Adhikarana athAnnarakShAvidhirnAmAShTamo~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
അഥാതോऽന്നരക്ഷാവിധിമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ| ഇതി ഹ സ്മാഹുരാത്രേയാദയോ മഹര്ഷയഃ||൧||
अथातोऽन्नरक्षाविधिमध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana annapAnadUShaNahetavaH (2) · Śloka 2
ഈശ്വരാണാം വസുമതാം വിശേഷേണ തു ഭൂഭുജാം പ്രായേണ മിത്രേഭ്യോऽപ്യമിത്രാ ഭൂയാംസോ ഭവന്തി| തതസ്തത്പ്രയുക്താഃ സമാസന്നവര്തിനോऽന്നപാനാദിഷു വിഷം പ്രയച്ഛന്തി| സ്ത്രിയശ്ച തത്പ്രണിധിപ്രയുക്താഃ സൌഭാഗ്യലോഭേന||൨||
ईश्वराणां वसुमतां विशेषेण तु भूभुजां प्रायेण मित्रेभ्योऽप्यमित्रा भूयांसो भवन्ति| ततस्तत्प्रयुक्ताः समासन्नवर्तिनोऽन्नपानादिषु विषं प्रयच्छन्ति| स्त्रियश्च तत्प्रणिधिप्रयुक्ताः सौभाग्यलोभेन||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prANAcAryalakShaNAni (3) · Śloka 3
തസ്മാദ്രാജാ കുലീനം സ്നിഗ്ധമാപ്തമാസ്തികമാര്യമാര്യപരിഗ്രഹം ദക്ഷം ദക്ഷിണം നിഭൃതം ശുചിമനുദ്ധതമനലസമവ്യസനിനമനഹംകൃതമകോപനമസാഹസികം വാക്യാര്ഥാവബോധകുശലം നിഷ്ണാതമഷ്ടാങ്ഗേ യഥാമ്നായമായുര്വേദേ സുവിഹിതയോഗക്ഷേമം സന്നിഹിതാഗദാദിയോഗം സാത്മ്യജ്ഞം ച പ്രാണാചാര്യം പരിഗൃഹ്ണീയാത്||൩||
तस्माद्राजा कुलीनं स्निग्धमाप्तमास्तिकमार्यमार्यपरिग्रहं दक्षं दक्षिणं निभृतं शुचिमनुद्धतमनलसमव्यसनिनमनहंकृतमकोपनमसाहसिकं वाक्यार्थावबोधकुशलं निष्णातमष्टाङ्गे यथाम्नायमायुर्वेदे सुविहितयोगक्षेमं सन्निहितागदादियोगं सात्म्यज्ञं च प्राणाचार्यं परिगृह्णीयात्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjA vaidyAyatto bhavet (4) · Śloka 4
തമര്ഥമാനാഭ്യാം യഥാകാലം ഗുരുമിവ ശിഷ്യഃ, പിതരമിവ പുത്രഃ പൂജയേത്| പ്രതികൂലമപി തദ്വചഃ സാമ്പ്രതം മതമിതി പ്രതിമന്യേത| ന ഹി ഭദ്രോऽപി ഗജപതിര്നിരങ്കുശഃ ശ്ലാഘനീയോ ജനസ്യ തസ്മാത്തദായത്തമാഹാരവിഹാരം പ്രതി ചാത്മാനം കുര്യാത്||൪||
तमर्थमानाभ्यां यथाकालं गुरुमिव शिष्यः, पितरमिव पुत्रः पूजयेत्| प्रतिकूलमपि तद्वचः साम्प्रतं मतमिति प्रतिमन्येत| न हि भद्रोऽपि गजपतिर्निरङ्कुशः श्लाघनीयो जनस्य तस्मात्तदायत्तमाहारविहारं प्रति चात्मानं कुर्यात्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tatra hetuH (5) · Śloka 5
ഉപാത്തമപി ഖലു ജീവിതമുപായബലേന സ്വയമധിതിഷ്ഠതി||൫||
उपात्तमपि खलु जीवितमुपायबलेन स्वयमधितिष्ठति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjA rAjagRuhAsanne prANAcAryaM niveshayet (6) · Śloka 6
അപി ച ബഹുപരിഗ്രഹാ നരപതയഃ| സന്തി ചാശുകാരിണഃ ശൂലസംന്യാസാദയഃ| പ്രതിക്ഷണം പ്രത്യവേക്ഷണീയാവസ്ഥാശ്ച രോഗിണോ വിശേഷേണ രാജാനഃ| തേ ഹി പ്രമാദപരിഗതാ ദുഃഖാസഹിഷ്ണവശ്ച സ്വയമപ്യപഥ്യരുചയഃ സന്നിഹിതാഹിതപ്രിയവചനപ്രായപരിചാരകാശ്ച തസ്മാദ്ഭിഷജോ രാജാ രാജഗൃഹാസന്നേ നിവേശനം കാരയേത്| തഥാഹി സര്വോപകരണേഷു നൃപതി ശരീരോപയോഗിഷ്വപരോക്ഷവൃത്തിര്ഭവതി||൬||
अपि च बहुपरिग्रहा नरपतयः| सन्ति चाशुकारिणः शूलसंन्यासादयः| प्रतिक्षणं प्रत्यवेक्षणीयावस्थाश्च रोगिणो विशेषेण राजानः| ते हि प्रमादपरिगता दुःखासहिष्णवश्च स्वयमप्यपथ्यरुचयः सन्निहिताहितप्रियवचनप्रायपरिचारकाश्च तस्माद्भिषजो राजा राजगृहासन्ने निवेशनं कारयेत्| तथाहि सर्वोपकरणेषु नृपति शरीरोपयोगिष्वपरोक्षवृत्तिर्भवति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjAnaM bhiShak svayamannaM bhojayet (7) · Śloka 7
സ സമ്യക്സമ്പന്നമന്നം സുപരീക്ഷിതം വിശുദ്ധമഗ്ന്യാദിഷു പ്രാഗുപനീതം ശിഖിനാ ദൃഷ്ടമഭിപ്രോക്ഷിതം പ്രോക്ഷണൈഃ പുരഃസ്ഥിതോ രാജാനം ഹസ്തബദ്ധൌഷധിരത്നം ഭോജയേത്||൭||
स सम्यक्सम्पन्नमन्नं सुपरीक्षितं विशुद्धमग्न्यादिषु प्रागुपनीतं शिखिना दृष्टमभिप्रोक्षितं प्रोक्षणैः पुरःस्थितो राजानं हस्तबद्धौषधिरत्नं भोजयेत्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjabhojane~agadapraliptadundubhivAdanam (8) · Śloka 8
ഭുഞ്ജാനസ്യ ചാസ്യ ദുന്ദുഭീനഗദപ്രലിപ്താന് വാദയേത്||൮||
भुञ्जानस्य चास्य दुन्दुभीनगदप्रलिप्तान् वादयेत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnalakShaNam (9) · Śloka 9
തത്ര സവിഷമന്നമ് സ്രാവ്യമാണമവിസ്രാവ്യം ഭവതി, ചിരേണ പച്യതേ, പക്വം ച സദ്യഃ പര്യുഷിതമിവ നിരൂഷ്മ സ്തബ്ധം ച ജായതേ,യഥാസ്വം വര്ണഗന്ധരസൈര്വ്യാപദ്യതേ, പ്രക്ലിദ്യതേ, ചന്ദ്രകാചിതം ച ഭവതി||൯||
तत्र सविषमन्नम् स्राव्यमाणमविस्राव्यं भवति, चिरेण पच्यते, पक्वं च सद्यः पर्युषितमिव निरूष्म स्तब्धं च जायते,यथास्वं वर्णगन्धरसैर्व्यापद्यते, प्रक्लिद्यते, चन्द्रकाचितं च भवति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShaduShTavya~jjanalakShaNam (10) · Śloka 10
വ്യഞ്ജനാനാമാശു ശുഷ്കത്വം ഭവതി ക്വാഥഃ| ധ്യാമതാ ശ്യാമതാ ഹീനാതിരിക്തവികൃതാനാം ചാത്രച്ഛായാനാം ദര്ശനമദര്ശനമേവ വാ, ഫേനപടലസീമന്തോര്ധ്വവിവിധരാജിതന്തുബുദ്ബുധപ്രാദുര്ഭാവോ, വിശേഷേണ ലവണോല്ബണേഷ ഫേനമാലാ||൧൦||
व्यञ्जनानामाशु शुष्कत्वं भवति क्वाथः| ध्यामता श्यामता हीनातिरिक्तविकृतानां चात्रच्छायानां दर्शनमदर्शनमेव वा, फेनपटलसीमन्तोर्ध्वविविधराजितन्तुबुद्बुधप्रादुर्भावो, विशेषेण लवणोल्बणेष फेनमाला||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShamAMsarasAdilakShaNam (11) · Śloka 11
രസസ്യ മധ്യേ നീലാ രാജിഃ, പയസസ്താമ്രാ, മദ്യതോയയോഃ കാലീ, ദധ്നഃ ശ്യാവാ, തക്രസ്യ നീലപീതാ, മസ്തുനഃ കപോതാഭാ, ധാന്യാമ്ലസ്യ കൃഷ്ണാ, ദ്രവൌഷധസ്യ കപിലാ, ഘൃതസ്യ കപിലാഭാ, ക്ഷൌദ്രസ്യ ഹരിതാ, തൈലസ്യാരുണാ, വസാഗന്ധശ്ച||൧൧||
रसस्य मध्ये नीला राजिः, पयसस्ताम्रा, मद्यतोययोः काली, दध्नः श्यावा, तक्रस्य नीलपीता, मस्तुनः कपोताभा, धान्याम्लस्य कृष्णा, द्रवौषधस्य कपिला, घृतस्य कपिलाभा, क्षौद्रस्य हरिता, तैलस्यारुणा, वसागन्धश्च||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShadUShitaphalalakShaNam (12) · Śloka 12
ഫലാനാമാമാനാം പാകഃ, പക്വാനാം പ്രകോഥഃ||൧൨||
फलानामामानां पाकः, पक्वानां प्रकोथः||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShadUShitadravyalakShaNam (13) · Śloka 13
ദ്രവ്യാണാമാര്ദ്രാണാം സഹസാ മ്ലാനത്വമുത്പക്വഭാവഃ, ശുഷ്കാണാം ശ്യാവതാ വൈവര്ണ്യം വാ, കഠിനാനാം മൃദുതാ, മൃദൂനാം കഠിനത്വമ്||൧൩||
द्रव्याणामार्द्राणां सहसा म्लानत्वमुत्पक्वभावः, शुष्काणां श्यावता वैवर्ण्यं वा, कठिनानां मृदुता, मृदूनां कठिनत्वम्||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShadUShitamAlyalakShaNam (14) · Śloka 14
മാല്യസ്യ മ്ലാനതാ ഗന്ധനാശഃ സ്ഫുടിതാഗ്രത്വമ്||൧൪||
माल्यस्य म्लानता गन्धनाशः स्फुटिताग्रत्वम्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAstaraprAvaraNalakShaNam (15) · Śloka 15
ആസ്തരണപ്രാവരണാനാം ധ്യാമമണ്ഡലതാ തന്തുരോമപക്ഷ്മശാതനം ച||൧൫||
आस्तरणप्रावरणानां ध्याममण्डलता तन्तुरोमपक्ष्मशातनं च||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShaduShTAnAM lohamaNimayAnAM bhAjanAdInAM lakShaNam (16) · Śloka 16
ലോഹമണിമയാനാം പങ്കമലോപദേഹഃ, സ്നേഹരാഗഗൌരവപ്രഭാവര്ണസ്പര്ശനാശശ്ച||൧൬||
लोहमणिमयानां पङ्कमलोपदेहः, स्नेहरागगौरवप्रभावर्णस्पर्शनाशश्च||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShadAturlakShaNam (17) · Śloka 17
വിഷദസ്തു സ്വദോഷശങ്കയാ ത്രസ്തോ, ഭീതഃ, സ്വേദവേപഥുമാന്, ശുഷ്കശ്യാവവക്ത്രഃ, സമന്താത്സോദ്വേഗം വിലക്ഷോऽഭിവീക്ഷതേ, യത്ര ചാനേന വിഷം പ്രയുക്തം തദ്വിശേഷേണ| തഥാ സ്രസ്തോത്തരീയഃ സ്തമ്ഭകുഡ്യാദിഭിരാത്മാനമന്തര്ധത്തേ| സ്ഖലിതഗതിര്ദീനോ ലജ്ജാവാനസ്ഥാനഹാസീ പൃഷ്ടോऽപ്യസമ്ബന്ധമുത്തരം ദദാതി, നൈവ വാ| വിവക്ഷുര്മുഹ്യതി, അങ്ഗുലീഃ സ്ഫോടയതി, ഗ്രീവാമാലഭതേ, ശിരഃ കണ്ഡൂയതി, ഓഷ്ഠൌ പരിലേഢ്കി, ജൃമ്ഭതേ, ഭുവം വിലിഖതി, ക്രിയാസു ത്വരതേ, വിപരീതമാചരതി, സ്വഭൂമൌ ച നാവതിഷ്ഠതേ||൧൭||
विषदस्तु स्वदोषशङ्कया त्रस्तो, भीतः, स्वेदवेपथुमान्, शुष्कश्याववक्त्रः, समन्तात्सोद्वेगं विलक्षोऽभिवीक्षते, यत्र चानेन विषं प्रयुक्तं तद्विशेषेण| तथा स्रस्तोत्तरीयः स्तम्भकुड्यादिभिरात्मानमन्तर्धत्ते| स्खलितगतिर्दीनो लज्जावानस्थानहासी पृष्टोऽप्यसम्बन्धमुत्तरं ददाति, नैव वा| विवक्षुर्मुह्यति, अङ्गुलीः स्फोटयति, ग्रीवामालभते, शिरः कण्डूयति, ओष्ठौ परिलेढ्कि, जृम्भते, भुवं विलिखति, क्रियासु त्वरते, विपरीतमाचरति, स्वभूमौ च नावतिष्ठते||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnasya vanhyAdiShvapi parIkShAyAM hetuH (18) · Śloka 18
നൃപാജ്ഞാത്വരയാപി കേചിദപരാധാന്തരാദ്വാऽനവസ്ഥിതസത്വാഃ സമാചരന്ത്യേവമ്| തസ്മാദഗ്ന്യാദിഷ്വപി പരീക്ഷേത||൧൮||
नृपाज्ञात्वरयापि केचिदपराधान्तराद्वाऽनवस्थितसत्वाः समाचरन्त्येवम्| तस्मादग्न्यादिष्वपि परीक्षेत||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnaprakShepe vahneH sthitiH (19) · Śloka 19
വഹ്നിസ്തു സവിഷമന്നം പ്രാപ്യൈകാവര്തോ രൂക്ഷമന്ദാര്ചിരിന്ദ്രായുധവദനേകവര്ണജ്വാലോ ഭൃശം ചടചടായതേ||൧൯||
वह्निस्तु सविषमन्नं प्राप्यैकावर्तो रूक्षमन्दार्चिरिन्द्रायुधवदनेकवर्णज्वालो भृशं चटचटायते||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnaprakShepe dhUmasya varNanam (20) · Śloka 20
കുണപഗന്ധീ ധൂമശ്ചാസ്യ മൂര്ച്ഛാപ്രസേകരോമഹര്ഷശിരോവേദനാപീനസദൃഷ്ട്യാകുലതാം ജനയതി||൨൦||
कुणपगन्धी धूमश्चास्य मूर्च्छाप्रसेकरोमहर्षशिरोवेदनापीनसदृष्ट्याकुलतां जनयति||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnadhUmajeShu vikAreShu cikitsA (21) · Śloka 21
തത്ര നലദകുഷ്ഠലാമജ്ജകൈഃ ക്ഷൌദ്രദ്രുതൈര്നസ്യമഞ്ജനം ച കുര്യാത്| ധൂമമേവ വാപാമാര്ഗവിഡങ്ഗബലാദ്വയചിത്രകമേഷശൃങ്ഗിപുഷ്പസുമനഃക്ഷാരകദ്രാക്ഷാഘൃതഗുഡകൃതം പിബേത്||൨൧||
तत्र नलदकुष्ठलामज्जकैः क्षौद्रद्रुतैर्नस्यमञ्जनं च कुर्यात्| धूममेव वापामार्गविडङ्गबलाद्वयचित्रकमेषशृङ्गिपुष्पसुमनःक्षारकद्राक्षाघृतगुडकृतं पिबेत्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakShyAdibhiH saviShAnnaparIkShaNam (22) · Śloka 22
സ്നേഹലവണയോഗാദപി ചാഗ്നിരിത്ഥം സ്യാത്| അതോ വയോഭിഃ പരീക്ഷേത| തത്ര വിഷജുഷ്ടാഹാരാഭ്യവഹാരാത്കാകാഃ ക്ഷാമസ്വരാ ഭവന്തി| മക്ഷികാഃ സവിഷാന്നേ നനിലീയന്തേ| നിലീനാശ്ച വ്യാപദ്യന്തേ| ദൃഷ്ട ഏവ ചാസ്മിംസ്തു ചകോരസ്യാക്ഷിണീ വിരജ്യേതേ| കോകിലസ്യ സ്വരോ വികൃതിമേതി| ഹംസസ്യഗതിഃ സ്ഖലതി| കൂജതി ഭൃങ്ഗരാജഃ| മാദ്യതി ക്രൌഞ്ചഃ| വിരൌതി കൃകവാകുഃ| വിക്രോശതി ശുകഃ ശാരികാ ച| ഛര്ദയതി ചാമീകരഃ| അന്യതോ യാതി കാരണ്ഡവഃ| മ്റ്രിയതേ ജീവജ്ജീവകോ ഗ്ലായതി വാ ഹൃഷ്ടരോമാ ഭവതി നകുലഃ| ശകൃദ്വിസര്ജതി വാനരഃ| രോദിതി പൃഷതഃ| ഹൃഷ്യതി മയൂരഃ| ദര്ശനാദേവ ചാസ്യ വിഷം മന്ദതാമുപൈതി||൨൨||
स्नेहलवणयोगादपि चाग्निरित्थं स्यात्| अतो वयोभिः परीक्षेत| तत्र विषजुष्टाहाराभ्यवहारात्काकाः क्षामस्वरा भवन्ति| मक्षिकाः सविषान्ने ननिलीयन्ते| निलीनाश्च व्यापद्यन्ते| दृष्ट एव चास्मिंस्तु चकोरस्याक्षिणी विरज्येते| कोकिलस्य स्वरो विकृतिमेति| हंसस्यगतिः स्खलति| कूजति भृङ्गराजः| माद्यति क्रौञ्चः| विरौति कृकवाकुः| विक्रोशति शुकः शारिका च| छर्दयति चामीकरः| अन्यतो याति कारण्डवः| म्ऱ्रियते जीवज्जीवको ग्लायति वा हृष्टरोमा भवति नकुलः| शकृद्विसर्जति वानरः| रोदिति पृषतः| हृष्यति मयूरः| दर्शनादेव चास्य विषं मन्दतामुपैति||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnoShmalakShaNam (23) · Śloka 23
വിഷദൂഷിതസ്യ പുനരാഹാരസ്യോഷ്മാ മയൂരകണ്ഠാഭോऽഭ്യുദേതി| തദ്ബാഷ്പേണാപി ധൂമവന്മൂര്ച്ഛാദയഃ| തേഷാം തദ്വദേവ സാധനമ്||൨൩||
विषदूषितस्य पुनराहारस्योष्मा मयूरकण्ठाभोऽभ्युदेति| तद्बाष्पेणापि धूमवन्मूर्च्छादयः| तेषां तद्वदेव साधनम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnasparshe vikArAstaccikitsA ca (24) · Śloka 24
ഹസ്തേന സ്പൃഷ്ടമന്നം വിഷവദ്ദാഹശോഫസ്വാപനഖശാതാന് കരോതി| തസ്യ ശ്യാമേന്ദ്രഗോപസോമോത്പലൈര്ലേപഃ||൨൪||
हस्तेन स्पृष्टमन्नं विषवद्दाहशोफस्वापनखशातान् करोति| तस्य श्यामेन्द्रगोपसोमोत्पलैर्लेपः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShAnnAbhyavahAre lakShaNAni tatra cikitsAtideshaH (25) · Śloka 25
അഭ്യവഹ്രിയമാണം ത്വോഷ്ഠചിമിചിമാന്തര്വക്ത്രദാഹജിഹ്വാമൂലഗൌരവഹനുസ്തമ്ഭദന്തഹര്ഷലാലാഃ കരോതി രസാപരിജ്ഞാനം ച| തത്ര ധൂമോക്തം ദന്തകാഷ്ഠോക്തം ച കര്മ||൨൫||
अभ्यवह्रियमाणं त्वोष्ठचिमिचिमान्तर्वक्त्रदाहजिह्वामूलगौरवहनुस्तम्भदन्तहर्षलालाः करोति रसापरिज्ञानं च| तत्र धूमोक्तं दन्तकाष्ठोक्तं च कर्म||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmAshayagataviShalakShaNam (26) · Śloka 26
ആമാശയഗതം സ്വേദമദമൂര്ച്ഛാച്ഛര്ദിവൈവര്ണ്യാധ്മാനരോമഹര്ഷദാഹാരുചിദൃഷ്ടിഹൃദയോപരോധാന് ബിന്ദുഭിശ്ചാചയമങ്ഗാനാം കരോതി||൨൬||
आमाशयगतं स्वेदमदमूर्च्छाच्छर्दिवैवर्ण्याध्मानरोमहर्षदाहारुचिदृष्टिहृदयोपरोधान् बिन्दुभिश्चाचयमङ्गानां करोति||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AmAshayagataviShacikitsA (27) · Śloka 27
തത്ര മദനഫലാലാബുബിമ്ബീകോശാതകീഫലൈര്ദധിമധുയുക്തമാശു വമനം ദദ്യാത്, നിഷ്പാവാമ്ബുഭിര്വാ| തതഃ സ്നിഗ്ധശരീരം വിരേചയേത്||൨൭||
तत्र मदनफलालाबुबिम्बीकोशातकीफलैर्दधिमधुयुक्तमाशु वमनं दद्यात्, निष्पावाम्बुभिर्वा| ततः स्निग्धशरीरं विरेचयेत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viriktasya jIvano nAmAgadasya pAnam (28) · Śloka 28
ത്രിഫലാത്രികടുനാഗപുഷ്പമധുകബര്ഹിണപര്ണീബൃഹതീദ്വയചൂര്ണം സിംഹവ്യാഘ്രവൃകതരക്ഷുദ്വീപിമാര്ജാരസൃഗാലമൃഗഗോധാനാമന്യതമപിത്തരസസംയുക്തം സക്ഷൌദ്രം പാനമേവ ജീവനോ നാമാഗദഃ പരം സര്വവിഷൌഷധമ്| തസ്മിന് ജീര്ണേ ശ്യാമാവ്യോഷാതിവിഷാസിദ്ധേന പയസാ ഘൃതേന വോപസ്തമ്ഭിതാം യവാഗൂം പായയേത്| പരിണതായാം ച തസ്യാം ത്രികടുകസിദ്ധേന മുദ്ഗയൂഷേണ കിഞ്ചില്ലവണേന സസര്പിഷ്കേണ മൃദ്വോദനം ഭോജയേത്| മധുകശിരീഷചന്ദനൈശ്ചൈനമാലിമ്പേത്||൨൮||
त्रिफलात्रिकटुनागपुष्पमधुकबर्हिणपर्णीबृहतीद्वयचूर्णं सिंहव्याघ्रवृकतरक्षुद्वीपिमार्जारसृगालमृगगोधानामन्यतमपित्तरससंयुक्तं सक्षौद्रं पानमेव जीवनो नामागदः परं सर्वविषौषधम्| तस्मिन् जीर्णे श्यामाव्योषातिविषासिद्धेन पयसा घृतेन वोपस्तम्भितां यवागूं पाययेत्| परिणतायां च तस्यां त्रिकटुकसिद्धेन मुद्गयूषेण किञ्चिल्लवणेन ससर्पिष्केण मृद्वोदनं भोजयेत्| मधुकशिरीषचन्दनैश्चैनमालिम्पेत्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakvAshayagataviShalakShaNam (29) · Śloka 29
പക്വാശയഗതം തൃഡ്ദാഹമൂര്ച്ഛാതീസാരാടോപതന്ദ്രേന്ദ്രിയവികൃതിബലഭ്രംശകാര്ശ്യപാണ്ഡുത്വോദരാണി ജനയതി||൨൯||
पक्वाशयगतं तृड्दाहमूर्च्छातीसाराटोपतन्द्रेन्द्रियविकृतिबलभ्रंशकार्श्यपाण्डुत्वोदराणि जनयति||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pakvAshayagataviShacikitsA (30) · Śloka 30
തത്ര നീലിനീഫലയുക്തേന സര്പിഷാ വിരേചനം, സമാക്ഷികം ച ദൂഷീവിഷാരിം ദധ്നാ പായയേത്||൩൦||
तत्र नीलिनीफलयुक्तेन सर्पिषा विरेचनं, समाक्षिकं च दूषीविषारिं दध्ना पाययेत्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantakAShThaprayuktaviShalakShaNam (31) · Śloka 31
ദന്തകാഷ്ഠപ്രയുക്തേ തു വിഷേ കൂര്ചകവിശരണമൌഷധഗന്ധോ രൂക്ഷതാ താലുദന്തജിഹ്വൌഷ്ഠമാംസശോ ഫശ്ച||൩൧||
दन्तकाष्ठप्रयुक्ते तु विषे कूर्चकविशरणमौषधगन्धो रूक्षता तालुदन्तजिह्वौष्ठमांसशो फश्च||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dantakAShThaprayuktaviShacikitsA (32) · Śloka 32
തത്ര പ്രച്ഛായ ധാതകീപുഷ്പജാമ്ബവാസ്ഥിഹരീതകീചൂര്ണൈഃ സക്ഷൌദ്രൈഃ സപ്തച്ഛദകല്കേന വാ പ്രതിസാരണം കുര്യാത് ദാഡിമകരമര്ദഭവ്യാമ്രാതകകോലബദരരസക്ഷൌദ്രയുക്തം ഗണ്ഡൂഷമ്||൩൨||
तत्र प्रच्छाय धातकीपुष्पजाम्बवास्थिहरीतकीचूर्णैः सक्षौद्रैः सप्तच्छदकल्केन वा प्रतिसारणं कुर्यात् दाडिमकरमर्दभव्याम्रातककोलबदररसक्षौद्रयुक्तं गण्डूषम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jihvAnirlekhanAdiprayuktavisheSho dantakaviShalakShaNacikitsAtideshaH (33) · Śloka 33
അനേന ജിഹ്വാനിര്ലേഖനകവലഗണ്ഡൂഷാ വ്യാഖ്യാതാഃ||൩൩||
अनेन जिह्वानिर्लेखनकवलगण्डूषा व्याख्याताः||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanaprayuktaviShalakShaNam (34) · Śloka 34
അഞ്ജനപ്രയുക്തേऽശ്രൂപദേഹരാഗ വേദനാദൃഷ്ടിവിഭ്രമാ ഭവന്ത്യാന്ധ്യഞ്ച||൩൪||
अञ्जनप्रयुक्तेऽश्रूपदेहराग वेदनादृष्टिविभ्रमा भवन्त्यान्ध्यञ्च||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanaprayuktaviShacikitsA (35) · Śloka 35
തത്ര സര്പിഷ്പാനം യോജ്യം ശ്രൃതേന പയസാ സപ്തകൃത്വഃ പിപ്പലീര്ഭാവയേത്| തതസ്തത്കല്കേന സര്പിര്വിപക്വം നേത്രതര്പണമ്| കപിത്ഥമേഷശ്രൃങ്ഗീഭല്ലാതകാനാം പുഷ്പൈര്വരണനിര്യാസേന വാഞ്ജനം ബൃഹതീശിരീഷബീജപ്രപൌണ്ഡരീകനാഗബലാചൂര്ണം സപ്തകൃത്വോ മധുനാ ഭാവയേത്| തച്ച സ്രോതോऽഞ്ജന സുവര്ണചൂര്ണയുക്തമഞ്ജനം ദേയമ്||൩൫||
तत्र सर्पिष्पानं योज्यं श्रृतेन पयसा सप्तकृत्वः पिप्पलीर्भावयेत्| ततस्तत्कल्केन सर्पिर्विपक्वं नेत्रतर्पणम्| कपित्थमेषश्रृङ्गीभल्लातकानां पुष्पैर्वरणनिर्यासेन वाञ्जनं बृहतीशिरीषबीजप्रपौण्डरीकनागबलाचूर्णं सप्तकृत्वो मधुना भावयेत्| तच्च स्रोतोऽञ्जन सुवर्णचूर्णयुक्तमञ्जनं देयम्||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nasyadhUmaprayuktaviShalakShaNam| (36) · Śloka 36
നസ്യധൂമപ്രയുക്തേ ശിരോരുക്കഫാസ്രാവഃ ഖേഭ്യോ രുധിരാഗമനമിന്ദ്രിയവൈകൃതം ച||൩൬||
नस्यधूमप्रयुक्ते शिरोरुक्कफास्रावः खेभ्यो रुधिरागमनमिन्द्रियवैकृतं च||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nasyadhUmaprayuktaviShacikitsA (37) · Śloka 37
തത്രാऽതിവിഷാശ്വേതാകാകമാചീമദയന്തികാകല്കേ ക്ഷീരസിദ്ധം സര്പിര്ന്നസ്യേ പാനേ ച വിദധ്യാത്||൩൭||
तत्राऽतिविषाश्वेताकाकमाचीमदयन्तिकाकल्के क्षीरसिद्धं सर्पिर्न्नस्ये पाने च विदध्यात्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhya~ggaprayuktaviShalakShaNam (38) · Śloka 38
അഭ്യങ്ഗപ്രയുക്തേ ത്വഗ്ദാഹസ്വേദപാകസ്ഫോടാവദാരണാനി||൩൮||
अभ्यङ्गप्रयुक्ते त्वग्दाहस्वेदपाकस्फोटावदारणानि||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana abhya~ggaprayuktaviShacikitsA (39) · Śloka 39
തത്ര ശീതാമ്ബുപരിഷിക്തസ്യ ചന്ദനതഗരോശീരകുഷ്ഠവേണുപത്രികാമൃതാസോമവല്ലീശ്വേതാപദ്മകാലേയകൈരനുലേപനമ്| ഏതാന്യേവ ച സകപിത്ഥരസഗോമൂത്രാണി പാനമ്| ഗിരികര്ണികാശ്വേതമൂലപ്രിയങ്ഗുസാരിവാമധുകസര്പസുഗന്ധാമൃഗോര്വാരുകതകമൂലാനിശേലുക്വാഥപിഷ്ടാനി പ്രലേപഃ||൩൯||
तत्र शीताम्बुपरिषिक्तस्य चन्दनतगरोशीरकुष्ठवेणुपत्रिकामृतासोमवल्लीश्वेतापद्मकालेयकैरनुलेपनम्| एतान्येव च सकपित्थरसगोमूत्राणि पानम्| गिरिकर्णिकाश्वेतमूलप्रियङ्गुसारिवामधुकसर्पसुगन्धामृगोर्वारुकतकमूलानिशेलुक्वाथपिष्टानि प्रलेपः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana udvartanAdiprayuktaviSheShvabhya~ggaviShalakShaNacikitsAtideshaH (40) · Śloka 40
അനേനോദ്വര്തനഘര്ഷണപരിഷേകാനുലേപനഭൂഷണയാനശയ്യാऽऽസ്തരണവസ്ത്രകവചപാദുകോപാനത്പാദപീഠാ വ്യാഖ്യാതാഃ||൪൦||
अनेनोद्वर्तनघर्षणपरिषेकानुलेपनभूषणयानशय्याऽऽस्तरणवस्त्रकवचपादुकोपानत्पादपीठा व्याख्याताः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ABaraNaprayuktaviShasya visheShacikitsA (41) · Śloka 41
വിശേഷതസ്ത്വാഭരണകൃതേ വികാരേऽശ്വഗന്ധാപാമാര്ഗകിണിഹീഖദിരശിരീഷകല്കൈര്ഗോപിത്തയുക്തൈഃ പ്രദേഹഃ||൪൧||
विशेषतस्त्वाभरणकृते विकारेऽश्वगन्धापामार्गकिणिहीख़दिरशिरीषकल्कैर्गोपित्तयुक्तैः प्रदेहः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pAdapIThaprayuktaviShasya visheShacikitsA (42) · Śloka 42
പാദപീഠകൃതേ ശ്ലേഷ്മാതകസര്പസുഗന്ധാമ്രകല്കോ മധുയുക്തഃ||൪൨||
पादपीठकृते श्लेष्मातकसर्पसुगन्धाम्रकल्को मधुयुक्तः||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana CatraprayuktaviShalakShaNam (43) · Śloka 43
ഛത്രപ്രയുക്തേ വേദനാസ്ഫോടാനാം ക്ഷിപ്രപാകാനാം പക്വജാമ്ബവപ്രകാശാനാം പ്രാദുര്ഭാവഃ||൪൩||
छत्रप्रयुक्ते वेदनास्फोटानां क्षिप्रपाकानां पक्वजाम्बवप्रकाशानां प्रादुर्भावः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana Catraprayukte viShacikitsA (44) · Śloka 44
തത്ര മധുകപാടലാകശേരുകലോധ്രാഞ്ജനകുഷ്ഠസര്പസുഗന്ധാഖദിരശിരീഷകല്കൈഃ സര്വഗാത്രപ്രദേഹഃ||൪൪||
तत्र मधुकपाटलाकशेरुकलोध्राञ्जनकुष्ठसर्पसुगन्धाखदिरशिरीषकल्कैः सर्वगात्रप्रदेहः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cAmaravyajanaprayuktaviSheShu CatraviShalakShaNacikitsAtideshaH (45) · Śloka 45
അനേന ചാമരവ്യജനേ വ്യാഖ്യാതേ||൪൫||
अनेन चामरव्यजने व्याख्याते||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiro~abhya~ggaprayuktaviShalakShaNam (46) · Śloka 46
ശിരോऽഭ്യങ്ഗപ്രയുക്തേ ശിരോവേദനാ ഗ്രന്ഥിജന്മ കേശച്യവനം ച||൪൬||
शिरोऽभ्यङ्गप्रयुक्ते शिरोवेदना ग्रन्थिजन्म केशच्यवनं च||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiro~abhya~ggaprayuktaviShacikitsA (47) · Śloka 47
തത്ര ശ്യാമാപാലിന്ദീതണ്ഡുലീയകചൂര്ണഘൃതര്ക്ഷപിത്തൈഃ സുഭാവിതയാ കൃഷ്ണമൃദാ പ്രലേപഃ| ഗോമയമാലതീ മൂഷികകര്ണ്യന്യതമരസോ വാऽऽഗാരധൂമോ വാ ശ്ലേഷ്മാതകത്വക്പാടലാശിരീഷമധുകഹരിദ്രാദ്വയൈരജാക്ഷീരാലോഡിതൈഃ പരിഷേകഃ||൪൭||
तत्र श्यामापालिन्दीतण्डुलीयकचूर्णघृतर्क्षपित्तैः सुभावितया कृष्णमृदा प्रलेपः| गोमयमालती मूषिककर्ण्यन्यतमरसो वाऽऽगारधूमो वा श्लेष्मातकत्वक्पाटलाशिरीषमधुकहरिद्राद्वयैरजाक्षीरालोडितैः परिषेकः||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shiraHsnAnodakAdiprayuktaviShe shiro~abhya~ggavilakShaNacikitsAtideshaH (48) · Śloka 48
അനേന ശിരഃസ്നാനോദകകങ്കതസ്രഗുഷ്ണീഷാ വ്യാഖ്യാതാഃ||൪൮||
अनेन शिरःस्नानोदककङ्कतस्रगुष्णीषा व्याख्याताः||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapUraNaprayuktaviShalakShaNam (49) · Śloka 49
കര്ണപൂരണപ്രയുക്തേ ശോഫശൂലപാകാഃ ശ്രോത്രവൈഗുണ്യം ച||൪൯||
कर्णपूरणप्रयुक्ते शोफशूलपाकाः श्रोत्रवैगुण्यं च||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapUraNaprayuktaviShacikitsA (50) · Śloka 50
തത്ര ബഹുപത്രാസ്വരസോ ഘൃതക്ഷൌദ്രസംയുക്തഃ പ്രതിപൂരണം സോമവല്കരസോ വാ സുശീതഃ||൫൦||
तत्र बहुपत्रास्वरसो घृतक्षौद्रसंयुक्तः प्रतिपूरणं सोमवल्करसो वा सुशीतः||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mukhAlepaprayuktaviShalakShaNam (51) · Śloka 51
മുഖാലേപപ്രയുക്തേ മുഖശ്യാവതാ പദ്മകണ്ടകാ ഭവന്ത്യഭ്യങ്ഗജാശ്ച വികാരാഃ||൫൧||
मुखालेपप्रयुक्ते मुखश्यावता पद्मकण्टका भवन्त्यभ्यङ्गजाश्च विकाराः||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mukhAlepaprayuktaviShacikitsA (52) · Śloka 52
തത്ര മധുകപയസ്യാബന്ധുജീവഭഞ്ജീപുനര്നവചന്ദനൈഃ സഘൃതൈര്ലേപോ മധുസര്പിഷീ പാനമ്||൫൨||
तत्र मधुकपयस्याबन्धुजीवभञ्जीपुनर्नवचन्दनैः सघृतैर्लेपो मधुसर्पिषी पानम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShapuShpAghrANaprayuktaviShalakShaNam (53) · Śloka 53
സവിഷപുഷ്പാഘ്രാണാച്ഛിരോവ്യഥാസാശ്രുനേത്രത്വം ഗന്ധാജ്ഞാനം ച||൫൩||
सविषपुष्पाघ्राणाच्छिरोव्यथासाश्रुनेत्रत्वं गन्धाज्ञानं च||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShapuShpAghrANaprayuktaviShe mukhAlepaviShacikitsitaviShAnnabAShpacikitsitayoratideshaH (54) · Śloka 54
തത്രാനന്തരോക്തോ വിധിര്ബാഷ്പോദിതശ്ചേതി||൫൪||
तत्रानन्तरोक्तो विधिर्बाष्पोदितश्चेति||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShopakaraNadravyAdInAM shuddhiH (55) · Śloka 55
ഭവതി ചാത്ര- ഫലമൂലച്ഛദാദീനാം ദദ്യാത്പ്രക്ഷാലനോദകമ്| ഭാജനവ്യഞ്ജനാനാം ച തഥാ കുര്യാദതന്ദ്രിതഃ| ഘ്രേയാണി ഘ്രാപയിത്വാ തു സ്പൃശ്യാന് സംസ്പൃശ്യ താനപി| പ്രതീവാപം തതോ ദത്ത്വാ പ്രതീക്ഷ്യൈവൈകനാഡികാമ്| തതോ വിജ്ഞായ ശുദ്ധിം ച ഭാജനസ്യോദകസ്യ ച| ആഹാരമുപയുഞ്ജീത യഥാവദ്വസുധാധിപഃ||൫൫||
भवति चात्र- फलमूलच्छदादीनां दद्यात्प्रक्षालनोदकम्| भाजनव्यञ्जनानां च तथा कुर्यादतन्द्रितः| घ्रेयाणि घ्रापयित्वा तु स्पृश्यान् संस्पृश्य तानपि| प्रतीवापं ततो दत्त्वा प्रतीक्ष्यैवैकनाडिकाम्| ततो विज्ञाय शुद्धिं च भाजनस्योदकस्य च| आहारमुपयुञ्जीत यथावद्वसुधाधिपः||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAj~jaH haste tIkShNaviShasandhAraNaphalam ; bheShajAgAralakShaNam (56) · Śloka 56
മന്ദം തീക്ഷ്ണവിഷാഭ്യാസാദ്വിഷമുത്ക്ഷീയതേ ഭൃശമ്| തസ്മാത്തീക്ഷ്ണവിഷം ഹസ്തേ ബധ്നീയാത്കുശലോ ഭിഷക്| വിഷസന്ധാരണം ധന്യം രക്ഷോഘ്നം പ്രീതിവര്ധനമ്| അപി ച- സാപിധാനഘടീമൂടഫലകസ്ഥാപിതൌഷധമ്| പ്രാഗുദീച്യോര്ദിശോര്ഗുപ്തം ഭേഷജാഗാരമിഷ്യതേ||൫൬||
मन्दं तीक्ष्णविषाभ्यासाद्विषमुत्क्षीयते भृशम्| तस्मात्तीक्ष्णविषं हस्ते बध्नीयात्कुशलो भिषक्| विषसन्धारणं धन्यं रक्षोघ्नं प्रीतिवर्धनम्| अपि च- सापिधानघटीमूटफलकस्थापितौषधम्| प्रागुदीच्योर्दिशोर्गुप्तं भेषजागारमिष्यते||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mahAnasalakShaNam (57) · Śloka 57
ഉച്ചൈഃ പ്രശസ്തദിഗ്ദേശം ബഹുവാതായനം മഹത്| മഹാനസം സുസമ്മൃഷ്ടം വിശ്വാസ്യജനസേവിതമ്| സദ്ദ്വാസ്ഥാധിഷ്ഠിതദ്വാരം കക്ഷ്യാവസ്തുവിതാനകമ്| സുധൌതദൃഢകുമ്ഭാദി പരിശുദ്ധജലേന്ധനമ്||൫൭||
उच्चैः प्रशस्तदिग्देशं बहुवातायनं महत्| महानसं सुसम्मृष्टं विश्वास्यजनसेवितम्| सद्द्वास्थाधिष्ठितद्वारं कक्ष्यावस्तुवितानकम्| सुधौतदृढकुम्भादि परिशुद्धजलेन्धनम्||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUdAnAM lakShaNam (58) · Śloka 58
സ്വകര്മകുശലാ ദക്ഷാഃ സൂദാസ്തത്രാപ്രമാദിനഃ| ക്ലൃപ്തകേശനഖാഃ പിത്ര്യാ രാജ്ഞഃ കൃത്യൈരസങ്ഗതാഃ||൫൮||
स्वकर्मकुशला दक्षाः सूदास्तत्राप्रमादिनः| क्लृप्तकेशनखाः पित्र्या राज्ञः कृत्यैरसङ्गताः||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUdAdhipalakShaNam (59) · Śloka 59
തേഷാമധിപതിര്വിപ്രഃ കുലജഃ സുപരീക്ഷിതഃ| സംവിഭക്തശ്ച ഭക്തശ്ച ശുചിര്വൈദ്യവശാനുഗഃ||൫൯||
तेषामधिपतिर्विप्रः कुलजः सुपरीक्षितः| संविभक्तश्च भक्तश्च शुचिर्वैद्यवशानुगः||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAmAnyato rAjaparicArakANAM janAnAM lakShaNam (60) · Śloka 60
സര്വേऽപി ഭൂഭൃദാസന്നാഃ ശസ്താഃ സതതമീദൃശാഃ| മിഥോ വിഗ്രഹസങ്ഘാതരഹിതാ ഭൂഭൃതേ ഹിതാഃ||൬൦||
सर्वेऽपि भूभृदासन्नाः शस्ताः सततमीदृशाः| मिथो विग्रहसङ्घातरहिता भूभृते हिताः||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjaparicArakAdiShu vaidyasya kartavyam (61) · Śloka 61
താന് വൈദ്യോ ഗുണവാനേകോ മനസാ പ്രതിജാഗൃയാത്| ഭൂഭൃദ്ദേഹോപകരണസംരക്ഷണസമുദ്യതഃ||൬൧||
तान् वैद्यो गुणवानेको मनसा प्रतिजागृयात्| भूभृद्देहोपकरणसंरक्षणसमुद्यतः||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vijayayAtrAyAM vaidyasya kartavyavidhiH (62) · Śloka 62
അഥാഭ്യമിത്രം വ്രജതോ ജിഗീഷോര്വൈദ്യഃ സുസജ്ജൌഷധശസ്ത്രയന്ത്രഃ| തുങ്ഗധ്വജാഖ്യാതനിവാസഭൂമിര്യുദ്ധാഗതം യോധജനം ചികിത്സേത്||൬൨||
अथाभ्यमित्रं व्रजतो जिगीषोर्वैद्यः सुसज्जौषधशस्त्रयन्त्रः| तुङ्गध्वजाख्यातनिवासभूमिर्युद्धागतं योधजनं चिकित्सेत्||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shatrudUShitAnAM mArgAdInAM shodhanAdi (63) · Śloka 63
പന്ഥാനമുദകം ഛായാം ഭക്തം യവസമിന്ധനമ്| ദൂഷയന്ത്യരയോ യസ്മാത്താന് വിദ്യാച്ഛോധയേത ച| പ്രസ്ഥാനം വാ നിവേശം വാ നാവിജ്ഞായ പ്രയോജയേത്| ഭൂവാരിതൃണകാഷ്ഠാശ്മമാര്ഗോന്മാര്ഗവനസ്പതീന്||൬൩||
पन्थानमुदकं छायां भक्तं यवसमिन्धनम्| दूषयन्त्यरयो यस्मात्तान् विद्याच्छोधयेत च| प्रस्थानं वा निवेशं वा नाविज्ञाय प्रयोजयेत्| भूवारितृणकाष्ठाश्ममार्गोन्मार्गवनस्पतीन्||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShopahatabhUmilakShaNam (64) · Śloka 64
വിഷേണോപഹതാ ഭൂമിഃ ക്വചിദ്ദഗ്ധേവ ലക്ഷ്യതേ| പ്രമ്ലാനതൃണഗുല്മാദിമൃതകീടസരീസൃപാഃ||൬൪||
विषेणोपहता भूमिः क्वचिद्दग्धेव लक्ष्यते| प्रम्लानतृणगुल्मादिमृतकीटसरीसृपाः||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShopahatabhUmidoShavikArAH (65) · Śloka 65
വിശീര്യന്തേ ഖുരനഖാ ദാഹകണ്ഡൂരുജാന്വിതാഃ| ഛര്ദിര്മൂര്ച്ഛാ ജ്വരോ മോഹഃ ശിരോദുഃഖം ച ജായതേ||൬൫||
विशीर्यन्ते खुरनखा दाहकण्डूरुजान्विताः| छर्दिर्मूर्च्छा ज्वरो मोहः शिरोदुःखं च जायते||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShopahatabhUmidoShavikAre cikitsA (66) · Śloka 66
തത്ര സൌഭാഞ്ജനാന്മൂലം സോമവല്ലീമുശീരകമ്| മാതുലുങ്ഗരസം ഹിങ്ഗും പായയേദ്ദധിമാത്രയാ| മൂത്രാണ്യജാവിഹസ്തിഭ്യോ മാംസാനി രുധിരാണി ച| സര്വഗന്ധൈഃ സമം യോജ്യം പചേത്പക്വേ ച നിക്ഷിപേത്| സോമരാജീം സുനന്ദാഖ്യാം സരലാം ഗന്ധനാകുലീമ്| ചാരടീം ത്രായമാണാം ച പ്രോക്ഷയേത്തേന താം ഭുവമ്||൬൬||
तत्र सौभाञ्जनान्मूलं सोमवल्लीमुशीरकम्| मातुलुङ्गरसं हिङ्गुं पाययेद्दधिमात्रया| मूत्राण्यजाविहस्तिभ्यो मांसानि रुधिराणि च| सर्वगन्धैः समं योज्यं पचेत्पक्वे च निक्षिपेत्| सोमराजीं सुनन्दाख्यां सरलां गन्धनाकुलीम्| चारटीं त्रायमाणां च प्रोक्षयेत्तेन तां भुवम्||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShajalalakShaNam (67) · Śloka 67
സവിഷം വിരസം തോയം കവോഷ്ണം രാജിഭിശ്ചിതമ്| ഫേനിലം ഗുരു വിച്ഛിന്നം ഖഗൈരനഭിനന്ദിതമ്||൬൭||
सविषं विरसं तोयं कवोष्णं राजिभिश्चितम्| फेनिलं गुरु विच्छिन्नं खगैरनभिनन्दितम्||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShajalasAdhitaudanalakShaNam (68) · Śloka 68
മൃതാകുലിതമത്സ്യഞ്ച സ്പര്ശാദ്രുക്ശോഫകണ്ഡുമത്| ഓദനഃ സാധിതസ്തേന ഭുക്തമാത്രോऽപി ദഹ്യതേ| വിദഗ്ധഃ പച്യതേ കൃച്ഛ്രാത്പക്വോ മൂര്ച്ഛാജ്വരപ്രദഃ| ദര്ശയേത്സര്വതോ നീലപീതകര്ബുരലോഹിതമ്||൬൮||
मृताकुलितमत्स्यञ्च स्पर्शाद्रुक्शोफकण्डुमत्| ओदनः साधितस्तेन भुक्तमात्रोऽपि दह्यते| विदग्धः पच्यते कृच्छ्रात्पक्वो मूर्च्छाज्वरप्रदः| दर्शयेत्सर्वतो नीलपीतकर्बुरलोहितम्||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saviShaudanabhojanavikAre cikitsA (69) · Śloka 69
തത്ര ശിഗ്വ്രാദിമഗദം ഭൂമിദോഷോദിതം പിബേത്| അജശൃങ്ഗീ വിശാലാഖ്യാം വിഷഘ്നീമുത്തമാരണീമ്| ഫണിജ്ജകം പ്രതിവിഷാം ദഗ്ധ്വാ തദ്ഭസ്മ ഗാലയേത്| ബഹുശോ ഗാലിതം തച്ച പാചയേത്തത്ര ച ക്ഷിപേത്| കല്കയിത്വാ പ്രതീവാപം സരലം രജനീദ്വയമ്| ഏലാമുദീച്യം മഞ്ജിഷ്ഠാം സുനന്ദാം ബാകുചീമപി| പാത്യന്തേ ബിന്ദവസ്തസ്മാദ്യത്ര തന്നിര്വിഷീ ഭവേത്| പാടലാപാരിഭദ്രാശ്വകര്ണശമ്യാകസിധ്രകാന്| കലശാന്തര്ഗതാന്ദഗ്ധ്വാ പ്രക്ഷിപേത്സവിഷേऽമ്ഭസി||൬൯||
तत्र शिग्व्रादिमगदं भूमिदोषोदितं पिबेत्| अजशृङ्गी विशालाख्यां विषघ्नीमुत्तमारणीम्| फणिज्जकं प्रतिविषां दग्ध्वा तद्भस्म गालयेत्| बहुशो गालितं तच्च पाचयेत्तत्र च क्षिपेत्| कल्कयित्वा प्रतीवापं सरलं रजनीद्वयम्| एलामुदीच्यं मञ्जिष्ठां सुनन्दां बाकुचीमपि| पात्यन्ते बिन्दवस्तस्माद्यत्र तन्निर्विषी भवेत्| पाटलापारिभद्राश्वकर्णशम्याकसिध्रकान्| कलशान्तर्गतान्दग्ध्वा प्रक्षिपेत्सविषेऽम्भसि||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasaMyuktavAyulakShaNa~jcikitsA ca (70) · Śloka 70
ശീതേ ഘര്മോ ഹിമശ്ചോഷ്ണേ മാരുതോ വിഷസംയുതഃ| ഭ്രമമൂര്ച്ഛാദികാരീ ച ശിഗ്വ്രാദിസ്തത്ര വേഷ്യതേ| ദേവദാരുനതാനന്താമധുകാര്ജുനഗൈരികമ്| വജ്രകന്ദം ലതാം ലോധ്രം വികിരേച്ഛ്ലക്ഷ്ണചൂര്ണിതമ്| വൃക്ഷാഗ്രേഷു പതാകാസു ദൂഷ്യേഷു സുമഹത്സു ച| സര്വതശ്ചൂര്ണസമ്പര്കാന്നിര്വിഷോ ജായതേऽനിലഃ||൭൦||
शीते घर्मो हिमश्चोष्णे मारुतो विषसंयुतः| भ्रममूर्च्छादिकारी च शिग्व्रादिस्तत्र वेष्यते| देवदारुनतानन्तामधुकार्जुनगैरिकम्| वज्रकन्दं लतां लोध्रं विकिरेच्छ्लक्ष्णचूर्णितम्| वृक्षाग्रेषु पताकासु दूष्येषु सुमहत्सु च| सर्वतश्चूर्णसम्पर्कान्निर्विषो जायतेऽनिलः||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShadUShitapAdapalakShaNa~jcikitsA ca (71) · Śloka 71
വികൃതാ ഭവതി ഛായാ പാദപേ വിഷദൂഷിതേ| നിര്ഗന്ധമതിഗന്ധം വാ തത്പുഷ്പം ഹൃച്ഛിരോരുജമ്| കുര്യാത് ഫലപലാശാദി കണ്ഡൂപാകാതിസാരകൃത്| ഭൂമിമുദ്ദിശ്യ യത്പ്രോക്തം തത്സര്വം തത്ര ചേഷ്യതേ||൭൧||
विकृता भवति छाया पादपे विषदूषिते| निर्गन्धमतिगन्धं वा तत्पुष्पं हृच्छिरोरुजम्| कुर्यात् फलपलाशादि कण्डूपाकातिसारकृत्| भूमिमुद्दिश्य यत्प्रोक्तं तत्सर्वं तत्र चेष्यते||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aviditakanyAsparshe niShedhaH (72) · Śloka 72
ന ച കന്യാമവിദിതാം സംസ്പൃശേദപരീക്ഷിതാമ്| വിവിധാന്കുര്വതേ യോഗാന്കുശലാഃ ഖലു മാനവാഃ||൭൨||
न च कन्यामविदितां संस्पृशेदपरीक्षिताम्| विविधान्कुर्वते योगान्कुशलाः खलु मानवाः||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShakanyAsRuShTiH viShakanyAlakShaNa~jca (73) · Śloka 73
ആജന്മവിഷസംയോഗാത് കന്യാ വിഷമയീ കൃതാ| സ്പര്ശോച്ഛ്വാസാദിഭിര്ഹന്തി തസ്യാസ്ത്വേതത്പരീക്ഷണമ്| തദ്ധസ്തകേശസംസ്പര്ശാന് മ്ലായതേ പുഷ്പപല്ലവൈഃ| ശയ്യായാം മത്കുണൈര്വസ്ത്രേ യൂകാഭിഃ സ്നാനവാരിണി| ജന്തുഭിര്മ്രിയതേ ജ്ഞാത്വാ താമേവം ദൂരതസ്ത്യജേത്||൭൩||
आजन्मविषसंयोगात् कन्या विषमयी कृता| स्पर्शोच्छ्वासादिभिर्हन्ति तस्यास्त्वेतत्परीक्षणम्| तद्धस्तकेशसंस्पर्शान् म्लायते पुष्पपल्लवैः| शय्यायां मत्कुणैर्वस्त्रे यूकाभिः स्नानवारिणि| जन्तुभिर्म्रियते ज्ञात्वा तामेवं दूरतस्त्यजेत्||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAj~jo nAdeyaM bhojanam (74) · Śloka 74
നാപ്രോക്ഷിതം നാവിദിതം ഭിഷജാ നാനവേക്ഷിതമ്| നാപ്രാശിതം ച സൂദാദ്യൈഃ കിഞ്ചിദപ്യാഹരേന്നൃപഃ||൭൪||
नाप्रोक्षितं नाविदितं भिषजा नानवेक्षितम्| नाप्राशितं च सूदाद्यैः किञ्चिदप्याहरेन्नृपः||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarvArthasiddhAkhyama~jjanam (75) · Śloka 75
ധന്യം സര്വാര്ഥസിദ്ധാഖ്യം പാപരക്ഷോവിഷാപഹമ്| പരം ചക്ഷുഷ്യമായുഷ്യം ശത്രുഘ്നം വക്ഷ്യതേऽഞ്ജനമ്| അഥ ശുക്ലപക്ഷേ പുണ്യേऽഹനി പുഷ്യപുനര്വസുഹസ്തചിത്രാമൃഗശിരഃശ്രവണരേവതീശതഭിഷക്പ്രാജാപത്യോത്തരാണാമന്യതമേന നക്ഷത്രേണ യോഗമുപഗതേ ഭഗവത്യൌഷധിപതൌ പ്രശസ്തേ മുഹൂര്തേ സിന്ധുസ്രോതഃസമുത്ഥം സ്നിഗ്ധം സപ്രഭം ഗന്ധവര്ണച്ഛദൈര്നീലോത്പലാഭമഞ്ജനമാഹരേത്||൭൫||
धन्यं सर्वार्थसिद्धाख्यं पापरक्षोविषापहम्| परं चक्षुष्यमायुष्यं शत्रुघ्नं वक्ष्यतेऽञ्जनम्| अथ शुक्लपक्षे पुण्येऽहनि पुष्यपुनर्वसुहस्तचित्रामृगशिरःश्रवणरेवतीशतभिषक्प्राजापत्योत्तराणामन्यतमेन नक्षत्रेण योगमुपगते भगवत्यौषधिपतौ प्रशस्ते मुहूर्ते सिन्धुस्रोतःसमुत्थं स्निग्धं सप्रभं गन्धवर्णच्छदैर्नीलोत्पलाभमञ्जनमाहरेत्||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanaprajvAlanam (76) · Śloka 76
തസ്യാഷ്ടൌ ഭാഗാഃ കനകരജതോദുമ്ബരാണാമേകൈകോ ഭാഗഃ| തത്സര്വം മൂഷായാം പ്രക്ഷിപ്യ ബലിമംഗലപൂര്വകമഗ്നിമുപസമാധായ ഖദിരകദരധവസ്യന്ദനാനാമന്യതമദാരുഭിര്ഗോമയൈര്വാ പ്രജ്വാലയേത്||൭൬||
तस्याष्टौ भागाः कनकरजतोदुम्बराणामेकैको भागः| तत्सर्वं मूषायां प्रक्षिप्य बलिमंगलपूर्वकमग्निमुपसमाधाय खदिरकदरधवस्यन्दनानामन्यतमदारुभिर्गोमयैर्वा प्रज्वालयेत्||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjananiShecanam (77) · Śloka 77
തതശ്ചാര്യാവലോകിതേശ്വരമാര്യതാരാം ബ്രഹ്മദക്ഷാശ്വിരുദ്രേന്ദ്രാദിത്യസോമവരുണവൈശ്വാനരവായുവിഷ്ണുജനകഭരദ്വാജധന്വന്തരിസുശ്രുതഭവ്യ-സുകന്യാസ്കന്ദശ്ച്യവനവൈനതേയാനന്യാംശ്ച യഥാവിധ്യുക്തദേവതാഃ സുമനോऽക്ഷതലാജസ്വസ്തികസംയാവനിസ്തുഷയവസംസ്കൃതഗുഡഘൃതമിശ്രപായസൈരര്ചയിത്വാ വൃദ്ധവൈദ്യബ്രാഹ്മണാംശ്ച ശുക്ലവാസസോ മഹതീഭിര്ദക്ഷിണാഭിഃ പൂജയിത്വാ തസ്മിന്നഗ്നൌ തദഞ്ജനം ധ്മാതമാവൃത്യ പൃഥക് പൃഥക് നിഷേചയേത്||൭൭||
ततश्चार्यावलोकितेश्वरमार्यतारां ब्रह्मदक्षाश्विरुद्रेन्द्रादित्यसोमवरुणवैश्वानरवायुविष्णुजनकभरद्वाजधन्वन्तरिसुश्रुतभव्य-सुकन्यास्कन्दश्च्यवनवैनतेयानन्यांश्च यथाविध्युक्तदेवताः सुमनोऽक्षतलाजस्वस्तिकसंयावनिस्तुषयवसंस्कृतगुडघृतमिश्रपायसैरर्चयित्वा वृद्धवैद्यब्राह्मणांश्च शुक्लवाससो महतीभिर्दक्षिणाभिः पूजयित्वा तस्मिन्नग्नौ तदञ्जनं ध्मातमावृत्य पृथक् पृथक् निषेचयेत्||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana niShecanadravyANi (78) · Śloka 78
ഗോശകൃദ്രസമൂത്രഘൃതദധിക്ഷൌദ്രവസാമജ്ജതൈലമദ്യസര്വഗന്ധാമ്ബുശര്കരോദകേക്ഷുരസേഷു തഥാ ഹരീതക്യാമലകബിഭീതകകാശ്മര്യമൃദ്വീകാശ്രൃങ്ഗാടകകശേരുകോത്പലനലിനസൌഗന്ധികമൃണാലികാക്വാഥേഷു തഥാ ലാവകപിഞ്ജലൈണശശഹരിണകുലീരരസേഷു തഥാ മധുകചന്ദനകാലാനുസാര്യനലദപദ്മകോശീരമഞ്ജിഷ്ഠാനന്താഗൈരികകുങ്കുമോദകേഷു||൭൮||
गोशकृद्रसमूत्रघृतदधिक्षौद्रवसामज्जतैलमद्यसर्वगन्धाम्बुशर्करोदकेक्षुरसेषु तथा हरीतक्यामलकबिभीतककाश्मर्यमृद्वीकाश्रृङ्गाटककशेरुकोत्पलनलिनसौगन्धिकमृणालिकाक्वाथेषु तथा लावकपिञ्जलैणशशहरिणकुलीररसेषु तथा मधुकचन्दनकालानुसार्यनलदपद्मकोशीरमञ्जिष्ठानन्तागैरिककुङ्कुमोदकेषु||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanasyAntarikShe~ambhasi sthApanam (79) · Śloka 79
തതഃ ശുക്ലേ വാസസി ബദ്ധ്വാ ദ്വാദശരാത്രമാന്തരിക്ഷേऽമ്ഭസി വാസയേത്||൭൯||
ततः शुक्ले वाससि बद्ध्वा द्वादशरात्रमान्तरिक्षेऽम्भसि वासयेत्||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nADyAma~jjanasthApanam (80) · Śloka 80
തതശ്ഛായായാം വിശോഷ്യ സ്ഫടികമുക്താപ്രവാലകാലാനുസാര്യപ്രതീവാപം പുനരപി ബലിമങ്ഗലപൂര്വകമഹതവാസസാ കന്യയാദൃഷദി പേഷയിത്വാ സുവര്ണരജതതാമ്രശങ്ഖശൈലദ്വിരദരദനഗവലശ്രൃങ്ഗവൈഡൂര്യസ്ഫടികമേഷഭൃങ്ഗ്യസനസാരാന്യതമ--ഘടിതായാമഞ്ജനികായാം നിധാപയേത്||൮൦||
ततश्छायायां विशोष्य स्फटिकमुक्ताप्रवालकालानुसार्यप्रतीवापं पुनरपि बलिमङ्गलपूर्वकमहतवाससा कन्ययादृषदि पेषयित्वा सुवर्णरजतताम्रशङ्खशैलद्विरदरदनगवलश्रृङ्गवैडूर्यस्फटिकमेषभृङ्ग्यसनसारान्यतम--घटितायामञ्जनिकायां निधापयेत्||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanAbhisaMskaraNam (81) · Śloka 81
അഥാ പൂര്വവത്പുനരപി കൃതസ്വസ്ത്യയനം സാവിത്രേണ കര്മണാ സര്വവിദ് ദ്വിജന്മാ വിധിവത്തദഭിസംസ്കുര്യാത്||൮൧||
अथा पूर्ववत्पुनरपि कृतस्वस्त्ययनं सावित्रेण कर्मणा सर्वविद् द्विजन्मा विधिवत्तदभिसंस्कुर्यात्||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vaidyagRuhAda~jjanasya rAjagRuhaM pratyAnayanam (1) · Śloka 1
തതോ ഗജസ്കന്ധമാരോപ്യ പാണ്ഡുരച്ഛത്രചാമരബാലവ്യജനൈരനുഗതം തഥാ ശങ്ഖദുന്ദുഭിസ്വരൈര്ദ്വിജാതിവരപ്രയുക്തൈശ്ച വേദവാദിമിശ്രൈഃ പുണ്യാഹഘോഷൈഃ കൃതപുഷ്പോപഹാരം വൈദ്യഗൃഹാന്നായകഗൃഹമനുപ്രവേശയേത്|൧|
ततो गजस्कन्धमारोप्य पाण्डुरच्छत्रचामरबालव्यजनैरनुगतं तथा शङ्खदुन्दुभिस्वरैर्द्विजातिवरप्रयुक्तैश्च वेदवादिमिश्रैः पुण्याहघोषैः कृतपुष्पोपहारं वैद्यगृहान्नायकगृहमनुप्रवेशयेत्|१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samantrakama~jjanadhAraNam (1) · Śloka 1
അനന്തരം ച തേന വിദേഹാധിപോപദിഷ്ടേന സര്വാര്ഥേഷു സിദ്ധേനാഞ്ജനേന യഥോക്താനാമേവാഞ്ജനഭാജനദ്രവ്യാണാമന്യതമയാ ശലാകയാ ഗോബ്രാഹ്മണപൂജാപൂര്വകം ശുചിഃ സനിയമോ ഭൂത്വാ ധാരണീമിമാം വിദ്യാമധീയാനഃ പൂതഃ പൂര്വമക്ഷി ദക്ഷിണമഞ്ജയേത്||൧||
अनन्तरं च तेन विदेहाधिपोपदिष्टेन सर्वार्थेषु सिद्धेनाञ्जनेन यथोक्तानामेवाञ्जनभाजनद्रव्याणामन्यतमया शलाकया गोब्राह्मणपूजापूर्वकं शुचिः सनियमो भूत्वा धारणीमिमां विद्यामधीयानः पूतः पूर्वमक्षि दक्षिणमञ्जयेत्||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanadhAraNamantraH (2) · Śloka 2
അഥ മന്ത്രഃ- നമഃശ്ചക്ഷുഃപരിശോധനരാജായ തഥാഗതായാര്ഹതേ സമ്യക്സമ്ബുദ്ധായ| തദ്യഥാ ഔമ് ചക്ഷുഃ പ്രജ്ഞാചക്ഷുര്ജ്ഞാനചക്ഷുര്വിജ്ഞാനചക്ഷുര്വിശോധയ സ്വാഹാ||൨||
अथ मन्त्रः- नमःश्चक्षुःपरिशोधनराजाय तथागतायार्हते सम्यक्सम्बुद्धाय| तद्यथा औम् चक्षुः प्रज्ञाचक्षुर्ज्ञानचक्षुर्विज्ञानचक्षुर्विशोधय स्वाहा||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana a~jjanamAhAtmyam (82) · Śloka 82
തതഃ പരം ച താമേവ ധാരിണീമനുസ്മരന് സായമ്പ്രാതഃ പ്രത്യഹമേതത്പരമം പവിത്രമാരോഗ്യകരമൂര്ജസ്കരം സര്വവിഷഘ്നമഞ്ജനമശ്വിഭ്യാമിന്ദ്രസ്യ വൃത്രവധാഭ്യുദ്യതസ്യ പ്രാക്പ്രകല്പിതമ്| തസ്മാദേതദ്രാജ്ഞാം രാജമഹാമാത്രാണാം ച മഹീം വിജിഗീഷമാണാനാം ച ബ്രാഹ്മണാനാം ച വേദാധ്യയനമന്യദ്വാ മഹച്ഛാസ്ത്രമവഗാഹമാനാനാം പ്രസന്നമനാ ഭിഷക് പ്രകല്പയേദിതി||൮൨||
ततः परं च तामेव धारिणीमनुस्मरन् सायम्प्रातः प्रत्यहमेतत्परमं पवित्रमारोग्यकरमूर्जस्करं सर्वविषघ्नमञ्जनमश्विभ्यामिन्द्रस्य वृत्रवधाभ्युद्यतस्य प्राक्प्रकल्पितम्| तस्मादेतद्राज्ञां राजमहामात्राणां च महीं विजिगीषमाणानां च ब्राह्मणानां च वेदाध्ययनमन्यद्वा महच्छास्त्रमवगाहमानानां प्रसन्नमना भिषक् प्रकल्पयेदिति||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bRuhaspatikRutayogavarNanapratij~jA (83) · Śloka 83
ഭവന്തി ചാത്ര ശ്ലോകാ- അഥ യോഗാഃ പ്രവക്ഷ്യന്തേ ബൃഹസ്പതികൃതാഃ ശിവാഃ| യാന് സേവമാനോ നൃപതിഃ ശത്രുഭ്യോ നൈതി വഞ്ചനാമ്||൮൩||
भवन्ति चात्र श्लोका- अथ योगाः प्रवक्ष्यन्ते बृहस्पतिकृताः शिवाः| यान् सेवमानो नृपतिः शत्रुभ्यो नैति वञ्चनाम्||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bilvAdiprokShaNaM viShaghnam (84) · Śloka 84
ബില്വാഢകീയവക്ഷാരപാടലീബാഹ്ലികോഷഗുണാഃ| ശ്രീപര്ണീ സല്ലകീയുക്താ നിഷ്ക്വാഥഃ പ്രോക്ഷണഃ പരമ്| സവിഷം പ്രോക്ഷിതം തേന സദ്യോ ഭവതി നിര്വിഷമ്| യവസേന്ധനപാനീയശസ്ത്രശയ്യാസനോദകമ്| കവചാഭരണച്ഛത്രബാലവ്യജനവേശ്മ ച||൮൪||
बिल्वाढकीयवक्षारपाटलीबाह्लिकोषगुणाः| श्रीपर्णी सल्लकीयुक्ता निष्क्वाथः प्रोक्षणः परम्| सविषं प्रोक्षितं तेन सद्यो भवति निर्विषम्| यवसेन्धनपानीयशस्त्रशय्यासनोदकम्| कवचाभरणच्छत्रबालव्यजनवेश्म च||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shelvAdiprokShaNaM viShaghnam (85) · Śloka 85
ശേലുപാടല്യതിവിഷാശിഗ്രുഗോപീപുനര്നവമ്| സമങ്ഗാവൃഷമൂലാവക്കപിത്ഥവൃഷശോണിതമ്| സഹദന്തശഠം തദ്വത്പ്രോക്ഷണം വിഷനാശനമ്||൮൫||
शेलुपाटल्यतिविषाशिग्रुगोपीपुनर्नवम्| समङ्गावृषमूलावक्कपित्थवृषशोणितम्| सहदन्तशठं तद्वत्प्रोक्षणं विषनाशनम्||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lAkShAdimaNiH viShaghnaH (86) · Śloka 86
ലാക്ഷാപ്രിയങ്ഗുമഞ്ജിഷ്ഠാസമങ്ഗാऽലഹരേണുകാഃ| യഷ്ട്യാഹ്വമധുസംയുക്താഃ ബഭ്രുപിത്തേന കല്കിതാഃ| നിഖനേദ് ഗോവിഷാണസ്ഥാഃ സപ്തരാത്രം മഹീതലേ| സംസ്പുഷ്ടം സവിഷം തേന സദ്യോഭവതി നിര്വിഷമ്||൮൬||
लाक्षाप्रियङ्गुमञ्जिष्ठासमङ्गाऽलहरेणुकाः| यष्ट्याह्वमधुसंयुक्ताः बभ्रुपित्तेन कल्किताः| निखनेद् गोविषाणस्थाः सप्तरात्रं महीतले| संस्पुष्टं सविषं तेन सद्योभवति निर्विषम्||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saumyAgadaH (87) · Śloka 87
മനോഹ്വാऽലശമീപുഷ്പത്വങ്നിശാശ്വേതസര്ഷപാഃ| കപിത്ഥകുഷ്ഠമഞ്ജിഷ്ഠാഃ പിത്തേന ശ്ലക്ഷ്ണകല്കിതാഃ| ശുനോ ഗോഃ കപിലായാശ്ച സൌമ്യാഖ്യോऽയം വരോऽഗദഃ| വിഷജിത്പരം കാര്യോ മണിരത്ര ച പൂര്വവത്||൮൭||
मनोह्वाऽलशमीपुष्पत्वङ्निशाश्वेतसर्षपाः| कपित्थकुष्ठमञ्जिष्ठाः पित्तेन श्लक्ष्णकल्किताः| शुनो गोः कपिलायाश्च सौम्याख्योऽयं वरोऽगदः| विषजित्परं कार्यो मणिरत्र च पूर्ववत्||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUShikAjaruhAbandhanaM viShaghnam (88) · Śloka 88
മൂഷികാജരുഹാ വാऽപി ഹസ്തബദ്ധാ വിഷാപഹാഃ||൮൮||
मूषिकाजरुहा वाऽपि हस्तबद्धा विषापहाः||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hareNvAdimaNiH viShaghnaH (89) · Śloka 89
ഹരേണുമാംസീ മഞ്ജിഷ്ഠാ രജനീ മധുകം മധു| അക്ഷത്വക്സുരസം ലാക്ഷാ ശ്വപിത്തം പൂര്വവന്മണിഃ| വാദിത്രാണി പതാകാശ്ച പിഷ്ടൈരേഭിശ്ച ലേഖിതാഃ| ശ്രുത്വാ ദൃഷ്ട്വാ സമാഘ്രായ സദ്യോ ഭവതി നിര്വിഷമ്||൮൯||
हरेणुमांसी मञ्जिष्ठा रजनी मधुकं मधु| अक्षत्वक्सुरसं लाक्षा श्वपित्तं पूर्ववन्मणिः| वादित्राणि पताकाश्च पिष्टैरेभिश्च लेखिताः| श्रुत्वा दृष्ट्वा समाघ्राय सद्यो भवति निर्विषम्||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tryUShaNAdiyogaH viShaghnaH (90) · Śloka 90
ത്ര്യൂഷണം പഞ്ചലവണം മഞ്ജിഷ്ഠാം രജനാദ്വയമ്| സൂക്ഷ്മൈലാം ത്രിവൃതാം പത്രം വിഡങ്ഗാനീന്ദ്രവാരുണീമ്| മധുകം ചേതി സക്ഷൌദ്രം ഗോവിഷാണേ നിധാപയേത്| തസ്മാദുഷ്ണാമ്ബുനാ മാത്രാം പ്രാഗ്ഭക്തം വിനിയോജയേത്| വിഷം ഭുക്തം ജരാം യാതി നിര്വിഷേऽപി ന ദോഷകൃത്||൯൦||
त्र्यूषणं पञ्चलवणं मञ्जिष्ठां रजनाद्वयम्| सूक्ष्मैलां त्रिवृतां पत्रं विडङ्गानीन्द्रवारुणीम्| मधुकं चेति सक्षौद्रं गोविषाणे निधापयेत्| तस्मादुष्णाम्बुना मात्रां प्राग्भक्तं विनियोजयेत्| विषं भुक्तं जरां याति निर्विषेऽपि न दोषकृत्||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana jatvAdidhUpaH viShaghnaH (91) · Śloka 91
ജതുസര്ജരസോശീരസര്ഷപാപത്രവാലകൈഃ| സവേല്ലാരുഷ്കരപുരൈഃ കുസുമൈരര്ജുനസ്യ ച| ധൂപോ വാസഗൃഹേ ഹന്തി വിഷം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്| ന തത്ര കീടാഃ സവിഷാ നോന്ദുരാ ന സരീസൃപാഃ| ന കൃത്യാകാര്മണാദ്യാശ്ച ധൂപോऽയം യത്ര ദൃശ്യതേ||൯൧||
जतुसर्जरसोशीरसर्षपापत्रवालकैः| सवेल्लारुष्करपुरैः कुसुमैरर्जुनस्य च| धूपो वासगृहे हन्ति विषं स्थावरजङ्गमम्| न तत्र कीटाः सविषा नोन्दुरा न सरीसृपाः| न कृत्याकार्मणाद्याश्च धूपोऽयं यत्र दृश्यते||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shikhipicchAdidhUpaH viShaghnaH (92) · Śloka 92
ശിഖിപിച്ഛം ബലാകാസ്ഥി സര്ഷപാശ്ചന്ദനം ഘൃതമ്| ധൂപേ വിഷഘ്നഃ ശയനവസനാസനഗേഹഗഃ||൯൨||
शिखिपिच्छं बलाकास्थि सर्षपाश्चन्दनं घृतम्| धूपे विषघ्नः शयनवसनासनगेहगः||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vishAlAdiyogaH snAnajale yojyaH (93) · Śloka 93
വിശാലാവ്യോഷമഞ്ജിഷ്ഠായഷ്ടീലവണപഞ്ചകമ്| ദ്വിനിശാപത്രവേല്ലൈലാത്രിവൃച്ചൂര്ണം സമാക്ഷികമ്| ഗോശ്രൃങ്ഗേ നിഹിതം യോജ്യം സ്നാനീയേऽമ്ഭസി ഭൂപതേഃ| പൂര്വോക്തം ത്ര്യൂഷണാദിഞ്ച സ്നാനീയേऽമ്ഭസി യോജയേത്||൯൩||
विशालाव्योषमञ्जिष्ठायष्टीलवणपञ्चकम्| द्विनिशापत्रवेल्लैलात्रिवृच्चूर्णं समाक्षिकम्| गोश्रृङ्गे निहितं योज्यं स्नानीयेऽम्भसि भूपतेः| पूर्वोक्तं त्र्यूषणादिञ्च स्नानीयेऽम्भसि योजयेत्||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhavAdikvAthashcandanAdikalkaH mUrvAdikvAthaH snAnAdijale prayojyaH (94) · Śloka 94
ക്വാഥോ ധവാര്കകുസുമശ്വേതാപാമാര്ഗസര്ഷപൈഃ| സദധ്യാജ്യഃ കൃതോ യുക്തൈഃ കതകാനാകുലീദ്വയൈഃ| കല്കോ വാ ചന്ദനക്ഷീരിപലാശദ്രുമവല്കലൈഃ| മൂര്വൈലാവാലുസുരസനാകുലീതണ്ഡുലീയകൈഃ| ക്വാഥഃ സര്വോദകാര്യേഷു കാകമാചീയുതൈര്ഹിതഃ||൯൪||
क्वाथो धवार्ककुसुमश्वेतापामार्गसर्षपैः| सदध्याज्यः कृतो युक्तैः कतकानाकुलीद्वयैः| कल्को वा चन्दनक्षीरिपलाशद्रुमवल्कलैः| मूर्वैलावालुसुरसनाकुलीतण्डुलीयकैः| क्वाथः सर्वोदकार्येषु काकमाचीयुतैर्हितः||९४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rocanAditilakAH viShaghnAH (95) · Śloka 95
രോചനാപത്രനൈപാലീകുങ്കുമൈസ്തിലകാന് ബഹൂന്| വിഷൈര്ന ബാധ്യതേ സ്യാച്ച നാരീനരനൃപപ്രിയഃ||൯൫||
रोचनापत्रनैपालीकुङ्कुमैस्तिलकान् बहून्| विषैर्न बाध्यते स्याच्च नारीनरनृपप्रियः||९५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haridrAdyuddhUlanacUrNAni viShaghnAni (96) · Śloka 96
ചൂര്ണൈര്ഹരിദ്രാമഞ്ജിഷ്ഠാകിണിഹീകണനിമ്ബജൈഃ| ദിഗ്ധം നിര്വിഷതാമേതി ഗാത്രമിത്യാഹ ഗൌതമഃ||൯൬||
चूर्णैर्हरिद्रामञ्जिष्ठाकिणिहीकणनिम्बजैः| दिग्धं निर्विषतामेति गात्रमित्याह गौतमः||९६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sa~jjIvanAdyagadAnAM prayoganirdeshaH vamanAdividhishca (97) · Śloka 97
നസ്യപാനാഞ്ജനാലേപൈര്യുഞ്ജ്യാത്സഞ്ജീവനാത്മകാന്| അഗദാന്വിഷഭുക്തസ്യ തീക്ഷ്ണാനി വമനാനി ച| പിപ്പലീമധുകക്ഷൌദ്രശര്കരേക്ഷുരസൈഃ സഹ| ദ്വിനിശാപത്രവേല്ലൈലാത്രിവൃച്ചൂര്ണം സമാക്ഷികമ്| വിരേചനം സിരാമോക്ഷം പ്രാപ്തം വിസ്രാവണം യദി||൯൭||
नस्यपानाञ्जनालेपैर्युञ्ज्यात्सञ्जीवनात्मकान्| अगदान्विषभुक्तस्य तीक्ष्णानि वमनानि च| पिप्पलीमधुकक्षौद्रशर्करेक्षुरसैः सह| द्विनिशापत्रवेल्लैलात्रिवृच्चूर्णं समाक्षिकम्| विरेचनं सिरामोक्षं प्राप्तं विस्रावणं यदि||९७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAj~jaH hRudayAvaraNopadeshaH ajeyaghRutAmRutaghRutAdisevanopadeshashca (98) · Śloka 98
ഹൃദയാവരണം കാര്യം പ്രാഗേവാമിത്രമധ്യതഃ| പിബേദ് ഘൃതമജേയാഖ്യമമൃതം വാപ്യഭുക്തവാന്| സര്പിഃ ക്ഷൌദ്രം ദധിക്ഷീരമന്തഃ ശീതലം ജലമ്||൯൮||
हृदयावरणं कार्यं प्रागेवामित्रमध्यतः| पिबेद् घृतमजेयाख्यममृतं वाप्यभुक्तवान्| सर्पिः क्षौद्रं दधिक्षीरमन्तः शीतलं जलम्||९८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana godhAdimAMsarasaprayogashca (99) · Śloka 99
സിതാമധുകപാലിന്ദീ കല്കവന്മാംസമിഷ്യതേ| ഗോധാഹരിണബഭ്രൂണാം സകണാശുണ്ഠിപാര്ഷതമ്| സനാഗരം സാതിവിഷം ശിഖിനഃ സസിതോപലമ്| സുശീതാഃ സഘൃതാശ്ചൈഷാം യഥാസ്വം കല്പിതാ രസാഃ||൯൯||
सितामधुकपालिन्दी कल्कवन्मांसमिष्यते| गोधाहरिणबभ्रूणां सकणाशुण्ठिपार्षतम्| सनागरं सातिविषं शिखिनः ससितोपलम्| सुशीताः सघृताश्चैषां यथास्वं कल्पिता रसाः||९९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tAmrarajaHprayogaH (100) · Śloka 100
വിഷപീതായ ദദ്യാച്ച ശുദ്ധായോര്ധ്വമധസ്തഥാ| സൂക്ഷ്മം താമ്രരജഃ കാലേ സക്ഷൌദ്രം ഹൃദ്വിശോധനമ്||൧൦൦||
विषपीताय दद्याच्च शुद्धायोर्ध्वमधस्तथा| सूक्ष्मं ताम्ररजः काले सक्षौद्रं हृद्विशोधनम्||१००||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana suvarNacUrNaprayogaH maulaviShavidhiprayogashca (101) · Śloka 101
ശുദ്ധേ ഹൃദി തതഃ ശാണം ഹേമചൂര്ണസ്യ ദാപയേത്| ന സജ്ജതേ ഹേമപാങ്ഗേ പദ്മപത്രേऽമ്ബുവദ്വിഷമ്| ജായതേ വിപുലം ചായുര്ഗരേऽപ്യേഷ വിധിഃ സ്മൃതഃ||൧൦൧||
शुद्धे हृदि ततः शाणं हेमचूर्णस्य दापयेत्| न सज्जते हेमपाङ्गे पद्मपत्रेऽम्बुवद्विषम्| जायते विपुलं चायुर्गरेऽप्येष विधिः स्मृतः||१०१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAj~jaH garaviShAdibhyo rakShaNIyatvamArAdhyatva~jca (102) · Śloka 102
ഇത്ഥം ഗരവിഷാദിഭ്യോ രക്ഷേദ്വൈദ്യോ നരേശ്വരമ്| സ്യാദുച്ഛേദസ്തദുച്ഛേദാത്പ്രജാനാം സര്വകര്മണാമ്| ആജ്ഞാധൈര്യക്ഷമാത്യാഗാ മാനുഷത്വേऽയമാനുഷാഃ| യദ്രാജ്ഞഃ കര്മഭിസ്തസ്മാദാരാധ്യോऽസാവതീന്ദ്രിയൈഃ||൧൦൨||
इत्थं गरविषादिभ्यो रक्षेद्वैद्यो नरेश्वरम्| स्यादुच्छेदस्तदुच्छेदात्प्रजानां सर्वकर्मणाम्| आज्ञाधैर्यक्षमात्यागा मानुषत्वेऽयमानुषाः| यद्राज्ञः कर्मभिस्तस्मादाराध्योऽसावतीन्द्रियैः||१०२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAj~jaH ArAdhanopAyAH (103) · Śloka 103
യത്ര സാക്ഷാന്നൃപസ്തത്ര വിജ്ഞാതഃ പ്രവിശേദ്ഭിഷക്| ന സമ്മ്തോऽപ്യനുചിതം യാനസ്ഥാനാസനം ഭജേത്| ഉചിതേ പുരതോ രാജ്ഞസ്തിഷ്ഠേദ്വാക്യം ച നാക്ഷിപേത്| അഹീനകാലം രാജാര്ഥം സ്വാര്ഥം പ്രിയഹിതൈഃ സഹ| ദേശേ കാലേ പരാര്ഥം ച വദേദ് ധര്മാര്ഥസംഹിതമ്| നാനുശിഷ്യാദപൃച്ഛന്തം മഹദേതദ്ധി സാഹസമ്| നാചരേദഹിതേനൈനം മൂലച്ഛേദകരം ഹി തത്| അനുകൂലം ഹിതം വാച്യമഹിതാദ്വാരയേന്മിഥഃ| ഉദാരൈഃ സാന്ത്വയന്വാക്യൈര്ദോഷശ്ചേത്തദുപേക്ഷയാ| തൂഷ്ണീം വാ പ്രതിവാക്യേ സ്യാദ്വര്ജയേദ് ദ്വേഷ്യസങ്കഥാമ്| വിപശ്ചിദപ്യചിത്തജ്ഞോ ബാലിശോऽപി തു ഭാവവിത്| അതിപ്രിയോऽപി ദ്വേഷ്യോऽപി യാത്യാശു വിപരീതതാമ്| നിവേദ്യ രാജ്ഞേ കുര്വീത കാര്യാണി സുലഘൂന്യപി| ന യായാന്ന ചിരം തിഷ്ഠേത്കോശസ്ഥാനാവരോധയോഃ| സ്വല്പേऽപി ദര്ശയേത്തുഷ്ടിം ലാഭേऽനുദ്ധതമാനസഃ| മിഥഃ കഥനമന്യേന കൌലീനം ദ്വന്ദ്വവാദിതാമ്| വസ്ത്രാദി രാജ്ഞാ സദൃശം രാജലീലാം ച വര്ജയേത്| ദത്തം യത്തു നൃപേണൈവ തദ്ധാര്ഥം തുഷ്ടിവൃദ്ധയേ| ഹസിതവ്യേ സ്മിതം കുര്യാത് പ്രഭോരേവാനുവൃത്തിതഃ| ഉച്യമാനേऽവലമ്ബേത പരമര്മണി മൂകതാമ്| സ്വമര്മണി തു ബാധിര്യം ധൈര്യമാധുര്യസൌഷ്ഠവാന്| അത്യായാസേന നാത്മാനം കുര്യാദതിസമുച്ഛ്രിതമ്| പാതോ യഥാ ഹി ദുഃഖായ നോച്ഛ്രായഃ സുഖകൃത്തഥാ||൧൦൩||
यत्र साक्षान्नृपस्तत्र विज्ञातः प्रविशेद्भिषक्| न सम्म्तोऽप्यनुचितं यानस्थानासनं भजेत्| उचिते पुरतो राज्ञस्तिष्ठेद्वाक्यं च नाक्षिपेत्| अहीनकालं राजार्थं स्वार्थं प्रियहितैः सह| देशे काले परार्थं च वदेद् धर्मार्थसंहितम्| नानुशिष्यादपृच्छन्तं महदेतद्धि साहसम्| नाचरेदहितेनैनं मूलच्छेदकरं हि तत्| अनुकूलं हितं वाच्यमहिताद्वारयेन्मिथः| उदारैः सान्त्वयन्वाक्यैर्दोषश्चेत्तदुपेक्षया| तूष्णीं वा प्रतिवाक्ये स्याद्वर्जयेद् द्वेष्यसङ्कथाम्| विपश्चिदप्यचित्तज्ञो बालिशोऽपि तु भाववित्| अतिप्रियोऽपि द्वेष्योऽपि यात्याशु विपरीतताम्| निवेद्य राज्ञे कुर्वीत कार्याणि सुलघून्यपि| न यायान्न चिरं तिष्ठेत्कोशस्थानावरोधयोः| स्वल्पेऽपि दर्शयेत्तुष्टिं लाभेऽनुद्धतमानसः| मिथः कथनमन्येन कौलीनं द्वन्द्ववादिताम्| वस्त्रादि राज्ञा सदृशं राजलीलां च वर्जयेत्| दत्तं यत्तु नृपेणैव तद्धार्थं तुष्टिवृद्धये| हसितव्ये स्मितं कुर्यात् प्रभोरेवानुवृत्तितः| उच्यमानेऽवलम्बेत परमर्मणि मूकताम्| स्वमर्मणि तु बाधिर्यं धैर्यमाधुर्यसौष्ठवान्| अत्यायासेन नात्मानं कुर्यादतिसमुच्छ्रितम्| पातो यथा हि दुःखाय नोच्छ्रायः सुखकृत्तथा||१०३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjasevAyAH kaThinatvam (104) · Śloka 104
ആസന്നസേവാ നൃപതേഃ ക്രീഡാശസ്ത്രാഹിപാവകൈഃ| കൌശലേനാതിമഹതാ വിനീതൈഃ സാ നിരുധ്യതേ| പ്രാപ്യ ദുഷ്പ്രാപമൈശ്വര്യം ബഹുമാനം ച ഭൂപതേഃ| യഥോപഭുഞ്ജീത ചിരം തഥാ സ്യാദപ്രമാദവാന്||൧൦൪||
आसन्नसेवा नृपतेः क्रीडाशस्त्राहिपावकैः| कौशलेनातिमहता विनीतैः सा निरुध्यते| प्राप्य दुष्प्रापमैश्वर्यं बहुमानं च भूपतेः| यथोपभुञ्जीत चिरं तथा स्यादप्रमादवान्||१०४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAj~jaH shayyAbhimantraNam (105) · Śloka 105
വിദധ്യാത്പരിതഃ ശയ്യാം രക്ഷാമന്ത്രാഭിമന്ത്രിതാമ്||൧൦൫||
विदध्यात्परितः शय्यां रक्षामन्त्राभिमन्त्रिताम्||१०५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAj~jaH svastyayanam (106) · Śloka 106
രാത്രൌ സിദ്ധാര്ഥകാന് ഭൂതിമക്ഷതൈരന്വിതാം ശുചിമ്| രക്ഷാശക്തിം തഥോച്ഛീര്ഷേ സയവാങ്കുരയാവകാമ്| സദൂര്വം പൂര്ണകലശം സപുഷ്പഫലപല്ലവമ്| ഉപഹാരം ച സന്ധ്യായാം ഭുക്ത്വാ ചാന്തേ നിശാസു ച| ഏതത്സ്വസ്ത്യയനം കര്മ കര്തവ്യം ശുചിനാ ശുചേഃ| ആയുഷ്യം പൌഷ്ടികം ഭൂതവിഷകാര്മണപാപ്മജിത്||൧൦൬||
रात्रौ सिद्धार्थकान् भूतिमक्षतैरन्वितां शुचिम्| रक्षाशक्तिं तथोच्छीर्षे सयवाङ्कुरयावकाम्| सदूर्वं पूर्णकलशं सपुष्पफलपल्लवम्| उपहारं च सन्ध्यायां भुक्त्वा चान्ते निशासु च| एतत्स्वस्त्ययनं कर्म कर्तव्यं शुचिना शुचेः| आयुष्यं पौष्टिकं भूतविषकार्मणपाप्मजित्||१०६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasAdhanaprakaraNopasaMhAraH (107) · Śloka 107
സംക്ഷേപ ഏഷ വിഷപാലനസാധനായ പ്രോക്തസ്തു വിസ്തരവിധിഃ പുനരുത്തരേ തു| ആലോച്യ സമ്യഗഖിലം മതിപൂര്വകാരീ യുഞ്ജീത തം പരിവികല്പ്യ വികാരചിഹ്നമ്||൧൦൭||
संक्षेप एष विषपालनसाधनाय प्रोक्तस्तु विस्तरविधिः पुनरुत्तरे तु| आलोच्य सम्यगखिलं मतिपूर्वकारी युञ्जीत तं परिविकल्प्य विकारचिह्नम्||१०७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShAdirakShaNopAyAnusAraNaphalam (8) · Śloka 8
ഇതി വിഷഗരരക്ഷോ രക്ഷണായോപദേശം ഭജതി നരപതിര്യോ നിത്യമേവാപ്രമത്തഃ| നിജപരരിപുവൃന്ദൈരപ്രധൃഷ്യോ മഹാത്മാ ജനയതി ജനതായാഃ ക്ഷേമയോഗൌ ചിരായ||൧൦൮|| ഇതി വൈദ്യപതിസിംഹഗുപ്തസ്യ സൂനോര്വാഗ്ഭടസ്യ കൃതൌ അഷ്ടാങ്ഗസംഗ്രഹസംഹിതായാം സൂത്രസ്ഥാനേ അന്നരക്ഷാവിധിര്നാമാഷ്ടമോऽധ്യായഃ||൮||
इति विषगररक्षो रक्षणायोपदेशं भजति नरपतिर्यो नित्यमेवाप्रमत्तः| निजपररिपुवृन्दैरप्रधृष्यो महात्मा जनयति जनतायाः क्षेमयोगौ चिराय||१०८|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतौ अष्टाङ्गसंग्रहसंहितायां सूत्रस्थाने अन्नरक्षाविधिर्नामाष्टमोऽध्यायः||८||
🔊 Audio coming soon