktArbudasya lakShaNam (24) · Śloka 24

সরাগৈরসিতৈঃ স্ফোটৈঃ পিটিকাভিশ্চ পীডিতম্| মেহনং বেদনা চোগ্রা তং বিদ্যাদসৃগর্বুদম্||২৪||

View original

सरागैरसितैः स्फोटैः पिटिकाभिश्च पीडितम्| मेहनं वेदना चोग्रा तं विद्यादसृगर्बुदम्||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 mAMsArbudasya lakShaNam (25) · Śloka 25

মাংসার্বুদং প্রাগুদিতং| |২৫|

View original

मांसार्बुदं प्रागुदितं| |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 vidradheH lakShaNam (25) · Śloka 25

বিদ্রধিশ্চ ত্রিদোষজঃ| |২৫|

View original

विद्रधिश्च त्रिदोषजः| |२५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 tilakAlakAnAM lakShaNam (25-26) · Śloka 26

| কৃষ্ণানি ভূত্বা মাংসানি বিশীর্যন্তে সমন্ততঃ||২৫|| পক্বানি সন্নিপাতেন তান্ বিদ্যাত্তিলকালকান্| |২৬|

View original

| कृष्णानि भूत्वा मांसानि विशीर्यन्ते समन्ततः||२५|| पक्वानि सन्निपातेन तान् विद्यात्तिलकालकान्| |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana eteShAM sAdhyAsAdhyatvam (26-27) · Śloka 27

| মাংসোত্থমর্বুদং পাকং বিদ্রধিং তিলকালকান্||২৬|| চতুরো বর্জযেদেষাং শেষাংশ্ছীঘ্রমুপাচরেত্| |২৭|

View original

| मांसोत्थमर्बुदं पाकं विद्रधिं तिलकालकान्||२६|| चतुरो वर्जयेदेषां शेषांश्छीघ्रमुपाचरेत्| |२७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana yonivyApado viMshatividhatvam (27) · Śloka 27

| বিংশতির্ব্যাপদো যোনের্জাযন্তে দুষ্টভোজনাত্||২৭||

View original

| विंशतिर्व्यापदो योनेर्जायन्ते दुष्टभोजनात्||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 1 vAtikyAH lakShaNam (28-31) · Śloka 31

বিষমস্থাঙ্গশযনভৃশমৈথুনসেবনৈঃ| দুষ্টার্তবাদপদ্রব্যৈর্বীজদোষেণ দৈবতঃ||২৮|| যোনৌ ক্রুদ্ধোঽনিলঃ কুর্যাদ্ রুক্তোদাযামসুপ্ততাঃ| পিপীলিকাসৃপ্তিমিব স্তম্ভং কর্কশতাং স্বনম্||২৯|| ফেনিলারুণকৃষ্ণাল্পতনুরূক্ষার্তবস্ত্রুতিম্| স্রসং বঙ্ক্ষণপার্শ্বাদৌ ব্যথাং গুল্মং ক্রমেণ চ||৩০|| তাংস্তাংশ্চ স্বান্ গদান্ ব্যাপদ্বাতিকী নাম সা স্মৃতা| |৩১|

View original

विषमस्थाङ्गशयनभृशमैथुनसेवनैः| दुष्टार्तवादपद्रव्यैर्बीजदोषेण दैवतः||२८|| योनौ क्रुद्धोऽनिलः कुर्याद् रुक्तोदायामसुप्तताः| पिपीलिकासृप्तिमिव स्तम्भं कर्कशतां स्वनम्||२९|| फेनिलारुणकृष्णाल्पतनुरूक्षार्तवस्त्रुतिम्| स्रसं वङ्क्षणपार्श्वादौ व्यथां गुल्मं क्रमेण च||३०|| तांस्तांश्च स्वान् गदान् व्यापद्वातिकी नाम सा स्मृता| |३१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 aticaraNAyAH lakShaNam (31) · Śloka 31

| সৈবাতিচরণা শোফসংযুক্তাঽতিব্যবাযতঃ||৩১||

View original

| सैवातिचरणा शोफसंयुक्ताऽतिव्यवायतः||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 prAkcaraNAyAH lakShaNam (32) · Śloka 32

মৈথুনাদতিবালাযাঃ পৃষ্ঠজঙ্গোরুবঙ্ক্ষণম্| রুজন্ সন্দূষযেদ্যোনিং বাযুঃ প্রাক্চরণেতি সা||৩২||

View original

मैथुनादतिबालायाः पृष्ठजङ्गोरुवङ्क्षणम्| रुजन् सन्दूषयेद्योनिं वायुः प्राक्चरणेति सा||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 udAvRuttAyAH lakShaNam (33-34) · Śloka 34

বেগোদাবর্তনাদ্যোনিং প্রপীডযতি মারুতঃ| সা ফেনিলং রজঃ কৃচ্ছ্রাদুদাবৃত্তং বিমুঞ্চতি||৩৩|| ইযং ব্যাপদুদাবৃত্তা| |৩৪|

View original

वेगोदावर्तनाद्योनिं प्रपीडयति मारुतः| सा फेनिलं रजः कृच्छ्रादुदावृत्तं विमुञ्चति||३३|| इयं व्यापदुदावृत्ता| |३४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 jAtaghnyAH lakShaNam (34) · Śloka 34

জাতঘ্নী তু যদাঽনিলঃ| জাতং জাতং সুতং হন্তি রৌক্ষ্যাদ্দুষ্টার্তবোদ্ভবম্||৩৪||

View original

जातघ्नी तु यदाऽनिलः| जातं जातं सुतं हन्ति रौक्ष्याद्दुष्टार्तवोद्भवम्||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 antarmukhyAH lakShaNam (35-36) · Śloka 36

অত্যাশিতাযা বিষমং স্থিতাযাঃ সুরতে মরুত্| অন্নেনোত্পীডিতো যোনেঃ স্থিতঃ স্রোতসি বক্রযেত্||৩৫|| সাস্থিমাংসং মুখং তীব্ররুজমন্তর্মুখীতি সা| |৩৬|

View original

अत्याशिताया विषमं स्थितायाः सुरते मरुत्| अन्नेनोत्पीडितो योनेः स्थितः स्रोतसि वक्रयेत्||३५|| सास्थिमांसं मुखं तीव्ररुजमन्तर्मुखीति सा| |३६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 sUcImukhyAH lakShaNam (36-37) · Śloka 37

| বাতলাহারসেবিন্যাং জনন্যাং কুপিতোঽনিলঃ||৩৬|| স্ত্রিযো যোনিমণুদ্বারাং কুর্যাত্সূচীমুখীতি সা| |৩৭|

View original

| वातलाहारसेविन्यां जनन्यां कुपितोऽनिलः||३६|| स्त्रियो योनिमणुद्वारां कुर्यात्सूचीमुखीति सा| |३७|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 shuShkAkhyAyAH lakShaNam (37-38) · Śloka 38

| বেগরোধাদৃতৌ বাযুর্দুষ্টো বিণ্মূত্রসঙ্গ্রহম্||৩৭|| করোতি যোনেঃ শোষং চ শুষ্কাখ্যা সাঽতিবেদনা| |৩৮|

View original

| वेगरोधादृतौ वायुर्दुष्टो विण्मूत्रसङ्ग्रहम्||३७|| करोति योनेः शोषं च शुष्काख्या साऽतिवेदना| |३८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 vAminyAH lakShaNam (38-39) · Śloka 39

| ষডহাত্ সপ্তরাত্রাদ্বা শুক্রং গর্ভাশযান্মরুত্||৩৮|| বমেত্সরুঙ্ নীরুজো বা যস্যাঃ সা বামিনী মতা| |৩৯|

View original

| षडहात् सप्तरात्राद्वा शुक्रं गर्भाशयान्मरुत्||३८|| वमेत्सरुङ् नीरुजो वा यस्याः सा वामिनी मता| |३९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 ShaNDhAyAH lakShaNam (39-40) · Śloka 40

| যোনৌ বাতোপতপ্তাযাং স্ত্রীগর্ভে বীজদোষতঃ||৩৯|| মৃদ্বেষিণ্যস্তনী চ স্যাত্ ষণ্ঢসংজ্ঞাঽনুপক্রমা| |৪০|

View original

| योनौ वातोपतप्तायां स्त्रीगर्भे बीजदोषतः||३९|| मृद्वेषिण्यस्तनी च स्यात् षण्ढसंज्ञाऽनुपक्रमा| |४०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 mahAyonyAH lakShaNam (40-41) · Śloka 41

| দুষ্টো বিষ্টভ্য যোন্যাস্যং গর্ভকোষ্ঠং চ মারুতঃ||৪০|| কুরুতে বিবৃতাং স্রস্তাং বাতিকীমিব দুঃখিতাম্| উত্সন্নমাংসাং তামাহুর্মহাযোনিং মহারুজাম্||৪১||

View original

| दुष्टो विष्टभ्य योन्यास्यं गर्भकोष्ठं च मारुतः||४०|| कुरुते विवृतां स्रस्तां वातिकीमिव दुःखिताम्| उत्सन्नमांसां तामाहुर्महायोनिं महारुजाम्||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 paittikyAH lakShaNam (42-43) · Śloka 43

যথাস্বৈর্দূষণৈর্দুষ্টং পিত্তং যোনিমুপাশ্রিতম্| করোতি দাহপাকোষাপূতিগন্ধিজ্বরান্বিতাম্||৪২|| ভৃশোষ্ণভূরিকুণপনীলপীতাসিতার্তবাম্| সা ব্যাপত্ পৈত্তিকী|৪৩|

View original

यथास्वैर्दूषणैर्दुष्टं पित्तं योनिमुपाश्रितम्| करोति दाहपाकोषापूतिगन्धिज्वरान्विताम्||४२|| भृशोष्णभूरिकुणपनीलपीतासितार्तवाम्| सा व्यापत् पैत्तिकी|४३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 raktayonyAH lakShaNam (43) · Śloka 43

| রক্তযোন্যাখ্যাঽসৃগতিস্রুতেঃ||৪৩||

View original

| रक्तयोन्याख्याऽसृगतिस्रुतेः||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 shlaiShmikyAyAH lakShaNam (44-45) · Śloka 45

কফোঽভিষ্যন্দিভিঃ ক্রুদ্ধঃ কুর্যাদ্যোনিমবেদনাম্| শীতলাং কণ্ডুলাং পাণ্ডুপিচ্ছিলাং তদ্বিধস্রুতিম্||৪৪|| সা ব্যাপচ্ছ্লৈষ্মিকী| |৪৫|

View original

कफोऽभिष्यन्दिभिः क्रुद्धः कुर्याद्योनिमवेदनाम्| शीतलां कण्डुलां पाण्डुपिच्छिलां तद्विधस्रुतिम्||४४|| सा व्यापच्छ्लैष्मिकी| |४५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 lohitakShayAyAH lakShaNam (45) · Śloka 45

বাতপিত্তাভ্যাং ক্ষীযতে রজঃ| সদাহকার্শ্যবৈবর্ণ্যং যস্যাঃ সা লোহিতক্ষযা||৪৫||

View original

वातपित्ताभ्यां क्षीयते रजः| सदाहकार्श्यवैवर्ण्यं यस्याः सा लोहितक्षया||४५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 pariplutAyAH lakShaNam (46-48) · Śloka 48

পিত্তলাযা নৃসংবাসে ক্ষবথূদ্গারধারণাত্| পিত্তযুক্তেন মরুতা যোনির্ভবতি দূষিতা||৪৬|| শূনা স্পর্শাসহা সার্তির্নীলপীতাস্রবাহিনী| বস্তিকুক্ষিগুরুত্বাতিসারারোচককারিণী||৪৭|| শ্রোণিবঙ্ক্ষণরুক্তোদজ্বরকৃত্ সা পরিপ্লুতা| |৪৮|

View original

पित्तलाया नृसंवासे क्षवथूद्गारधारणात्| पित्तयुक्तेन मरुता योनिर्भवति दूषिता||४६|| शूना स्पर्शासहा सार्तिर्नीलपीतास्रवाहिनी| बस्तिकुक्षिगुरुत्वातिसारारोचककारिणी||४७|| श्रोणिवङ्क्षणरुक्तोदज्वरकृत् सा परिप्लुता| |४८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 upaplutAyAH lakShaNam (48-49) · Śloka 49

| বাতশ্লেষ্মামযব্যাপ্তা শ্বেতপিচ্ছিলবাহিনী||৪৮|| উপপ্লুতা স্মৃতা যোনিঃ| |৪৯|

View original

| वातश्लेष्मामयव्याप्ता श्वेतपिच्छिलवाहिनी||४८|| उपप्लुता स्मृता योनिः| |४९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 viplutAyAH lakShaNam (49) · Śloka 49

বিপ্লুতাখ্যা ত্বধাবনাত্| সঞ্জাতজন্তুঃ কণ্ডূলা কণ্ড্বা চাতিরতিপ্রিযা||৪৯||

View original

विप्लुताख्या त्वधावनात्| सञ्जातजन्तुः कण्डूला कण्ड्वा चातिरतिप्रिया||४९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 karNinyAH lakShaNam (50-51) · Śloka 51

অকালবাহনাদ্বাযুঃ শ্লেষ্মরক্তবিমূর্চ্ছিতঃ| কর্ণিকাং জনযেদ্যোনৌ রজোমার্গনিরোধিনীম্||৫০|| সা কর্ণিনী| |৫১|

View original

अकालवाहनाद्वायुः श्लेष्मरक्तविमूर्च्छितः| कर्णिकां जनयेद्योनौ रजोमार्गनिरोधिनीम्||५०|| सा कर्णिनी| |५१|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 sAnnipAtikyAH lakShaNam (51) · Śloka 51

ত্রিভির্দোষৈর্যোনিগর্ভাশযাশ্রিতৈঃ| যথাস্বোপদ্রবকরৈর্ব্যাপত্সা সান্নিপাতিকী||৫১||

View original

त्रिभिर्दोषैर्योनिगर्भाशयाश्रितैः| यथास्वोपद्रवकरैर्व्यापत्सा सान्निपातिकी||५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana iti yonirogAH yaiH shukraM necchati, garbhaM na gRuhNAti asRugdarAdi rogAMshca prApnoti (33) · Śloka 33

ইতি যোনিগদা নারী যৈঃ শুক্রং ন প্রতীচ্ছতি| ততো গর্ভং ন গৃহ্ণাতি রোগাংশ্চাপ্নোতি দারুণান্||৫২|| অসৃগ্দরার্শোগুল্মাদীনাবাধাংশ্চানিলাদিভিঃ| ৫২ ১/২| ইতি শ্রীবৈদ্যপতিসিংহগুপ্তসূনুশ্রীমদ্বাগ্ভটবিরচিতাযামষ্টাঙ্গহৃদযসংহিতাযাং ষষ্ঠে উত্তরস্থানে গুহ্যরোগবিজ্ঞানীযো নাম ত্রযস্ত্রিংশোঽধ্যাযঃ||৩৩||

View original

इति योनिगदा नारी यैः शुक्रं न प्रतीच्छति| ततो गर्भं न गृह्णाति रोगांश्चाप्नोति दारुणान्||५२|| असृग्दरार्शोगुल्मादीनाबाधांश्चानिलादिभिः| ५२ १/२| इति श्रीवैद्यपतिसिंहगुप्तसूनुश्रीमद्वाग्भटविरचितायामष्टाङ्गहृदयसंहितायां षष्ठे उत्तरस्थाने गुह्यरोगविज्ञानीयो नाम त्रयस्त्रिंशोऽध्यायः||३३||

🔊 Audio coming soon