Adhikarana atha viShapratiShedho nAma catvAriMsho~adhyAyaH, pratij~jA (1) · Śloka 1
ಅಥಾತೋ ವಿಷಪ್ರತಿಷೇಧಂ ನಾಮಾಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ| ಇತಿ ಹ ಸ್ಮಾಹುರಾತ್ರೇಯಾದಯೋ ಮಹರ್ಷಯಃ||೧||
अथातो विषप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः| इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasya prAgutpattiH (2) · Śloka 2
ಪುರಾ ಖಲ್ವಮೃತಾರ್ಥಂ ಸುರಾಸುರೈಃ ಸಲಿಲನಿಧೇರ್ವಿಮಧ್ಯಮಾನಾತ್ ಕ್ರೋಧ ಇವ ರೂಪವಾನ್ ಸತ್ತ್ವಂ ಸಮುದ್ಬಭೂವ ಕೃಷ್ಣಮನಲನಯನಮುರ್ಧ್ವ- ಪ್ರದೀಪ್ತಕೇಷಂ ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲಂ ಭೈರವಾರಾವರೂಪಮ್| ತದ್ದರ್ಶನಾದೇವ ಯತೋ ದೇವದಾನವಾಶ್ಚ ವಿಷಣ್ಣಾಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತದ್ವಿಷಸಂಜ್ಞಾಮವಾಪ||೨||
पुरा खल्वमृतार्थं सुरासुरैः सलिलनिधेर्विमध्यमानात् क्रोध इव रूपवान् सत्त्वं समुद्बभूव कृष्णमनलनयनमुर्ध्व- प्रदीप्तकेषं दंष्ट्राकरालं भैरवारावरूपम्| तद्दर्शनादेव यतो देवदानवाश्च विषण्णास्तस्मात्तद्विषसंज्ञामवाप||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasyauShadhiShu nyAsaH sthAvaraviSham (3) · Śloka 3
ತತ್ ಸಹಸೈವ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ನಿರ್ದಗ್ಧುಕಾಮಮುಪಯೋಗವಿಶೇಷೈರ್ವಿಷ ಮಮೃತತಾಂ ವಿನಯಮಾನೋ ಬ್ರಹ್ಯಾನುನೀಯೌಷಧೀಷು ನ್ಯಸ್ತವಾನ್| ತತಸ್ತತ್ ಸ್ಥಾವರಾಸು ಮೂರ್ತಿಷ್ವಧಿವಸನಾತ್ ಸ್ಥಾವರಮಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ||೩||
तत् सहसैव सर्वभूतानि निर्दग्धुकाममुपयोगविशेषैर्विष ममृततां विनयमानो ब्रह्यानुनीयौषधीषु न्यस्तवान्| ततस्तत् स्थावरासु मूर्तिष्वधिवसनात् स्थावरमित्युच्यते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ja~ggamaviShodbhavaH (4) · Śloka 4
ಜಙ್ಗಮಂ ಪುನಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಭಾರಾವತಾರಾರ್ಥಮುರಗಾದಿರೂಪೇಣ ವಿಷ್ಣೂ- ರ್ನಿರ್ಮಮೇ||೪||
जङ्गमं पुनः पृथिव्या भारावतारार्थमुरगादिरूपेण विष्णू- र्निर्ममे||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthAvarasya viShasya dashAdhiShThAnAni (5) · Śloka 5
ತಯೋಃ ಸ್ಥಾವರಂ ಮೂಲಪತ್ರಪುಷ್ಪಫಲತ್ವಕ್ಸಾರನಿರ್ಯಾಸಕ್ಷೀರ ಧಾತುಕನ್ದಭೇದಾದ್ದಶಾಧಿಷ್ಠಾನಮ್| ತತ್ರ ಮೂಲವಿಷಾಣಿ ಕ್ಲೀತ ನಕಾಶ್ವಮಾರಕಗುಞ್ಜಾಸುಗನ್ಧಕಗರ್ಗರಕಕರ್ಕರಕರಘಾಟಕಾ ದೀನಿ| ಪತ್ರವಿಷಂ ಕಾಲಪತ್ರಿಕಾ ಲಮ್ಬಾವರದಕರಮ್ಭಾರ್ಕಾದಿ ನಾಮ್| ಪುಷ್ಪವಿಷಂ ವಲ್ಲೀರೇಣುಕಕರಮ್ಭಮಹಾಕರಮ್ಭಾದೀನಾಮ್| ಫಲಂ ಕುಮುದ್ವತೀರೇಣುಕಾಕರಮ್ಭಮಹಾಕರಮ್ಭಮದನಕತುವರಕಾ ದೀನಾಮ್| ತ್ವಕ್ಸಾರನಿರ್ಯಾಸಾಃ ಕರಕಕರಘಾಟಕಕರಮ್ಭಮ ಹಾಕರಮ್ಭನಾರಾಚಕಾದೀನಾಮ್| ಕ್ಷೀರಂ ಕುಮುದ್ವತೀ ದನ್ತೀಸ್ನುಹ್ಯ ರ್ಕಜಾಲಿನೀವ್ಯಾಲಾದೀನಾಮ್| ಧಾತವೋ ಹರಿತಾಲಫೇನಾಶ್ಮಭಸ್ಮ ರಕ್ತಪ್ರಭೃತಯಃ| ಕನ್ದಜಾನಿ ತು ಹಾಲಾಹಲಕಾಲಕೂಟವತ್ಸ ನಾಭಶೃಙ್ಗೀಸಾರ್ಷಪಜಾಲಕಕರ್ದಮಕವೈರಾಟಕಮುಸ್ತಕಮುಷ್ಕಕ ಸಾಕ್ತುಕಕ್ರೌಞ್ಚಕವಾಲಕಮಹಾವಿಷಪುಣ್ಡರೀಕಗಾಲವಮೂಲಕ ಮರ್ಕಟಕರ್ಕಟಕಕರವೀರಕೇನ್ದ್ರಾಯುಧಸಙ್ಕೋಚಕಲಾಙ್ಗಲಕತೈಲ ಪೇಯಕುಶಪುಷ್ಪಕೇ ತು ಪುಷ್ಪಕರೋಹಿಷಾಞ್ಜನಾಭಕಾದೀನಿ||೫||
तयोः स्थावरं मूलपत्रपुष्पफलत्वक्सारनिर्यासक्षीर धातुकन्दभेदाद्दशाधिष्ठानम्| तत्र मूलविषाणि क्लीत नकाश्वमारकगुञ्जासुगन्धकगर्गरककर्करकरघाटका दीनि| पत्रविषं कालपत्रिका लम्बावरदकरम्भार्कादि नाम्| पुष्पविषं वल्लीरेणुककरम्भमहाकरम्भादीनाम्| फलं कुमुद्वतीरेणुकाकरम्भमहाकरम्भमदनकतुवरका दीनाम्| त्वक्सारनिर्यासाः करककरघाटककरम्भम हाकरम्भनाराचकादीनाम्| क्षीरं कुमुद्वती दन्तीस्नुह्य र्कजालिनीव्यालादीनाम्| धातवो हरितालफेनाश्मभस्म रक्तप्रभृतयः| कन्दजानि तु हालाहलकालकूटवत्स नाभशृङ्गीसार्षपजालककर्दमकवैराटकमुस्तकमुष्कक साक्तुकक्रौञ्चकवालकमहाविषपुण्डरीकगालवमूलक मर्कटकर्कटककरवीरकेन्द्रायुधसङ्कोचकलाङ्गलकतैल पेयकुशपुष्पके तु पुष्पकरोहिषाञ्जनाभकादीनि||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AshrayabhedAnusAraM prabhAvabhedAH (6) · Śloka 6
ತತ್ರ ಮೂಲವಿಷೈರುಪಯುಕ್ತೈರುದ್ವೇಷ್ಟನಪ್ರಲಾಪಮೋಹಾಃ ಪ್ರಜಾಯನ್ತೇ| ಪತ್ರ ವಿಷೈರ್ಜೃಮ್ಭೋದ್ವೇಷ್ಟನಶ್ವಾಸಾಃ| ಪುಷ್ಪವಿಷೈಶ್ಛರ್ದ್ಯಾಧ್ಮಾನಮೋಹಾಃ| ಫಲವಿಷೈರ್ದಾಹಮುಷ್ಕಶೋಫೌ| ತ್ವಕ್ಸಾರನಿರ್ಯಾಸವಿಷೈಃ ಪ್ರಸೇ ಕಾಸ್ಯಾದೌರ್ಗನ್ಧ್ಯಪಾರುಷ್ಯಶಿರೋವೇದನಾಃ| ಕ್ಷೀರವಿಷೈರ್ಜಿಹ್ವಾಗೌರವಂ ಶಕೃದ್ಭೇದಶ್ಚ| ಧಾತುವಿಷೈಸ್ತಾಲುದಾಹಮೂರ್ಚ್ಛಾಹೃದಯಪೀಡಾಃ| ಸರ್ವ ಮೇವ ಚ ಸ್ಥಾವರಂ ಜ್ವರಹಿಧ್ಮಾದನ್ತಹರ್ಶಹನುಸ್ತಮ್ಭಗಲಗ್ರಹಫೇನ ವಮನಾರುಚಿಶ್ವಾಸಮೂರ್ಚ್ಛಾಃ ಕರೋತಿ ವಿಶೇಷೇಣ ಕನ್ದಜಮ್| ತದ್ಧ್ಯತಿತೀಕ್ಷ್ಣತ್ವಾದಾಶುಕಾರಿತರಮ್| ಇತರತ್ತು ಪ್ರಾಯಃ ಕಾಲಾ ನ್ತರಪ್ರಾಣಹರಮ್||೬||
तत्र मूलविषैरुपयुक्तैरुद्वेष्टनप्रलापमोहाः प्रजायन्ते| पत्र विषैर्जृम्भोद्वेष्टनश्वासाः| पुष्पविषैश्छर्द्याध्मानमोहाः| फलविषैर्दाहमुष्कशोफौ| त्वक्सारनिर्यासविषैः प्रसे कास्यादौर्गन्ध्यपारुष्यशिरोवेदनाः| क्षीरविषैर्जिह्वागौरवं शकृद्भेदश्च| धातुविषैस्तालुदाहमूर्च्छाहृदयपीडाः| सर्व मेव च स्थावरं ज्वरहिध्मादन्तहर्शहनुस्तम्भगलग्रहफेन वमनारुचिश्वासमूर्च्छाः करोति विशेषेण कन्दजम्| तद्ध्यतितीक्ष्णत्वादाशुकारितरम्| इतरत्तु प्रायः काला न्तरप्राणहरम्||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthAvaraviShaM sarvameva maulam (7) · Śloka 7
ಸರ್ವಮಪಿ ಚೈತನ್ಮೌಲಮಿತ್ಯುಚ್ಯತೇ ಮೂಲಾಶ್ರಯತ್ವಾತ್ಪತ್ರಾದೀನಾಮ್||೭||
सर्वमपि चैतन्मौलमित्युच्यते मूलाश्रयत्वात्पत्रादीनाम्||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ja~ggamasyAshrayAH prabhAvashca (8) · Śloka 8
ಜಙ್ಗಮಸ್ಯ ತ್ವಾಶ್ರಯಾಃ ಷೋಡಶದೃಷ್ಟಿನಿಶ್ವಾಸಸ್ಪರ್ಶದಂಷ್ಟ್ರಾಮುಖನ ಖಾಸ್ಥಿಮೂತ್ರಪುರೀಷಶುಕ್ರಾರ್ತ್ತವಲಾಲಾಶೂಕಪಿತ್ತಶೋಣಿತಶವಾನಿ| ತಾನಿ ಪುನಃ ಸರ್ಪಕೀಟಕಣಭಾದ್ಯಾಶ್ರಿತಾನಿ| ತತ್ಕೃತಾನ್ಯಥಾ ಸ್ವಮಾಮಯಾನ್ ಸಾಧನಂ ಚೋತ್ತರತ್ರ ವಕ್ಷ್ಯತಿ| ಸರ್ವಞ್ಚ ಪ್ರಾಯಶೋ ಜಙ್ಗಮಂ ನಿದ್ರಾತನ್ದ್ರಾಕ್ಲಮದಾಹರೋಮಹರ್ಷಶೋಫ ಪಾಕಾತಿಸಾರಾನ್ ಕರೋತಿ||೮||
जङ्गमस्य त्वाश्रयाः षोडशदृष्टिनिश्वासस्पर्शदंष्ट्रामुखन खास्थिमूत्रपुरीषशुक्रार्त्तवलालाशूकपित्तशोणितशवानि| तानि पुनः सर्पकीटकणभाद्याश्रितानि| तत्कृतान्यथा स्वमामयान् साधनं चोत्तरत्र वक्ष्यति| सर्वञ्च प्रायशो जङ्गमं निद्रातन्द्राक्लमदाहरोमहर्षशोफ पाकातिसारान् करोति||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasAmAnyaguNAstasya dehe prabhAvashca (9) · Śloka 9
ದ್ವಿವಿಧಮಪಿ ಚೈತದ್ವಿಷಂ ತೀಕ್ಷ್ಣೋಷ್ಣರೂಕ್ಷವಿಶದಸೂಕ್ಷ್ಮವ್ಯವಾ ಯ್ಯಾಶುಕಾರಿವಿಕಾಷಿಲಘ್ವವ್ಯಕ್ತರಸತ್ವೈರ್ದಶಭಿರ್ಗುಣೈರ್ಯುಕ್ತಮ ಪಾಕಿ ಚ| ತತ್ರ ತೈಕ್ಷ್ಣ್ಯೌಷ್ಣ್ಯಾತ್ ಪಿತ್ತಂ ರಕ್ತಞ್ಚ ಪ್ರಕೋಪಯತಿ| ರೌಕ್ಷ್ಯಾ ದ್ವಾಯುಮ್| ವೈಶದ್ಯಾದಸಕ್ತವೇಗಂ ಪ್ರಸರತಿ| ಸೌಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದ್ವ್ಯವಾಯಿ ತ್ವಾಚ್ಚ ದೋಷಧಾತುಮಲಾದೀನ್ ಸಮಸ್ತಾನ್ ಶರೀರಾವಯವಾನನು ಪ್ರವಿಶತಿ| ಆಶುಕಾರಿತ್ವಾದಾಶು ವ್ಯಾಪಾದಯತಿ| ವಿಕಾಷಿ ತ್ವಾನ್ಮರ್ಮಚ್ಛೇದೇನ ಮತಿಂ ವ್ಯಾಮೋಹಯತಿ| ಲಾಘವಾದ್ದುರ್ನಿರ್ಹರಮವ್ಯಕ್ತ ರಸತ್ವಾಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಯತ್ನೇನಾನ್ನಾನಿ ವಿಷತೋ ರಕ್ಷೇದಿತ್ಯುಕ್ತಮ್| ಅಪಾ ಕಿತ್ವಾತ್ ಜರಾಂ ನೋ ಯಾತಿ| ತೇನಾಭ್ಯವಹೃತಮವಶ್ಯಂ ಮಾರಯತಿ| ಮನ್ತ್ರೌಷಧಬಲೇನ ಚೋಪಶಮಿತಮಪಿ, ಪ್ರತ್ಯಯಮಾಸಾದ್ಯಪುನಃ ಪ್ರಕು ಪ್ಯತೀತಿ||೯||
द्विविधमपि चैतद्विषं तीक्ष्णोष्णरूक्षविशदसूक्ष्मव्यवा य्याशुकारिविकाषिलघ्वव्यक्तरसत्वैर्दशभिर्गुणैर्युक्तम पाकि च| तत्र तैक्ष्ण्यौष्ण्यात् पित्तं रक्तञ्च प्रकोपयति| रौक्ष्या द्वायुम्| वैशद्यादसक्तवेगं प्रसरति| सौक्ष्म्याद्व्यवायि त्वाच्च दोषधातुमलादीन् समस्तान् शरीरावयवाननु प्रविशति| आशुकारित्वादाशु व्यापादयति| विकाषि त्वान्मर्मच्छेदेन मतिं व्यामोहयति| लाघवाद्दुर्निर्हरमव्यक्त रसत्वाच्छ्लेष्मप्रयत्नेनान्नानि विषतो रक्षेदित्युक्तम्| अपा कित्वात् जरां नो याति| तेनाभ्यवहृतमवश्यं मारयति| मन्त्रौषधबलेन चोपशमितमपि, प्रत्ययमासाद्यपुनः प्रकु प्यतीति||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasya kRutrimAkRutrimau bhedau (10) · Śloka 10
ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಸ್ಥಾವರಂ ಜಙ್ಗಮಂ ಚೇತಿ ವಿಷಂ ಪ್ರೋಕ್ತಮಕೃತ್ರಿಮಮ್| ಕೃತ್ರಿಮಂ ಗರಸಂಜ್ಞಂ ತು ಕ್ರಿಯತೇ ವಿವಿಧೌಷಧೈಃ| ಹನ್ತಿ ಯೋಗವಶೇನಾಶು ಚಿರಾಚ್ಚಿರತರಾಚ್ಚ ತತ್| ಶೋಫಪಾಣ್ಡೂದರೋನ್ಮಾದದುರ್ನಾಮಾದೀನ್ ಕರೋತಿ ವಾ||೧೦||
भवति चात्र- स्थावरं जङ्गमं चेति विषं प्रोक्तमकृत्रिमम्| कृत्रिमं गरसंज्ञं तु क्रियते विविधौषधैः| हन्ति योगवशेनाशु चिराच्चिरतराच्च तत्| शोफपाण्डूदरोन्माददुर्नामादीन् करोति वा||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasya prANaharatvam (11) · Śloka 11
ಅಪಿ ಚೈತದ್ವಿಷಂ ಸರ್ವಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಾದ್ಯೈರನ್ವಿತಂ ಗುಣೈಃ| ವಾತಪಿತ್ತೋತ್ತರಂ ನೃಣಾಂ ಸದ್ಯೋ ಹರತಿ ಜೀವಿತಮ್||೧೧||
अपि चैतद्विषं सर्वं तीक्ष्णाद्यैरन्वितं गुणैः| वातपित्तोत्तरं नृणां सद्यो हरति जीवितम्||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasya prANaharaNe kramaH (12) · Śloka 12
ವಿಷಂ ಹಿ ದೇಹಂ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಪ್ರಾಗ್ದೂಷಯತಿ ಶೋಣಿತಮ್| ಕಫಪಿತ್ತಾನಿಲಾಂಶ್ಚಾನು ಸಮದೋಷಂ ಸಹಾಶಯಾನ್| ತತೋ ಹೃದಯಮಾಸ್ಥಾಯ ದೇಹೋಚ್ಛೇದಾಯ ಕಲ್ಪತೇ| ಶರೀರೇ ದೂಷಿತೇ ರಕ್ತೇ ಸರ್ವಂ ಚಿಮಿಚಿಮಾಯತೇ| ಕೋಠಃ ಸಮಣ್ಡಲಃ ಸ್ವೇದೋ ರೋಮಹರ್ಷಶ್ಚ ಜಾಯತೇ| ಕ್ಷುದ್ರಕೀಟಾ ಇವಾಙ್ಗೇಷು ವಿಸರ್ಪನ್ತೀತಿ ಮನ್ಯತೇ| ವಿನಾಮಯತಿ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಜೃಮ್ಭತೇ ಶಿಶಿರಪ್ರಿಯಃ| ವ್ಯಾಪಿನಸ್ತಸ್ಯ ದುಷ್ಟಸ್ಯ ದ್ರುತಸ್ಯ ವಿಷತೇಜಸಾ| ವಾತಾದಯೋ ವಶಂ ಯಾನ್ತಿ ಬಲಿನೋಽಪ್ಯಬಲಾ ಇವ||೧೨||
विषं हि देहं सम्प्राप्य प्राग्दूषयति शोणितम्| कफपित्तानिलांश्चानु समदोषं सहाशयान्| ततो हृदयमास्थाय देहोच्छेदाय कल्पते| शरीरे दूषिते रक्ते सर्वं चिमिचिमायते| कोठः समण्डलः स्वेदो रोमहर्षश्च जायते| क्षुद्रकीटा इवाङ्गेषु विसर्पन्तीति मन्यते| विनामयति गात्राणि जृम्भते शिशिरप्रियः| व्यापिनस्तस्य दुष्टस्य द्रुतस्य विषतेजसा| वातादयो वशं यान्ति बलिनोऽप्यबला इव||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana doShAshayAnusAraM viShaprabhAvaH (13) · Śloka 13
ವಿಷಂ ಯದ್ದೋಷಭೂಯಿಷ್ಠಂ ತಂ ದೋಷಂ ಪ್ರಾಕ್ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ| ಆಶಯೇ ಯಸ್ಯ ಯಸ್ಯೈವ ತತಸ್ತದವತಿಷ್ಠತೇ| ತಜ್ಜಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್ ಕುರುತೇ ಯಾನ್ ಸರ್ವೈಷೂಪದೇಕ್ಷ್ಯತಿ| ವಾತಾಶಯಸ್ಥಂ ಕುರುತೇ ತಥಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಮಯಾನಪಿ| ಪಿತ್ತಶ್ಲೇಷ್ಮಾಶಯಗತಂ ತದ್ವತ್ಪಿತ್ತಕಫೋದ್ಭವಾನ್| ತತ್ರಾಪಿ ಚೋತ್ತಮಾಙ್ಗಸ್ಥೇ ಸಕೋಠಂ ಶೂಯತೇ ಶಿರಃ| ವಿಶೇಷಾದಕ್ಷಿಕೂಟೌಷ್ಠನಾಸಾಸ್ಯಂ ಹೃಷ್ಟದನ್ತತಾ| ತಾಲುಶೋಷೋ ರುಜಾ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ವಕ್ತ್ರೇ ಚಿಮಿಚಿಮಾಯನಮ್| ಅರ್ಥೇಷು ಚಕ್ಷುರಾದೀನಾಮಪ್ರವೃತ್ತಿರ್ಹನುಗ್ರಹಃ| ಇತ್ಯನ್ಯತ್ರಾಪಿ ಚ ವಿಷಂ ಸ್ಥಿತಮಙ್ಗೇಽಭಿಲಕ್ಷಯೇತ್| ವ್ಯಾಪ್ಯೈವಂ ಸಕಲಂ ದೇಹಮುಪರುಧ್ಯ ಚ ವಾಹಿನೀಃ| ವಿಷಂ ವಿಷಮಿವ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಪ್ರಾಣಾನಸ್ಯ ನಿರಸ್ಯತಿ||೧೩||
विषं यद्दोषभूयिष्ठं तं दोषं प्राक् प्रपद्यते| आशये यस्य यस्यैव ततस्तदवतिष्ठते| तज्जान् विकारान् कुरुते यान् सर्वैषूपदेक्ष्यति| वाताशयस्थं कुरुते तथा श्लेष्मामयानपि| पित्तश्लेष्माशयगतं तद्वत्पित्तकफोद्भवान्| तत्रापि चोत्तमाङ्गस्थे सकोठं शूयते शिरः| विशेषादक्षिकूटौष्ठनासास्यं हृष्टदन्तता| तालुशोषो रुजा मूर्ध्नि वक्त्रे चिमिचिमायनम्| अर्थेषु चक्षुरादीनामप्रवृत्तिर्हनुग्रहः| इत्यन्यत्रापि च विषं स्थितमङ्गेऽभिलक्षयेत्| व्याप्यैवं सकलं देहमुपरुध्य च वाहिनीः| विषं विषमिव क्षिप्रं प्राणानस्य निरस्यति||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShajagdhAdimAMsaprabhAvaH (14) · Śloka 14
ಪೀತಂ ಮೃತಸ್ಯ ಹೃದಯೇ ಜಗ್ಧದಿಗ್ಧಾಭಿವಿದ್ಧಯೋಃ| ದಂಶೇ ತಿಷ್ಠತಿ ಭೂಯಿಷ್ಠಂ ಸರ್ವತಃ ಪಿಣ್ಡಿತಂ ವಿಷಮ್| ನಾದ್ಯಾದತೋ ವಿಶೇಷೇಣ ತೇಷಾಂ ಮಾಂಸಂ ತದಾಶ್ರಯಮ್| ಯಥಾಸ್ವಂ ಭಕ್ಷಿತೇ ಪೀಡಾ ಯಥಾಸ್ವಂ ಚ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮಃ||೧೪||
पीतं मृतस्य हृदये जग्धदिग्धाभिविद्धयोः| दंशे तिष्ठति भूयिष्ठं सर्वतः पिण्डितं विषम्| नाद्यादतो विशेषेण तेषां मांसं तदाश्रयम्| यथास्वं भक्षिते पीडा यथास्वं च क्रियाक्रमः||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShavegeShu matadvayam (15) · Śloka 15
ಸಪ್ತವೇಗಾನ್ ವಿಷಸ್ಯಾಹುರಷ್ಟಾವಿತಿ ಪುನರ್ವಸುಃ||೧೫||
सप्तवेगान् विषस्याहुरष्टाविति पुनर्वसुः||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShavegAnAM lakShaNAni (16) · Śloka 16
ದುಷ್ಯತಿ ಪ್ರಥಮೇ ವೇಗೇ ರಸಶ್ಛರ್ದ್ದಿಪ್ರಸೇಕಕೃತ್| ದ್ವಿತೀಯಽಸ್ರಂ ಚಿಮಿಚಿಮಾಜೃಮ್ಭಾವೇಪಥುಕಾರಿ ತತ್| ತೃತೀಯೇ ಪಿಶಿತಂ ಕಣ್ಡೂಕೋಠಮಣ್ಡಲಶೋಫದಮ್| ದೋಷಾಶ್ಚತುರ್ಥೇ ತೇಷು ಸ್ಯುರ್ಯಥಾಯಮುಪದ್ರವಾಃ| ಪಞ್ಚಮೇ ದರ್ಶನಭ್ರಾನ್ತಿಃ ಷಷ್ಠೇ ಹಿಧ್ಮಾ ಸಮುದ್ಭವಃ| ಸಪ್ತಮೇ ಸ್ಕನ್ಧಭಙ್ಗೋಽಸ್ಯ ಜಾಯತೇ ಮೃತ್ಯುರಷ್ಟಮೇ||೧೬||
दुष्यति प्रथमे वेगे रसश्छर्द्दिप्रसेककृत्| द्वितीयऽस्रं चिमिचिमाजृम्भावेपथुकारि तत्| तृतीये पिशितं कण्डूकोठमण्डलशोफदम्| दोषाश्चतुर्थे तेषु स्युर्यथायमुपद्रवाः| पञ्चमे दर्शनभ्रान्तिः षष्ठे हिध्मा समुद्भवः| सप्तमे स्कन्धभङ्गोऽस्य जायते मृत्युरष्टमे||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nagnajitasya matam (17) · Śloka 17
ದುಷ್ಯತಿ ಪ್ರಥಮೇ ರಕ್ತಂ ದ್ವಿತೀಯೇ ಶ್ವಯಥೂದ್ಭವಃ| ತೃತೀಯೇಽಙ್ಗೇ ಚಿಮಿಚಿಮಾ ಚತುರ್ಥೇ ಜ್ವರಮೂರ್ಚ್ಛನಾ| ಪಞ್ಚಮೇ ಪಾಣ್ಡುಜಿಹ್ವಾಸ್ಯಶೋಷಃ ಷಷ್ಠೇ ಹೃದಿ ವ್ಯಥಾ| ಸಪ್ತಮೇ ಮರಣಂ ವೇಗ ಇತಿ ನಗ್ನಜಿತೋ ಮತಮ್||೧೭||
दुष्यति प्रथमे रक्तं द्वितीये श्वयथूद्भवः| तृतीयेऽङ्गे चिमिचिमा चतुर्थे ज्वरमूर्च्छना| पञ्चमे पाण्डुजिह्वास्यशोषः षष्ठे हृदि व्यथा| सप्तमे मरणं वेग इति नग्नजितो मतम्||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana videhapatimatam (18) · Śloka 18
ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಹೃದಿ ಪರಂ ಪೀಡಾ ಶಿರೋರುಗಪತನ್ತ್ರಕಃ| ಹಿಧ್ಮಾ ಚ ದಾರುಣೋ ಮರ್ಮಚ್ಛೇದೋ ಜೀವಿತಸಂಶಯಃ| ಸಪ್ತೇತಿ ವೇಗಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾದ್ಯಾಃ ವಿದೇಹಪತಿನಾ ಸ್ಮೃತಃ||೧೮||
मूर्च्छा हृदि परं पीडा शिरोरुगपतन्त्रकः| हिध्मा च दारुणो मर्मच्छेदो जीवितसंशयः| सप्तेति वेगा मूर्च्छाद्याः विदेहपतिना स्मृतः||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AlambAyanamatam (19) · Śloka 19
ರಕ್ತಮಾಂಸವಸಾಸ್ನಾಯು ತಥಾಸ್ಥ್ಯಾದ್ಯಾಸ್ರಯಃ ಕ್ರಮಾತ್| ಆಶ್ರಯಾಃ ಸಪ್ತ ಸಪ್ತಾನಾಮಿತ್ಯಾಲಮ್ಬಾಯನೋಽಬ್ರವೀತ್||೧೯||
रक्तमांसवसास्नायु तथास्थ्याद्यास्रयः क्रमात्| आश्रयाः सप्त सप्तानामित्यालम्बायनोऽब्रवीत्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhanvantarimatam (20) · Śloka 20
ವೇಗಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಸ್ತದ್ವತ್ ಸರ್ಪದಷ್ಟಸ್ಯ ಮನ್ಯತೇ| ಸ್ನಾವವರ್ಜನ್ತು ತತ್ಸ್ಥಾನೇ ದೋಷಾನಿಚ್ಛತಿ ಕೋಷ್ಠಗಾನ್||೨೦||
वेगान् धन्वन्तरिस्तद्वत् सर्पदष्टस्य मन्यते| स्नाववर्जन्तु तत्स्थाने दोषानिच्छति कोष्ठगान्||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShavegavyAkhyA (21) · Śloka 21
ಧಾತ್ವನ್ತರೇಷು ಯಾಃ ಸಪ್ತ ಕಲಾಃ ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ| ಅತೀತ್ಯ ತಾಸಾಮೇಕೈಕಾಂ ವೇಗಂ ಪ್ರಕುರುತೇ ವಿಷಮ್||೨೧||
धात्वन्तरेषु याः सप्त कलाः पूर्वं प्रकीर्त्तिताः| अतीत्य तासामेकैकां वेगं प्रकुरुते विषम्||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vegAntarakAlaH (23) · Śloka 23
ತತ್ಕಾಲಕಲ್ಪಂ ಕಾಲೇನ ಕಲಾಮಭ್ಯೇತಿ ಯಾವತಾ| ಊಹ್ಯಮಾನಂ ಸಮೀರೇಣ ತಾವದ್ವೇಗಾನ್ತರಂ ಸ್ಮೃತಮ್||೨೩||
तत्कालकल्पं कालेन कलामभ्येति यावता| ऊह्यमानं समीरेण तावद्वेगान्तरं स्मृतम्||२३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShIviSham (24) · Śloka 24
ಜೀರ್ಣಂ ವಿಷಘ್ನೌಷಧಿಭಿರ್ಹಂ ವಾ ದವಾಗ್ನಿವಾತಾತಪಶೋಷಿತಂ ವಾ| ಸ್ವಭಾವತೋ ವಾ ನ ಗುಣೈಃ ಸುಯುಕ್ತಂ ದೂಷೀವಿಷಾಖ್ಯಾಂ ವಿಷಮಭ್ಯುಪೈತಿ||೨೪||
जीर्णं विषग़्नौषधिभिर्हं वा दवाग्निवातातपशोषितं वा| स्वभावतो वा न गुणैः सुयुक्तं दूषीविषाख़्यां विषमभ्युपैति||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShIviShasyAvibhAvyAtA (25) · Śloka 25
ವೀರ್ಯಾಲ್ಪಭಾವಾದವಿಭಾವ್ಯಮೇತತ್ ಕಫಾವೃತಂ ವರ್ಷಗಣಾನುಬನ್ಧಿ||೨೫||
वीर्याल्पभावादविभाव्यमेतत् कफावृतं वर्षगणानुबन्धि||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShIviShalakShaNAni (26) · Śloka 26
ತೇನಾರ್ದಿತೋ ಭಿನ್ನಪುರೀಷವರ್ಣೋ ದುಷ್ಟಾಸ್ರರೋಗೀ ತೃಡರೋಚಕಾರ್ತ್ತಃ| ಮೂರ್ಚ್ಛನ್ ವಮನ್ ಗದ್ಗದವಾಗ್ವಿಮುಹ್ಯನ್ ಭವೇಚ್ಚ ದೂಷ್ಯೋದರಲಿಙ್ಗಜುಷ್ಟಃ||೨೬||
तेनार्दितो भिन्नपुरीषवर्णो दुष्टास्ररोगी तृडरोचकार्त्तः| मूर्च्छन् वमन् गद्गदवाग्विमुह्यन् भवेच्च दूष्योदरलिङ्गजुष्टः||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AshayAdyanusAraM prabhAvaH (27) · Śloka 27
ಆಮಾಶಯಸ್ಥೇ ಕಫವಾತರೋಗೀ ಪಿತ್ತಶಯಸ್ಥೇಽನಿಲಪಿತ್ತರೋಗೀ| ಭವೇನ್ನರೋ ಧ್ವಸ್ತಶಿರೋರುಹಾಙ್ಗೋ ವಿಲೂನಪಕ್ಷಃ ಸ ಯಥಾ ವಿಹಙ್ಗಃ| ಸ್ಥಿತಂ ರಸಾದಿಷ್ವಥವಾ ವಿಚಿತ್ರಾನ್ ಕರೋತಿ ಧಾತುಪ್ರಭವಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್||೨೭||
आमाशयस्थे कफवातरोगी पित्तशयस्थेऽनिलपित्तरोगी| भवेन्नरो ध्वस्तशिरोरुहाङ्गो विलूनपक्षः स यथा विहङ्गः| स्थितं रसादिष्वथवा विचित्रान् करोति धातुप्रभवान् विकारान्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShIviShasyAnvarthatA (28) · Śloka 28
ಪ್ರಾಗ್ವಾತಾಜೀರ್ಣಶೀತಾಭ್ರದಿವಾಸ್ವಪ್ನಾಹಿತಾಶನೈಃ| ದುಷ್ಟಂ ದೂಷಯತೇ ಧಾತೂನತೋ ದೂಷೀವಿಷಂ ಸ್ಮೃತಮ್||೨೮||
प्राग्वाताजीर्णशीताभ्रदिवास्वप्नाहिताशनैः| दुष्टं दूषयते धातूनतो दूषीविषं स्मृतम्||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthAvaraviShavegAnAM lakShaNAni prathamavege lakShaNAni (29) · Śloka 29
ಸ್ಥಾವರಸ್ಯೋಪಯುಕ್ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವೇ ವೇಗೇಽಥ ಜಾಯತೇ| ಜಿಹ್ವಾಯಾಃ ಶ್ಯಾವತಾ ಸ್ತಮ್ಭೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ತ್ರಾಸಃ ಕ್ಲಮೋ ವಮಿಃ||೨೯||
स्थावरस्योपयुक्तस्य पूर्वे वेगेऽथ जायते| जिह्वायाः श्यावता स्तम्भो मूर्च्छा त्रासः क्लमो वमिः||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyavege lakShaNAni (30) · Śloka 30
ದ್ವಿತೀಯೇ ವೇಪಥುಃ ಸ್ವೇದೋ ದಾಹಃ ಕಣ್ಠೇ ಚ ವೇದನಾಃ| ವಿಷಂ ಚಾಮಾಶಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಕುರುತೇ ಹೃದಿ ವೇದನಾಮ್||೩೦||
द्वितीये वेपथुः स्वेदो दाहः कण्ठे च वेदनाः| विषं चामाशयं प्राप्तं कुरुते हृदि वेदनाम्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyavege lakShaNAni (31) · Śloka 31
ತಾಲುಶೋಷಸ್ತೃತೀಯೇ ತು ಶೂಲಂ ಚಾಮಾಶಯೇ ಭೃಶಮ್| ದುರ್ಬಲೇ ಹರತಿ ಶೂನೇ ಜಾಯೇತೇ ಚಾಸ್ಯ ಲೋಚನೇ||೩೧||
तालुशोषस्तृतीये तु शूलं चामाशये भृशम्| दुर्बले हरति शूने जायेते चास्य लोचने||३१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthavege lakShaNAni (32) · Śloka 32
ಪಕ್ವಾಶಯಗತೇ ತೋದಹಿಧ್ಮಾಕಾಸಾನ್ತ್ರಕೂಜನಮ್| ಚತುರ್ಥೇ ಜಾಯತೇ ವೇಗೇ ಶಿರಸಶ್ಚಾತಿಗೌರವಮ್||೩೨||
पक्वाशयगते तोदहिध्माकासान्त्रकूजनम्| चतुर्थे जायते वेगे शिरसश्चातिगौरवम्||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamavege lakShaNAni (33) · Śloka 33
ಕಫಪ್ರಸೇಕೋ ವೈವರ್ಣ್ಯ ಪರ್ವಭೇದಶ್ಚ ಪಞ್ಚಮೇ| ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೋಪಶ್ಚ ಪಕ್ವಾಧಾನೇ ಚ ವೇದನಾ||೩೩||
कफप्रसेको वैवर्ण्य पर्वभेदश्च पञ्चमे| सर्वदोषप्रकोपश्च पक्वाधाने च वेदना||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThavege lakShaNAni (34) · Śloka 34
ಷಷ್ಠೇ ಸಂಜ್ಞಾಪ್ರಣಾಶಶ್ಚ ಸುಭೃಶಂ ಚಾತಿಸಾರ್ಯತೇ||೩೪||
षष्ठे संज्ञाप्रणाशश्च सुभृशं चातिसार्यते||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamavege lakShaNAni (35) · Śloka 35
ಸ್ಕನ್ಧಪೃಷ್ಠಕಟೀಭಙ್ಗೋ ಭವೇನ್ಮೃತ್ಯುಶ್ಚ ಸಪ್ತಮೇ||೩೫||
स्कन्धपृष्ठकटीभङ्गो भवेन्मृत्युश्च सप्तमे||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sthAvaraviShavegAnAM cikitsA prathamaviShavege cikitsA (36) · Śloka 36
ಪ್ರಥಮೇ ವಿಷವೇಗೇಽಥ ವಾನ್ತಂ ಶೀತಾಮ್ಬುಸೇಚಿತಮ್| ಸರ್ಪಿರ್ಮಧುಭ್ಯಾಂ ಸಂಯುಕ್ತಮಗದಂ ಪಾಯಯೇದ್ ದ್ರುತಮ್||೩೬||
प्रथमे विषवेगेऽथ वान्तं शीताम्बुसेचितम्| सर्पिर्मधुभ्यां संयुक्तमगदं पाययेद् द्रुतम्||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvitIyavege cikitsA (37) · Śloka 37
ದ್ವಿತೀಯೇ ಪೂರ್ವವದ್ವಾನ್ತಂ ವಿರಿಕ್ತಂ ಚಾನು ಪಾಯಯೇತ್||೩೭||
द्वितीये पूर्ववद्वान्तं विरिक्तं चानु पाययेत्||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tRutIyavege cikitsA (38) · Śloka 38
ತೃತೀಯೇಽಗದಪಾನಂ ಚ ಹಿತಂ ನಸ್ಯಂ ತಥಾಽಞ್ಜನಮ್||೩೮||
तृतीयेऽगदपानं च हितं नस्यं तथाऽञ्जनम्||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana caturthavege cikitsA (39) · Śloka 39
ಚತುರ್ಥೇ ಸ್ನೇಹಸಂಯುಕ್ತಮಗದಂ ಪ್ರತಿಭೋಜಯೇತ್||೩೯||
चतुर्थे स्नेहसंयुक्तमगदं प्रतिभोजयेत्||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pa~jcamavege cikitsA (40) · Śloka 40
ಪಞ್ಚಮೇ ಮಧುಕಕ್ವಾಥಮಾಕ್ಷಿಕಾಭ್ಯಾಂ ಯುತಂ ಹಿತಮ್||೪೦||
पञ्चमे मधुकक्वाथमाक्षिकाभ्यां युतं हितम्||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ShaShThavege cikitsA (41) · Śloka 41
ಷಷ್ಠೇಽತಿಸಾರವತ್ ಸಿದ್ಧಿಃ..........................||೪೧||
षष्ठेऽतिसारवत् सिद्धिः..........................||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana saptamavege cikitsA (42) · Śloka 42
..............................ಅವಪೀಡಸ್ತು ಸಪ್ತಮೇ| ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಕಾಕಪದಂ ಕೃತ್ವಾ ಸಾಸೃಗ್ವಾ ಪಿಶಿತಂ ಕ್ಷಿಪೇತ್||೪೨||
..............................अवपीडस्तु सप्तमे| मूर्ध्नि काकपदं कृत्वा सासृग्वा पिशितं क्षिपेत्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShaghnI yavAgUH (43) · Śloka 43
ಕೋಶಾತಕ್ಯಗ್ನಿಕಃ ಪಾಠಾ ಸೂರ್ಯವಲ್ಲ್ಯಮೃತಾಭಯಾಃ| ಶೇಲುಃ ಶಿರೀಷಃ ಕಿಣಿಹೀ ಹರಿದ್ರೇ ಕ್ಷುದ್ರಸಾಹ್ವಯಾ| ಪುನರ್ನವೇ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ಬೃಹತ್ಯೌ ಶಾರಿವೇ ಬಲೇ| ಏಷಾಂ ಯವಾಗೂಂ ನಿರ್ಯೂಹೇ ಶೀತಾಂ ಸಘೃತಮಾಕ್ಷಿಕಾಮ್| ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ವೇಗಾನ್ತರೇ ಸರ್ವವಿಷಘ್ನೀಂ ಕೃತಕರ್ಮಣಃ||೪೩||
कोशातक्यग्निकः पाठा सूर्यवल्ल्यमृताभयाः| शेलुः शिरीषः किणिही हरिद्रे क्षुद्रसाह्वया| पुनर्नवे त्रिकटुकं बृहत्यौ शारिवे बले| एषां यवागूं निर्यूहे शीतां सघृतमाक्षिकाम्| युञ्ज्याद्वेगान्तरे सर्वविषघ्नीं कृतकर्मणः||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aparA yavAgUH (44) · Śloka 44
ತದ್ವನ್ಮಧೂಕಮಧುಕಪದ್ಮಕೇಸರಚನ್ದನೈಃ||೪೪||
तद्वन्मधूकमधुकपद्मकेसरचन्दनैः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agadAnAM prayogaH (45) · Śloka 45
ಅಗದಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯತೇ ಚಾತಃ ಸಿದ್ಧಾನ್ ಪೂರ್ವರ್ಷಿನಿರ್ಮಿತಾನ್| ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ವಾವಸ್ಥೇಷು ಯೇ ವಿಷೇಷು ಪರಂ ಹಿತಾಃ||೪೫||
अगदान् वक्ष्यते चातः सिद्धान् पूर्वर्षिनिर्मितान्| सर्वेषु सर्वावस्थेषु ये विषेषु परं हिताः||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sa~jjIvano agadaH (46) · Śloka 46
ಚನ್ದನಂ ಕುಙ್ಕುಮಂ ಕುಷ್ಠಂ ಕಾಙ್ಕ್ಷೀ ಲಾಕ್ಷಾ ಪ್ರಿಯಙ್ಗವಃ| ಮುಸ್ತಸ್ಥೌಣೇಯಶೈಲೇಯರೋಚನಾ ಮದನಪ್ಲವಮ್| ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕವಿಡಙ್ಗೈಲಾ ವಿಶಾಲಾಲಮನಶ್ಶಿಲಾಃ| ಸುರಸಪ್ರಸವಸ್ಪೃಕ್ಕಾ ರಜನೀದ್ವಯವಾಲಕಮ್| ಹಿಙ್ಗುಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾಃ ಪದ್ಮಚಾರಿಣೀ ಪದ್ಮಕೇಸರಮ್| ಜಾತ್ಯಾಃ ಪುಷ್ಪಂ ಪ್ರವಾಲಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಮರ್ಕಶಿರೀಷಯೋಃ| ದ್ವಿರೋಧ್ರಬೃಹತೀ ಕೌನ್ತೀ ಮಧುಕಂ ಗನ್ಧನಾಕುಲೀ| ಮುದ್ಗಪರ್ಣೀ ಕಣಾ ಶ್ಯಾಮಾ ಧ್ಯಾಮಕಂ ನಲದಂ ನತಮ್| ಸಿನ್ದುವಾರಕಶಕ್ಯಾಕದೇವದಾರುಮಯೂರಕಮ್| ಪುಷ್ಯೇ ಸಮಾಹೃತೈಃ ಪಿಷ್ಟೈರ್ಯೋಜ್ಯಸ್ತೈರಗದೋತ್ತಮಃ| ಸಞ್ಜೀವನಃ ಪ್ರಾಗಮೃತಾದ್ವಿಹಿತೋಽಯಂ ಸ್ವಯಮ್ಭುವಾ| ಪಾನನಸ್ಯಞ್ಜನಾಘ್ರಾಣಧೂಮಾಲೇಪನಧಾರಣೈಃ| ಜೀವನೋ ವಿಷಸುಪ್ತಾನಾಂ ರಾಜದ್ವಾರೇ ಜಯಾವಹಃ| ಧನ್ಯೋ ಧಾನ್ಯಧನಾಯುಃಶ್ರೀಕ್ಷೇಮಪುಷ್ಟಿಸುಖಪ್ರದಃ| ಗೃಹೇ ಸ್ಥಿತೋ ವಿಷಾಲಕ್ಷ್ಮೀಮನ್ತ್ರಜ್ವರಗರಗ್ರಹಾನ್| ಕೃತ್ಯಾಕಾರ್ಮಣಕಾಖೋರ್ದವ್ಯಾಲಜನ್ತುಸರೀಸೃಪಾನ್| ಸ್ವಪ್ನೋಪಘಾತದುಃ ಸ್ವಪ್ನತೋಯಾಗ್ನಿರಿಪುತಸ್ಕರಾನ್| ನಿಹನ್ತ್ಯಕಾಲಮರಣಮಾರಕಾಶಾನಿವಿಗ್ರಹಾನ್||೪೬||
चन्दनं कुङ्कुमं कुष्ठं काङ्क्षी लाक्षा प्रियङ्गवः| मुस्तस्थौणेयशैलेयरोचना मदनप्लवम्| श्रीवेष्टकविडङ्गैला विशालालमनश्शिलाः| सुरसप्रसवस्पृक्का रजनीद्वयवालकम्| हिङ्गुसिद्धार्थकाः पद्मचारिणी पद्मकेसरम्| जात्याः पुष्पं प्रवालश्च पुष्पमर्कशिरीषयोः| द्विरोध्रबृहती कौन्ती मधुकं गन्धनाकुली| मुद्गपर्णी कणा श्यामा ध्यामकं नलदं नतम्| सिन्दुवारकशक्याकदेवदारुमयूरकम्| पुष्ये समाहृतैः पिष्टैर्योज्यस्तैरगदोत्तमः| सञ्जीवनः प्रागमृताद्विहितोऽयं स्वयम्भुवा| पाननस्यञ्जनाघ्राणधूमालेपनधारणैः| जीवनो विषसुप्तानां राजद्वारे जयावहः| धन्यो धान्यधनायुःश्रीक्षेमपुष्टिसुखप्रदः| गृहे स्थितो विषालक्ष्मीमन्त्रज्वरगरग्रहान्| कृत्याकार्मणकाखोर्दव्यालजन्तुसरीसृपान्| स्वप्नोपघातदुः स्वप्नतोयाग्निरिपुतस्करान्| निहन्त्यकालमरणमारकाशानिविग्रहान्||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yApano agadaH (47) · Śloka 47
ಚನ್ದನಂ ವಾಲಕಂ ಮುಸ್ತಂ ಧ್ಯಾಮಕಂ ಕಟುಕಾ ನತಮ್| ದಾಡಿಮಂ ಕುಙ್ಕುಮಂ ಶುಣ್ಠೀ ಕಪಿತ್ಥಂ ವತ್ಸಲಾಫಲಮ್| ಕರಞ್ಜಬೀಜಂ ಮರಿಚಮುತ್ಪಲಂ ಕಮಲಂ ದಲಮ್| ನಲಮೂಲಮಪಾಮಾರ್ಗಂ ಕರವೀರಕಮಞ್ಜನಮ್| ಲಾಕ್ಷಾಮಾಲತ್ಯಹಿಚ್ಛತ್ರ ನಾಗಪುಷ್ಪಾಮ್ಲವೇತಸಮ್| ವಿಷಾಲಾರೋಚನಾಶ್ಯಾಮಾ ಶಙ್ಖಪುಷ್ಪೀಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕಾ| ಅಜಾಜೀಸಾರಿವಾಕುಷ್ಠಮಜಮೋದಃ ಕುರಣ್ಡಕಃ| ವಯಸ್ಥಾ ಸಿನ್ದುವಾರೈಲಾ ಕಾಯಸ್ಥಾ ಚಾರಟೀ ವಚಾ| ಕರ್ಕಟೀ ಪೂತನಾ ಕೇಶೀ ಶ್ವೇತಾ ಚ ಗಿರಿಕರ್ಣಿಕಾ| ಗೋಲೋಮೀ ಸಿಂಹಲೋಮೀ ಚ ವರ್ಷಾಭುರ್ಗಜಪಿಪ್ಪಲೀ| ಅಗದೋ ಯಾಪನಾಖ್ಯೋಽಯಂ ಪೂರ್ವೇಣ ಸದೃಶೋ ಗುಣೈಃ||೪೭||
चन्दनं वालकं मुस्तं ध्यामकं कटुका नतम्| दाडिमं कुङ्कुमं शुण्ठी कपित्थं वत्सलाफलम्| करञ्जबीजं मरिचमुत्पलं कमलं दलम्| नलमूलमपामार्गं करवीरकमञ्जनम्| लाक्षामालत्यहिच्छत्र नागपुष्पाम्लवेतसम्| विषालारोचनाश्यामा शङ्खपुष्पीप्रियङ्गुका| अजाजीसारिवाकुष्ठमजमोदः कुरण्डकः| वयस्था सिन्दुवारैला कायस्था चारटी वचा| कर्कटी पूतना केशी श्वेता च गिरिकर्णिका| गोलोमी सिंहलोमी च वर्षाभुर्गजपिप्पली| अगदो यापनाख्योऽयं पूर्वेण सदृशो गुणैः||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sUryodayo agadaH (48) · Śloka 48
ಶ್ರೀವೇಷ್ಟಕಂ ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ ಕೋವಿದಾರಂ ಮನಶ್ಶಿಲಾಮ್| ಪಿಪ್ಪಲೀಂ ಪಾಟಲೀ ಪದ್ಮಾಂ ಶ್ವೇತಾಞ್ಚ ಗಿರಿಕರ್ಣಿಕಾಮ್| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಂ ಬೃಹತೀ ವಕ್ರಂ ಯಷ್ಟೀ ಮರಿಚಕೇಸರಮ್| ಫಲಿನೀಂ ಕಿಣಿಹೀಂ ಚೇತಿ ಗವಾಂ ಪಿತ್ತೇನ ಭಾವಯೇತ್| ಸೂರ್ಯೋದಯೋ ಹನ್ತಿ ವಿಷಂ ತಮಃ ಸೂರ್ಯೋದಯೋ ಯಥಾ||೪೮||
श्रीवेष्टकं हरिद्रे द्वे कोविदारं मनश्शिलाम्| पिप्पलीं पाटली पद्मां श्वेताञ्च गिरिकर्णिकाम्| मञ्जिष्ठां बृहती वक्रं यष्टी मरिचकेसरम्| फलिनीं किणिहीं चेति गवां पित्तेन भावयेत्| सूर्योदयो हन्ति विषं तमः सूर्योदयो यथा||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana apare agadAH (49) · Śloka 49
ನಿಮ್ಬಪತ್ರಂ ಗೃಹಾದ್ಧೂಮಂ ಫಾಣಿತಂ ಬೃಹತೀಫಲಮ್| ಗೋಪಿತ್ತಯುಕ್ತಮಗದಃ ಪರಮಂ ಮೃತಜೀವನಃ| ಗೋಪಿತ್ತಕುಷ್ಠಸುರಸಮಧುಕದ್ವಿನಿಶಂ ತಥಾ| ವಿಶಾಲಾರಜನೀಕುಷ್ಠಶ್ವಪಿತ್ತವ್ಯೋಷತುಮ್ಬರುಃ| ವಚಾಶಿರೀಷಪಞ್ಚಾಙ್ಗೀ ಮೃತಸಞ್ಜೀವನೋಽಗದಃ| ಪಞ್ಚಾಙ್ಗಾನಿ ಶಿರೀಷಸ್ಯ ಶ್ವಪಿತ್ತಞ್ಚ ವರೋಽಗದಃ| ಪ್ರಿಯಙ್ಗುತಗರಂ ಲಾಕ್ಷಾ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಮಧುಕಂ ಮಧು| ಹರಿದ್ರಾ ಚೇತ್ಯಯಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಕೌಟಲ್ಯದಯಿತೋಽಗದಃ| ವಿಸಂಜ್ಞಾನಾಂ ವಿಷೈರ್ಘೋರೈಃ ಪ್ರಹಾರೈರ್ನಷ್ಟಚೇತಸಾಮ್| ಉದ್ಬನ್ಧಾನಾಂ ಜಲೌಘೇ ಚ ಮೃತಾನಾಂ ಚೇತನಾವಹಃ| ಶಿರೀಷಫಲಕಾಕಾಣ್ಡಸುರಸಾಗ್ರಪುನರ್ನವೈಃ| ಕಕ್ಷ್ಯಾವಾಯಸಿಸಂಯುಕ್ತೈರಗದಃ ಪೂರ್ವವದ್ಗುಣೈಃ| ಕಟುಕಾಲಾಬುಮೂಲಾನಿ ಗವಾಂ ಪಿತ್ತೇನ ಕಲ್ಕಯೇತ್| ಬ್ರಾಹ್ಮೋ ಧಾರ್ಯೋಽಯಮಗದಃ ಸರ್ವಕರ್ಮಸು ಪೂಜಿತಃ| ಅಗಾರಧೂಮಸ್ತ್ರಿವೃತಾ ಗೋಪಿತ್ತಂ ತ್ರ್ಯೂಷಣಂ ವಚಾ| ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯೋಽಯಮಗದಃ ಸರ್ವರಕ್ಷೋ ವಿಷಾಪಹಃ| ಶ್ವೇತಪುಷ್ಕರತುಲ್ಯಾಂಶೈರ್ಜೀವನ್ತ್ಯಾ ಕುಸುಮೈಃ ಕೃತಃ| ರುಕ್ಮಪಿಟೋ ಮಣಿರ್ದ್ಧಾರ್ಯಶ್ಚಾಣಕ್ಯೇಷ್ಟೋ ವಿಷಾಪಹಃ| ಮಂಸೀತ್ವಕ್ಪತ್ರಸುರಸಮನೋಹ್ವಾ ಶೀತಕುಙ್ಕುಮಮ್| ನಿಶಾ ವ್ಯಾಘ್ರನಖಂ ಶುಣ್ಠೀ ದಶಾಙ್ಗೋಽಯಂ ವಿಷಾಪಹಃ| ಉತ್ಪಾತಗಣ್ಡಪಿಟಕಾದಿಗ್ಧವಿದ್ಧವಿಷಾಪಹಃ| ಉದುಮ್ಬರತ್ವಗ್ಜಮ್ಬ್ವಸ್ಥಿಮಧುಕೋತ್ಪಲಗೈರಿಕೈಃ| ಚನ್ದನೋಶೀರನಲದನಾಗಕೇಸರಪದ್ಮಕೈಃ| ವಿಶೇಷಾದ್ವಿಷವಿಸ್ಫೋಟವಿಸರ್ಪಜ್ವರದಾಹಹಾ| ಶಿರೀಷೋದುಮ್ಬರಪ್ಲಕ್ಷನ್ಯಗ್ರೋಧಾಶ್ವತ್ಥವಲ್ಕಲೈಃ| ಸಘೃತೋ ದಾಹತೃಷ್ಣಾಸ್ರವಿಷವೀಸರ್ಪಪಿತ್ತಹಾ| ಗಜಪಿಪ್ಪಲಿಕಾಸೀಸಕ್ಷಾರಯಷ್ಟೀಮಯೂರಕಮ್| ರಕ್ತಾ ನತಂ ವಚಾ ದನ್ತೀ ಶಿವಃ ಶಿವಕೃತೋಽಗದಃ| ಸುರಾಲಾಪಾವಕೀಸೋಮಾಭೋಗವತ್ಯಮೃತಾನತಮ್| ಆಢಕೀಕಿಣಿಹೀಸೋಮರಾಜೀ ಚೌಶನಸೋಽಗದಃ| ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕಾರ್ಕಕುಸುಮಂ ತಣ್ಡುಲೀಯೋ ಮಯೂರಕಃ| ಸುರಸಾಮಞ್ಜರೀ ಕಾಕಮಾಚೀ ಪಾನೇಽಗದೋ ವರಃ||೪೯||
निम्बपत्रं गृहाद्धूमं फाणितं बृहतीफलम्| गोपित्तयुक्तमगदः परमं मृतजीवनः| गोपित्तकुष्ठसुरसमधुकद्विनिशं तथा| विशालारजनीकुष्ठश्वपित्तव्योषतुम्बरुः| वचाशिरीषपञ्चाङ्गी मृतसञ्जीवनोऽगदः| पञ्चाङ्गानि शिरीषस्य श्वपित्तञ्च वरोऽगदः| प्रियङ्गुतगरं लाक्षा मञ्जिष्ठा मधुकं मधु| हरिद्रा चेत्ययं श्रेष्ठः कौटल्यदयितोऽगदः| विसंज्ञानां विषैर्घोरैः प्रहारैर्नष्टचेतसाम्| उद्बन्धानां जलौघे च मृतानां चेतनावहः| शिरीषफलकाकाण्डसुरसाग्रपुनर्नवैः| कक्ष्यावायसिसंयुक्तैरगदः पूर्ववद्गुणैः| कटुकालाबुमूलानि गवां पित्तेन कल्कयेत्| ब्राह्मो धार्योऽयमगदः सर्वकर्मसु पूजितः| अगारधूमस्त्रिवृता गोपित्तं त्र्यूषणं वचा| प्राजापत्योऽयमगदः सर्वरक्षो विषापहः| श्वेतपुष्करतुल्यांशैर्जीवन्त्या कुसुमैः कृतः| रुक्मपिटो मणिर्द्धार्यश्चाणक्येष्टो विषापहः| मंसीत्वक्पत्रसुरसमनोह्वा शीतकुङ्कुमम्| निशा व्याघ्रनखं शुण्ठी दशाङ्गोऽयं विषापहः| उत्पातगण्डपिटकादिग्धविद्धविषापहः| उदुम्बरत्वग्जम्ब्वस्थिमधुकोत्पलगैरिकैः| चन्दनोशीरनलदनागकेसरपद्मकैः| विशेषाद्विषविस्फोटविसर्पज्वरदाहहा| शिरीषोदुम्बरप्लक्षन्यग्रोधाश्वत्थवल्कलैः| सघृतो दाहतृष्णास्रविषवीसर्पपित्तहा| गजपिप्पलिकासीसक्षारयष्टीमयूरकम्| रक्ता नतं वचा दन्ती शिवः शिवकृतोऽगदः| सुरालापावकीसोमाभोगवत्यमृतानतम्| आढकीकिणिहीसोमराजी चौशनसोऽगदः| श्लेष्मातकार्ककुसुमं तण्डुलीयो मयूरकः| सुरसामञ्जरी काकमाची पानेऽगदो वरः||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dadhyAdikaM mUlaviShaghnam (50) · Śloka 50
ದಧ್ಯಾಜ್ಯಾಕ್ಷೌದ್ರಲವಣಂ ಪೀತಂ ಮೂಲವಿಷಾಪಹಮ್||೫೦||
दध्याज्याक्षौद्रलवणं पीतं मूलविषापहम्||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haridrAdiyogaH (51) · Śloka 51
ಹರಿದ್ರಾಸೈನ್ಧವಕ್ಷೌದ್ರಘೃತಂ ಸಂಸೃಜ್ಯ ಪಾಯಯೇತ್| ಆರ್ತ್ತಾನ್ ಮೂಲವಿಷೈರ್ಘೋರೈರ್ದಿಗ್ಧವಿದ್ಧಾನ್ ವಿಶೇಷತಃ||೫೧||
हरिद्रासैन्धवक्षौद्रघृतं संसृज्य पाययेत्| आर्त्तान् मूलविषैर्घोरैर्दिग्धविद्धान् विशेषतः||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nishAyAH antarbahiH prayogaH (52) · Śloka 52
ಹರಿದ್ರಾನ್ತರ್ಬಹಿಃ ಶಸ್ತಾ ವಿಷದೋಷಾತುರೇ ಪರಮ್||೫೨||
हरिद्रान्तर्बहिः शस्ता विषदोषातुरे परम्||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana nishAdya~jjanam (53) · Śloka 53
ನಿಶಾಶ್ವಮಾರಸುರಸಕರಞ್ಜವ್ಯೋಷದಾರುಭಿಃ| ಅಞ್ಜನಂ ಬಸ್ತ್ರಮೂತ್ರೇಣ ಪಿಷ್ಟೈರ್ನೇತ್ರೋಪರೋಧಜಿತ್||೫೩||
निशाश्वमारसुरसकरञ्जव्योषदारुभिः| अञ्जनं बस्त्रमूत्रेण पिष्टैर्नेत्रोपरोधजित्||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bIjapUrAdya~jjanam (54) · Śloka 54
ಕರ್ಣಾಕ್ಷಿನಾಸಿಕಾಕಣ್ಠಜಿಹ್ವಾರೋಗೇಷು ನಾವನಮ್| ಬೀಜಪೂರಾರ್ಯಬೃಹತೀಫಲಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತೀಕೃತಮ್||೫೪||
कर्णाक्षिनासिकाकण्ठजिह्वारोगेषु नावनम्| बीजपूरार्यबृहतीफलज्योतिष्मतीकृतम्||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana gandhahastI agadaH (55) · Śloka 55
ಶ್ವೇತ ವಚಾ ಹಿಙ್ವಮೃತಾ ಸುಗನ್ಧಾ ಕುಷ್ಠಸೈನ್ಧವಮ್| ಶಿರೀಷಪುಷ್ಪದ್ವಿನಿಶಾವ್ಯೋಷಟುಣ್ಟುಕಸರ್ಷಪಾಃ| ಕಪಿತ್ಥಮಧ್ಯಂ ಲಶುನಂ ಕರಞ್ಜೋ ವಂಶಲೇಖನಮ್| ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಗೋಬಸ್ತಮೂತ್ರೇಣ ತತ್ಪಿತ್ತೇನೈವ ಭಾವಯೇತ್| ದಿನಾನಿ ಸಪ್ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಾದ್ವಿನಿಹನ್ತಿ ತತೋಽಞ್ಜನಾತ್| ವಿಷಂ ಶಿರಸ್ಥಂ ಮೂರ್ದ್ಧಾರ್ತ್ತಿಜ್ವರಾಜೀರ್ಣಾವಿಷೂಚಿಕಾಃ| ಅಪಸ್ಮಾರಗ್ರಹೋನ್ಮಾದಪಾಣ್ಡುಮೇಹಮದಾತ್ಯಯಾನ್| ಶುಷ್ಕನೇತ್ರಾಮಯಶಿರೋರೋಗಪೈಲ್ಲಗಣಾರ್ಬುದಾನ್| ಕಾಚಾನ್ಧಕಾರಪಟಲಕಣ್ಡೂದೌರ್ಬಲ್ಯಪಕ್ಷ್ಮಣಃ| ಲೇಪಾತ್ ಪೀತಕ್ಷತಾಲೀಢದಷ್ಟದಿಘ್ದವಿಷಂ ಜಯೇತ್| ಶ್ವಿತ್ರಂ ಕೃಚ್ಛ್ರಾಣಿ ಕುಷ್ಠಾನಿ ದುಷ್ಟನಾಡೀಮಹಾವ್ರಣಾನ್| ಆನಾಹಾರ್ಶೋ ಗುದೇ ಲೇಪಾಲ್ಲಲಾಟೇ ದುಷ್ಟಪೀನಸಮ್| ಯೋನಿಲೇಪೇನ ನಾರೀಣಾಂ ಮೂಢಗರ್ಭಾನುಲೋಮನಃ| ಉನ್ಮೂಲಯತ್ಯೇಷ ವಿಷಂ ಗನ್ಧಹಸ್ತೀವ ಕಾನನಮ್||೫೫||
श्वेत वचा हिङ्वमृता सुगन्धा कुष्ठसैन्धवम्| शिरीषपुष्पद्विनिशाव्योषटुण्टुकसर्षपाः| कपित्थमध्यं लशुनं करञ्जो वंशलेखनम्| पिष्ट्वा गोबस्तमूत्रेण तत्पित्तेनैव भावयेत्| दिनानि सप्त व्यत्यासाद्विनिहन्ति ततोऽञ्जनात्| विषं शिरस्थं मूर्द्धार्त्तिज्वराजीर्णाविषूचिकाः| अपस्मारग्रहोन्मादपाण्डुमेहमदात्ययान्| शुष्कनेत्रामयशिरोरोगपैल्लगणार्बुदान्| काचान्धकारपटलकण्डूदौर्बल्यपक्ष्मणः| लेपात् पीतक्षतालीढदष्टदिघ्दविषं जयेत्| श्वित्रं कृच्छ्राणि कुष्ठानि दुष्टनाडीमहाव्रणान्| आनाहार्शो गुदे लेपाल्ललाटे दुष्टपीनसम्| योनिलेपेन नारीणां मूढगर्भानुलोमनः| उन्मूलयत्येष विषं गन्धहस्तीव काननम्||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajito~agadaH (56) · Śloka 56
ವಿಡಙ್ಗಪಾಠಾ ತ್ರಿಫಲಾಜಮೋದಾ ಹಿಙ್ಗ್ವಗ್ನಿವಕ್ರಂ ಲವಣಸ್ಯ ವರ್ಗಃ| ವ್ಯೋಷಾನ್ವಿತಂ ಸ್ಥಾವರಜಙ್ಗಮಾನಾಂ ಜೇತಾ ವಿಷಾಣಾಮಗದೋಽಜಿತಾಖ್ಯಃ||೫೬||
विडङ्गपाठा त्रिफलाजमोदा हिङ्ग्वग्निवक्रं लवणस्य वर्गः| व्योषान्वितं स्थावरजङ्गमानां जेता विषाणामगदोऽजिताख्यः||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bAlasUryo~agadaH (57) · Śloka 57
ಮನೋಹ್ವಾ ರೋಚನಾ ಚಣ್ಡಾ ತ್ವಗೇಲಾಸಿತಸರ್ಷಪೈಃ| ಸ್ಪೃಕ್ಕಾಹಿಙ್ಗುಲಕಾಶ್ಮೀರಕಾನ್ತಾಭಿಃ ಕಲ್ಕಿತೋಽಗದಃ| ವಿಷಘ್ನೋ ಬಾಲಸೂರ್ಯೋಽಯಂ ಶ್ರೀರಕ್ಷಾವಿಜಯರ್ದ್ಧಿದಃ||೫೭||
मनोह्वा रोचना चण्डा त्वगेलासितसर्षपैः| स्पृक्काहिङ्गुलकाश्मीरकान्ताभिः कल्कितोऽगदः| विषघ्नो बालसूर्योऽयं श्रीरक्षाविजयर्द्धिदः||५७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mAheshvaro yogaH (58) · Śloka 58
ಅಜಗನ್ಧಾ ಸಗೋಮೂತ್ರಾ ಗೃಹಧೂಮಃ ಸಗುಗ್ಗುಲುಃ| ಏಷ ಮಾಹೇಶ್ವರೋ ಯೋಗೋ ನ ಕ್ವಚಿತ್ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತೇ||೫೮||
अजगन्धा सगोमूत्रा गृहधूमः सगुग्गुलुः| एष माहेश्वरो योगो न क्वचित् प्रतिहन्यते||५८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana digdhaviddhalakShaNAni (59) · Śloka 59
ವಿಷದಿಗ್ಧೇನ ವಿದ್ಧಸ್ತು ಪ್ರತಾಮ್ಯತಿ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ| ವಿವರ್ಣಭಾವಂ ಭಜತೇ ವಿಷಾದಂ ಚಾಶು ಗಚ್ಛತಿ| ಕೀಟೈರಿವಾವೃತಂ ಚಾಸ್ಯ ಗಾತ್ರಂ ಚಿಮಿಚಿಮಾಯತೇ| ಶ್ರೋಣಿಪೃಷ್ಠಶಿರಃ ಸ್ಕನ್ಧಸನ್ಧಯಃ ಸ್ಯುಃ ಸವೇದನಾಃ| ಕೃಷ್ಣದುಷ್ಟಾಸ್ರವಿಸ್ರಾವೀ ತೃಣ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾಜ್ವರದಾಹವಾನ್| ದುಷ್ಟಿಕಾಲುಷ್ಯವಮಥುಶ್ವಾಸಕಾಸಕರಃ ಕ್ಷಣಾತ್| ಆರಕ್ತಪೀತಪರ್ಯನ್ತಃ ಶ್ಯಾವಮಧ್ಯೋಽತಿರುಗ್ವ್ರಣಃ| ಶೂಯತೇ ಪಚ್ಯತೇ ಸದ್ಯೋ ಗತ್ವಾ ಮಾಂಸಂ ಚ ಕೃಷ್ಣತಾಮ್| ಪ್ರಕ್ಲಿನ್ನಂ ಶೀರ್ಯತೇಽಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಸಪಿಚ್ಛಿಲಪರಿಸ್ರವಮ್||೫೯||
विषदिग्धेन विद्धस्तु प्रताम्यति मुहुर्मुहुः| विवर्णभावं भजते विषादं चाशु गच्छति| कीटैरिवावृतं चास्य गात्रं चिमिचिमायते| श्रोणिपृष्ठशिरः स्कन्धसन्धयः स्युः सवेदनाः| कृष्णदुष्टास्रविस्रावी तृण्मूर्च्छाज्वरदाहवान्| दुष्टिकालुष्यवमथुश्वासकासकरः क्षणात्| आरक्तपीतपर्यन्तः श्यावमध्योऽतिरुग्व्रणः| शूयते पच्यते सद्यो गत्वा मांसं च कृष्णताम्| प्रक्लिन्नं शीर्यतेऽभीक्ष्णं सपिच्छिलपरिस्रवम्||५९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana digdhaviddhacikitsA (60) · Śloka 60
ಕುರ್ಯಾದಮರ್ಮವಿದ್ಧಸ್ಯ ಹೃದಯಾವರಣಂ ದ್ರುತಮ್| ಶಲ್ಯಮಾಕೃಷ್ಯ ತಪ್ತೇನ ಲೋಹೇನಾನು ದಹೇದ್ ವ್ರಣಮ್| ಅಥವಾ ಮುಷ್ಕಕಶ್ವೇತಾಸೋಮತ್ವಕ್ತಾಮ್ರವಲ್ಲಿತಃ| ಶಿರೀಷಾದ್ಗೃಧ್ರನಖ್ಯಾಶ್ಚ ಕ್ಷಾರೇಣ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್| ಶುಕನಾಸಾಪ್ರತಿವಿಷಾವ್ಯಾಘ್ಱೀಮೂಲೈಶ್ಚ ಲೇಪಯೇತ್| ಪೀತದಷ್ಟಚಿಕಿತ್ಸಾಂ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ತಸ್ಯ ಯಥಾರ್ಹತಃ| ವ್ರಣೇ ತು ಪೂತಿಪಿಶಿತೇ ಕ್ರಿಯಾ ಪಿತ್ತವಿಸರ್ಪವತ್||೬೦||
कुर्यादमर्मविद्धस्य हृदयावरणं द्रुतम्| शल्यमाकृष्य तप्तेन लोहेनानु दहेद् व्रणम्| अथवा मुष्ककश्वेतासोमत्वक्ताम्रवल्लितः| शिरीषाद्गृध्रनख्याश्च क्षारेण प्रतिसारयेत्| शुकनासाप्रतिविषाव्याघ्ऱीमूलैश्च लेपयेत्| पीतदष्टचिकित्सां च कुर्यात्तस्य यथार्हतः| व्रणे तु पूतिपिशिते क्रिया पित्तविसर्पवत्||६०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garAkhyaM kRutrimaM viSham (61) · Śloka 61
ಸೌಭಾಗ್ಯಾರ್ಥಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ಭರ್ತ್ರೇ ರಾಜ್ಞೇ ವಾರಾತಿಚೋದಿತಾಃ| ಗರಮಾಹಾರಸಮ್ಪೃಕ್ತಂ ಯಚ್ಛನ್ತ್ಯಾಸನ್ನವರ್ತಿನಃ||೬೧||
सौभाग्यार्थं स्त्रियो भर्त्रे राज्ञे वारातिचोदिताः| गरमाहारसम्पृक्तं यच्छन्त्यासन्नवर्तिनः||६१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 'gara'nirvacanam (62) · Śloka 62
ನಾನಾಪ್ರಾಣ್ಯಙ್ಗಶಮಲವಿರುದ್ಧೌಷಧಿಭಸ್ಮನಾಮ್| ವಿಷಾಣಾಞ್ಚಾಲ್ಪವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಯೋಗೋ ಗರ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ||೬೨||
नानाप्राण्यङ्गशमलविरुद्धौषधिभस्मनाम्| विषाणाञ्चाल्पवीर्याणां योगो गर इति स्मृतः||६२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garaprayukte lakShaNAni (63) · Śloka 63
ತೇನ ಪಾಣ್ಡುಃ ಕೃಶೋಽಲ್ಪಾಘ್ನಿಃ ಕಾಸಶ್ವಾಸಜ್ವರಾರ್ದಿತಃ| ವಾಯುನಾ ಪ್ರತಿಲೋಮೇನ ಸ್ವಪ್ನಚಿನ್ತಾಪರಾಯಣಃ| ಮಹೋದರಯಕೃತ್ಪ್ಲೀಹೋ ದೀನವಾಗ್ದುರ್ಬಲೋಽಲಸಃ| ಶೋಫವಾನ್ ಸತತಾಧ್ಮಾತಃ ಶುಷ್ಕಪಾದಕರಃ ಕ್ಷಯೀ| ಪ್ರಾಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಶುಷ್ಕಾಂಶ್ಚ ವನಸ್ಪತಿಜಲಾಶಯಾನ್| ಮನ್ಯತೇ ಕೃಷ್ಣಮಾತ್ಮಾನಂ ಗೌರೋ ಗೌರಂ ಚ ಕಾಲಕಃ| ವಿಕರ್ಣನಾಸಾನಯನಂ ಪಶ್ಯೇತ್ತದ್ವಿಹತೇನ್ದ್ರಿಯಃ| ಏತೈರನ್ಯೈಶ್ಚ ಬಹುಭಿಃ ಕ್ಲಿಷ್ಟೋ ಘೋರೈರುಪದ್ರವೈಃ| ಗರಾರ್ತ್ತೋ ನಾಶಮಾಪ್ನೋತಿ ಕಶ್ಚಿತ್ಸದ್ಯೋಽಚಿಕಿತ್ಸಿತಃ||೬೩||
तेन पाण्डुः कृशोऽल्पाघ्निः कासश्वासज्वरार्दितः| वायुना प्रतिलोमेन स्वप्नचिन्तापरायणः| महोदरयकृत्प्लीहो दीनवाग्दुर्बलोऽलसः| शोफवान् सतताध्मातः शुष्कपादकरः क्षयी| प्रायः पश्यति शुष्कांश्च वनस्पतिजलाशयान्| मन्यते कृष्णमात्मानं गौरो गौरं च कालकः| विकर्णनासानयनं पश्येत्तद्विहतेन्द्रियः| एतैरन्यैश्च बहुभिः क्लिष्टो घोरैरुपद्रवैः| गरार्त्तो नाशमाप्नोति कश्चित्सद्योऽचिकित्सितः||६३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana garacikitsAkramaH (64) · Śloka 64
ಗರಾರ್ತ್ತೋ ವಾನ್ತವಾನ್ಭುಕ್ತ್ವಾ ತತ್ಪಥ್ಯಂ ಪಾನಭೋಜನಮ್| ಶುದ್ಧಹೃಚ್ಛೀಲಯೇದ್ಧೇಮ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನವಿಧೇಃ ಸ್ಮರನ್||೬೪||
गरार्त्तो वान्तवान्भुक्त्वा तत्पथ्यं पानभोजनम्| शुद्धहृच्छीलयेद्धेम सूत्रस्थानविधेः स्मरन्||६४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sharkarAdilehaH (65) · Śloka 65
ಶರ್ಕರಾಕ್ಷೌದ್ರಸಂಯುಕ್ತಶ್ಚೂರ್ಣಸ್ತಾಪ್ಯಸುವರ್ಣಯೋಃ| ಲೇಹಃ ಪ್ರಶಮಯತ್ಯುಗ್ರಂ ಸರ್ವಂ ಯೋಗಕೃತಂ ವಿಷಮ್||೬೫||
शर्कराक्षौद्रसंयुक्तश्चूर्णस्ताप्यसुवर्णयोः| लेहः प्रशमयत्युग्रं सर्वं योगकृतं विषम्||६५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUrvAdicUrNam (66) · Śloka 66
ಮೂರ್ವಾಮೃತಾನತಕಣಾಪಟೋಲೀಚವ್ಯಚಿತ್ರಕಾನ್| ವಚಾಮುಸ್ತವಿಡಙ್ಗಾನಿ ತಕ್ರಕೋಷ್ಣಾಮ್ಬುಮಸ್ತುಭಿಃ| ಪಿಬೇದ್ರಸೇನ ಚಾಮ್ಲೇನ ಗರೋಪಹತಪಾವಕಃ||೬೬||
मूर्वामृतानतकणापटोलीचव्यचित्रकान्| वचामुस्तविडङ्गानि तक्रकोष्णाम्बुमस्तुभिः| पिबेद्रसेन चाम्लेन गरोपहतपावकः||६६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pArAvatAmiShAdiyogaH (67) · Śloka 67
ಪಾರಾವತಾಮಿಷಶಟೀಪುಷ್ಕರಾಹ್ವಶೃತಂ ಹಿಮಮ್| ಗರತೃಷ್ಣಾರುಜಾಕಾಸಶ್ವಾಸಹಿಧ್ಮಾಜ್ವರಾಪಹಮ್||೬೭||
पारावतामिषशटीपुष्कराह्वशृतं हिमम्| गरतृष्णारुजाकासश्वासहिध्माज्वरापहम्||६७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shvAsakAsaghnayogau (68) · Śloka 68
ವಾಯಸೀ ಶ್ವಾಸಕಾಸಘ್ನೀ ಭೃಷ್ಟಾಜ್ಯತ್ರಿಫಲಾರಸೇ| ಭಾರ್ಙ್ಗೀನಾಗರನಿರ್ಯೂಹಃ ಶಿಶಿರಶ್ಚ ಸಮಾಕ್ಷಿಕಃ||೬೮||
वायसी श्वासकासघ्नी भृष्टाज्यत्रिफलारसे| भार्ङ्गीनागरनिर्यूहः शिशिरश्च समाक्षिकः||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hareNvAdilepanam (69) · Śloka 69
ಹರೇಣುಚನ್ದನಶ್ಯಾಮಾನಲದಂ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪೇಷಿತಮ್| ವಿಲೇಪನಂ ಪ್ರಯೋಕ್ತವ್ಯಂ ಗರೇಣೋಪಹತತ್ವಚಃ||೬೯||
हरेणुचन्दनश्यामानलदं श्लक्ष्णपेषितम्| विलेपनं प्रयोक्तव्यं गरेणोपहतत्वचः||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ma~jjiShThAtipragharShaNam (70) · Śloka 70
ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಕಿಣಿಹೀ ನಿಮ್ಬರಜನ್ಯಶ್ವತ್ಥಚನ್ದನೈಃ| ಪ್ರಘರ್ಷಣಂ ಕೃಶಾನಾಂ ತು ಗರೇಣ ಕ್ಷಪಿತೌಜಸಾಮ್||೭೦||
मञ्जिष्ठा किणिही निम्बरजन्यश्वत्थचन्दनैः| प्रघर्षणं कृशानां तु गरेण क्षपितौजसाम्||७०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shreShThaM pathyam (70) · Śloka 71
ಪಥ್ಯಂ ಪರಮಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಶೀಲನಂ ಕ್ಷೀರಸರ್ಪಿಷೋಃ||೭೧||
पथ्यं परममुद्दिष्टं शीलनं क्षीरसर्पिषोः||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vRuShadisiddhaghRutAniA (72) · Śloka 72
ವೃಷನಿಮ್ಬಪಟೋಲೀನಾಂ ಕ್ವಾಥೇನ ವಿಪಚೇತ್ ಘೃತಮ್| ಅಭಯಾಗರ್ಭಿಣಂ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ತತ್ ಗರಸ್ಯ ನಿಬರ್ಹಣಮ್| ಹರಿದ್ರಾಂ ನಾಕುಲೀಂ ಜಾತೀಂ ಪೃಥಕ್ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ವಿಪಾಚಯೇತ್| ಘೃತತ್ರಯಂ ವಿಷಾರ್ತ್ತಾನಾಮೇತದಾರೋಗ್ಯದಂ ಪರಮ್| ತಣ್ಡುಲೀಯಕಮೂಲೇನ ಗೃಹಧೂಮೇನ ಚೈಕತಃ| ಕ್ಷೀರೇಣ ಚ ಘೃತಂ ಸಿದ್ಧಂ ಸಮಸ್ತವಿಷರೋಗಜಿತ್| ನಾಗದನ್ತೀ ತ್ರಿವೃದ್ದನ್ತೀ ದ್ರವನ್ತೀ ಸ್ನುಕ್ಪಯಃ ಪಲೈಃ| ಸಾಧಿತಂ ಮಾಹಿಷಂ ಸರ್ಪಿಃ ಸಗೋಮೂತ್ರಾಢಕಂ ಹಿತಮ್| ಸರ್ಪಕೀಟವಿಷರ್ತ್ತಾನಾಂ ಗರಾರ್ತ್ತಾನಾಂ ಚ ಶಾನ್ತಯೇ||೭೨||
वृषनिम्बपटोलीनां क्वाथेन विपचेत् घृतम्| अभयागर्भिणं श्रेष्ठं तत् गरस्य निबर्हणम्| हरिद्रां नाकुलीं जातीं पृथक्पिष्ट्वा विपाचयेत्| घृतत्रयं विषार्त्तानामेतदारोग्यदं परम्| तण्डुलीयकमूलेन गृहधूमेन चैकतः| क्षीरेण च घृतं सिद्धं समस्तविषरोगजित्| नागदन्ती त्रिवृद्दन्ती द्रवन्ती स्नुक्पयः पलैः| साधितं माहिषं सर्पिः सगोमूत्राढकं हितम्| सर्पकीटविषर्त्तानां गरार्त्तानां च शान्तये||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ajeyaM ghRutam (73) · Śloka 73
ಮಧುಕಂ ತಗರಂ ಕುಷ್ಠಂ ಭದ್ರದಾರು ಹರೇಣವಃ| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠೈಲೈಲವಾಲೂನಿ ನಾಗಪುಷ್ಪೋತ್ಪಲಂ ಪ್ಲವಮ್| ವಿಡಙ್ಗಂ ಚನ್ದನಂ ಪತ್ರಂ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುರ್ಧ್ಯಾಮಕಂ ಬಲಾ| ಅಂಶುಮತ್ಯೌ ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ ಬೃಹತ್ಯೌ ಸಾರಿವಾದ್ವಯಮ್| ಏಷಾಂ ಕಲ್ಕೈರ್ಘೃತಂ ಸಿದ್ಧಮಜೇಯಂ ನಾಮ ವಿಶೃತಮ್| ವಿಷಾಣಿ ಹನ್ತಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಶೀಘ್ರಮೇವ ಪ್ರಯೋಜಿತಮ್||೭೩||
मधुकं तगरं कुष्ठं भद्रदारु हरेणवः| मञ्जिष्ठैलैलवालूनि नागपुष्पोत्पलं प्लवम्| विडङ्गं चन्दनं पत्रं प्रियङ्गुर्ध्यामकं बला| अंशुमत्यौ हरिद्रे द्वे बृहत्यौ सारिवाद्वयम्| एषां कल्कैर्घृतं सिद्धमजेयं नाम विशृतम्| विषाणि हन्ति सर्वाणि शीघ्रमेव प्रयोजितम्||७३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana amRutaM ghRutam (74) · Śloka 74
ಶ್ವೇತೇ ಕಪೋತೇ ಬೀಜಾನಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಪುಷ್ಪೀಶಿರೀಷಯೋಃ| ಗೋಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈಃ ಸರ್ಪಿಃ ಸಿದ್ಧಂ ವಿಷಹರಂ ಪರಮ್| ಅಮೃತಂ ನಾಮ ವಿಖ್ಯಾತಮಪಿ ಸಞ್ಜೀವಯೇನ್ಮೃತಮ್||೭೪||
श्वेते कपोते बीजानि प्रत्यक्पुष्पीशिरीषयोः| गोमूत्रपिष्टैस्तैः सर्पिः सिद्धं विषहरं परम्| अमृतं नाम विख्यातमपि सञ्जीवयेन्मृतम्||७४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirIShatvagAdighRutam (75) · Śloka 75
ಶಿರೀಷತ್ವಕ್ತ್ರಿತ್ರಕಟುಕಂ ವಿದಾರೀ ಚನ್ದನೋತ್ಪಲಮ್| ದ್ವೇ ಬಲೇ ಸಾರಿವಾಸ್ಫೋತಬೃಹತೀನಿಮ್ಬಪಲ್ಲವಾಃ| ಬನ್ಧುಜೀವಾಢಕೀಮೂರ್ವಾವಾಸಾಸುರಸವತ್ಸಕಾಃ| ಪಾಠಾಙ್ಕೋಲಾಶ್ವಗನ್ಧಾರ್ಕಮೂಲಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಪದ್ಮಕಮ್| ವಿಶಾಲಾ ಬೃಹತೀ ಲಾಕ್ಷಾ ಕೋವಿದಾರಶತಾವರೀಃ| ಕಟಭೀದನ್ತ್ಯಪಾಮಾರ್ಗಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣೀರಸಾಞ್ಜನಮ್| ಶ್ವೇತೌ ಬಾಣಾಶ್ವಖುರಕೌ ಕುಷ್ಠದಾರುಪ್ರಿಙ್ಗುಕಾಃ| ಸಾರಂ ಮಧೂಕಾತ್ತ್ರಿಫಲಾಂ ಕರಞ್ಜಸ್ಯ ಫಲಂ ವಚಾಮ್| ರಜನ್ಯೌ ಲೋಧ್ರಮಕ್ಷಾಂಶಂ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ ಸಾಧ್ಯಂ ಘೃತಾಢಕಮ್| ತುಲ್ಯಾಮ್ಬುಛಾಗಗೋಮೂತ್ರತ್ರ್ಯಾಢಕೇ ತದ್ವಿಷಾಪಹಮ್| ಅಪಸ್ಮಾರಕ್ಷಯೋನ್ಮಾದಭೂತಗ್ರಹಗರೋದರಾನ್| ಪಾಣ್ಡುರೋಗಕೃಮಿಪ್ಲೀಹಗುಲ್ಮೋರುಸ್ತಮ್ಭಕಾರ್ಮಿಲಾಃ| ಹನುಸ್ತಮ್ಭಗ್ರಹಾದೀಂಶ್ಚ ಪಾನಾಭ್ಯಞ್ಜನನಾವನೈಃ| ಹನ್ತಿ ಸಞ್ಜೀವಯತಿ ಚ ವಿಷೋದ್ವನ್ಧಮೃತಾನ್ ನರಾನ್||೭೫||
शिरीषत्वक्त्रित्रकटुकं विदारी चन्दनोत्पलम्| द्वे बले सारिवास्फोतबृहतीनिम्बपल्लवाः| बन्धुजीवाढकीमूर्वावासासुरसवत्सकाः| पाठाङ्कोलाश्वगन्धार्कमूलयष्ट्याह्वपद्मकम्| विशाला बृहती लाक्षा कोविदारशतावरीः| कटभीदन्त्यपामार्गपृश्निपर्णीरसाञ्जनम्| श्वेतौ बाणाश्वखुरकौ कुष्ठदारुप्रिङ्गुकाः| सारं मधूकात्त्रिफलां करञ्जस्य फलं वचाम्| रजन्यौ लोध्रमक्षांशं पिष्ट्वा साध्यं घृताढकम्| तुल्याम्बुछागगोमूत्रत्र्याढके तद्विषापहम्| अपस्मारक्षयोन्मादभूतग्रहगरोदरान्| पाण्डुरोगकृमिप्लीहगुल्मोरुस्तम्भकार्मिलाः| हनुस्तम्भग्रहादींश्च पानाभ्यञ्जननावनैः| हन्ति सञ्जीवयति च विषोद्वन्धमृतान् नरान्||७५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana haritAlaviShArttalakShaNaM cikitsA ca (76) · Śloka 76
ಭಕ್ಷಿತೇ ಹರಿತಾಲೇ ತು ಹೃದಿ ದಾಹೋ ರಸಾಗ್ರಹಃ| ಆನಾಹೋಽಮ್ಲಸ್ಯ ವಮನಂ ಪೀತಹಾರಿದ್ರವಿಟ್ಸ್ರುತಿಃ| ತಥಾ ಮಣ್ಡಲಿಸರ್ಪೋಕ್ತಾ ವಿಕಾರಾಸ್ತಚ್ಚ ಭೇಷಜಮ್| ವಿಭಜ್ಯ ಯೋಜಯೇದೂರ್ಧ್ವಮಧಃ ಸಂಶೋಧಿತಂ ಚ ತಮ್| ಅಙ್ಕೋಲಜಾಲಿನೀಬೀಜಶುಕನಾಸಾಪ್ರಿಯಙ್ಗುಕಾಃ| ಲೋಧ್ರಧ್ಯಾಮಕತಾಲೀಸನತಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಗುಗ್ಗುಲುಃ| ಹ್ನೀಬೇರಂ ಭದ್ರಕಾಷ್ಠಂ ಚ ಲೇಹಯೇನ್ಮಧುಸರ್ಪಿಷಾ| ದದ್ಯಾನ್ನಕುಲಗೋಪಿತ್ತಯುಕ್ತಂ ನಸ್ಯೇಽಜ್ಜನೇ ಚ ತತ್||೭೬||
भक्षिते हरिताले तु हृदि दाहो रसाग्रहः| आनाहोऽम्लस्य वमनं पीतहारिद्रविट्स्रुतिः| तथा मण्डलिसर्पोक्ता विकारास्तच्च भेषजम्| विभज्य योजयेदूर्ध्वमधः संशोधितं च तम्| अङ्कोलजालिनीबीजशुकनासाप्रियङ्गुकाः| लोध्रध्यामकतालीसनतयष्ट्याह्वगुग्गुलुः| ह्नीबेरं भद्रकाष्ठं च लेहयेन्मधुसर्पिषा| दद्यान्नकुलगोपित्तयुक्तं नस्येऽज्जने च तत्||७६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dhattUraviShArttalakShaNa~jcikitsA ca (77) · Śloka 77
ಧುರ್ಧೂರಕೋಪಯೋಗೇನ ಸರ್ವಂ ಪಶ್ಯತಿ ಪೀತಕಮ್| ಕಮ್ಪಲಾಲಾಮದಚ್ಛರ್ದಿಸ್ಮೃತಿಭ್ರಂಶಭ್ರಮಾನ್ವಿತಃ| ತಂ ವಾಮಯೇತ ಮಧುರೈಃ ಪಾಯಯೇದ್ವಾ ಸಿತಾಪಯಃ||೭೭||
धुर्धूरकोपयोगेन सर्वं पश्यति पीतकम्| कम्पलालामदच्छर्दिस्मृतिभ्रंशभ्रमान्वितः| तं वामयेत मधुरैः पाययेद्वा सितापयः||७७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana koradUShamadanakayorviShalakShaNaM cikitsA ca (78) · Śloka 78
ಕೋರದೂಷೈರ್ಮದನಕೈಃ ಪ್ರಾಯೋ ಧುರ್ಧೂರವದ್ಗದಾಃ| ಉನ್ಮಾದೋಽಕ್ಷಿವಿನಾಶಶ್ಚ ತತ್ರಾಪಿ ವಮನಂ ಹಿತಮ್| ಕೂಷ್ಮಾಣ್ಡಕಂ ಚ ಸಗುಡಂ ಬಹುಶಸ್ತತ್ರ ಭಕ್ಷಯೇತ್| ನಾನಾಪ್ರಕಾರೈಃ ಸಂಯೋಗೈಃ ಕೋದ್ರವಾ ಮದಹೇತವಃ| ತಾನ್ ವಿಭಜ್ಯ ಯಥಾದೋಷಂ ಚಿಕಿತ್ಸೇದವಿರೋಧಿಭಿಃ||೭೮||
कोरदूषैर्मदनकैः प्रायो धुर्धूरवद्गदाः| उन्मादोऽक्षिविनाशश्च तत्रापि वमनं हितम्| कूष्माण्डकं च सगुडं बहुशस्तत्र भक्षयेत्| नानाप्रकारैः संयोगैः कोद्रवा मदहेतवः| तान् विभज्य यथादोषं चिकित्सेदविरोधिभिः||७८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShIviShe kramaH (79) · Śloka 79
ದೂಷೀವಿಷಾರ್ತ್ತಂ ಸುಸ್ವಿನ್ನಮೂರ್ಧ್ವಂ ಚಾಧಶ್ಚ ಶೋಧಿತಮ್| ದೂಷೀವಿಷಾರಿಮಗದಂ ಲೇಹಯೇನ್ಮಧುನಾ ಪ್ಲುತಮ್||೭೯||
दूषीविषार्त्तं सुस्विन्नमूर्ध्वं चाधश्च शोधितम्| दूषीविषारिमगदं लेहयेन्मधुना प्लुतम्||७९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dUShIviShAriH agadaH (80) · Śloka 80
ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ಧ್ಯಾಮಕಂ ಮಾಂಸೀ ಲೋಧ್ರಮೇಲಾ ಸುವರ್ಚಿಕಾ| ಕುಟನ್ನಟಂ ನತಂ ಕುಷ್ಠಂ ಯಷ್ಟೀಚನ್ದನಗೈರಿಕಮ್| ದೂಷೀವಿಷಾರಿರ್ನಾಮ್ನಾಽಯಂ ನ ಚಾನ್ಯತ್ರಾಪಿ ವಾರ್ಯತೇ||೮೦||
पिप्पल्यो ध्यामकं मांसी लोध्रमेला सुवर्चिका| कुटन्नटं नतं कुष्ठं यष्टीचन्दनगैरिकम्| दूषीविषारिर्नाम्नाऽयं न चान्यत्रापि वार्यते||८०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana virecanayogau (81) · Śloka 81
ಹರೀತಕೀ ಸಲವಣಾ ಮಾಗಧೀ ಮರಿಚಾನಿ ಚ| ಏತದ್ದೂಷೀವಿಷಾರ್ತ್ತಾನಾಂ ಕಾಶ್ಯಪೋಕ್ತಂ ವಿರೇಚನಮ್| ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ವಾ ವಿಷರೋಗೇಷು ರೇಕೇ ವ್ಯೋಷಾದಿಕಂ ಭಿಷಕ್||೮೧||
हरीतकी सलवणा मागधी मरिचानि च| एतद्दूषीविषार्त्तानां काश्यपोक्तं विरेचनम्| युञ्ज्याद्वा विषरोगेषु रेके व्योषादिकं भिषक्||८१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana taruNapalAshakShArayogaH (82) · Śloka 82
ತರುಣಸ್ಯ ಪಲಾಶಸ್ಯ ಸ್ರುತಂ ಕ್ಷಾರೋದಕಂ ಪಚೇತ್| ಕ್ವಾಥೇ ತತ್ರ ಪ್ರತೀವಾಪಂ ಪ್ರಕ್ಷಿಪೇಚ್ಛ್ಲಕ್ಷ್ಣಚೂರ್ಣಿತಮ್| ವ್ಯೋಷಂ ಶಿರೀಷಕುಸುಮಂ ಮಧುಕಂ ಸಾರಿವೇ ಮಿಸಿಮ್| ಕುಷ್ಠಂ ವೇಲ್ಲನಿಶೇ ಲಾಕ್ಷಾಂ ಶುಕ್ಲಾಂ ಸುರಸಮಞ್ಜರೀಮ್| ಸಿನ್ಧೂತ್ಥಂ ರಕ್ತಮೃನ್ಮಾಂಸೀ ರೇಣುಕಾಂ ಹಿಙ್ಗುವಾಹ್ವಿಕಮ್| ದರ್ವೀಪ್ರಲೇಪಿ ತಜ್ಜಾತಂ ಗೋವಿಷಾಣೇ ನಿಧಾಪಯೇತ್| ಕ್ಷಯಗುಲ್ಮೋದರಾರ್ಶಾಂಸಿ ಮೇಹಂ ಮನ್ದಾಗ್ನಿತಾಂ ಜ್ವರಮ್| ತ್ವಗ್ದೋಷಕಾಸಾಪಸ್ಮಾರಗ್ರಹೋನ್ಮಾದಭಗನ್ದರಾನ್| ಪಾಣ್ಡುಂ ಕಣ್ಠಸ್ವರಗದಾನ್ ಪ್ಲೀಹಾನಂ ಶ್ವಯಥುಂ ಕೃಮೀನ್| ಕೋಲಮಾತ್ರಮತಃ ಖಾದನ್ ಜಯೇತ್ ಸರ್ವವಿಷಾಣಿ ಚ||೮೨||
तरुणस्य पलाशस्य स्रुतं क्षारोदकं पचेत्| क्वाथे तत्र प्रतीवापं प्रक्षिपेच्छ्लक्ष्णचूर्णितम्| व्योषं शिरीषकुसुमं मधुकं सारिवे मिसिम्| कुष्ठं वेल्लनिशे लाक्षां शुक्लां सुरसमञ्जरीम्| सिन्धूत्थं रक्तमृन्मांसी रेणुकां हिङ्गुवाह्विकम्| दर्वीप्रलेपि तज्जातं गोविषाणे निधापयेत्| क्षयगुल्मोदरार्शांसि मेहं मन्दाग्नितां ज्वरम्| त्वग्दोषकासापस्मारग्रहोन्मादभगन्दरान्| पाण्डुं कण्ठस्वरगदान् प्लीहानं श्वयथुं कृमीन्| कोलमात्रमतः खादन् जयेत् सर्वविषाणि च||८२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana agadaprabhAvanidarshanam (83) · Śloka 83
ವಿಷಂ ತೇಜೋಮಯಂ ಮನ್ತ್ರೈಃ ಸತ್ಯಬ್ರಹ್ಮತಪೋಮಯೈಃ| ಯಥಾ ನಿವಾರ್ಯತೇ ಶೀಘ್ರಂ ಪ್ರಯುಕ್ತೈರ್ನ ತಥೌಷಧೈಃ| ನ ತು ಸರ್ವಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಸನ್ತಿ ಭೇಷಜಸಮ್ಪದಃ| ಅಜ್ಞಾತರೋಗಸದ್ಭಾವೇ ಯೋಗ್ಯತಾ ಚಾತಿದುರ್ಲಭಾ| ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ ವಿಷಂ ಭೂಯಃ ಕೇವಲೈಶ್ಚೌಷಧೈರ್ಜಿತಮ್| ಅವಾಪ್ತೌ ಸಿದ್ಧಮನ್ತ್ರಾಣಾಂ ಯತೇತಾತಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಕಃ| ತೇಽಪಿ ಚ ವ್ರತಹೀನಸ್ಯ ಹೀನಾ ವಾ ಸ್ವರವರ್ಣತಃ| ಯಸ್ಮಾನ್ನ ಸಿದ್ಧಿಮಾಯಾನ್ತಿ ತಸ್ಮಾದ್ಯೋಜ್ಯೋಽಗದಕ್ರಮಃ||೮೩||
विषं तेजोमयं मन्त्रैः सत्यब्रह्मतपोमयैः| यथा निवार्यते शीघ्रं प्रयुक्तैर्न तथौषधैः| न तु सर्वमनुष्याणां सन्ति भेषजसम्पदः| अज्ञातरोगसद्भावे योग्यता चातिदुर्लभा| प्रकुप्यति विषं भूयः केवलैश्चौषधैर्जितम्| अवाप्तौ सिद्धमन्त्राणां यतेतातश्चिकित्सकः| तेऽपि च व्रतहीनस्य हीना वा स्वरवर्णतः| यस्मान्न सिद्धिमायान्ति तस्माद्योज्योऽगदक्रमः||८३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShasa~gkaTam (84) · Śloka 84
ವಿಷಪ್ರಕೃತಿಕಾಲಾನ್ನದೋಷದೂಷ್ಯಾದಿಸಙ್ಗಮೇ| ವಿಷಸಙ್ಕಟಮುದ್ದಿಷ್ಟಂ ಶತಸ್ಯೈಕೋಽತ್ರ ಜೀವತಿ||೮೪||
विषप्रकृतिकालान्नदोषदूष्यादिसङ्गमे| विषसङ्कटमुद्दिष्टं शतस्यैकोऽत्र जीवति||८४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShavRuddhikAraNAni (85) · Śloka 85
ಕ್ಷುತ್ತೃಣಾಘರ್ಮ್ಮದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ರೋಧಶೋಕಭಯಶ್ರಮಃ| ಅಜೀರ್ವವರ್ಚೋದ್ರವತಾಪಿತ್ತಮಾರುತವೃದ್ಧಿಭಿಃ| ತಿಲಪುಷ್ಪಫಲಾಘ್ರಾಣಭೂಬಾಷ್ಪಘನಗರ್ಜಿತಃ| ಹಸ್ತಿಮೂಷಿಕವಾದಿತ್ರನಿಸ್ವನೈರ್ವಿಷಸಙ್ಕಟೈಃ| ಪುರೋ ವಾತೋತ್ಪಲಾಮೋದಮದನೈರ್ವರ್ಧತೇ ವಿಷಮ್||೮೫||
क्षुत्तृणाघर्म्मदौर्बल्यक्रोधशोकभयश्रमः| अजीर्ववर्चोद्रवतापित्तमारुतवृद्धिभिः| तिलपुष्पफलाघ्राणभूबाष्पघनगर्जितः| हस्तिमूषिकवादित्रनिस्वनैर्विषसङ्कटैः| पुरो वातोत्पलामोदमदनैर्वर्धते विषम्||८५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana varShAsu viShavRuddheH kAraNam (86) · Śloka 86
ವರ್ಷಾಸು ಚಾಮ್ಬುಯೋನಿತ್ವಾತ್ಸಂಕ್ಲೇದಂ ಗುಡವದ್ಗತಮ್| ವಿಸರ್ಪತಿ ಘನಾಪಾಯೇ ತದಗಸ್ತ್ಯೋ ಹಿನಸ್ತಿ ಚ| ಪ್ರಯಾತಿ ಮನ್ದವೀರ್ಯತ್ವಂ ವಿಷಂ ತಸ್ಮಾದ್ ಘನಾತ್ಯಯೇ||೮೬||
वर्षासु चाम्बुयोनित्वात्संक्लेदं गुडवद्गतम्| विसर्पति घनापाये तदगस्त्यो हिनस्ति च| प्रयाति मन्दवीर्यत्वं विषं तस्माद् घनात्यये||८६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShe doShAnusAraM cikitsAkramaH (87) · Śloka 87
ಇತಿ ಪ್ರಕೃತಿಸಾತ್ಮ್ಯರ್ತುಸ್ಥಾನವೇಗಬಲಾಬಲಮ್| ಆಲೋಚ್ಯ ನಿಪುಣಂ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಕರ್ಮಾನನ್ತರಮಾಚರೇತ್| ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಂ ವಮನೈರುಷ್ಣರೂಕ್ಷತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಪ್ರಲೇಪನೈಃ| ಕಷಾಯಕಟುತಿಕ್ತೈಶ್ಚ ಭೋಜನೈಃ ಶಮಯೇದ್ವಿಷಮ್| ಪೈತ್ತಿಕಂ ಸ್ರಂಸನೈಃ ಸೇಕಪ್ರದೇಹೈರ್ಭೃಶಶೀತಲೈಃ| ಕಷಾಯತಿಕ್ತಮಧುರೈರ್ಘೃತಯುಕ್ತೈಶ್ಚ ಭೋಜನೈಃ| ವಾತಾತ್ಮಕಂ ಜಯೇತ್ಸ್ವಾದುಸ್ನಿಗ್ಧಾಮ್ಲಲವಣಾನ್ವಿತೈಃ| ಸಘೃತೈರ್ಭೋಜನಾಲೇಪೈಸ್ತಥೈವ ಪಿಶಿತಾಶನೈಃ||೮೭||
इति प्रकृतिसात्म्यर्तुस्थानवेगबलाबलम्| आलोच्य निपुणं बुद्ध्या कर्मानन्तरमाचरेत्| श्लैष्मिकं वमनैरुष्णरूक्षतीक्ष्णैः प्रलेपनैः| कषायकटुतिक्तैश्च भोजनैः शमयेद्विषम्| पैत्तिकं स्रंसनैः सेकप्रदेहैर्भृशशीतलैः| कषायतिक्तमधुरैर्घृतयुक्तैश्च भोजनैः| वातात्मकं जयेत्स्वादुस्निग्धाम्ललवणान्वितैः| सघृतैर्भोजनालेपैस्तथैव पिशिताशनैः||८७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viShaharaNe ghRutaM shreShTham (88) · Śloka 88
ನಾಘೃತಂ ಸ್ರಂಸನಂ ಶಸ್ತಂ ಪ್ರಲೇಪೋ ಭೋಜ್ಯಮೌಷಧಮ್| ಸರ್ವೇಷು ಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಸು ವಿಷೇಷು ನ ಘೃತೋಪಮಮ್| ವಿದ್ಯತೇ ಭೇಷಜಂ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷಾತ್ ಪ್ರಬಲಾನಿಲೇ||೮೮||
नाघृतं स्रंसनं शस्तं प्रलेपो भोज्यमौषधम्| सर्वेषु सर्वावस्थासु विषेषु न घृतोपमम्| विद्यते भेषजं किञ्चिद्विशेषात् प्रबलानिले||८८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktagaviShacikitsA (89) · Śloka 89
ರಕ್ತಗೇ ಸ್ರಾವಯೇದ್ರಕ್ತಂ ಪಿತ್ತವಚ್ಚ ಕ್ರಿಯಾಕ್ರಮಃ| ದೂಷೀವಿಷೇ ಪುನಸ್ತತ್ಸ್ಥೇ ಪಞ್ಚಕರ್ಮಾಣಿ ಚಾಚರೇತ್||೮೯||
रक्तगे स्रावयेद्रक्तं पित्तवच्च क्रियाक्रमः| दूषीविषे पुनस्तत्स्थे पञ्चकर्माणि चाचरेत्||८९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shirogataviShacikitsA (90) · Śloka 90
ಗಣ್ಡೂಷೈಃ ಕವಲೈಃ ಪ್ರಾಶೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಪ್ರಧಮನಾಞ್ಜನೈಃ| ಶಿರೋಗತಂ ಪ್ರಶಮಯೇದ್ವಿಷಸಂಕ್ರಮಣೈಸ್ತಥಾ||೯೦||
गण्डूषैः कवलैः प्राशैस्तीक्ष्णैः प्रधमनाञ्जनैः| शिरोगतं प्रशमयेद्विषसंक्रमणैस्तथा||९०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana ruddhavAyoshcikitsA (91) · Śloka 91
ವಿಷದುಷ್ಟಕಫಸ್ರೋತೋ ರುದ್ಧವಾಯುರ್ಮೃತೋಪಮಃ| ಯಃ ಸ್ಯಾದಸಾಧ್ಯಲಿಙ್ಗೈಶ್ಚ ರಹಿತಸ್ತಸ್ಯ ಯೋಜಯೇತ್| ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಕಾಕಪದಂ ಕೃತ್ವಾ ಕಲ್ಕಂ ಚರ್ಮಕಸೋದ್ಭವಮ್| ಧ್ಮಾಪನಂ ಚಾಸ್ಯ ಕಟಾಭೀಜಾಲಿನೀ ಕಟುಕೈರ್ಹಿತಮ್||೯೧||
विषदुष्टकफस्रोतो रुद्धवायुर्मृतोपमः| यः स्यादसाध्यलिङ्गैश्च रहितस्तस्य योजयेत्| मूर्ध्नि काकपदं कृत्वा कल्कं चर्मकसोद्भवम्| ध्मापनं चास्य कटाभीजालिनी कटुकैर्हितम्||९१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AshrayAshrayiNoravirodhena cikitsA (92) · Śloka 92
ಆಶಯೇ ಯಸ್ಯ ದೋಷಸ್ಯ ವಿಷಂ ತಿಷ್ಠತಿ ತಂ ಪುರಃ| ಆಶ್ರಯಾಶ್ರಯಿಣೋರ್ವಿದ್ವಾನವಿರೋಧೇನ ಸಾಧಯೇತ್||೯೨||
आशये यस्य दोषस्य विषं तिष्ठति तं पुरः| आश्रयाश्रयिणोर्विद्वानविरोधेन साधयेत्||९२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AshayAnusAraM cikitsAvisheShaH (93) · Śloka 93
ಕ್ಷಾರಾಗದಃ ಕಫಸ್ಥಾನಸ್ಥಿತೇ ಸ್ವೇದಃ ಸಿರಾವ್ಯಧಃ| ಪಿತ್ತೇ ಕ್ಷೌದ್ರಪಯೋಽಮ್ಲಾಜ್ಯಪಾನಸೇಕಾವಗಾಹನಮ್| ಸ್ವೇದೋ ವಾತಾಶಯೇ ದಧ್ನಾ ಪಾನಂ ಚ ನತಕುಷ್ಠಯೋಃ| ಕ್ಷೀರೇಣಾಗದಗರ್ಭೇಣ ಮದನಸ್ಯ ಫಲೇನ ಚ| ಆಸ್ಥಾಪನಂ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ವಾತಾಶಯಗತೇ ವಿಷೇ| ಪಚೇದ್ಯಷ್ಟೀಮಧುಕ್ವಾಥೇ ತೈಲಂ ಕ್ಷೀರಚತುರ್ಗುಣಮ್| ತ್ರಿಫಲಾ ಸರ್ಪವೇತಾಲೀಶತಪುಷ್ಪೇನ್ದುರಾಜಿಭಿಃ| ಅನನ್ತಯಾ ಚ ತತ್ಪಾನನಾವನಾಭ್ಯಙ್ಗಬಸ್ತಿಷು| ಭೋಜನೇ ಚ ಪ್ರಣಿಹಿತಂ ಹನ್ತಿ ವಾತಾಶಯಾದ್ವಿಷಮ್| ಬಲಯಾ ಸೋಮರಾಜ್ಯಾ ವಾ ಪಚೇತ್ಪಾಟಲಯಾಽಥವಾ| ಘೃತಮಣ್ಡಸಮಂ ತೈಲಮಾನುವಾಸನಿಕಂ ಪರಮ್||೯೩||
क्षारागदः कफस्थानस्थिते स्वेदः सिराव्यधः| पित्ते क्षौद्रपयोऽम्लाज्यपानसेकावगाहनम्| स्वेदो वाताशये दध्ना पानं च नतकुष्ठयोः| क्षीरेणागदगर्भेण मदनस्य फलेन च| आस्थापनं प्रयुञ्जीत वाताशयगते विषे| पचेद्यष्टीमधुक्वाथे तैलं क्षीरचतुर्गुणम्| त्रिफला सर्पवेतालीशतपुष्पेन्दुराजिभिः| अनन्तया च तत्पाननावनाभ्यङ्गबस्तिषु| भोजने च प्रणिहितं हन्ति वाताशयाद्विषम्| बलया सोमराज्या वा पचेत्पाटलयाऽथवा| घृतमण्डसमं तैलमानुवासनिकं परम्||९३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pathyanirdeshaH (94) · Śloka 94
ವಿಷೋಪದ್ರವಪಥ್ಯಂ ಚ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಯುಞ್ಜ್ಯಾದ್ಯಥಾಮಯಮ್|೯೪|
विषोपद्रवपथ्यं च वीक्ष्य युञ्ज्याद्यथामयम्|९४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana AshayAnusAraM sAdhyAsAdhyatA (94-40) · Śloka 40
ಅಯತ್ನಾಚ್ಛ್ಲೇಷ್ಮಗಂ ಸಾಧ್ಯಂ ಯತ್ನಾತ್ಪಿತ್ತಾಶಯಾಶ್ರಿತಮ್| ಸುದುಸ್ಸಾಧಮಸಾಧ್ಯಂ ವಾ ವಾತಾಶಯಗತಂ ವಿಷಮ್||೯೪|| ಇತಿ ವೈದ್ಯಪತಿಸಿಂಹಗುಪ್ತಸ್ಯ ಸೂನೋರ್ವಾಗ್ಭಟಸ್ಯ ಕೃತಾ ವಷ್ಟಾಙ್ಗಸಂಗ್ರಹಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರತನ್ತ್ರೇ ವಿಷ ಪ್ರತಿಷೇಧೋ ನಾಮ ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ||೪೦||
अयत्नाच्छ्लेष्मगं साध्यं यत्नात्पित्ताशयाश्रितम्| सुदुस्साधमसाध्यं वा वाताशयगतं विषम्||९४|| इति वैद्यपतिसिंहगुप्तस्य सूनोर्वाग्भटस्य कृता वष्टाङ्गसंग्रहसंहितायामुत्तरतन्त्रे विष प्रतिषेधो नाम चत्वारिंशोऽध्यायः||४०||
🔊 Audio coming soon