Adhikarana atha marmavibhAgo nAma saptamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
athātō marmavibhāgaṁ nāmādhyāyaṁ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātrēyādayō maharṣayaḥ||1||
अथातो मर्मविभागं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmaNAM sa~gkhyA (2) · Śloka 2
saptōttaraṁ marmaśatam||2||
सप्तोत्तरं मर्मशतम्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmaNAM sthAnAni (3) · Śloka 3
tatra catuścatvāriṁśacchākhāsu| ṣaḍviṁśatirantarādhau| saptatriṁśadūrdhvam||3||
तत्र चतुश्चत्वारिंशच्छाखासु| षड्विंशतिरन्तराधौ| सप्तत्रिंशदूर्ध्वम्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana talahRudayaM nAmamarma tatra viddhe vyAghAtaH (4) · Śloka 4
athaikaikasmin sakthni madhyamāṅgulimabhitō madhyē pāda- talasya talahr̥dayaṁ nāma marma| tatra viddhasya rujayā mara ṇam||4||
अथैकैकस्मिन् सक्थ्नि मध्यमाङ्गुलिमभितो मध्ये पाद- तलस्य तलहृदयं नाम मर्म| तत्र विद्धस्य रुजया मर णम्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kShipramarma, tatra viddhe maraNam (5) · Śloka 5
aṅguṣṭhāṅulyōrmadhyē kṣipraṁ tatrā''kṣēpakēna maraṇam||5||
अङ्गुष्ठाङुल्योर्मध्ये क्षिप्रं तत्राऽऽक्षेपकेन मरणम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kUrcamarma, tatra viddhe vyApacca (6) · Śloka 6
kṣiprasyōpari dvyaṅgula ubhayataḥ kūrcaḥ| tatra pādasya bhramaṇavēpanē bhavataḥ||6||
क्षिप्रस्योपरि द्व्यङ्गुल उभयतः कूर्चः| तत्र पादस्य भ्रमणवेपने भवतः||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kUrcashiromarma, tatra viddhe vyApacca (7) · Śloka 7
gulphasandhēradhaḥ kūrcaśiraḥ| tatra rujāśōpau||7||
गुल्फसन्धेरधः कूर्चशिरः| तत्र रुजाशोपौ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gulphamarma, tatra viddhe vyApacca (8) · Śloka 8
pādajaṅghayōḥ sandhānē gulphaḥ| tatra ruk stabdhasakthitā ṣaṇḍhatā vā||8||
पादजङ्घयोः सन्धाने गुल्फः| तत्र रुक् स्तब्धसक्थिता षण्ढता वा||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana indrabastimarma, tatra viddhe vyApacca (9) · Śloka 9
pārṣṇiprabhr̥ti dvādaśabhiraṅgulairjaṅghāmadhyē indrabastiḥ| tatra śōṇitakṣayānmaraṇam||9||
पार्ष्णिप्रभृति द्वादशभिरङ्गुलैर्जङ्घामध्ये इन्द्रबस्तिः| तत्र शोणितक्षयान्मरणम्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jAnumarma, tatra viddhe vyApacca (10) · Śloka 10
jaṅgōrvōḥ sandhānē jānuḥ| tatra khañjata||10||
जङ्गोर्वोः सन्धाने जानुः| तत्र खञ्जत||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ANimarma, tatra viddhe vyApacca (11) · Śloka 11
jānunastryaṅgulādūrdhvamubhayata āṇiḥ| tatra śōphābhivr̥ddhiḥ stabdhasakthitā ca||11||
जानुनस्त्र्यङ्गुलादूर्ध्वमुभयत आणिः| तत्र शोफाभिवृद्धिः स्तब्धसक्थिता च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana UrvI marma, tatra viddhe vyApacca (12) · Śloka 12
ūrumadhyē ūrvī| tatra raktakṣayātsakthiśōṣaḥ||12||
ऊरुमध्ये ऊर्वी| तत्र रक्तक्षयात्सक्थिशोषः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lohitAkShamarma tatra viddhe vyApacca (13) · Śloka 13
ūrvyāstūrdhvamadhō vaṁkṣaṇasandhērūrumūlē lōhitākṣam| tatra raktakṣayāt pakṣāghātaḥ||13||
ऊर्व्यास्तूर्ध्वमधो वंक्षणसन्धेरूरुमूले लोहिताक्षम्| तत्र रक्तक्षयात् पक्षाघातः||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viTapamarma, tatra viddhe vyApacca (14) · Śloka 14
vaṁkṣaṇavr̥ṣaṇayōrmadhyē viṭapam| tatra ṣāṇḍhyamalpaśukratā vā||14||
वंक्षणवृषणयोर्मध्ये विटपम्| तत्र षाण्ढ्यमल्पशुक्रता वा||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhumarmANi, tatra viddhe vyApacca (15) · Śloka 15
sakthivad bāhvōḥ||15||
सक्थिवद् बाह्वोः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAhumarmaNi visheShaH (16) · Śloka 16
viśēṣastu-gulphō maṇibandhastathā jānukūrparam| tayōrvyadhē kuṇitā||16||
विशेषस्तु-गुल्फो मणिबन्धस्तथा जानुकूर्परम्| तयोर्व्यधे कुणिता||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kakShAradharamarma, tatra viddhe vyApacca (17) · Śloka 17
viṭapavacca kakṣākṣamadhyē kakṣādharaḥ| tatra kuṇitvam||17||
विटपवच्च कक्षाक्षमध्ये कक्षाधरः| तत्र कुणित्वम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana antarAdhimarmANi gudamarma, tatra viddhe sadyomaraNam (18) · Śloka 18
vātavarcōnirasanaḥ sthūlāntravibaddhō gudaḥ| tatra sadyō maraṇam||18||
वातवर्चोनिरसनः स्थूलान्त्रविबद्धो गुदः| तत्र सद्यो मरणम्||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastimarma, tatra viddhe vyApacca (19) · Śloka 19
alpamāṁsaśōṇitō'bhyantarataḥ kaṭyā dhanurvakra ēkadvārō'dhōmukhī bastiḥ| tatrāpi sadyō maraṇamaśmarīvraṇā- dr̥tē| tatrāpyubhayatō viddhē na jīvati| ēkatō bhinnē mūtrasrāvīvraṇō bhavati| sa tu yatnēnōpakrāntō rōhati||19||
अल्पमांसशोणितोऽभ्यन्तरतः कट्या धनुर्वक्र एकद्वारोऽधोमुखी बस्तिः| तत्रापि सद्यो मरणमश्मरीव्रणा- दृते| तत्राप्युभयतो विद्धे न जीवति| एकतो भिन्ने मूत्रस्रावीव्रणो भवति| स तु यत्नेनोपक्रान्तो रोहति||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nAbhimarma, tatra viddhe vyApacca (20) · Śloka 20
pakvāmāśayamadhyē nābhiḥ tatrāpi sadyōmaraṇam||20||
पक्वामाशयमध्ये नाभिः तत्रापि सद्योमरणम्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudayamarma, tatra viddhe vyApacca (21) · Śloka 21
kōṣṭhavakṣasōḥ stanayōśca madhyē sattvarajastamō'dhiṣṭhā namāmāśayadvāraṁ hr̥dayam| tatrāpi sadyō maraṇam||21||
कोष्ठवक्षसोः स्तनयोश्च मध्ये सत्त्वरजस्तमोऽधिष्ठा नमामाशयद्वारं हृदयम्| तत्रापि सद्यो मरणम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanamUlamarma, tatra viddhe vyApacca (22) · Śloka 22
stanayōradhastād dvyaṅgulamubhayataḥ stanamūlē tayōḥ kaphapūrṇakōṣṭhasya maraṇam||22||
स्तनयोरधस्ताद् द्व्यङ्गुलमुभयतः स्तनमूले तयोः कफपूर्णकोष्ठस्य मरणम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana stanarohitamarma, tatra viddhe vyApacca (23) · Śloka 23
stanacūcukayōrūrdhvaṁ dvyaṅgulamubhayataḥ stanarōhitē| tayōḥ śōṇitapurṇakōṣṭhasya maraṇam||23||
स्तनचूचुकयोरूर्ध्वं द्व्यङ्गुलमुभयतः स्तनरोहिते| तयोः शोणितपुर्णकोष्ठस्य मरणम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apastambhau marmaNI tatra viddhe vyApacca (24) · Śloka 24
ubhayatrōrasō nāḍyau vātavahē apastambhau| tayōḥ śōṇitapūrṇakōṣṭhatayā kāsaśvāsābhyāṁ ca maraṇam||24||
उभयत्रोरसो नाड्यौ वातवहे अपस्तम्भौ| तयोः शोणितपूर्णकोष्ठतया कासश्वासाभ्यां च मरणम्||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apAlApamarmaNI tatra viddhe vyApacca (25) · Śloka 25
aṁsakūṭayōradhaḥ pārśvayōrupari bhāgayōrapālāpau| tayōḥ pūyatvamāpannēna raktēna maraṇam||25||
अंसकूटयोरधः पार्श्वयोरुपरि भागयोरपालापौ| तयोः पूयत्वमापन्नेन रक्तेन मरणम्||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaTIkataruNe marmaNI tatra viddhe vyApacca (26) · Śloka 26
pr̥ṣṭhavaṁśamubhayataḥ pratiśrōṇīkarṇāvasthinī kaṭīkataruṇē| tayōḥ śōṇitakṣayāt pāṇḍurvivarṇō hīnarupō mriyatē||26||
पृष्ठवंशमुभयतः प्रतिश्रोणीकर्णावस्थिनी कटीकतरुणे| तयोः शोणितक्षयात् पाण्डुर्विवर्णो हीनरुपो म्रियते||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kukundaramarma, tatra viddhe vyApacca (27) · Śloka 27
pārśvayōrjaghanabahirbhāgē pr̥ṣṭhavaṁśamubhayataḥ kukundarau| tayōḥ sparśājñānamadhaḥ kāyē cēṣṭānāśaśca||27||
पार्श्वयोर्जघनबहिर्भागे पृष्ठवंशमुभयतः कुकुन्दरौ| तयोः स्पर्शाज्ञानमधः काये चेष्टानाशश्च||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nitambamarmaNI, tatra viddhe vyApacca (28) · Śloka 28
śōṇīkarṇayōruparyyāśayācchādanau pārśvāntarapratibaddhau nitambau| tayōradhaḥ kāyē śōphō daurbalyaṁ maraṇañca||28||
शोणीकर्णयोरुपर्य्याशयाच्छादनौ पार्श्वान्तरप्रतिबद्धौ नितम्बौ| तयोरधः काये शोफो दौर्बल्यं मरणञ्च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pArshvasandhimarmaNI tatra viddhe vyApacca (29) · Śloka 29
adhaḥ pārśvāntarapratibaddhau jaghanapārśvamadhyē tiryyagūrdhvaṁ ca pārśvasandhī| tayōḥ śōṇitapūrṇakōṣṭhatayā maraṇam||29||
अधः पार्श्वान्तरप्रतिबद्धौ जघनपार्श्वमध्ये तिर्य्यगूर्ध्वं च पार्श्वसन्धी| तयोः शोणितपूर्णकोष्ठतया मरणम्||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuhatyAkhyau marmaNI, tatra viddhe vyApacca (30) · Śloka 30
adhaḥ pāRśvāntarapratibaddhau jaghanapārśvamadhyē tiryyagūrdhvaṁ ca pārśvasandhī| tayōḥ śōṇitapūrṇakōṣṭhatayā maraṇam||30||
अधः पाऱ्श्वान्तरप्रतिबद्धौ जघनपार्श्वमध्ये तिर्य्यगूर्ध्वं च पार्श्वसन्धी| तयोः शोणितपूर्णकोष्ठतया मरणम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aMsaphalamarmaNI, tatra vyApacca (31) · Śloka 31
pr̥ṣṭhavaṁśamubhayatō bāhumūlasambaddhē aṁsaphalakē| tayōrbāhusvāpaśōṣau||31||
पृष्ठवंशमुभयतो बाहुमूलसम्बद्धे अंसफलके| तयोर्बाहुस्वापशोषौ||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aMsAkhye marmaNI, tatra viddhe vyApacca (32) · Śloka 32
grīvābāhuśirōmadhyēṁ'sapīṭhaskandhabandhanāvaṁsau| tayōḥ stambdhabāhutā||32||
ग्रीवाबाहुशिरोमध्येंऽसपीठस्कन्धबन्धनावंसौ| तयोः स्तम्ब्धबाहुता||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana UrdhvamarmANi dve nIle dve manye tatra viddhe vyApacca (33) · Śloka 33
kaṇṭhanāḍīmubhayataścatasrō dhamanyaḥ| tāsāṁ dvē nīlē, dvē manyē| tāsu mūkatā, svaravaikr̥tyaṁ, rasāgrāhitā vā bhavati||33||
कण्ठनाडीमुभयतश्चतस्रो धमन्यः| तासां द्वे नीले, द्वे मन्ये| तासु मूकता, स्वरवैकृत्यं, रसाग्राहिता वा भवति||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAtRukAmarmANi tatra viddhe vyApacca (34) · Śloka 34
grīvāyāmubhayataḥ pr̥thak catasraḥ sirā mātr̥kāstāsu sadyō maraṇam||34||
ग्रीवायामुभयतः पृथक् चतस्रः सिरा मातृकास्तासु सद्यो मरणम्||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kRukATikAkhye marmANi tatra viddhe vyApacca (35) · Śloka 35
śirōgrīvayōḥ sandhānē kr̥kāṭikē| tayōścalamūrdhatā||35||
शिरोग्रीवयोः सन्धाने कृकाटिके| तयोश्चलमूर्धता||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidhurAkhye marmaNi tatra viddhe vyApacca (36) · Śloka 36
karṇapr̥ṣṭhayōradhaḥsaṁśritē vidhurē| tayōrbādhiryam||36||
कर्णपृष्ठयोरधःसंश्रिते विधुरे| तयोर्बाधिर्यम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana phaNAkhye marmaNI, tatra viddhe vyApacca (37) · Śloka 37
ghrāṇamārgamubhayataḥ śrōtramārgapratibaddhāvabhyantarataḥ phaṇau| tayōrgandhājñānam||37||
घ्राणमार्गमुभयतः श्रोत्रमार्गप्रतिबद्धावभ्यन्तरतः फणौ| तयोर्गन्धाज्ञानम्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apA~ggAkhye marmaNI tatra viddhe vyApacca (38) · Śloka 38
bhruvōḥ pucchāntayōradhō'kṣṇōrbāhyatō'pāṅgau| tayōrāndhyam||38||
भ्रुवोः पुच्छान्तयोरधोऽक्ष्णोर्बाह्यतोऽपाङ्गौ| तयोरान्ध्यम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sha~gkhAkhye marmaNI, tatra viddhe vyApacca (39) · Śloka 39
bhruvōḥ pucchāntayōruparyanukarṇaṁ lalāṭē śaṅkhau| tayōḥ sadyō maraṇam||39||
भ्रुवोः पुच्छान्तयोरुपर्यनुकर्णं ललाटे शङ्खौ| तयोः सद्यो मरणम्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AvarttAkhye marmaNI tatra viddhe vyApacca (40) · Śloka 40
bhruvōrupari nimnayōrāvarttau tayōrāndhyaṁ dr̥ṣṭyupaghātō vā||40||
भ्रुवोरुपरि निम्नयोरावर्त्तौ तयोरान्ध्यं दृष्ट्युपघातो वा||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utkShepAkhye marmaNI tatra viddhasya vyApacca (41) · Śloka 41
śaṅkhayōrupari kēśāntē utkṣēpau| tayōḥ saśalyaḥ pākāt patitaśalyō vā jīvēnnōddhr̥taśalyaḥ||41||
शङ्खयोरुपरि केशान्ते उत्क्षेपौ| तयोः सशल्यः पाकात् पतितशल्यो वा जीवेन्नोद्धृतशल्यः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthapanyakhye marmaNI tatra viddhasyAvasthA ca (42) · Śloka 42
bhruvōrmadhyē sthapanī| tatrōtkṣēpavat||42||
भ्रुवोर्मध्ये स्थपनी| तत्रोत्क्षेपवत्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sImantAkhyAni marmANi tatra viddhasya vyApacca (43) · Śloka 43
pañca sandhayaḥ śirasi| tiryyagūrdhvaṁ ca sīmantānām| tēṣūnmādabhramacittanāśairmaraṇam||43||
पञ्च सन्धयः शिरसि| तिर्य्यगूर्ध्वं च सीमन्तानाम्| तेषून्मादभ्रमचित्तनाशैर्मरणम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shRu~ggATakAkhyAni marmANi tatra viddhe vyApacca (44) · Śloka 44
jihvāghrāṇākṣiśrōtratarpaṇīnāṁ sirāṇāṁ tāluni sannipātaḥ| tāsāṁ mukhāni catvāri śr̥ṅgāṭakasaṁjñāni| tēṣu sadyōmaraṇam||44||
जिह्वाघ्राणाक्षिश्रोत्रतर्पणीनां सिराणां तालुनि सन्निपातः| तासां मुखानि चत्वारि शृङ्गाटकसंज्ञानि| तेषु सद्योमरणम्||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana adhipratisaMj~jaM marma tatra viddhe vyApacca (45) · Śloka 45
mastakābhyantara upariṣṭātsirāsandhisannipātō rōmāvarttaḥ sō'dhipatirnāma| tatrāpi sadyōmaraṇaṁ bhavatīti||45||
मस्तकाभ्यन्तर उपरिष्टात्सिरासन्धिसन्निपातो रोमावर्त्तः सोऽधिपतिर्नाम| तत्रापि सद्योमरणं भवतीति||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmaNAM sAmAnyalakShaNam (46) · Śloka 46
sāmānyalakṣaṇaṁ punarmarmaṇāṁ pīḍitē rujōtpattirviṣamaṁ ca spandanam||46||
सामान्यलक्षणं पुनर्मर्मणां पीडिते रुजोत्पत्तिर्विषमं च स्पन्दनम्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmaviddhalakShaNam (47) · Śloka 47
sāmānyēnaiva ca - dēhaprasuptirgurutā sammōhaḥ śītakāmitā| svēdō mūrcchā vamiḥ śvāsō marmaviddhasya lakṣaṇam||47||
सामान्येनैव च - देहप्रसुप्तिर्गुरुता सम्मोहः शीतकामिता| स्वेदो मूर्च्छा वमिः श्वासो मर्मविद्धस्य लक्षणम्||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmashabdanirvacanam (48) · Śloka 48
api ca-maraṇakāritvānmarma||48||
अपि च-मरणकारित्वान्मर्म||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsAdibhedena marmaNAM pa~jcadhAtvam (49) · Śloka 49
tatpunarmāṁsasirāsnāyvasthisandhisannipātaḥ| tēna tasmin pīḍyamānē viśēṣataḥ prāṇabādhaḥ| bāhulyēna tu nirdēśaḥ| tasmānmāṁsādyāśrayatō marmāṇi pañcadhā bhidyantē||49||
तत्पुनर्मांससिरास्नाय्वस्थिसन्धिसन्निपातः| तेन तस्मिन् पीड्यमाने विशेषतः प्राणबाधः| बाहुल्येन तु निर्देशः| तस्मान्मांसाद्याश्रयतो मर्माणि पञ्चधा भिद्यन्ते||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAMsamarmANi (50) · Śloka 50
tadyathā talahr̥dayēndrabastigudastanarōhitānyēkādaśa māṁsamarmāṇi||50||
तद्यथा तलहृदयेन्द्रबस्तिगुदस्तनरोहितान्येकादश मांसमर्माणि||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sirAmarmANi (51) · Śloka 51
urvīlōhitākhyanābhihr̥dayastanamūlāpastambhāpālāpapārśvasandhibr̥hatīnīlāmanyāmātr̥kāphaṇāpāṅgasthapanīśr̥ṅgāṭakānyēkacatvāriṁśatsirāmarmāṇi||51||
उर्वीलोहिताख्यनाभिहृदयस्तनमूलापस्तम्भापालापपार्श्वसन्धिबृहतीनीलामन्यामातृकाफणापाङ्गस्थपनीशृङ्गाटकान्येकचत्वारिंशत्सिरामर्माणि||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana snAvamarmaNi (52) · Śloka 52
kṣiprakūrcakūrcaśirōviṭapakakṣādharāṇi bastyaṁsavidhurōtkṣēpāḥ saptaviṁśatiḥ snāvamarmāṇi||52||
क्षिप्रकूर्चकूर्चशिरोविटपकक्षाधराणि बस्त्यंसविधुरोत्क्षेपाः सप्तविंशतिः स्नावमर्माणि||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthimarmANi (53) · Śloka 53
kaṭīkataruṇanitambāṁsaphalakaśaṅkhāstvaṣṭāvasthimarmāṇi||53||
कटीकतरुणनितम्बांसफलकशङ्खास्त्वष्टावस्थिमर्माणि||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sandhimarmANi (54) · Śloka 54
gulphamaṇibandhajānukūrparakukundarakr̥kāṭikāvartasīmantādhipatayō viṁśatiḥ sandhimarmāṇi||54||
गुल्फमणिबन्धजानुकूर्परकुकुन्दरकृकाटिकावर्तसीमन्ताधिपतयो विंशतिः सन्धिमर्माणि||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana punaH prakArantareNa marmANAM pa~jcavidhatvam (55) · Śloka 55
punaśca pañcadhā||55||
पुनश्च पञ्चधा||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sadyaH prANaharANi marmANi (56) · Śloka 56
gudabastinābhihr̥dayamātr̥kāśaṅkhaśr̥ṅgāṭakādhipataya ēkōnaviṁśatiḥ sadyaḥ prāṇaharāṇyāgnēyatvāt| tēṣāṁ saptarātrābhyantaraṁ kalaḥ||56||
गुदबस्तिनाभिहृदयमातृकाशङ्खशृङ्गाटकाधिपतय एकोनविंशतिः सद्यः प्राणहराण्याग्नेयत्वात्| तेषां सप्तरात्राभ्यन्तरं कलः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAlAntaraprANaharANi marmANi (57) · Śloka 57
talahr̥dayakṣiprēndrabastivakṣōmarmakaṭīkataruṇanitambapārśvasandhibr̥hatīsīmantāstrayastriśatkālāntaraprāṇaharāṇi| saumyāgnēyatvāttēṣāṁ pakṣābhyantaraṁ kālaḥ| tēṣvapi tu kṣiprāṇi kadācidāśu||57||
तलहृदयक्षिप्रेन्द्रबस्तिवक्षोमर्मकटीकतरुणनितम्बपार्श्वसन्धिबृहतीसीमन्तास्त्रयस्त्रिशत्कालान्तरप्राणहराणि| सौम्याग्नेयत्वात्तेषां पक्षाभ्यन्तरं कालः| तेष्वपि तु क्षिप्राणि कदाचिदाशु||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vishalyaghnAni marmANi (58) · Śloka 58
utkṣēpau sthapanī ca trīṇi viśalyaghnāni vāyavyatvāt| śalyamukhāvaruddhō hi yāvadatra vāyusthiṣṭhati tāvajjīvati||58||
उत्क्षेपौ स्थपनी च त्रीणि विशल्यघ्नानि वायव्यत्वात्| शल्यमुखावरुद्धो हि यावदत्र वायुस्थिष्ठति तावज्जीवति||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaikalyakarANi marmANi (59) · Śloka 59
kūrcajānukūrparāṇyurvīlōhitākhyaviṭapakakṣādharakukundarāṁsaphalakanīlāmanyākr̥kāṭikāvidhuraphaṇāpāṅgāvarttāścatuścatvāriṁśadvaikalyakarāṇi saumyatvāt| sōmō hi sthairyaśaityābhyāṁ prāṇān dhārayati| tānyapi ca kadācidabhihatāni mārayanti||59||
कूर्चजानुकूर्पराण्युर्वीलोहिताख्यविटपकक्षाधरकुकुन्दरांसफलकनीलामन्याकृकाटिकाविधुरफणापाङ्गावर्त्ताश्चतुश्चत्वारिंशद्वैकल्यकराणि सौम्यत्वात्| सोमो हि स्थैर्यशैत्याभ्यां प्राणान् धारयति| तान्यपि च कदाचिदभिहतानि मारयन्ति||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rujAkarANi marmANi (60) · Śloka 60
kūrcaśirōgulphamaṇibandhāstvaṣṭau rujākarāṇyagnivāyusōmaguṇabāhulyāt| agnivāyū hi viśēṣēṇa rujākarau| sōmastu prāṇānavalambata ityuktam||60||
कूर्चशिरोगुल्फमणिबन्धास्त्वष्टौ रुजाकराण्यग्निवायुसोमगुणबाहुल्यात्| अग्निवायू हि विशेषेण रुजाकरौ| सोमस्तु प्राणानवलम्बत इत्युक्तम्||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana anyamatena sadyaHprANaharAdimarmavivaraNam (61) · Śloka 61
anyē tvāhuḥ-māṁsādīnāṁ pañcānāmapi vivr̥ddhānāṁ samavāyāt sadyaḥprāṇaharāṇi| ēkaikahīnānāmalpānāṁ ca kramāditarāṇi svabhāvata ēva ca||61||
अन्ये त्वाहुः-मांसादीनां पञ्चानामपि विवृद्धानां समवायात् सद्यःप्राणहराणि| एकैकहीनानामल्पानां च क्रमादितराणि स्वभावत एव च||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparamatam (62) · Śloka 62
anyē vadanti-pratiniyatakarmāṇi candrasūryāyaskāntōpalānāmivāmbuvahnikālalōhasaṁślēṣāstathā ca chinnēṣu bahumarmasvapi pāṇipādēṣu svabhāvata ēva na mr̥tyuḥ||62||
अन्ये वदन्ति-प्रतिनियतकर्माणि चन्द्रसूर्यायस्कान्तोपलानामिवाम्बुवह्निकाललोहसंश्लेषास्तथा च छिन्नेषु बहुमर्मस्वपि पाणिपादेषु स्वभावत एव न मृत्युः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparamate~api hetupratipAdanam (63) · Śloka 63
aparē punaratrāpi hētumāhuḥ-pāṇipādacchēdē hi sirāḥ saṅkōcamāyānti| tatō'lpāsr̥kpravr̥ttērjīvitam| marmavyadhē tvatiraktasrutitō vāyuvaikr̥tēna ca maraṇam| tasmāt marmābhihatasya tadaṅgamāśu sandhidēśācchēdanīyam| atihatānāṁ tu marmaṇāṁ yathāsvaṁ pūrvaṁ pūrvaṁ ca karma ī ṣadantē vā hatānāmuttarōttaramēva||63||
अपरे पुनरत्रापि हेतुमाहुः-पाणिपादच्छेदे हि सिराः सङ्कोचमायान्ति| ततोऽल्पासृक्प्रवृत्तेर्जीवितम्| मर्मव्यधे त्वतिरक्तस्रुतितो वायुवैकृतेन च मरणम्| तस्मात् मर्माभिहतस्य तदङ्गमाशु सन्धिदेशाच्छेदनीयम्| अतिहतानां तु मर्मणां यथास्वं पूर्वं पूर्वं च कर्म ई षदन्ते वा हतानामुत्तरोत्तरमेव||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmaNAM mAnabhedena punaH pa~jcavidhatvam (64) · Śloka 64
punaśca pañcadhā bhidyantē||64||
पुनश्च पञ्चधा भिद्यन्ते||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana svA~ggulamAnAni marmANi (65) · Śloka 65
tadyathā-urvyaḥ kūrcaśirāṁsiviṭapē kakṣādharē ca dvādaśa svāṅgulōnmitāni||65||
तद्यथा-उर्व्यः कूर्चशिरांसिविटपे कक्षाधरे च द्वादश स्वाङ्गुलोन्मितानि||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvya~ggulamAnAni marmANi (66) · Śloka 66
gulphau maṇibandhau stanamūlē ca ṣaṭ dvyaṅgulāni||66||
गुल्फौ मणिबन्धौ स्तनमूले च षट् द्व्यङ्गुलानि||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana trya~ggulAnAni marmANi (67) · Śloka 67
jānunī kūrparē ca catvāri tryaṅgulāni||67||
जानुनी कूर्परे च चत्वारि त्र्यङ्गुलानि||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANitalasammitAni marmANi (68) · Śloka 68
kūrcā gudō bastirnābhirhr̥dayaṁ nīlē manyē mātr̥kāḥ sīmantāḥ śr̥ṅgāṭakāni caikōnatriṁśat pāṇitalasammitāni||68||
कूर्चा गुदो बस्तिर्नाभिर्हृदयं नीले मन्ये मातृकाः सीमन्ताः शृङ्गाटकानि चैकोनत्रिंशत् पाणितलसम्मितानि||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ardhA~ggulamAnAni marmANi (69) · Śloka 69
śēṣāṇi ṣaṭ pañcāśadaṅguladalapramāṇāni||69||
शेषाणि षट् पञ्चाशदङ्गुलदलप्रमाणानि||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana matAntareNa marmamAnAni (70) · Śloka 70
anyē punarāhuḥ-vrīhipramāṇāni kṣiprāṇi| kalāyapramāṇāḥ stanarōhitōtkṣēpāḥ tathā'nyē tila- pramāṇānyapi marmāṇīcchanti||70||
अन्ये पुनराहुः-व्रीहिप्रमाणानि क्षिप्राणि| कलायप्रमाणाः स्तनरोहितोत्क्षेपाः तथाऽन्ये तिल- प्रमाणान्यपि मर्माणीच्छन्ति||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AyurmarmANi rakShati (71) · Śloka 71
bhavanti cātra- marmavyāptē'pi dēhē'sminnāyurmarmāṇi rakṣati| āyuṣyāṇyēva sēvēta sadā tasmādvicakṣaṇaḥ||71||
भवन्ति चात्र- मर्मव्याप्तेऽपि देहेऽस्मिन्नायुर्मर्माणि रक्षति| आयुष्याण्येव सेवेत सदा तस्माद्विचक्षणः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmANi yatnataH pAlanIyAni (72) · Śloka 72
marmābhighātaḥ svalpō'pi prāyaśō bādhatētarām| rōgā marmāśrayāstadvat prakāntā yatnatō'pi ca||72||
मर्माभिघातः स्वल्पोऽपि प्रायशो बाधतेतराम्| रोगा मर्माश्रयास्तद्वत् प्रकान्ता यत्नतोऽपि च||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmopaghAtAnmumUrShorlakShaNAni (73) · Śloka 73
vikṣipyatē bhr̥śaṁ sīdan śūnyō bhramati vēpatē| ūrdhvaṁ śvasiti kr̥cchrēṇa srastagātrō muhurmuhuḥ| hr̥dayaṁ dahyatē cāsya naikasthānē'vatiṣṭhatē| marmōpaghātānmaraṇamētairliṅgaiḥ samaśnutē||73||
विक्षिप्यते भृशं सीदन् शून्यो भ्रमति वेपते| ऊर्ध्वं श्वसिति कृच्छ्रेण स्रस्तगात्रो मुहुर्मुहुः| हृदयं दह्यते चास्य नैकस्थानेऽवतिष्ठते| मर्मोपघातान्मरणमेतैर्लिङ्गैः समश्नुते||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktAtisrutireva maraNahetuH (74) · Śloka 74
amarmaviddhō'pi naraśchēdabhēdādipīḍitaḥ| atinissr̥taraktaśca sadyastyajati jīvitam| atō'nyathā jīvati tu viddhaḥ śaraśatairapi||74||
अमर्मविद्धोऽपि नरश्छेदभेदादिपीडितः| अतिनिस्सृतरक्तश्च सद्यस्त्यजति जीवितम्| अतोऽन्यथा जीवति तु विद्धः शरशतैरपि||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana marmaviddhaM pratyAkhyAya cikitset (75-7) · Śloka 7
puṇyavānniyatāyuśca na kathañcinna jīvati| tasmādācaramōcchvāsāccikitsēdēva yatnataḥ| tadbandhumitrānumataḥ pratyākhyāyāturaṁ bhiṣak||75|| iti vaidyapatisiṁhaguptasya sūnōrvāgbhaṭasya kr̥tau aṣṭāṅgasaṁgrahasaṁhitāyāṁ śārīrasthānē marmavibhāgōnāma saptamō'dhyāyaḥ||7||
पुण्यवान्नियतायुश्च न कथञ्चिन्न जीवति| तस्मादाचरमोच्छ्वासाच्चिकित्सेदेव यत्नतः| तद्बन्धुमित्रानुमतः प्रत्याख्यायातुरं भिषक्||७५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां शारीरस्थाने मर्मविभागोनाम सप्तमोऽध्यायः||७||
🔊 Audio coming soon