Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

34. granthyarbudaślīpadā'pacīnāḍīvijñānīyaḥ

Adhikarana atha granthyarbudashlIpadApacInADIvij~jAnIyo nAma catustriMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதோ க்ரந்த்யர்புதஶ்லீபதாபசீநாடீவிஜ்ஞாநீயஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

View original

अथातो ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापचीनाडीविज्ञानीयं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana granthinidAnaM niruktishca (2) · Śloka 2

கபப்ரதாநாஃ குர்வந்தி மேதோமாஂஸாஸ்ரகாமலாஃ| வத்தோந்நதஂ தஂ ஶ்வயதுஂ ஸ க்ரந்திர்க்ரதநாத் ஸ்மதஃ||௨||

View original

कफप्रधानाः कुर्वन्ति मेदोमांसास्रगामलाः| वृत्तोन्नतं तं श्वयथुं स ग्रन्थिर्ग्रथनात् स्मृतः||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana grantheH sa~gkhyAsamprAptiH (3) · Śloka 3

தோஷாஸங்ஹ்மாஂஸமேதோऽஸ்திஸிராவ்ரணபவா நவ| தே.......................................||௩||

View original

दोषासृङ्ह्मांसमेदोऽस्थिसिराव्रणभवा नव| ते.......................................||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtagranthilakShaNam (4) · Śloka 4

அத்ர வாதாதாயாமதோதபேதாந்விதோऽஸிதஃ| ஸ்தாநாத்ஸ்தாநாந்தரகதிரகஸ்மாத்தாநிவத்திமாந்| மதுர்பஸ்திரிவாநத்தோ விபிந்நோச்சஂ ஸ்ரவத்யஸக்||௪||

View original

अत्र वातादायामतोदभेदान्वितोऽसितः| स्थानात्स्थानान्तरगतिरकस्माद्धानिवृद्धिमान्| मृदुर्बस्तिरिवानद्धो विभिन्नोच्छं स्रवत्यसृक्||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittagranthilakShaNam (5) · Śloka 5

பித்தாத் ஸதாஹபீதாபோ ரக்தோ வா பச்யதே த்ருதம்| பிந்நோऽஸ்ரமுஷ்ணஂ ஸ்ரவதி....................||௫||

View original

पित्तात् सदाहपीताभो रक्तो वा पच्यते द्रुतम्| भिन्नोऽस्रमुष्णं स्रवति....................||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shleShmagranthilakShaNam (6) · Śloka 6

.........................ஶ்லேஷ்மணா நீருஜோ கநஃ| ஶீதஃ ஸவர்ணஃ கண்டூமாந் பக்வஃ பூயஂ ஸ்ரவேத் கநம்||௬||

View original

.........................श्लेष्मणा नीरुजो घनः| शीतः सवर्णः कण्डूमान् पक्वः पूयं स्रवेद् घनम्||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktajagranthilakShaNam (7) · Śloka 7

தோஷைர்துஷ்டேऽஸஜி க்ரந்திர்பவேந்மூர்ச்சத்ஸு ஜந்துஷு| ஸிராமாஂஸஞ்ச ஸஂஶ்ரித்ய ஸஸ்வாபஃ பைத்தலக்ஷணஃ||௭||

View original

दोषैर्दुष्टेऽसृजि ग्रन्थिर्भवेन्मूर्च्छत्सु जन्तुषु| सिरामांसञ्च संश्रित्य सस्वापः पैत्तलक्षणः||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana mAMsagranthilakShaNam (8) · Śloka 8

மாஂஸலைர்தூஷிதஂ மாஂஸமாஹாரைர்க்ரந்திமாவஹேத்| ஸ்நிக்தஂ மஹாந்தஂ கடிநஂ ஸிராநத்தஂ கபாகதிம்||௮||

View original

मांसलैर्दूषितं मांसमाहारैर्ग्रन्थिमावहेत्| स्निग्धं महान्तं कठिनं सिरानद्धं कफाकृतिम्||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana medogranthilakShaNam (9) · Śloka 9

ப்ரவத்தஂ மேதுரைர்மேதோ நீதஂ மாஂஸேऽத வா த்வசி| வாயுநா குருதே க்ரந்திஂ பஶஂ ஸ்நிக்தஂ மதுஂ சலம்| ஶ்லேஷ்மதுல்யாகதிஂ தேஹக்ஷயவத்திக்ஷயோதயம்| ஸ விபிந்நோ கநஂ மேதஸ்தாம்ராஸிதஸிதஂ ஸ்ரவேத்||௯||

View original

प्रवृद्धं मेदुरैर्मेदो नीतं मांसेऽथ वा त्वचि| वायुना कुरुते ग्रन्थिं भृशं स्निग्धं मृदुं चलम्| श्लेष्मतुल्याकृतिं देहक्षयवृद्धिक्षयोदयम्| स विभिन्नो घनं मेदस्ताम्रासितसितं स्रवेत्||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asthigranthilakShaNam (10) · Śloka 10

அஸ்திபங்காபிகாதாப்யாமுந்நதாவநதஂ து யத்| ஸோऽஸ்திக்ரந்திஃ............................||௧௦||

View original

अस्थिभङ्गाभिघाताभ्यामुन्नतावनतं तु यत्| सोऽस्थिग्रन्थिः............................||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sirAgranthilakShaNam (11) · Śloka 11

.........................பதாதேஸ்து ஸஹஸாऽம்போऽவகாஹநாத்| வ்யாயாமாத்வா ப்ரதாந்தஸ்ய ஸிராஜாலஂ ஸஶோணிதம்| வாயுஃ ஸம்பீட்ய ஸங்கோச்ய வக்ரீகத்ய விஶோஷ்ய ச| நிஸ்புரஂ நீருஜஂ க்ரந்திஂ குருதே ஸ ஸிராஹ்வயஃ||௧௧||

View original

.........................पदातेस्तु सहसाऽम्भोऽवगाहनात्| व्यायामाद्वा प्रतान्तस्य सिराजालं सशोणितम्| वायुः सम्पीड्य सङ्कोच्य वक्रीकृत्य विशोष्य च| निस्फुरं नीरुजं ग्रन्थिं कुरुते स सिराह्वयः||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vraNagranthilakShaNam (12) · Śloka 12

அரூடே ரூடமாத்ரே வா வ்ரணே ஸர்வரஸாஶிநஃ| ஸார்த்ரே வா பந்தரஹிதே காத்ரேऽஶ்மாபிஹதேऽத வா| வாதோऽஸ்ரமஸ்ருதஂ துஷ்டஂ ஸஂஶோஷ்ய க்ரதிதஂ வ்ரணம்| குர்யாத் ஸதாஹஃ கண்டூமாந் வ்ரணக்ரந்திரயஂ ஸ்மதஃ||௧௨||

View original

अरूढे रूढमात्रे वा व्रणे सर्वरसाशिनः| सार्द्रे वा बन्धरहिते गात्रेऽश्माभिहतेऽथ वा| वातोऽस्रमस्रुतं दुष्टं संशोष्य ग्रथितं व्रणम्| कुर्यात् सदाहः कण्डूमान् व्रणग्रन्थिरयं स्मृतः||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sAdhyAsAdhyaviBAgaH (13) · Śloka 13

ஸாத்யா தோஷாஸ்ரமேதோஜா ந து ஸ்தூலகராஶ்சலாஃ| மர்மகண்டோதரஸ்தாஶ்ச........................||௧௩||

View original

साध्या दोषास्रमेदोजा न तु स्थूलखराश्चलाः| मर्मकण्ठोदरस्थाश्च........................||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana arbudasya sAmAnyasvarUpam (14) · Śloka 14

...............................ஂஅஹத்து க்ரந்திதோऽர்புதம்||௧௪||

View original

...............................ंअहत्तु ग्रन्थितोऽर्बुदम्||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atideshena lakShaNanirdeshaH (15) · Śloka 15

தல்லக்ஷணஂ ச மேதோऽந்தைஃ ஷோடா தோஷாதிபிஸ்து தத்| ப்ராயோ மேதஃ கபாட்யத்வாத் ஸ்திரத்வாச்ச ந பச்யதே||௧௫||

View original

तल्लक्षणं च मेदोऽन्तैः षोढा दोषादिभिस्तु तत्| प्रायो मेदः कफाढ्यत्वात् स्थिरत्वाच्च न पच्यते||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shoNitArbudasya visheShalakShaNam (16) · Śloka 16

ஸிராஸ்தஂ ஶோணிதஂ தோஷஃ ஸங்கோச்யாநுப்ரபீட்ய ச| பாசயேச்ச ததாநத்தஂ ஸாऽஸ்ராவஂ மாஂஸபிண்டிதம்| மாஂஸாங்குரைஶ்சிதஂ யாதி வத்திஂ சாஶு ஸ்ரவேத்ததஃ| அஜஸ்ரஂ துஷ்டருதிரஂ பூரி தச்சோணிதார்புதம்||௧௬||

View original

सिरास्थं शोणितं दोषः सङ्कोच्यानुप्रपीड्य च| पाचयेच्च तदानद्धं साऽस्रावं मांसपिण्डितम्| मांसाङ्कुरैश्चितं याति वृद्धिं चाशु स्रवेत्ततः| अजस्रं दुष्टरुधिरं भूरि तच्छोणितार्बुदम्||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana arbudAnAM sAdhyAsAdhyavibhAgaH (17) · Śloka 17

தேஷ்வஸங்மாஂஸஜே வர்ஜ்யே சத்வார்யந்யாநி ஸாதயேத்||௧௭||

View original

तेष्वसृङ्मांसजे वर्ज्ये चत्वार्यन्यानि साधयेत्||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shlIpadalakShaNam (18) · Śloka 18

ப்ரஸ்திதா வங்க்ஷணோர்வாதிமதஃ காயஂ கபோல்பணாஃ| தோஷா மாஂஸாஸ்ரகாஃ பாதௌ காலேநாஶ்ரித்ய குர்வதே| ஶநைஃ ஶநைர்கநஂ ஶோபஂ ஶ்லீபதஂ தஂ ப்ரசக்ஷதே||௧௮||

View original

प्रस्थिता वङ्क्षणोर्वादिमधः कायं कफोल्बणाः| दोषा मांसास्रगाः पादौ कालेनाश्रित्य कुर्वते| शनैः शनैर्घनं शोफं श्लीपदं तं प्रचक्षते||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajashlIpadalakShaNam (19) · Śloka 19

பரிபோடயுதஂ கஷ்ணமநிமித்தருஜஂ கரம்| ரூக்ஷஂ ச வாதாத்...........................||௧௯||

View original

परिपोटयुतं कृष्णमनिमित्तरुजं खरम्| रूक्षं च वातात्...........................||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajashlIpadalakShaNam (20) · Śloka 20

...................பித்தாத்து பீதஂ தாஹஜ்வராந்விதம்||௨௦||

View original

...................पित्तात्तु पीतं दाहज्वरान्वितम्||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajashlIpadalakShaNam (21) · Śloka 21

கபாத்குருஸ்நிக்தமருக்சிதஂ மாஂஸாங்குரைர்பஹத்||௨௧||

View original

कफाद्गुरुस्निग्धमरुक्चितं मांसाङ्कुरैर्बृहत्||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana asAdhyashlIpadalakShaNam (22) · Śloka 22

தத்த்யஜேத்வத்ஸராதீதஂ ஸுமஹத்ஸபரிஸ்ருதிஃ||௨௨||

View original

तत्त्यजेद्वत्सरातीतं सुमहत्सपरिस्रुतिः||२२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shlIpadaviShaye matAntaram (23) · Śloka 23

பாணிநா ஸௌஷ்டகர்ணேஷு வதந்த்யந்யே து பாதவத்| ஶ்லீபதஂ......................................||௨௩||

View original

पाणिना सौष्ठकर्णेषु वदन्त्यन्ये तु पादवत्| श्लीपदं......................................||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shlIpadahetuH (24) · Śloka 24

..................ஜாயதே தச்ச தேஶேऽநூபே பஶஂ ப்ரமாத்||௨௪||

View original

..................जायते तच्च देशेऽनूपे भृशं भ्रमात्||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana apacInidAnam (25) · Śloka 25

மேதஸ்தாஃ கண்டமந்யாக்ஷகக்ஷவங்க்ஷணகா மலாஃ| ஸவர்ணாந் கடிநாந்ஸ்நிக்தாந்வார்தாகாமலகாகதீந்| அவகாடாந் பஹந் கண்டாஂஶ்சிரபாகாஂஶ்ச குர்வதே| பச்யந்தேऽல்பருஜஸ்தேऽந்யே ஸ்ரவந்த்யந்யேऽதிகண்டுராஃ| நஶ்யந்த்யந்யே பவந்த்யந்யே தீர்ககாலாநுபந்திநஃ| கண்டமாலாபசீ சேயஂ தூர்வேவ க்ஷயவத்திபாக்| தாஂ த்யஜேத்ஸஜ்வரச்சர்திபார்ஶ்வருக்காஸபீநஸாம்||௨௫||

View original

मेदस्थाः कण्ठमन्याक्षकक्षवङ्क्षणगा मलाः| सवर्णान् कठिनान्स्निग्धान्वार्ताकामलकाकृतीन्| अवगाढान् बहन् गण्डांश्चिरपाकांश्च कुर्वते| पच्यन्तेऽल्परुजस्तेऽन्ये स्रवन्त्यन्येऽतिकण्डुराः| नश्यन्त्यन्ये भवन्त्यन्ये दीर्घकालानुबन्धिनः| गण्डमालापची चेयं दूर्वेव क्षयवृद्धिभाक्| तां त्यजेत्सज्वरच्छर्दिपार्श्वरुक्कासपीनसाम्||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nADIvraNaH (26) · Śloka 26

அபேதாத் பக்வஶோபஸ்ய வ்ரணே சாபத்யஸேவிநஃ| அநுப்ரவிஶ்ய மாஂஸாதீந் தூரஂ பூயோऽபிதாவதி| கதிஃ ஸா தூரகமநாந்நாடீ நாடீவ ஸஂஸ்ருதேஃ| நாட்யேகாநஜுரந்யேஷாஂ ஸைவாநேககதிர்கதிஃ||௨௬||

View original

अभेदात् पक्वशोफस्य व्रणे चापथ्यसेविनः| अनुप्रविश्य मांसादीन् दूरं पूयोऽभिधावति| गतिः सा दूरगमनान्नाडी नाडीव संस्रुतेः| नाड्येकानृजुरन्येषां सैवानेकगतिर्गतिः||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nADIvraNasya sa~gkhyAsamprAptiH (27) · Śloka 27

ஸா தோஷைஃ பதகேகஸ்தைஃ ஶல்யஹேதுஶ்ச பஞ்சமீ||௨௭||

View original

सा दोषैः पृथगेकस्थैः शल्यहेतुश्च पञ्चमी||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajanADIlakShaNam (28) · Śloka 28

வாதாத் ஸருக்ஸூக்ஷ்மமுகீ விவர்ணா பேநிலோத்வமா| ஸ்ரவத்யப்யதிகஂ ராத்ரௌ....................||௨௮||

View original

वातात् सरुक्सूक्ष्ममुखी विवर्णा फेनिलोद्वमा| स्रवत्यभ्यधिकं रात्रौ....................||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittajanADIlakShaNam (29) · Śloka 29

......................பித்தாத்தட்ஜ்வரதாஹகத்| பீதோஷ்ணபூதிபூயஸ்ருத்திவா சாதி நிஷிஞ்சதி||௨௯||

View original

......................पित्तात्तृड्ज्वरदाहकृत्| पीतोष्णपूतिपूयस्रुद्दिवा चाति निषिञ्चति||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana kaphajanADIlakShaNam (30) · Śloka 30

தநபிச்சிலஸஂஸ்ராவா கண்டூலா கடிநா கபாத்| நிஶி சாப்யதிகக்லேதா......................||௩௦||

View original

धनपिच्छिलसंस्रावा कण्डूला कठिना कफात्| निशि चाभ्यधिकक्लेदा......................||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana sannipAtanADIlakShaNam (31) · Śloka 31

..........................ஸர்வைஃ ஸர்வாகதிஂ த்யஜேத்||௩௧||

View original

..........................सर्वैः सर्वाकृतिं त्यजेत्||३१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shalyajanADIlakShaNam (32-34) · Śloka 34

ந்தஃஸ்திதஂ ஶல்யமநாஹதஂ து கரோதி நாடீஂ பஹதே ச ஸாஸ்ய| பேநாநுவித்தஂ தநுமல்பமுஷ்ணஂ ஸாஸ்ரஞ்ச பூயஂ ஸருஜஞ்ச நித்யம்||௩௨|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்க ஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே க்ரந்த்யர்புதஶ்லீபதாபசீ நாடீவிஜ்ஞாநீயோ நாம சதுஸ்த்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௪||

View original

न्तःस्थितं शल्यमनाहृतं तु करोति नाडीं बहते च सास्य| फेनानुविद्धं तनुमल्पमुष्णं सास्रञ्च पूयं सरुजञ्च नित्यम्||३२|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृतावष्टाङ्ग संग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे ग्रन्थ्यर्बुदश्लीपदापची नाडीविज्ञानीयो नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः||३४||

🔊 Audio coming soon

34. granthyarbudaślīpadā'pacīnāḍīvijñānīyaḥ — Ashtanga Sangraha | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi