31. sadyōvraṇapratiṣēdhaḥ

Adhikarana atha sadyovraNapratiShedho nAmaikatriMsho~adhyAyaH - pratij~jA (1) · Śloka 1

அதாதஃ ஸத்யோவ்ரணப்ரதிஷேதஂ நாமாத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ| இதி ஹ ஸ்மாஹுராத்ரேயாதயோ மஹர்ஷயஃ||௧||

Adhikarana viShaye~asminnatItAvekShaNam (2) · Śloka 2

ஆகந்தோர்வ்ரணஸ்ய ப்ராகுபதிஷ்டஃ ஸம்பவஃ| தத்ர தத்ர யதா- யதஂ ப்ரதீகாரஶ்ச||௨||

Adhikarana kShatasya traividhyam (3) · Śloka 3

விவிதாபிகாதஜநிதைஸ்து ஸபஹ்வாகதிபிரபி ஸத்யோவ்ரணைரதிஷ்டிதமங்கஂ ஸமாஸாத் த்ரிவிதஂ பவதி சிந்நஂ வித்தஂ பிச்சிதஂ ச| த்ரிவிதமபி சைதத்த்வகாதிக்ஷணநாத் க்ஷதமித்யுச்யதே||௩||

Adhikarana chinnasya pa~jcavidhatvam (4) · Śloka 4

தத்ர சிந்நஂ பஞ்சதா பித்யதே| தத்யதா-த்வக்சேதே கஷ்டம்| கிஞ்சிந்மாஂஸஸ்யாப்யவகத்தம்| தஸ்யைவாவகாடஸ்ய விஶேஷேண விஶாலமாயதஂ ச விச்சிந்நம்| கிஞ்சிசேஷேஷ்வஸ்திஸ்நாய்வாதிஷு விலம்பிதம்| அஶேஷாங்கச்சேதே பாதிதம்||௪||

Adhikarana viddhasyAShTavidhatvam (5) · Śloka 5

வித்தஂ த்வஷ்டவிதம்| தத்ர மாஂஸமநுப்ராப்தே ஶலேய்ऽநுவித்தம்| த்விதீயே பார்ஶ்வே த்வசமுந்நாம்யோத்துண்டிதம்| கிஞ்சிந்நிஸ்ஸதேऽதிவித்தம்| ஸர்வதா நிஸ்ஸதே நிர்வித்தம்| ஏததேவ சதுர்விதஂ கோஷ்டே பதுமுகைர்வா ப்ரஹரணைஃ குந்தாதிபிர்வித்தமநு பிந்நஂ பிந்நோத்துண்டிதமதிபிந்நஂ நிர்பிந்நமிதி ச ஸஂஜ்ஞா லபதே||௫||

Adhikarana piccitasya dvaividhyam (6) · Śloka 6

யத் புநஃ ப்ரஹாரேண பீடநேந வா காத்ரமஸ்தியுக்தமஸங்மஜ்ஜப்லுதஂ பதுதாமாபத்யதே தத் பிச்சிதம்| தத் த்விவிதம்| ஸவ்ரணமவ்ரணஞ்ச| தத்ர ஸவ்ரணமுக்தம்| அவ்ரணஂ புநர்பஙேஷூபதேக்ஷ்யதே||௬||

Adhikarana sadyovraNacikitsA sAptAhiko vidhiH (7) · Śloka 7

பவதி சாத்ர ஸத்யஃ ஸத்யோவ்ரணஂ ஸிஞ்சேத்யஷ்டீமதுகஸர்பிஷா| தீவ்ரவ்யதஂ கவோஷ்ணேந பலாதைலேந வா புநஃ| க்ஷதோஷ்மணோ நிக்ரஹார்தஂ தத்காலவிஸதஸ்ய ச| கஷாயஶீதமதுரஸ்நிக்தா லேபாதயோ ஹிதாஃ| ஸத்யோவ்ரணேஷ்வாயதேஷு ஸந்தாநார்தஂ விஶேஷதஃ| மதுஸர்பிர்ப்ரயுஞ்ஜீத பித்தக்நீஂஶ்ச ஹிமாஃ க்ரியாஃ| ஸஸஂரம்பேஷு கர்த்தவ்யமூர்த்வஂ சாதஶ்ச ஶோதநம்| உபவாஸோ ஹிதஂ பக்தஂ ப்ரததஂ ரக்தமோக்ஷணம்| கஷ்டபிச்சிதயோரேஷ ஸுதராமிஷ்யதே விதிஃ| தயோர்ஹ்யல்பஂ ஸ்ரவத்யஸ்ரஂ பாகஸ்தேநாஶு ஜாயதே| அத்யர்தமஸ்ரஂ ஸ்ரவதி ப்ராயஶோऽந்யத்ர விக்ஷதே| ததோ ரக்தக்ஷயாத்வாயௌ குபிதேऽதிருஜாகரே| ஸ்நேஹபஸ்திஞ்ச குர்வீத வாதக்நௌஷதஸாதிதம்| இதி ஸாப்தாஹிகஃ ப்ரோக்தஃ ஸத்யோவ்ரணஹிதோ விதிஃ| ஸப்தாஹாத் கதவேகே து பூர்வோக்தஂ விதிமாசரேத்||௭||

Adhikarana duShTavraNe sAmAnyakarma (8) · Śloka 8

க்ஷாலநாப்யங்கலேபேஷு தஸ்மிந் துஷ்டே ப்ரயோஜயேத்| ஆரக்வதாதிகஂ வர்கஂ ஸுரஸாதிஂ ச ஶோதநம்| கல்கஸ்ரிவத்திலைரண்டபத்ரைர்யோஜ்யஃ ஸஸைந்தவைஃ| வாதிகே பைத்திகே கும்பயஷ்ட்யாஹ்வரஜநீதிலைஃ| ஶ்லைஷ்மிகே திலதேஜோஹ்வாநிகும்பஸ்வர்ஜிகாக்நிகைஃ| ஏஷ துஷ்டவ்ரணவிதிஃ குஷ்டமேஹவ்ரணேஷ்வபி| ப்ராயஃ ஸாமாந்யகர்மேதஂ .......................||௮||

Adhikarana Cinne visheShakarma (9) · Śloka 9

....................... வக்ஷ்யதே து பதக் பதக்| கஷ்டே ருஜஂ நிகஹ்யாஶு வ்ரணே சூர்ணாநி நிக்ஷிபேத்| கல்காதீந்யவகத்தே து விச்சிந்நப்ரவிலம்பிநோஃ| ஸீவநஂ விதிநோக்தேந பந்தநஂ சாநுபீடநம்||௯||

Adhikarana netravraNe karmavisheShaH (10) · Śloka 10

அஸாத்யஂ ஸ்புடிதஂ நேத்ரமுதீர்ணஂ லம்பதே து யத்| ஸந்நிவேஶ்ய யதாஸ்தாநமவ்யாவித்தஸிரஂ பிஷக்| பீடயேத் பாணிநா பத்மபத்ரவ்யவஹிதேந தத்| ததோऽஸ்ய ஸேசநே நஸ்யே தர்பணே ச ஹிதஂ ஹவிஃ| விபக்வமாஜஂ யஷ்ட்யாஹ்வஜீவகர்ஷபகோல்பலைஃ| ஸபயஸ்கைஃ பரஂ தத்தி ஸர்வநேத்ராபிகாதஜித்| கலபீடாவஸந்நேऽக்ஷ்ணி வமநோத்காஸநக்ஷவாஃ| ப்ராணாயாமோऽதவா கார்யஃ க்ரியா ச க்ஷதநேத்ரவத்||௧௦||

Adhikarana karNacchede karmavisheShaH (11) · Śloka 11

கர்ணே ஸ்தாநாச்ச்யுதே ஸ்யூதே ஸ்ரோதஸ்தைலேந பூரயேத்||௧௧||

Adhikarana kRukATikAcCede karma (12) · Śloka 12

ககாடிகாயாஂ சிந்நாயாஂ நிர்கச்சத்யபி மாருதே| ஸமஂ நிவேஶ்ய பத்நீயாத்ஸ்யூத்வா ஶீக்ரஂ நிரந்தரம்| ஆஜேந ஸர்பிஷா சாத்ர பரிஷேகஃ ப்ரஶஸ்யதே| உத்தாநோந்நாநி புஞ்ஜீத ஶயீத ச ஸுயந்த்ரிதஃ||௧௨||

Adhikarana shAkhAghAte karma (13) · Śloka 13

காதஂ ஶாகாஸு திர்யக்ஸ்தஂ காத்ரே ஸம்யங் நிவேஶிதே| ஸ்யூத்வா வேல்லிதபந்தேந பத்நீயாத் கநவாஸஸா| சர்மணா கோஷ்பணாபந்தஃ கார்யஶ்சாஸங்கதே வ்ரணே||௧௩||

Adhikarana vilambimuShkasya karma (14) · Śloka 14

பாதௌ விலம்பிமுஷ்கஸ்ய ப்ரேக்ஷ்ய நேத்ரே ச வாரிணா| ப்ரவேஶ்ய வஷணௌ ஸீவ்யேத் ஸீவந்யா துந்நஸஂஜ்ஞயா| கார்யஶ்ச கோஷ்பணாபந்தஃ கட்யாமாவேஶ்ய பட்டகம்| ஸ்நேஹஸேகஂ ந குர்வீத தேந க்லித்யதி ஹி வ்ரணஃ| காலாநுஸார்யகுர்வேலாஜாதீசந்தநபர்படைஃ| ஶிலாதார்வ்யமதாதுத்தைஃ ஸித்தஂ தைலஂ ச ரோபணம்||௧௪||

Adhikarana chinnashAkhAyAM karma (15) · Śloka 15

சிந்நாஂ நிஶ்ஶேஷதஃ ஶாகாஂ தக்த்வா தைலேந யுக்திதஃ| பத்நீயாத் கோஶபந்தேந ததோ வ்ரணவதாசரேத்||௧௫||

Adhikarana shalyAhRute sAmAnyaM karma (16) · Śloka 16

கார்யஃ ஶல்யாஹதே வித்தே க்ரமோ பங்காத்து பிச்சிதே||௧௬||

Adhikarana shalyAhRute sthAnAnusAraM karma (17) · Śloka 17

ஶிரஸோऽபஹதே ஶல்யே பாலவர்திஂ ப்ரவேஶயேத்| மஸ்துலுங்கஸ்ருதேஃ க்ருத்தோ ஹந்யாதேநஂ சலோऽந்யதா| வ்ரணே ரோஹதி சைகைகஂ ஶநைரபநயேத் கசம்| மஸ்துலுங்கஸ்ருதௌ காதேந்மஸ்திஷ்காநந்யஜீவஜாந்| ஶல்யே ஹதேऽங்காதந்யஸ்மாத் ஸ்நேஹவர்தி நிதாபயேத்| தூராவகாடாஃ ஸூக்ஷ்மாஸ்யா யே வ்ரணாஃ ஸ்ருதஶோணிதாஃ| ஸேசயேச்சக்ரதைலேந ஸூக்ஷ்மநேத்ரார்பிதேந தாந்||௧௭||

Adhikarana koShThaBedalakShaNAni cikitsA ca (18) · Śloka 18

பிந்நே கோஷ்டேऽஸஜா பூர்ண மூர்ச்சா ஹத்பார்ஶ்வவேதநாஃ| ஜ்வரோ தாஹஸ்தடாத்மாநஂ பக்தஸ்யாநபிநந்தநம்| ஸங்கோ விண்மூத்ரமருதாஂ ஶ்வாஸஃ ஸ்வேதோऽக்ஷிரக்ததா| லோஹகந்தித்வாமாஸ்யேऽஸ்ய ஸ்யாத்காத்ரே ச விகந்திதா| ஆமாஶயஸ்தே ருதிரே ருதிரஂ சர்தயத்யபி| ஆத்மாநேநாதிமாத்ரேண ஶூலேந ச விஶஸ்யதே| பக்வாஶயஸ்தே ருதிரே ஸஶூலஂ கௌரவஂ பவேத்| நாபேரதஸ்தாச்சீதத்வஂ கேப்யோ ரக்தஸ்ய சாகமஃ| அபிந்நோऽப்யாஶயஃ ஸூக்ஷ்மைஃ ஸ்ரோதோபிரபிபூர்யதே| அஸஜா ஸ்யந்தமாநேந பார்ஶ்வைர்மூத்ரேண பஸ்திவத்| தத்ராந்தர்லோஹிதஂ ஶீதபாதோச்ச்வாஸகராநநம்| ரக்தாக்ஷஂ பாண்டுவதநமாநத்தஂ ச விவர்ஜயேத்| ஆமாஶயஸ்தே வமநஂ ஹிதஂ பக்வாஶயாஶ்ரிதே| விரேசநஂ நிரூஹஶ்ச நிஃஸ்நேஹோஷ்ணைர்விஶோதநைஃ| யவகோலகுலத்தாநாஂ ரஸைஃ ஸ்நேஹவிவர்ஜிதைஃ| புஞ்ஜீதாந்நஂ யவாகூஂ வா பிபேத்ஸைந்தவஸஂயுதாம்| அதிநிஸ்ஸதரக்தஸ்து பிந்நகோஷ்டஃ பிபேதஸக்||௧௮||

Adhikarana koShThaBedadvaividhyam (19) · Śloka 19

க்லிஷ்டச்சிந்நாந்த்ரபேதேந கோஷ்டபேதோ த்விதா ஸ்மதஃ| மூர்ச்சாதயோऽல்பாஃ ப்ரதமே த்விதீயே த்வதிபாதகாஃ| க்லிஷ்டாந்த்ரஃ ஸஂஶயே தேஹீ சிந்நாந்த்ரோ நைவ ஜீவதி| யதாஸ்வஂ மார்கமாபந்நா யஸ்ய விண்மூத்ரமாருதாஃ| வ்யுபத்ரவஃ ஸ பிந்நேऽபி கோஷ்டே ஜீவத்யஸஂஶயம்||௧௯||

Adhikarana AntrapraveshanavidhirupacArAshca (20) · Śloka 20

அபிந்நமாந்த்ரஂ நிஷ்க்ராந்தஂ ப்ரவேஶ்யஂ ந த்வதோऽந்யதா| உலுங்கிலஶிரோக்ரஸ்தஂ ததப்யேகே வதந்தி து| ப்ரக்ஷால்ய பயஸா திக்தஂ தணஶோணிதபாஂஸுபிஃ| ப்ரவேஶயேத் க்லப்தநகோ கதேநாக்தஂ ஶநைஃ ஶநைஃ| க்ஷீரேணார்த்ரீகதஂ ஶுஷ்கஂ பூரிஸர்பிஃ பரிப்லுதம்| அங்குல்யா ப்ரமஶேத் கண்டஂ ஜலேநோத்வேஜயேச்ச தம்| ததாந்த்ராணி விஶந்த்யந்தஸ்தத்காலஂ பீடயேத ச| வ்ரணஸௌக்ஷ்ம்யாத்பஹுத்வாத்வா கோஷ்டமாந்த்ரமநாவிஶத்| தத்ப்ரமாணேந ஜடரஂ பாடயித்வா ப்ரவேஶயேத்| யதாஸ்தாநஸ்திதே ஸம்யகாந்த்ரே ஸீவ்யேதநு வ்ரணம்| ஸ்தாநாதபேதமாதத்தே ஜீவிதஂ குபிதஂ ச தத்| வேஷ்டயித்வாநுபட்டேந கதேந பரிஷேசயேத்| பாயயேத ததஃ கோஷ்ணஂ சித்ராதைலயுதஂ பயஃ| மதுக்ரியார்தஂ ஶகதோ வாயோஶ்சாதஃ ப்ரவத்தயே| த்வகஶ்வகர்ணககுபபதரீஸல்லகீதவாத்| தாதகீமேஷஶங்கீப்யாஂ க்ஷீரிப்யஶ்ச பலாஜடா| தத் கல்கஸாதிதஂ தைலஂ ப்ரதாநஂ வ்ரணரோபணம்| அநுவர்தேத வர்ஷஞ்ச யதோக்தாஂ வ்ரணயந்த்ரணாம்||௨௦||

Adhikarana medovartinirgame cikitsA (21) · Śloka 21

உதாராந்மேதஸோ வர்தி நிர்கதாஂ பஸ்மநா மதா| அவகீர்ய கஷாயைர்வா ஶ்லக்ஷ்ணைர்மூலே ததஃ ஸமம்| தடஂ ச பத்வா ஸூத்ரேண வர்த்தயேத்குஶலோ பிஷக்| தீக்ஷ்ணேநாக்நிப்ரதப்தேந ஶஸ்த்ரேண ஸகதேவ து| ஸ்யாதந்யதா ருகாடோபோ மத்யுர்வா சித்யமாநயா| ஸக்ஷௌத்ரே ச வ்ரணே பத்தே ஸுஜீர்ணேऽந்நே கதஂ பிபேத்| க்ஷீரஂ வா ஶர்கராசித்ராலாக்ஷாகோக்ஷுரகைஃ ஶதம்| ருக்தாஹஜித் ஸயஷ்ட்யாஹ்வைஃ பரஂ பூர்வோதிதோ விதிஃ| மேதோக்ரந்த்யுதிதஂ சாத்ர தைலமப்யஞ்ஜநே ஹிதம்| தாலீஸஂ பத்மகஂ மாஂஸீ ஹரேண்வகருசந்தநம்| ஹரித்ரே பத்மபீஜாநி ஸோஶீரஂ மதுகஂ ச தைஃ| பக்வஂ ஸத்யோவ்ரணேஷூக்தஂ தைலஂ ரோபணமுத்தமம்||௨௧||

Adhikarana mUDhaprahAre cikitsA (22) · Śloka 22

மூடப்ரஹாராபிஹதே பதிதே விஷமோச்சகைஃ| கார்யஂ வாதாஸ்ரஜித்தப்திமர்தநாப்யங்கஸேசநம்||௨௨||

Adhikarana tailadroNyAM vAsaH (23) · Śloka 23

விஶ்லிஷ்டதேஹஂ மதிதஂ க்ஷீணஂ மர்மஹதஂ ஹதம்| வாஸயேத்தைலபூர்ணாயாஂ த்ரோண்யாஂ மாஂஸரஸாஶிநம்||௨௩||

Adhikarana sadyovraNAnAM tritvAvyabhicAraH (24-31) · Śloka 31

ப்ரஹர்தயத்நாயுதகாதகாத்ரைஃ ஸத்யோவ்ரணாஃ காமமநந்தரூபாஃ| ததாபி ந த்ரித்வமதிக்ரமந்தே சயாதிபேதைரிவ மாருதாத்யாஃ||௨௪|| இதி வைத்யபதிஸிஂஹகுப்தஸ்ய ஸூநோர்வாக்படஸ்ய கதாவஷ்டாங்கஸஂக்ரஹஸஂஹிதாயாமுத்தரதந்த்ரே ஸத்யோவ்ரணப்ரதிஷேதோ நாமைகத்ரிஂஶோऽத்யாயஃ||௩௧||