Adhikarana atha kShudrarogapratiShedhAkhyo nAma saptatriMsho~adhyAyaH pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತಃ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातः क्षुद्ररोगप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajagallikAcikitsA (2) · Śloka 2
ಅಜಗಲ್ಲಿಕಾಮಪಕ್ವಾಂ ಜಲೌಕೋಭಿರ್ಗ್ರಾಹಯೇತ್| ಯವಕ್ಷಾರ ಶುಕ್ತಿಸೌರಾಷ್ಟ್ರೀಕಲ್ಕೈಶ್ಚ ಲೇಪಯೇತ್||೨||
अजगल्लिकामपक्वां जलौकोभिर्ग्राहयेत्| यवक्षार शुक्तिसौराष्ट्रीकल्कैश्च लेपयेत्||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yavaprakhyAdipAShANagardabhAntAnAM cikitsA (3) · Śloka 3
ಯವಪ್ರಖ್ಯಾದೀನ್ ಪಾಷಾಣಗರ್ದಭಾನ್ತಾನ್ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ಸುರದಾರು ಕುಷ್ಠಮನಶ್ಶಿಲಾಲೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಪಕ್ವಾಂಸ್ತು ಸಹಾಜಗಲ್ಲಿಕಯಾ ವ್ರಣವದುಪಾಚರೇತ್||೩||
यवप्रख्यादीन् पाषाणगर्दभान्तान् स्वेदयित्वा सुरदारु कुष्ठमनश्शिलालैर्लेपयेत्| पक्वांस्तु सहाजगल्लिकया व्रणवदुपाचरेत्||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mukhadUShikAcikitsA (4) · Śloka 4
ಮುಖದೂಷಿಕಾಂ ಲೋಧ್ರತುವರಿಕಾಭ್ಯಾಂ ವಾ ಪ್ರದಿಹ್ಯಾತ್| ವಟಪತ್ರ ನಾರಿಕೇಲಶುಕ್ತಿಭ್ಯಾಂ ವಾ ಸೈನ್ಧವವಚಾಕ್ಷಿಭೇಷಜಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಕೈರ್ವಾ| ಏವಮಶಾನ್ತೌ ಛರ್ದಯೇತ್| ಲಲಾಟೇ ಚ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್||೪||
मुखदूषिकां लोध्रतुवरिकाभ्यां वा प्रदिह्यात्| वटपत्र नारिकेलशुक्तिभ्यां वा सैन्धववचाक्षिभेषजसिद्धार्थ कैर्वा| एवमशान्तौ छर्दयेत्| ललाटे च सिरां विध्येत्||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana padmakaNTakacikitsA (5) · Śloka 5
ಪದ್ಮಕಣ್ಟಕೇಷು ನಿಮ್ಬಾಮ್ಬುವಾನ್ತಂ ನಿಮ್ಬೋದಕಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ ಸಕ್ಷೌದ್ರಂ ಪಾಯಯೇತ್| ನಿಮ್ಬಾರಗ್ವಧಕಷಾಯೇಣ ಚೋದ್ವರ್ತನಮ್||೫||
पद्मकण्टकेषु निम्बाम्बुवान्तं निम्बोदकसिद्धं सर्पिः सक्षौद्रं पाययेत्| निम्बारग्वधकषायेण चोद्वर्तनम्||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vivRutAdijAlagardabhAntAnAmiri gallikAyAshca cikitsA (6) · Śloka 6
ವಿವೃತಾದೀನ್ ಜಾಲಗರ್ದಭಾನ್ತಾನಿರಿಗಲ್ಲಿಕಾಂ ಚ ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪ ವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್||೬||
विवृतादीन् जालगर्दभान्तानिरिगल्लिकां च पित्तविसर्प वच्चिकित्सेत्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana rAjikAjAlagardabhayorvisheShaH (7) · Śloka 7
ವಿಶೇಷತೋ ರಾಜಿಕಾಮಪಾಕಶರ್ಕರಾಭೂರ್ವಾಕಣ್ಟಕಶರ್ಕರಾಭಿಃ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟಾಭಿರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಅಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಚ ಮೃಜಾ ಶೀಲನಮ್| ಜಾಲ ಗರ್ದಭೇ ಧಾತ್ರೀಫಲಾನ್ಯುಪಯುಞ್ಜೀತ||೭||
विशेषतो राजिकामपाकशर्कराभूर्वाकण्टकशर्कराभिः क्षीरपिष्टाभिर्लेपयेत्| अभीक्ष्णं च मृजा शीलनम्| जाल गर्दभे धात्रीफलान्युपयुञ्जीत||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agnirohiNIcikitsA (8) · Śloka 8
ಅಗ್ನಿರೋಹಿಣೀಮಪಿ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪವದುಪಾಚರೇತ್| ಪಕ್ವಾಂ ತು ಮಧುರವರ್ಗಸಿದ್ಧೇನ ಸರ್ಪಿಷಾ ರೋಪಯೇತ್||೮||
अग्निरोहिणीमपि प्रत्याख्याय पित्तविसर्पवदुपाचरेत्| पक्वां तु मधुरवर्गसिद्धेन सर्पिषा रोपयेत्||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vidArikAcikitsA (9) · Śloka 9
ವಿದಾರಿಕಾಂ ಜಲವಾಸಿನೀಭಿರ್ಗ್ರಾಹಯಿತ್ವಾ ಬಿಲ್ವಮೂಲನಗವೃತ್ತಿ ಕವರ್ಷಾಭ್ವಜಕರ್ಣಪಲಾಶಕಲ್ಕೇನ ಪ್ರಲಿಮ್ಪೇತ್| ಅನುಪಶಾ ಮ್ಯನ್ತೀಂ ತ್ವಭ್ಯಜ್ಯ ಸ್ವೇದಯಿತ್ವಾ ವಿಮ್ಲಾಪಯೇತ್| ಪಕ್ವಾಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ವಿದಾರ್ಯ ನಿಮ್ಬತಿಲಪಟೋಲಕಲ್ಕೇನ ಪ್ರಚ್ಛಾದ್ಯ ಬಧ್ನೀಯಾತ್| ಕ್ಷೀರಿವೃಕ್ಷಕದರಖದಿರಕಷಾಯೋ ವ್ರಣಪ್ರಕ್ಷಾಲನಮ್| ಶುದ್ಧಂ ಮಧುರ ಕಷಾಯಸಂಸ್ಕೃತೇನ ತೈಲೇನ ರೋಪಯೇತ್||೯||
विदारिकां जलवासिनीभिर्ग्राहयित्वा बिल्वमूलनगवृत्ति कवर्षाभ्वजकर्णपलाशकल्केन प्रलिम्पेत्| अनुपशा म्यन्तीं त्वभ्यज्य स्वेदयित्वा विम्लापयेत्| पक्वां शस्त्रेण विदार्य निम्बतिलपटोलकल्केन प्रच्छाद्य बध्नीयात्| क्षीरिवृक्षकदरखदिरकषायो व्रणप्रक्षालनम्| शुद्धं मधुर कषायसंस्कृतेन तैलेन रोपयेत्||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharkarArbudacikitsA (10) · Śloka 10
ಶರ್ಕರಾರ್ಬುದಂ ಮೇದೋಽರ್ಬುದವದುಪಾಚರೇತ್||೧೦||
शर्करार्बुदं मेदोऽर्बुदवदुपाचरेत्||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana valmIkacikitsA (11) · Śloka 11
ವಲ್ಮೀಕಂ ಹಸ್ತಸ್ಯ ಪಾದಸ್ಯ ಚೋಪರಿಷ್ಟಾನ್ಮರ್ಮಣಿ ವಾ ಜಾತಂ ಪ್ರವೃ ದ್ಧಮತಿಬಹುಚ್ಛಿದ್ರಾವೃತಂ ಸಶೋಫಂ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್| ಅತೋಽನ್ಯಥಾ ತು ಪ್ರಾಕ್ ಕೃತಶುದ್ಧೇಃ ಶೋಣಿತಮಪಹರೇತ್| ಸಕ್ತು ಪಲಲಲವಣಾಗುಡೂಚ್ಯಾರೇವತಶ್ಯಾಮಾದನ್ತೀಕುಲತ್ಥಿಕಾಮೂಲೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಪಕ್ವೇ ತು ಸರ್ವಾಂ ಗತಿಂ ದುಷ್ಟಮಾಂಸಾನಿ ಚ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಸಮ್ಯಕ್ ಶೋಧ ಯಿತ್ವಾಽಗ್ನಿನಾ ಕ್ಷಾರೇಣ ವಾ ದಹೇತ್| ಸುಶುದ್ಧೇ ತು ವ್ರಣೇ ಭಲ್ಲಾತಕಮನಶ್ಶಿಲಾಲೈಲಾಕಾಲನುಸಾರ್ಯ ಗರುಚನ್ದನೈರ್ನಿಮ್ಬತೈಲಂ ರೋಪಣಾರ್ಥಂ ಶ್ರಪಯೇತ್||೧೧||
वल्मीकं हस्तस्य पादस्य चोपरिष्टान्मर्मणि वा जातं प्रवृ द्धमतिबहुच्छिद्रावृतं सशोफं च वर्जयेत्| अतोऽन्यथा तु प्राक् कृतशुद्धेः शोणितमपहरेत्| सक्तु पलललवणागुडूच्यारेवतश्यामादन्तीकुलत्थिकामूलैर्लेपयेत्| पक्वे तु सर्वां गतिं दुष्टमांसानि च शस्त्रेण सम्यक् शोध यित्वाऽग्निना क्षारेण वा दहेत्| सुशुद्धे तु व्रणे भल्लातकमनश्शिलालैलाकालनुसार्य गरुचन्दनैर्निम्बतैलं रोपणार्थं श्रपयेत्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kadaracikitsA (12) · Śloka 12
ಕದರಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣೋತ್ಕೃತ್ಯ ಸ್ನೇಹೇನ ದಹೇತ್||೧೨||
कदरं शस्त्रेणोत्कृत्य स्नेहेन दहेत्||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ruddhagude niruddhamaNicikitsAtideshaH (13) · Śloka 13
ರುದ್ಧಗುದೇ ನಿರುದ್ಧಮಣಿವಚ್ಚಿಕಿತ್ಸಾ||೧೩||
रुद्धगुदे निरुद्धमणिवच्चिकित्सा||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana cippacikitsA (14) · Śloka 14
ಚಿಪ್ಪಂ ಶೋಣಿತಾವಸೇಕಸಂಶೋಧನೈರುಪಾಚರೇತ್| ವ್ಯಪಗತೋಷ್ಮಾ ಣಞ್ಚೈನಮುಷ್ಣಾಮ್ಬುನಾ ಪರಿಷಿಚ್ಯ ಯಥಾಯೋಗಂ ಶಸ್ತ್ರೇಣ ಪರಿಕರ್ತ್ಯಾ ಪನಯೇತ್| ತತೋ ರಸಾಞ್ಜನರೋಚನಾನೇಪಾಲೀತೇಜೋಹ್ವಾಕಲ್ಕೈರಮ್ಲಪಿಷ್ಟೈಃ ಶೋಧ ಯಿತ್ವಾ ಕಾಲೇಯಕಾಗರುಹರಿದ್ರಾರಸಞ್ಜನಸಿದ್ಧೇ ತೈಲೇನ ರೋಪಯೇತ್| ಮಧುರಕಷಾಯಸಿದ್ಧೇನ ವಾ| ಅಲ್ಪಾವಶಿಷ್ಟಂ ಚ ಸರ್ಜರಸಚೂರ್ಣೇನ ಪೂರಯೇತ್||೧೪||
चिप्पं शोणितावसेकसंशोधनैरुपाचरेत्| व्यपगतोष्मा णञ्चैनमुष्णाम्बुना परिषिच्य यथायोगं शस्त्रेण परिकर्त्या पनयेत्| ततो रसाञ्जनरोचनानेपालीतेजोह्वाकल्कैरम्लपिष्टैः शोध यित्वा कालेयकागरुहरिद्रारसञ्जनसिद्धे तैलेन रोपयेत्| मधुरकषायसिद्धेन वा| अल्पावशिष्टं च सर्जरसचूर्णेन पूरयेत्||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kunakhacikitsA (15) · Śloka 15
ಕುನಖಮಪಿ ಪ್ರದುಷ್ಟಮೇವಮೇವೋಪಕ್ರಮೇತ್||೧೫||
कुनखमपि प्रदुष्टमेवमेवोपक्रमेत्||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana alasacikitsA (16) · Śloka 16
ಅಲಸೇ ತ್ವಮ್ಲಕಾಞ್ಜಿಕಾವಸಿಕ್ತೌ ಚರಣೌ ನಿಮ್ಬತೈಲಪಟೋ ಲಾಕಾಸೀಸರೋಚನಾಕಲ್ಕೇನಾಲೇಪಯೇತ್| ನಿದಿಗ್ಧಿಕಾರಸ ಸಿದ್ಧೇನ ಸರ್ಷಪತೈಲೇನಾಭ್ಯಜ್ಯ ರೋಚನಾಕಾಸೀಸಮನಶ್ಶಿಲಾಚೂರ್ಣೈಃ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್||೧೬||
अलसे त्वम्लकाञ्जिकावसिक्तौ चरणौ निम्बतैलपटो लाकासीसरोचनाकल्केनालेपयेत्| निदिग्धिकारस सिद्धेन सर्षपतैलेनाभ्यज्य रोचनाकासीसमनश्शिलाचूर्णैः प्रतिसारयेत्||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tilakAlakAdInAM cikitsA (17) · Śloka 17
ತಿಲಕಾಲಕಾನ್ ಮಶಾಂಶ್ಚ ಸೂರ್ಯಕಾನ್ತೇನಾಽಗ್ನಿನಾ ವಾ ದಹೇತ್ ಕ್ಷಾರೇಣ ವಾ| ಚರ್ಮಕೀಲಂ ಜತುಮಣಿಂ ಚ ತದ್ವಚ್ಛಸ್ತ್ರೇಣೋತ್ಕೃತ್ಯ||೧೭||
तिलकालकान् मशांश्च सूर्यकान्तेनाऽग्निना वा दहेत् क्षारेण वा| चर्मकीलं जतुमणिं च तद्वच्छस्त्रेणोत्कृत्य||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana lA~jchanAdicikitsA (18) · Śloka 18
ಲಾಞ್ಛನವ್ಯಙ್ಗನೀಲಿಕಾಸು ಯಥಾಸನ್ನಾಂ ಸಿರಾಂ ವಿಧ್ಯೇತ್| ಕ್ಷೀರೀ ವೃಕ್ಷವಲ್ಕಕಲ್ಕೈಶ್ಚ ಕ್ಷೀರಪಿಷ್ಟೈರ್ಲೇಪಯೇತ್| ಬಲಾತಿಬಲಾಮಧು ಕಹರಿದ್ರಾಭಿರ್ವಾ| ಮಧುಕಾಗರುಪಯಸ್ಯಾಕಾಲೀಯಕೈರ್ವಾ| ತರುಣ ಕಪಿತ್ಥತಿನ್ದುಕರಜನೀಭಿರ್ವಾ| ಅಮ್ಲಿಕಾಮೂಲೇನ ವಾ| ಸೂಕರ ದಂಷ್ಟ್ರಯಾ ವಾ ಮಧುಘೃತಯುಕ್ತಯಾ||೧೮||
लाञ्छनव्यङ्गनीलिकासु यथासन्नां सिरां विध्येत्| क्षीरी वृक्षवल्ककल्कैश्च क्षीरपिष्टैर्लेपयेत्| बलातिबलामधु कहरिद्राभिर्वा| मधुकागरुपयस्याकालीयकैर्वा| तरुण कपित्थतिन्दुकरजनीभिर्वा| अम्लिकामूलेन वा| सूकर दंष्ट्रया वा मधुघृतयुक्तया||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vya~ggacikitsAvisheShaH (19) · Śloka 19
ವಿಶೇಷೇಣ ವ್ಯಙ್ಗೇಷ್ವಸೃಕ್ಸ್ರಾವಪೂರ್ವಮರ್ಜುನಪರಿಪೋಟೈರ್ಲೇಪಃ| ಕ್ಷೌದ್ರೇಣ ವಾ ಪಿಷ್ಟಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ| ಅಜಾಕ್ಷೀರೇಣ ವಾಽಽರ್ದ್ರದಾಡೀಮತ್ವಕ್| ತೇನೈವ ವಾ ಬಾಲಾಮಲಕಂ ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಸಪ್ತಾಹಂ ಸ್ಥಿತಮ್| ದಧಿಮ ಣ್ಡೇನ ವ ಕಾಲೇಯಕಲೋಧ್ರೋತ್ಪಲಕಿಞ್ಜಲ್ಕಮ್| ನವನೀತೇನ ವಾ ಶ್ವೇತಾಶ್ವಖುರಜಮಷೀ||೧೯||
विशेषेण व्यङ्गेष्वसृक्स्रावपूर्वमर्जुनपरिपोटैर्लेपः| क्षौद्रेण वा पिष्टा मञ्जिष्ठा| अजाक्षीरेण वाऽऽर्द्रदाडीमत्वक्| तेनैव वा बालामलकं गोमूत्रेण सप्ताहं स्थितम्| दधिम ण्डेन व कालेयकलोध्रोत्पलकिञ्जल्कम्| नवनीतेन वा श्वेताश्वखुरजमषी||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtajavya~ggacikitsA (20) · Śloka 20
ತತ್ರಾಪಿ ವಾತಜೇಷು ದೇವದಾರುದುರಾಲಭಾಬೃಹತೀಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಮೂರ್ವಾಪಾ ಮಾರ್ಗತ್ರಾಯನ್ತೀತ್ರಾಯಮಾಣಾಶುಕನಸಾಬಲಾವಿದಾರೀಯವಬದರಕುಲ ತ್ಥಬಿಲ್ವೋತ್ಪಲಶತಾವರೀದರ್ಭಮೂಲಕ್ವಾಥೇ ಶೃಙ್ಗೀವಿಡಙ್ಗಗರ್ಭ ಘೃತಂ ವಿಪಕ್ವಮಧೋಭಕ್ತಂ ಪಾನಮಭ್ಯಙ್ಗಂ ನಾವನಂ ಚ ಸಾಯಂ ಯೋಜ ಯೇತ್| ಪ್ರಲೇಪಞ್ಚ ನ್ಯಗ್ರೋಧದೇವದಾರುಹರೀತಕೀಪೂತೀಕರಞ್ಜಮದನಪುಲಚೂರ್ಣೈ ರ್ಘೃತಯುಕ್ತೈಃ| ಬದರಮಜ್ಜಾಕೋದ್ರವಲಾಜಚೂರ್ಣೇನ ವಾ ಸಘೃತೇನ| ಶ್ವೇತಚಮರಾಸ್ಥಿತಾಲಪತ್ರೀಸ್ತನ್ಯಮಧುಘೃತೈರ್ವಾ||೨೦||
तत्रापि वातजेषु देवदारुदुरालभाबृहतीमञ्जिष्ठामूर्वापा मार्गत्रायन्तीत्रायमाणाशुकनसाबलाविदारीयवबदरकुल त्थबिल्वोत्पलशतावरीदर्भमूलक्वाथे शृङ्गीविडङ्गगर्भ घृतं विपक्वमधोभक्तं पानमभ्यङ्गं नावनं च सायं योज येत्| प्रलेपञ्च न्यग्रोधदेवदारुहरीतकीपूतीकरञ्जमदनपुलचूर्णै र्घृतयुक्तैः| बदरमज्जाकोद्रवलाजचूर्णेन वा सघृतेन| श्वेतचमरास्थितालपत्रीस्तन्यमधुघृतैर्वा||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittajavya~ggacikitsA (21) · Śloka 21
ಪಿತ್ತೇಷು ಬಲಾಮಧುಕಮಾಗಧಿಕಾಕ್ಷೀರಕಾಕೋಲೀಸ್ವಗುಪ್ತಾ ಫಲಕಾಕಮಾಚೀತುಗಾಹ್ವಾಭಿಃ ಸಪಯಃ ಸರ್ಪಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ಪೂರ್ವವತ್ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್| ಮೃದ್ವೀಕಾಶ್ವೇತಪಾಕೀಖರ್ಜೂರಪರುಷಕಸೌವೀರಬದರದ್ವಿಮೇದಾಪುನರ್ನವ ಕಶೇರುಕಾ ಪ್ರವಾಲವಿದ್ರುಮಮೃಣಾಲೈರ್ವಾ ಸಕ್ಷೀರೈಃ| ಉಪಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಚೈನಮಿಕ್ಷುರಸೇನೋಭಯತೋ ವಿರೇಚಯೇತ್| ಕೃತರುಧಿರಾವಸೇಚನಾನೇತಾಂಶ್ಚ ವ್ಯಙ್ಗಾನ್ ಮಧುಕಶಾರಿವಾಬಲಾ ಚನ್ದನಲೋಧ್ರೋತ್ಪಲೈರ್ಘೃತಯುಕ್ತೈರಾಲೇಪಯೇತ್| ಪ್ರಪೋಣ್ಡರೀಕಮಧುಕಪದ್ಮಕನೀಲೋತ್ಪಲಸಾರಿವಾಕದಲೀಮೂ ಲಪ್ರವಾಲಸುವರ್ಣಗೈರಿಕೈರ್ವಾ| ಶೀತಮಧುರಮನ್ನಪಾನಂ ಪ್ರವಾತಮಹಃ ಸ್ವಪ್ನಂ ಸೌಮನಸ್ಯಂ ಚ ಸೇವೇತ||೨೧||
पित्तेषु बलामधुकमागधिकाक्षीरकाकोलीस्वगुप्ता फलकाकमाचीतुगाह्वाभिः सपयः सर्पिः सिद्धं पूर्ववत् प्रयोजयेत्| मृद्वीकाश्वेतपाकीखर्जूरपरुषकसौवीरबदरद्विमेदापुनर्नव कशेरुका प्रवालविद्रुममृणालैर्वा सक्षीरैः| उपस्निग्धं चैनमिक्षुरसेनोभयतो विरेचयेत्| कृतरुधिरावसेचनानेतांश्च व्यङ्गान् मधुकशारिवाबला चन्दनलोध्रोत्पलैर्घृतयुक्तैरालेपयेत्| प्रपोण्डरीकमधुकपद्मकनीलोत्पलसारिवाकदलीमू लप्रवालसुवर्णगैरिकैर्वा| शीतमधुरमन्नपानं प्रवातमहः स्वप्नं सौमनस्यं च सेवेत||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kaphajavya~ggacikitsA (22) · Śloka 22
ಕಫಜೇಷು ದಶಮೂಲದೇವದಾರುಹರೀತಕೀಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಮಲಕೀಕ್ವಾಥೇ ಮುಸ್ತಕುಷ್ಠರಿದ್ರಾಮರತರುಕಲ್ಕೈಸ್ತದ್ವತ್ ಸಾಧಿತಂ ಸರ್ಪಿಸ್ತದ್ವದೇ ವೋಪಯುಞ್ಜೀತ| ತುತ್ಥರೋಚನಾಲೋಧ್ರಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕಾಲೇಯಕೈಃ ಸಮಧುಘೃತೈರ್ಲೇಪಃ| ದೇವ ದಾರುಸರಲಬಲಾಶಿಗ್ರುಮೂಲೈರ್ವಾ| ಮನಶ್ಶಿಲಾತುತ್ಥರಸಾಞ್ಜನೈರ್ವಾ| ಮೃದುನಾ ವಾ ಕ್ಷಾರೇಣಾ ದಶಮಾತ್ರಾಃ ಪ್ರಲೇಪಃ||೨೨||
कफजेषु दशमूलदेवदारुहरीतकीश्वदंष्ट्रामलकीक्वाथे मुस्तकुष्ठरिद्रामरतरुकल्कैस्तद्वत् साधितं सर्पिस्तद्वदे वोपयुञ्जीत| तुत्थरोचनालोध्रप्रियङ्गुकालेयकैः समधुघृतैर्लेपः| देव दारुसरलबलाशिग्रुमूलैर्वा| मनश्शिलातुत्थरसाञ्जनैर्वा| मृदुना वा क्षारेणा दशमात्राः प्रलेपः||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktajavya~ggacikitsA (23) · Śloka 23
ರಕ್ತಜೇಷು ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಃಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ಯ ಸಿರಾಂ ವಿಸ್ರಾವಯೇತ್| ವಮನ ವಿರೇಚನೇ ಚ ಪಿತ್ತವತ್ ಕುರ್ಯಾತ್| ಆಲೇಪಶ್ಚಾಸ್ಯ ಚನ್ದನಮಧುಕ ಕಲ್ಕೇನ ಘೃತವತಾ| ಸರ್ಜರಸನೀಲೋತ್ಪಲಶಙ್ಖವೇತಸಕದಲೀ ಮೂಲಮೂರ್ವಾಮಧುಕಕಲ್ಕೇನ ವಾ||೨೩||
रक्तजेषु क्षीरसर्पिःस्निग्धस्य सिरां विस्रावयेत्| वमन विरेचने च पित्तवत् कुर्यात्| आलेपश्चास्य चन्दनमधुक कल्केन घृतवता| सर्जरसनीलोत्पलशङ्खवेतसकदली मूलमूर्वामधुककल्केन वा||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana prasuptau vAtakuShThacikitsAtideshaH dAhashca (24) · Śloka 24
ಪ್ರಸುಪ್ತೌ ವಾತಕುಷ್ಠೋಕ್ತಕ್ರಮೋಽನ್ತೇ ಚಾಗ್ನಿನಾ ದಾಹಃ||೨೪||
प्रसुप्तौ वातकुष्ठोक्तक्रमोऽन्ते चाग्निना दाहः||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utkoThakoThayoH cikitsA (25-37) · Śloka 37
ಉತ್ಕೋಠೇ ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಹರೋ ವಿಧಿಃ ಸಕ್ಷಾರಲವಣಂ ಚ ತೈಲಮ ಭ್ಯಙ್ಗಃ| ಕೋಠೇ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತಮೀಕ್ಷೇತ||೨೫|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾ ವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ಕ್ಷುದ್ರರೋಗ ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಸಪ್ತತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೩೭||
उत्कोठे पित्तश्लेष्महरो विधिः सक्षारलवणं च तैलम भ्यङ्गः| कोठे कुष्ठचिकित्सितमीक्षेत||२५|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे क्षुद्ररोग प्रतिषेधो नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः||३७||
🔊 Audio coming soon