4. bastikalpaḥ

Adhikarana pratij~jA (1) · Śloka 1

ಅಥಾತೋ ಬಸ್ತಿಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾಽಽತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||

Adhikarana bastikalpastasya mahattva~jca (2) · Śloka 2

ಬಲಾಂ ಗುಡೂಚೀಂ ತ್ರಿಫಲಾಂ ಸರಾಸ್ನಾಂ ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಚ ಪಲೋನ್ಮಿತಾನಿ| ಅಷ್ಟೌ ಫಲಾನ್ಯರ್ಧತುಲಾಂ ಚ ಮಾಂಸಾತ್ ಛಾಗಾತ್ ಪಚೇದಪ್ಸು ಚತುರ್ಥಶೇಷಮ್| ಪೂತೋ ಯವಾನೀಫಲಬಿಲ್ವಕುಷ್ಠ- ವಚಾಶತಾಹ್ವಾಘನಪಿಪ್ಪಲೀನಾಮ್| ಕಲ್ಕೈರ್ಗುಡಕ್ಷೌದ್ರಘೃತೈಃ ಸತೈಲೈ- ರ್ಯುಕ್ತಃ ಸುಖೋಷ್ಣೋ ಲವಣಾನ್ವಿತಶ್ಚ| ಬಸ್ತಿಃ ಪರಂ ಸರ್ವಗದಪ್ರಮಾಥೀ ಸ್ವಸ್ಥೇ ಹಿತೋ ಜೀವನಬೃಂಹಣಶ್ಚ| ಬಸ್ತೌ ಚ ಯಸ್ಮಿನ್ ಪಠಿತೋ ನ ಕಲ್ಕಃ ಸರ್ವತ್ರ ದದ್ಯಾದಮುಮೇವ ತತ್ರ||೨||

Adhikarana vividhAH bastikalpAH sarvA~anilA~a~amayaghno nirUhaH (3) · Śloka 3

ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಸ್ಯ ರಸೋಽಮ್ಲಯುಕ್ತಃ ಸಚ್ಛಾಗಮಾಂಸಸ್ಯ ಸಪೂರ್ವಪೇಷ್ಯಃ| ತ್ರಿಸ್ನೇಹಯುಕ್ತಃ ಪ್ರವರೋ ನಿರೂಹಃ ಸರ್ವಾಽನಿಲವ್ಯಾಧಿಹರಃ ಪ್ರದಿಷ್ಟಃ||೩||

Adhikarana dIpanAdiguNo bastiH (4) · Śloka 4

ಬಲಾಪಟೋಲೀಲಘುಪಞ್ಚಮೂಲ- ತ್ರಾಯನ್ತಿಕೈರಣ್ಡಯವಾತ್ ಸುಸಿದ್ಧಾತ್| ಪ್ರಸ್ಥೋ ರಸಾಚ್ಛಾಗರಸಾಽರ್ಧಯುಕ್ತಃ ಸಾಧ್ಯಃ ಪುನಃ ಪ್ರಸ್ಥಸಮಃ ಸ ಯಾವತ್| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕೃಷ್ಣಾಘನಕಲ್ಕಯುಕ್ತಃ ಸತೈಲಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಸೈನ್ಧವಶ್ಚ| ಸ್ಯಾದ್ದೀಪನೋ ಮಾಂಸಬಲಪ್ರದಶ್ಚ ಚಕ್ಷುರ್ಬಲಂ ಚೋಪದಧಾತಿ ಸದ್ಯಃ|೪|

Adhikarana dIpanAdiguNo bastiH (4) · Śloka 4

ಬಲಾಪಟೋಲೀಲಘುಪಞ್ಚಮೂಲ- ತ್ರಾಯನ್ತಿಕೈರಣ್ಡಯವಾತ್ ಸುಸಿದ್ಧಾತ್| ಪ್ರಸ್ಥೋ ರಸಾಚ್ಛಾಗರಸಾಽರ್ಧಯುಕ್ತಃ ಸಾಧ್ಯಃ ಪುನಃ ಪ್ರಸ್ಥಸಮಃ ಸ ಯಾವತ್| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕೃಷ್ಣಾಘನಕಲ್ಕಯುಕ್ತಃ ಸತೈಲಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಸೈನ್ಧವಶ್ಚ| ಸ್ಯಾದ್ದೀಪನೋ ಮಾಂಸಬಲಪ್ರದಶ್ಚ ಚಕ್ಷುರ್ಬಲಂ ಚೋಪದಧಾತಿ ಸದ್ಯಃ||೪||

Adhikarana kaphavAtA~a~amayaghnAH bastayaH (5) · Śloka 5

ಏರಣ್ಡಮೂಲಾತ್ ತ್ರಿಪಲಂ ಪಲಾಶಾತ್ ತಥಾ ಪಲಾಂಶಂ ಲಘುಪಞ್ಚಮೂಲಮ್| ರಾಸ್ನಾಬಲಾಚ್ಛಿನ್ನರುಹಾಽಶ್ವಗನ್ಧಾ- ಪುನರ್ನವಾಽಽರಗ್ವಧದೇವದಾರು| ಫಲಾನಿ ಚಾಽಷ್ಟೌ ಸಲಿಲಾಽಽಢಕಾಭ್ಯಾಂ ವಿಪಾಚಯೇದಷ್ಟಮಶೇಷಿತೇಽಸ್ಮಿನ್| ವಚಾಶತಾಹ್ವಾಹಪುಷಾಪ್ರಿಯಙ್ಗು- ಯಷ್ಟೀಕಣಾವತ್ಸಕಬೀಜಮುಸ್ತಮ್| ದದ್ಯಾತ್ ಸುಪಿಷ್ಟಂ ಸಹತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲ- ಮಕ್ಷಪ್ರಮಾಣಂ ಲವಣಾಂಶಯುಕ್ತಮ್| ಸಮಾಕ್ಷಿಕಸ್ತೈಲಯುತಃ ಸಮೂತ್ರೋ ಬಸ್ತಿರ್ಜಯೇಲ್ಲೇಖನದೀಪನೋಽಸೌ| ಜಙ್ಘೋರುಪಾದತ್ರಿಕಪೃಷ್ಠಕೋಷ್ಠ- ಹೃದ್ಗುಹ್ಯಶೂಲಂ ಗುರುತಾಂ ವಿಬನ್ಧಮ್| ಗುಲ್ಮಾಽಶ್ಮವರ್ಧ್ಮಗ್ರಹಣೀಗುದೋತ್ಥಾಂ- ಸ್ತಾಂಸ್ತಾಂಶ್ಚ ರೋಗಾನ್ ಕಫಾವಾತಜಾತಾನ್||೫||

Adhikarana balyAdiguNo bastiH (5) · Śloka 2

ಚತುಷ್ಪಲೇ ತೈಲಘೃತಸ್ಯ ಭೃಷ್ಟಃ ಛಾಗಾಚ್ಛತಾರ್ಧೋ ದಧಿದಾಡಿಮಾಮ್ಲಃ| ರಸಃ ಸಪೇಷ್ಯೋ ಬಲವರ್ಣಮಾಂಸರೇತೋಽಗ್ನಿತೈಮಿರ್ಯಶಿರೋರುಜೀಷ್ಟಃ||೨||

Adhikarana vAtaraktAdihito nirUhaH (6) · Śloka 6

ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಯಸ್ಯಾಷ್ಟಪಲೇನ ಸಿದ್ಧಂ ಪಯಃ ಶತಾಹ್ವಾಫಲಪಿಪ್ಪಲೀಭಿಃ| ಯುಕ್ತಂ ಸಸರ್ಪಿಮಧುವಾತರಕ್ತ- ವಿಸರ್ಪವೈಸ್ವರ್ಯಹಿತೋ ನಿರೂಹಃ| ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಲೋಧ್ರಾಭಯಚನ್ದನೈಶ್ಚ ಶೃತಂ ಪಯೋಽಗ್ರ್ಯಂ ಕಮಲೋತ್ಪಲೈಶ್ಚ| ಸಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಂ ಸುಶೀತಂ ಪಿತ್ತಾಽಽಮಯಾನ್ ಹನ್ತಿ ಸಜೀವನೀಯಮ್|೬|

Adhikarana gulmAdihito bastiH (7) · Śloka 6

ಗೋಪಾಙ್ಗನಾಚನ್ದನಶೀತಪಾಕೀದ್ರಾಕ್ಷರ್ಧಿಕಾಶ್ಮರ್ಯಮಧೂಕಸೇವ್ಯೈಃ| ಪಯಃ ಶೃತಂ ಶ್ರಾವಣಿಮುದ್ಗಪರ್ಣೀಬಲಾಸ್ವಗುಪ್ತಾಮಧುಯಷ್ಟಿಕಲ್ಕೈಃ| ಗೋಧೂಮಚೂರ್ಣೈಶ್ಚ ಪಿಚುಪ್ರಮಾಣೈರಿಕ್ಷೋರ್ವಿದಾರ್ಯಾಶ್ಚ ರಸೇನ ಯುಕ್ತಮ್| ತೈಲೇನ ಯಷ್ಟೀಮಧುಸಾಧಿತೇನ ಸಿತೋಪಲಾಕ್ಷೌದ್ರಘೃತೈಶ್ಚ ಶೀತಃ| ಬಸ್ತಿಃ ಪ್ರಶಸ್ತಃ ಸಸಮಸ್ತದೇಹದಾಹೇ ಸಶೂಲೇಽವಯವಾಽಶ್ರಿತೇ ವಾ| ಗುಲ್ಮಾಽತಿಸಾರಭ್ರಮಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರಕ್ಷೀಣೇ ಕ್ಷತೌಜೋಬಲಸಂಕ್ಷಯೇ ಚ||೬||

Adhikarana kaphAmayaghno nirUhaH (8) · Śloka 8

ಕೋಶಾತಕಾಽಽರಗ್ವಧದೇವದಾರು- ಮೂರ್ವಾಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಕುಟಜಾರ್ಕಪಾಠಾಃ| ಪಕ್ತ್ವಾ ಕುಲತ್ಥಾನ್ ಬೃಹತೀ ಚ ತೋಯೇ ರಸಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಪ್ರಸೃತಾ ದಶ ಸ್ಯುಃ| ತಾನ್ ಸರ್ಷಪೈಲಾಮದನೈಃ ಸಕುಷ್ಠೈ- ರಕ್ಷಪ್ರಮಾಣೈಃ ಪ್ರಸೃತೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಾನ್| ಕ್ಷೌದ್ರಸ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ಫಲಾಹ್ವಯಸ್ಯ ಕ್ಷಾರಸ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ಚ ಸಾರ್ಷಪಸ್ಯ| ದದ್ಯಾನ್ನಿರೂಹಂ ಕಫರೋಗಿತಾಯ ಮನ್ದಾಗ್ನಯೇ ಚಾಽಶನವಿದ್ವಿಷೇ ಚ||೮||

Adhikarana sarvasaMsargA~a~amayaghno nirUhaH (9) · Śloka 9

ಪುನರ್ನವೈರಣ್ಡವೃಷಾಶ್ಮಭೇದ- ವೃಶ್ಚೀವಭೂತೀಕಬಲಾಪಲಾಶಾನ್| ದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲಂ ಚ ಪಲಾಂಶಕಾನಿ ಕ್ಷುಣ್ಣಾನಿ ಧೌತಾನಿ ಫಲಾನಿ ಚಾಽಷ್ಟೌ| ಬಿಲ್ವಂ ಯವಾಙ್ಕೋಲಕುಲತ್ಥಧಾನ್ಯ- ಫಲಾನಿ ಚ ಸ್ಯುಃ ಪ್ರಸೃತೋನ್ಮಿತಾನಿ| ಪಯೋ ಜಲದ್ವಯಢಕಸಾಧಿತಂ ತತ್ ಕ್ಷೀರಾಽವಿಷ್ಟಂ ಶುಚಿವಸ್ತ್ರಪೂತಮ್| ವಚಾಶತಾಹ್ವಾಽಮರದಾರುಕುಷ್ಠ- ಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಪಿಪ್ಪಲೀನಾಮ್| ಕಲ್ಕೈರ್ಯವಾನ್ಯಾ ಮದನೈಶ್ಚ ಯುಕ್ತಂ ನಾಽಽತ್ಯುಷ್ಣಶೀತಂ ಗುಡಸೈನ್ಧವಾಽಽಕ್ತಮ್| ಕ್ಷೌದ್ರಸ್ಯ ತೈಲಸ್ಯ ಚ ಸರ್ಪಿಷಶ್ಚ ನವಸ್ಯ ಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಸೃತಿತ್ರಯೇಣ| ದದ್ಯಾನ್ನಿರೂಹಂ ವಿಧಿನಾ ವಿಧಿಜ್ಞಃ ಸ ಸರ್ವಸಂಸರ್ಗಕೃತಾಽಽಮಯಘ್ನಃ||೯||

Adhikarana ardhashlokasamApanA bastayaH (10) · Śloka 10

ಅರ್ಧಾಽರ್ಧವಿಹಿತಾನ್ ಬಸ್ತೀನತಶ್ಚಿತ್ರಾನ್ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯತೇ| ಕೋಶಾತಕೀದ್ವಯೇಕ್ಷ್ವಾಕುಫಲಜೀಮೂತವತ್ಸಕಾಃ| ಶ್ಯಾಮಾತ್ರಿವೃತಯೋರ್ಮೂಲಂ ತಥ ದನ್ತೀದ್ರವನ್ತಿಜಮ್| ಪ್ರಕೀರ್ಯಾ ಚೋದಕೀರ್ಯಾ ಚ ಕ್ಷೀರಿಣೀ ನೀಲಿನೀಫಲಮ್| ಸಪ್ತಲಾಶಙ್ಖಿನೀಲೋಧ್ರಂ ಫಲಂ ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಸ್ಯ ಚ| ಸ್ವಕಲ್ಕಸೈನ್ಧವಯುತಾಃ ಪಕ್ವಾಶಯವಿಶೋಧನಾಃ| ಧಾತಕೀಪುಷ್ಪತರ್ಕಾರೀಜೀವನ್ತೀಮೂಲವತ್ಸಕಾಃ| ಪ್ರಗ್ರಹಃ ಖದಿರಃ ಕುಷ್ಠಂಶಮೀಪಿಣ್ಡೀತಕೋ ಯವಾಃ| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುರರ್ಕಮೂಲೀ ಚ ತರುಣೀ ಜಾತಿಯುಥಿಕಾಃ| ವಟಾದ್ಯಾಃ ಕಿಂಶುಕಂ ಲೋಧ್ರಮಿತಿ ಸಂಗ್ರಾಹಿಕಾ ಮತಾಃ| ಗ್ರಾಹೀ ಪ್ರಿಯಙ್ಗ್ವಮ್ಬಷ್ಠಾದಿಕ್ವಾಥಕಲ್ಕೈಃ ಕ್ರಮೇಣ ಚ| ಊಷಕಾದಿಪ್ರತೀವಾಪೋ ಲೇಖನಸ್ತ್ರಿಫಲಾರಸಃ| ಮಧುರಕ್ವಾಥಕಲ್ಕೇನ ಸರಸಾಜ್ಯೇನ ಬೃಂಹಣಃ||೧೦||

Adhikarana picCilAH bastayaH (11) · Śloka 11

ಬದರ್ಯೈರಾವಣೀಶೇಲುಶಾಲ್ಮಲೀಧನ್ವನಾಽಙ್ಕುರಾಃ| ಸಮಾಕ್ಷಿಕಾಃ ಕ್ಷೀರಯುತಾಃ ಸಾಸೃಜಃ ಪಿಚ್ಛಿಲಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ||೧೧||

Adhikarana dAhaghno bastiH (12) · Śloka 12

ಕೋಲಙ್ಕತಕಕಾಣ್ಡೇಕ್ಷುದರ್ಭಪೋಟೇಕ್ಷುಪಾಲಿಭಿಃ| ದಾಹಘ್ನಃ ಸಘೃತಕ್ಷೀರೋ ದ್ವಿತೀಯಶ್ಚನ್ದನಾದಿಭಿಃ||೧೨||

Adhikarana pravAhaNe hito bastiH (13) · Śloka 13

ಮುಷ್ಟಿಃ ಶಾಲ್ಮಲೀಪತ್ರಾಣಾಂ ಕ್ಷೀರಸಿದ್ಧೋ ಘೃತಾನ್ವಿತಃ| ಹಿತಃ ಪ್ರವಾಹಣೇ ತದ್ವದ್ರುನ್ತೈಃ ಶಾಲ್ಮಲಕಸ್ಯ ಚ||೧೩||

Adhikarana parikarttaharo bastiH (14) · Śloka 14

ಕರ್ಬುದಾರಾಽಽಢಕೀನೀಪವಿದುಲೈಃ ಕ್ಷೀರಸಾಧಿತೈಃ| ಪರಿಕರ್ತ್ತೇ ತಥಾ ವೃನ್ತೈಃ ಶ್ರೀಪರ್ಣೀಕೋವಿದಾರಜೈಃ||೧೪||

Adhikarana gudaparisrAve hito bastiH (15) · Śloka 15

ಪರಿಸ್ರಾವೇ ಪಯಃ ಸಿದ್ಧಂ ಸವೃಶ್ಚೀವಪುನರ್ನವಮ್| ಆಖುಕರ್ಣಿಕಯಾ ತದ್ವತ್ತಣ್ಡುಲೀಯಕಯುಕ್ತಯಾ||೧೫||

Adhikarana shodhanA~atiyoge bastiH (16) · Śloka 16

ಅಶ್ವಾವರೋಹಕಃ ಕಾಕನಾಸಾರಾಜಕಶೇರುಕಾಃ| ಸಿದ್ಧಾಃ ಕ್ಷೀರೇಽತಿಯೋಗೇ ಸ್ಯುಃ ಕ್ಷೌದ್ರಾಞ್ಜನಘೃತೈರ್ಯುತಾಃ| ನ್ಯಗ್ರೋಧಾದ್ಯೈಶ್ಚತುರ್ಭಿಶ್ಚ ತೇನೈವ ವಿಧಿನಾಽಪರಃ||೧೬||

Adhikarana jIvAdAne bastyantaram (17) · Śloka 17

ಬೃಹತೀಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀ ಶತಾವರೀ| ಕಾಶ್ಮರ್ಯಬದರೀಮೂರ್ವಾಸ್ತಥೋಶೀರಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ| ಜೀವಾದಾನೇ ಶೃತೌ ಕ್ಷೀರೇ ದ್ವೌ ಘೃತಾಞ್ಜನಸಂಯುತೌ| ಬಸ್ತೀ ಪ್ರದೇಯೌ ಭಿಷಜಾ ಶೀತೌ ಸಮಧುಶರ್ಕರೌ| ಗೋಽವ್ಯಜಾಮಹಿಷೀಕ್ಷೀರೈರ್ಜೀವನೀಯಯುತೈರಪಿ| ಶಶೈಣದಕ್ಷಮಾರ್ಜಾರಮಹಿಷಾವ್ಯಜಶೋಣಿತೈಃ| ಸದ್ಯಸ್ಕೈರ್ಮೃದಿತೈರ್ಬಸ್ತಿರ್ಜೀವಾದಾನೇ ಪ್ರಶಸ್ಯತೇ||೧೭||

Adhikarana sukumArAdInAM hitAH bastayaH (18) · Śloka 18

ಅಥೇಮಾನ್ ಸುಕುಮಾರಾಣಾಂ ನಿರೂಹಾನ್ ಸ್ನೇಹಾನಾನ್ ಮೃದೂನ್| ಕರ್ಮಣಾ ವಿಪ್ಲುತಾನಾಂ ಚ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಸೃತೈಃ ಪೃಥಕ್| ಕ್ಷೀರಾದ್ ದ್ವೌ ಪ್ರಸೃತೌ ಕಾರ್ಯೌ ಮಧುತೈಲಘೃತಾತ್ ತ್ರಯಃ| ಖಜೇನ ಮಥಿತೋ ಬಸ್ತಿರ್ವಾತಘ್ನೋ ಬಲವರ್ಣಕೃತ್||೧೮||

Adhikarana vAtaghno bastiH (19) · Śloka 19

ಏಕೈಕಃ ಪ್ರಸೃತಸ್ತೈಲಪ್ರಸನ್ನಾಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾಮ್| ಬಿಲ್ವಾದಿಮೂಲಕ್ವಾಥಾದ್ದ್ಬೌ ಕೌಲತ್ಥಾದ್ದ್ವೌ ಸ ವಾತಜಿತ್||೧೯||

Adhikarana aBiShyandAdiharo bastiH (20) · Śloka 20

ಪಟೋಲನಿಮ್ಬಪೂತೀಕರಾಸ್ನಾಸಪ್ತಚ್ಛದಾಽಮ್ಭಸಃ| ಪ್ರಸೃತಃ ಪೃಥಗಾಜ್ಯಾಚ್ಚ ಬಸ್ತಿಃ ಸರ್ಷಪಕಲ್ಕವಾನ್| ಸಪಞ್ಚತಿಕ್ತೋಽಭಿಷ್ಯನ್ದಕೃಮಿಕುಷ್ಠಪ್ರಮೇಹಹಾ||೨೦||

Adhikarana kRumihA nirUhaH (21) · Śloka 21

ವಿಡಙ್ಗತ್ರಿಫಲಾಶಿಗ್ರುಫಲಮುಸ್ತಾಽಽಖುಕರ್ಣಿಜಾತ್| ಕಷಾಯಾತ್ಪ್ರಸೃತಾಃ ಪಞ್ಚ ತೈಲಾದೇಕೋ ವಿಮಥ್ಯ ತಾನ್| ನಿರೂಹಃ ಕೃಮಿಹಾ ವೇಲ್ಲಪಿಪ್ಪಲೀಕಲ್ಕಯೋಜಿತಃ||೨೧||

Adhikarana vRuShatvakRudbastiH (22) · Śloka 22

ಪಯಸ್ಯೇಕ್ಷುಸ್ಥಿರಾರಾಸ್ನಾಬಿದಾರೀಕ್ಷೌದ್ರಸರ್ಪಿಷಾಮ್| ಏಕೈಕಃ ಪ್ರಸೃತೋ ಬಸ್ತಿಃ ಕೃಷ್ಣಾಕಲ್ಕೋ ವೃಷತ್ವಕೃತ್||೨೨||

Adhikarana viTsa~ggA~a~anAhabhedano bastiH (23) · Śloka 23

ಚತ್ವಾರಸ್ತೈಲಗೋಮೂತ್ರದಧಿಮಣ್ಡಾಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಾತ್| ಪ್ರಸೃತಾಃ ಸರ್ಷಪೈಃ ಪಿಷ್ಟೈರ್ವಿಟ್ಸಙ್ಗಾನಾಹಭೇದನಃ||೨೩||

Adhikarana sA~a~anAhe samUtrakRucchre bastiH (24) · Śloka 24

ಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಶ್ಮಭಿದೇರಣ್ಡಕ್ವಾಥತೈಲಸುರಾಸವಾತ್| ಪ್ರಸೃತಾಃ ಪಞ್ಚ ಚಪಲಾಕೌನ್ತೀಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಕಲ್ಕವಾನ್| ಬಸ್ತಿಃ ಕವೋಷ್ಣಃ ಸಾನಾಹೇ ಮೂತ್ರಕೃಚ್ಛ್ರೇ ವರೋ ಮತಃ||೨೪||

Adhikarana mRudubastijaDIbhUte bastiH (25) · Śloka 25

ಮೃದುಬಸ್ತಿಜಡೀಭೂತೇ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಽನ್ಯೋ ಬಸ್ತಿರಿಷ್ಯತೇ| ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ವಿಕರ್ಷಿತೇ ಸ್ನಿಗ್ಧೋ ಮಧುರಃ ಶಿಶಿರೋ ಮೃದುಃ||೨೫||

Adhikarana mRudutIkShNayoH parasparaM sambandhaH (26) · Śloka 26

ತೀಕ್ಷ್ಣತ್ವಂ ಮೂತ್ರಬಿಲ್ವಾಗ್ನಿಲವಣಕ್ಷಾರಸರ್ಷಪೈಃ| ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಂ ವಿಧಾತವ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಾಜ್ಯಾದ್ಯೈಸ್ತು ಮಾರ್ದವಮ್||೨೬||

Adhikarana doShAdiBedena bastiyojanA vidheyA (27) · Śloka 27

ಬಲಕಾಲದೋಷರೋಗಪ್ರಕೃತೀಃ ಪ್ರವಿಭಜ್ಯ ಯೋಜಿತೋ ಬಸ್ತಿಃ| ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈರೌಷಧವರ್ಗೈಃ ಸ್ವಾನ್ ಸ್ವಾನ್ ರೋಗಾನ್ ನಿವರ್ತ್ತಯತಿ||೨೭||

Adhikarana uShNashItakrameNa bastiyojanA (28) · Śloka 28

ಉಷ್ಣಾರ್ತ್ತಾನಾಂ ಶೀತಾಚ್ಛೀತಾರ್ತ್ತಾನಾಂ ತಥಾ ಸುಖೋಷ್ಣಾಂಶ್ಚ| ತದ್ಯೋಗ್ಯೌಷಧಯುಕ್ತಾನ್ ಬಸ್ತೀನ್ ಸನ್ತರ್ಕ್ಯ ಯುಞ್ಜೀತ||೨೮||

Adhikarana vishodhanIyAnnopabRuMhayet (29) · Śloka 29

ಬಸ್ತೀನ್ನ ಬೃಂಹಣೀಯಾನ್ ದದ್ಯಾದ್ವ್ಯಾಧಿಷು ವಿಶೋಧನೀಯೇಷು| ಮೇದಾಸ್ವಿನೋ ವಿಶೋಧ್ಯಾ ಯೇ ಚ ನರಾಃ ಕುಷ್ಠಮೇಹಾರ್ತ್ತಾಃ||೨೯||

Adhikarana kShINakShatAdayashcA~avishodhyAH (30-31) · Śloka 31

ನ ಕ್ಷೀಣಕ್ಷತದುರ್ಬಲಮೂರ್ಚ್ಛಿತಕೃಶಶುಷ್ಕಶುದ್ಧದೇಹಾನಾಮ್| ದದ್ಯಾದ್ ವಿಶೋಧನೀಯಾನ್ ದೋಷನಿಬದ್ಧಾಽಽಯುಷೇ ಯೇ ಚ||೩೦|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಬಸ್ತಿಕಲ್ಪೋ ನಾಮ ಚತುರ್ಥೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೧||