Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
અથાતોઽતુલ્યગોત્રીયં શારીરં વ્યાખ્યાસ્યામઃ||૧|| ઇતિ હ સ્માહ ભગવાનાત્રેયઃ||૨||
View original
अथातोऽतुल्यगोत्रीयं शारीरं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
અથાતોઽતુલ્યગોત્રીયં શારીરં વ્યાખ્યાસ્યામઃ||૧|| ઇતિ હ સ્માહ ભગવાનાત્રેયઃ||૨||
अथातोऽतुल्यगोत्रीयं शारीरं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
અતુલ્યગોત્રસ્ય રજઃક્ષયાન્તે રહોવિસૃષ્ટં મિથુનીકૃતસ્ય| કિં સ્યાચ્ચતુષ્પાત્પ્રભવં ચ ષડ્ભ્યો યત્ સ્ત્રીષુ ગર્ભત્વમુપૈતિ પુંસઃ||૩||
अतुल्यगोत्रस्य रजःक्षयान्ते रहोविसृष्टं मिथुनीकृतस्य| किं स्याच्चतुष्पात्प्रभवं च षड्भ्यो यत् स्त्रीषु गर्भत्वमुपैति पुंसः||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
શુક્રં તદસ્ય પ્રવદન્તિ ધીરા યદ્ધીયતે ગર્ભસમુદ્ભવાય| વાય્વગ્નિભૂમ્યબ્ગુણપાદવત્તત્ ષડ્ભ્યો રસેભ્યઃ પ્રભવશ્ચ તસ્ય||૪||
शुक्रं तदस्य प्रवदन्ति धीरा यद्धीयते गर्भसमुद्भवाय| वाय्वग्निभूम्यब्गुणपादवत्तत् षड्भ्यो रसेभ्यः प्रभवश्च तस्य||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
સમ્પૂર્ણદેહઃ સમયે સુખં ચ ગર્ભઃ કથં કેન ચ જાયતે સ્ત્રી| ગર્ભં ચિરાદ્વિન્દતિ સપ્રજાઽપિ ભૂત્વાઽથવા નશ્યતિ કેન ગર્ભઃ||૫||
सम्पूर्णदेहः समये सुखं च गर्भः कथं केन च जायते स्त्री| गर्भं चिराद्विन्दति सप्रजाऽपि भूत्वाऽथवा नश्यति केन गर्भः||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6-10) · Śloka 10
શુક્રાસૃગાત્માશયકાલસમ્પદ્ યસ્યોપચારશ્ચ હિતૈસ્તથાઽન્નૈઃ | ગર્ભશ્ચ કાલે ચ સુખી સુખં ચ સઞ્જાયતે સમ્પરિપૂર્ણદેહઃ||૬|| યોનિપ્રદોષાન્મનસોઽભિતાપાચ્છુક્રાસૃગાહારવિહારદોષાત્| અકાલયોગાદ્બલસઙ્ક્ષયાચ્ચ ગર્ભં ચિરાદ્વિન્દતિ સપ્રજાઽપિ||૭|| અસૃઙ્ગિરુદ્ધં પવનેન નાર્યા ગર્ભં વ્યવસ્યન્ત્યબુધાઃ કદાચિત્| ગર્ભસ્ય રૂપં હિ કરોતિ તસ્યાસ્તદસૃગસ્રવિ વિવર્ધમાનમ્||૮|| તદગ્નિસૂર્યશ્રમશોકરોગૈરૂષ્ણાન્નપાનૈરથવા પ્રવૃત્તમ્| દૃષ્ટ્વાઽસૃગેકં ન ચ ગર્ભસઞ્જ્ઞં કેચિન્નરા ભૂતહૃતં વદન્તિ||૯|| ઓજોશનાનાં રજનીચરાણામાહારહેતોર્ન શરીરમિષ્ટમ્| ગર્ભં હરેયુર્યદિ તે ન માતુર્લબ્ધાવકાશા ન હરેયુરોજઃ||૧૦||
शुक्रासृगात्माशयकालसम्पद् यस्योपचारश्च हितैस्तथाऽन्नैः | गर्भश्च काले च सुखी सुखं च सञ्जायते सम्परिपूर्णदेहः||६|| योनिप्रदोषान्मनसोऽभितापाच्छुक्रासृगाहारविहारदोषात्| अकालयोगाद्बलसङ्क्षयाच्च गर्भं चिराद्विन्दति सप्रजाऽपि||७|| असृङ्गिरुद्धं पवनेन नार्या गर्भं व्यवस्यन्त्यबुधाः कदाचित्| गर्भस्य रूपं हि करोति तस्यास्तदसृगस्रवि विवर्धमानम्||८|| तदग्निसूर्यश्रमशोकरोगैरूष्णान्नपानैरथवा प्रवृत्तम्| दृष्ट्वाऽसृगेकं न च गर्भसञ्ज्ञं केचिन्नरा भूतहृतं वदन्ति||९|| ओजोशनानां रजनीचराणामाहारहेतोर्न शरीरमिष्टम्| गर्भं हरेयुर्यदि ते न मातुर्लब्धावकाशा न हरेयुरोजः||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (11) · Śloka 11
કન્યાં સુતં વા સહિતૌ પૃથગ્વા સુતૌ સુતે વા તનયાન્ બહૂન્ વા| કસ્માત્ પ્રસૂતે સુચિરેણ ગર્ભમેકોઽભિવૃદ્ધિં ચ યમેઽભ્યુપૈતિ||૧૧||
कन्यां सुतं वा सहितौ पृथग्वा सुतौ सुते वा तनयान् बहून् वा| कस्मात् प्रसूते सुचिरेण गर्भमेकोऽभिवृद्धिं च यमेऽभ्युपैति||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (12-16) · Śloka 16
રક્તેન કન્યામધિકેન પુત્રં શુક્રેણ તેન દ્વિવિધીકૃતેન| બીજેન કન્યાં ચ સુતં ચ સૂતે યથાસ્વબીજાન્યતરાધિકેન||૧૨|| શુક્રાધિકં દ્વૈધમુપૈતિ બીજં યસ્યાઃ સુતૌ સા સહિતૌ પ્રસૂતે| રક્તાધિકં વા યદિ ભેદમેતિ દ્વિધા સુતે સા સહિતે પ્રસૂતે||૧૩|| ભિનત્તિ યાવદ્બહુધા પ્રપન્નઃ શુક્રાર્તવં વાયુરતિપ્રવૃદ્ધઃ| તાવન્ત્યપત્યાનિ યથાવિભાગં કર્માત્મકાન્યસ્વવશાત્ પ્રસૂતે||૧૪|| આહારમાપ્નોતિ યદા ન ગર્ભઃ શોષં સમાપ્નોતિ પરિસ્રુતિં વા| તં સ્ત્રી પ્રસૂતે સુચિરેણ ગર્ભં પુષ્ટો યદા વર્ષગણૈરપિ સ્યાત્||૧૫|| કર્માત્મકત્વાદ્વિષમાંશભેદાચ્છુક્રાસૃજોર્વૃદ્ધિમુપૈતિ કુક્ષૌ| એકોઽધિકો ન્યૂનતરો દ્વિતીય એવં યમેઽપ્યભ્યધિકો વિશેષઃ||૧૬||
रक्तेन कन्यामधिकेन पुत्रं शुक्रेण तेन द्विविधीकृतेन| बीजेन कन्यां च सुतं च सूते यथास्वबीजान्यतराधिकेन||१२|| शुक्राधिकं द्वैधमुपैति बीजं यस्याः सुतौ सा सहितौ प्रसूते| रक्ताधिकं वा यदि भेदमेति द्विधा सुते सा सहिते प्रसूते||१३|| भिनत्ति यावद्बहुधा प्रपन्नः शुक्रार्तवं वायुरतिप्रवृद्धः| तावन्त्यपत्यानि यथाविभागं कर्मात्मकान्यस्ववशात् प्रसूते||१४|| आहारमाप्नोति यदा न गर्भः शोषं समाप्नोति परिस्रुतिं वा| तं स्त्री प्रसूते सुचिरेण गर्भं पुष्टो यदा वर्षगणैरपि स्यात्||१५|| कर्मात्मकत्वाद्विषमांशभेदाच्छुक्रासृजोर्वृद्धिमुपैति कुक्षौ| एकोऽधिको न्यूनतरो द्वितीय एवं यमेऽप्यभ्यधिको विशेषः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (17) · Śloka 17
કસ્માદ્દ્વિરેતાઃ પવનેન્દ્રિયો વા સંસ્કારવાહી નરનારિષણ્ડૌ| વક્રી તથેર્ષ્યાભિરતિઃ કથં વા સઞ્જાયતે વાતિકષણ્ડકો વા||૧૭||
कस्माद्द्विरेताः पवनेन्द्रियो वा संस्कारवाही नरनारिषण्डौ| वक्री तथेर्ष्याभिरतिः कथं वा सञ्जायते वातिकषण्डको वा||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (18-21) · Śloka 21
બીજાત્ સમાંશાદુપતપ્તબીજાત્ સ્ત્રીપુંસલિઙ્ગી ભવતિ દ્વિરેતાઃ| શુક્રાશયં ગર્ભગતસ્ય હત્વા કરોતિ વાયુઃ પવનેન્દ્રિયત્વમ્||૧૮|| શુક્રાશયદ્વારવિઘટ્ટનેન સંસ્કારવાહં કુરુતેઽનિલશ્ચ| મન્દાલ્પબીજાવબલાવહર્ષૌ ક્લીબૌ ચ હેતુર્વિકૃતિદ્વયસ્ય||૧૯|| માતુર્વ્યવાયપ્રતિઘેન વક્રી સ્યાદ્બીજદૌર્બલ્યતયા પિતુશ્ચ| ઈર્ષ્યાભિભૂતાવપિ મન્દહર્ષાવીર્ષ્યારતેરેવ વદન્તિ હેતુમ્||૨૦|| વાય્વગ્નિદોષાદ્વૃષણૌ તુ યસ્ય નાશં ગતૌ વાતિકષણ્ડકઃ સઃ| ઇત્યેવમષ્ટૌ વિકૃતિપ્રકારાઃ કર્માત્મકાનામુપલક્ષણીયાઃ||૨૧||
बीजात् समांशादुपतप्तबीजात् स्त्रीपुंसलिङ्गी भवति द्विरेताः| शुक्राशयं गर्भगतस्य हत्वा करोति वायुः पवनेन्द्रियत्वम्||१८|| शुक्राशयद्वारविघट्टनेन संस्कारवाहं कुरुतेऽनिलश्च| मन्दाल्पबीजावबलावहर्षौ क्लीबौ च हेतुर्विकृतिद्वयस्य||१९|| मातुर्व्यवायप्रतिघेन वक्री स्याद्बीजदौर्बल्यतया पितुश्च| ईर्ष्याभिभूतावपि मन्दहर्षावीर्ष्यारतेरेव वदन्ति हेतुम्||२०|| वाय्वग्निदोषाद्वृषणौ तु यस्य नाशं गतौ वातिकषण्डकः सः| इत्येवमष्टौ विकृतिप्रकाराः कर्मात्मकानामुपलक्षणीयाः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (22) · Śloka 22
ગર્ભસ્ય સદ્યોઽનુગતસ્ય કુક્ષૌ સ્ત્રીપુન્નપુંસામુદરસ્થિતાનામ્| કિં લક્ષણં? કારણમિષ્યતે કિં સરૂપતાં યેન ચ યાત્યપત્યમ્||૨૨||
गर्भस्य सद्योऽनुगतस्य कुक्षौ स्त्रीपुन्नपुंसामुदरस्थितानाम्| किं लक्षणं? कारणमिष्यते किं सरूपतां येन च यात्यपत्यम्||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (23-27) · Śloka 27
નિષ્ઠીવિકા ગૌરવમઙ્ગસાદસ્તન્દ્રાપ્રહર્ષૌ હૃદયે વ્યથા ચ| તૃપ્તિશ્ચ બીજગ્રહણં ચ યોન્યાં ગર્ભસ્ય સદ્યોઽનુગતસ્ય લિઙ્ગમ્||૨૩|| સવ્યાઙ્ગચેષ્ટા પુરુષાર્થિની સ્ત્રી સ્ત્રીસ્વપ્નપાનાશનશીલચેષ્ટા| સવ્યાત્તગર્ભા ન ચ વૃત્તગર્ભા સવ્યપ્રદુગ્ધા સ્ત્રિયમેવ સૂતે||૨૪|| પુત્રં ત્વતો લિઙ્ગવિપર્યયેણ વ્યામિશ્રલિઙ્ગા પ્રકૃતિં તૃતીયામ્| ગર્ભોપપત્તૌ તુ મનઃ સ્ત્રિયા યં જન્તું વ્રજેત્તત્સદૃશં પ્રસૂતે||૨૫|| ગર્ભસ્ય ચત્વારિ ચતુર્વિધાનિ ભૂતાનિ માતાપિતૃસમ્ભવાનિ| આહારજાન્યાત્મકૃતાનિ ચૈવ સર્વસ્ય સર્વાણિ ભવન્તિ દેહે||૨૬|| તેષાં વિશેષાદ્બલવન્તિ યાનિ ભવન્તિ માતાપિતૃકર્મજાનિ| તાનિ વ્યવસ્યેત્ સદૃશત્વહેતું સત્ત્વં યથાનૂકમપિ વ્યવસ્યેત્||૨૭||
निष्ठीविका गौरवमङ्गसादस्तन्द्राप्रहर्षौ हृदये व्यथा च| तृप्तिश्च बीजग्रहणं च योन्यां गर्भस्य सद्योऽनुगतस्य लिङ्गम्||२३|| सव्याङ्गचेष्टा पुरुषार्थिनी स्त्री स्त्रीस्वप्नपानाशनशीलचेष्टा| सव्यात्तगर्भा न च वृत्तगर्भा सव्यप्रदुग्धा स्त्रियमेव सूते||२४|| पुत्रं त्वतो लिङ्गविपर्ययेण व्यामिश्रलिङ्गा प्रकृतिं तृतीयाम्| गर्भोपपत्तौ तु मनः स्त्रिया यं जन्तुं व्रजेत्तत्सदृशं प्रसूते||२५|| गर्भस्य चत्वारि चतुर्विधानि भूतानि मातापितृसम्भवानि| आहारजान्यात्मकृतानि चैव सर्वस्य सर्वाणि भवन्ति देहे||२६|| तेषां विशेषाद्बलवन्ति यानि भवन्ति मातापितृकर्मजानि| तानि व्यवस्येत् सदृशत्वहेतुं सत्त्वं यथानूकमपि व्यवस्येत्||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (28) · Śloka 28
કસ્માત્ પ્રજાં સ્ત્રી વિકૃતાં પ્રસૂતે હીનાધિકાઙ્ગીં વિકલેન્દ્રિયાં વા| દેહાત્ કથં દેહમુપૈતિ ચાન્યમાત્મા સદા કૈરનુબધ્યતે ચ||૨૮||
कस्मात् प्रजां स्त्री विकृतां प्रसूते हीनाधिकाङ्गीं विकलेन्द्रियां वा| देहात् कथं देहमुपैति चान्यमात्मा सदा कैरनुबध्यते च||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (29-30) · Śloka 30
બીજાત્મકર્માશયકાલદોષૈર્માતુસ્તથાઽઽહારવિહારદોષૈઃ| કુર્વન્તિ દોષા વિવિધાનિ દુષ્ટાઃ સંસ્થાનવર્ણેન્દ્રિયવૈકૃતાનિ||૨૯|| વર્ષાસુ કાષ્ટાશ્મઘનામ્બુવેગાસ્તરોઃ સરિત્સ્રોતસિ સંસ્થિતસ્ય| યથૈવ કુર્યુર્વિકૃતિં તથૈવ ગર્ભસ્ય કુક્ષૌ નિયતસ્ય દોષાઃ||૩૦||
बीजात्मकर्माशयकालदोषैर्मातुस्तथाऽऽहारविहारदोषैः| कुर्वन्ति दोषा विविधानि दुष्टाः संस्थानवर्णेन्द्रियवैकृतानि||२९|| वर्षासु काष्टाश्मघनाम्बुवेगास्तरोः सरित्स्रोतसि संस्थितस्य| यथैव कुर्युर्विकृतिं तथैव गर्भस्य कुक्षौ नियतस्य दोषाः||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (31-36) · Śloka 36
ભૂતૈશ્ચતુર્ભિઃ સહિતઃ સુસૂક્ષ્મૈર્મનોજવો દેહમુપૈતિ દેહાત્| કર્માત્મકત્વાન્ન તુ તસ્ય દૃશ્યં દિવ્યં વિના દર્શનમસ્તિ રૂપમ્||૩૧|| સ સર્વગઃ સર્વશરીરભૃચ્ચ સ વિશ્વકર્મા સ ચ વિશ્વરૂપઃ| સ ચેતનાધાતુરતીન્દ્રિયશ્ચ સ નિત્યયુક્ સાનુશયઃ સ એવ ||૩૨|| રસાત્મમાતાપિતૃસમ્ભવાનિ ભૂતાનિ વિદ્યાદ્દશ ષટ્ ચ દેહે| ચત્વારિ તત્રાત્મનિ સંશ્રિતાનિ સ્થિતસ્તથાઽઽત્મા ચ ચતુર્ષુ તેષુ||૩૩|| ભૂતાનિ માતાપિતૃસમ્ભવાનિ રજશ્ચ શુક્રં ચ વદન્તિ ગર્ભે| આપ્યાય્યતે શુક્રમસૃક્ ચ ભૂતૈર્યૈસ્તાનિ ભૂતાનિ રસોદ્ભવાનિ||૩૪|| ભૂતાનિ ચત્વારિ તુ કર્મજાનિ યાન્યાત્મલીનાનિ વિશન્તિ ગર્ભમ્| સ બીજધર્મા હ્યપરાપરાણિ દેહાન્તરાણ્યાત્મનિ યાતિ યાતિ||૩૫|| રૂપાદ્ધિ રૂપપ્રભવઃ પ્રસિદ્ધઃ કર્માત્મકાનાં મનસો મનસ્તઃ| ભવન્તિ યે ત્વાકૃતિબુદ્ધિભેદારજસ્તમસ્તત્ર ચ કર્મ હેતુઃ||૩૬||
भूतैश्चतुर्भिः सहितः सुसूक्ष्मैर्मनोजवो देहमुपैति देहात्| कर्मात्मकत्वान्न तु तस्य दृश्यं दिव्यं विना दर्शनमस्ति रूपम्||३१|| स सर्वगः सर्वशरीरभृच्च स विश्वकर्मा स च विश्वरूपः| स चेतनाधातुरतीन्द्रियश्च स नित्ययुक् सानुशयः स एव ||३२|| रसात्ममातापितृसम्भवानि भूतानि विद्याद्दश षट् च देहे| चत्वारि तत्रात्मनि संश्रितानि स्थितस्तथाऽऽत्मा च चतुर्षु तेषु||३३|| भूतानि मातापितृसम्भवानि रजश्च शुक्रं च वदन्ति गर्भे| आप्याय्यते शुक्रमसृक् च भूतैर्यैस्तानि भूतानि रसोद्भवानि||३४|| भूतानि चत्वारि तु कर्मजानि यान्यात्मलीनानि विशन्ति गर्भम्| स बीजधर्मा ह्यपरापराणि देहान्तराण्यात्मनि याति याति||३५|| रूपाद्धि रूपप्रभवः प्रसिद्धः कर्मात्मकानां मनसो मनस्तः| भवन्ति ये त्वाकृतिबुद्धिभेदारजस्तमस्तत्र च कर्म हेतुः||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (37-38) · Śloka 38
અતીન્દ્રિયૈસ્તૈરતિસૂક્ષ્મરૂપૈરાત્મા કદાચિન્ન વિયુક્તરૂપઃ| ન કર્મણા નૈવ મનોમતિભ્યાં ન ચાપ્યહઙ્કારવિકારદોષૈઃ||૩૭|| રજસ્તમોભ્યાં હિ મનોઽનુબદ્ધં જ્ઞાનં વિના તત્ર હિ સર્વદોષાઃ| ગતિપ્રવૃત્ત્યોસ્તુ નિમિત્તમુક્તં મનઃ સદોષં બલવચ્ચ કર્મ||૩૮||
अतीन्द्रियैस्तैरतिसूक्ष्मरूपैरात्मा कदाचिन्न वियुक्तरूपः| न कर्मणा नैव मनोमतिभ्यां न चाप्यहङ्कारविकारदोषैः||३७|| रजस्तमोभ्यां हि मनोऽनुबद्धं ज्ञानं विना तत्र हि सर्वदोषाः| गतिप्रवृत्त्योस्तु निमित्तमुक्तं मनः सदोषं बलवच्च कर्म||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (39) · Śloka 39
રોગાઃ કુતઃ સંશમનં કિમેષાં હર્ષસ્ય શોકસ્ય ચ કિં નિમિત્તમ્| શરીરસત્ત્વપ્રભવા વિકારાઃ કથં ન શાન્તાઃ પુનરાપતેયુઃ||૩૯||
रोगाः कुतः संशमनं किमेषां हर्षस्य शोकस्य च किं निमित्तम्| शरीरसत्त्वप्रभवा विकाराः कथं न शान्ताः पुनरापतेयुः||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (40) · Śloka 40
પ્રજ્ઞાપરાધો વિષમાસ્તથાઽર્થા હેતુસ્તૃતીયઃ પરિણામકાલઃ| સર્વામયાનાં ત્રિવિધા ચ શાન્તિર્જ્ઞાનાર્થકાલાઃ સમયોગયુક્તાઃ||૪૦||
प्रज्ञापराधो विषमास्तथाऽर्था हेतुस्तृतीयः परिणामकालः| सर्वामयानां त्रिविधा च शान्तिर्ज्ञानार्थकालाः समयोगयुक्ताः||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (41) · Śloka 41
ધર્મ્યાઃ ક્રિયા હર્ષનિમિત્તમુક્તાસ્તતોઽન્યથા શોકવશં નયન્તિ| શરીરસત્ત્વપ્રભવાસ્તુ રોગાસ્તયોરવૃત્ત્યા ન ભવન્તિ ભૂયઃ||૪૧||
धर्म्याः क्रिया हर्षनिमित्तमुक्तास्ततोऽन्यथा शोकवशं नयन्ति| शरीरसत्त्वप्रभवास्तु रोगास्तयोरवृत्त्या न भवन्ति भूयः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (42) · Śloka 42
રૂપસ્ય સત્ત્વસ્ય ચ સન્તતિર્યા નોક્તસ્તદાદિર્નહિ સોઽસ્તિ કશ્ચિત્| તયોરવૃત્તિઃ ક્રિયતે પરાભ્યાં ધૃતિસ્મૃતિભ્યાં પરયા ધિયા ચ||૪૨||
रूपस्य सत्त्वस्य च सन्ततिर्या नोक्तस्तदादिर्नहि सोऽस्ति कश्चित्| तयोरवृत्तिः क्रियते पराभ्यां धृतिस्मृतिभ्यां परया धिया च||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (43) · Śloka 43
સત્યાશ્રયે વા દ્વિવિધે યથોક્તે પૂર્વં ગદેભ્યઃ પ્રતિકર્મ નિત્યમ્| જિતેન્દ્રિયં નાનુપતન્તિ રોગાસ્તત્કાલયુક્તં યદિ નાસ્તિ દૈવમ્||૪૩||
सत्याश्रये वा द्विविधे यथोक्ते पूर्वं गदेभ्यः प्रतिकर्म नित्यम्| जितेन्द्रियं नानुपतन्ति रोगास्तत्कालयुक्तं यदि नास्ति दैवम्||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (44) · Śloka 44
દૈવં પુરા યત્ કૃતમુચ્યતે તત્ તત્ પૌરુષં યત્ત્વિહ કર્મ દૃષ્ટમ્| પ્રવૃત્તિહેતુર્વિષમઃ સ દૃષ્ટો નિવૃત્તિહેતુર્હિ સમઃ સ એવ||૪૪||
दैवं पुरा यत् कृतमुच्यते तत् तत् पौरुषं यत्त्विह कर्म दृष्टम्| प्रवृत्तिहेतुर्विषमः स दृष्टो निवृत्तिहेतुर्हि समः स एव||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (45) · Śloka 45
હૈમન્તિકં દોષચયં વસન્તે પ્રવાહયન્ ગ્રૈષ્મિકમભ્રકાલે| ઘનાત્યયે વાર્ષિકમાશુ સમ્યક્ પ્રાપ્નોતિ રોગાનૃતુજાન્ન જાતુ ||૪૫||
हैमन्तिकं दोषचयं वसन्ते प्रवाहयन् ग्रैष्मिकमभ्रकाले| घनात्यये वार्षिकमाशु सम्यक् प्राप्नोति रोगानृतुजान्न जातु ||४५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (46-48) · Śloka 48
નરો હિતાહારવિહારસેવી સમીક્ષ્યકારી વિષયેષ્વસક્તઃ| દાતા સમઃ સત્યપરઃ ક્ષમાવાનાપ્તોપસેવી ચ ભવત્યરોગઃ||૪૬|| મતિર્વચઃ કર્મ સુખાનુબન્ધં સત્ત્વં વિધેયં વિશદા ચ બુદ્ધિઃ| જ્ઞાનં તપસ્તત્પરતા ચ યોગે યસ્યાસ્તિ તં નાનુપતન્તિ રોગાઃ||૪૭|| તત્ર શ્લોકઃ| ઇહાગ્નિવેશસ્ય મહાર્થયુક્તં ષટ્ત્રિંશકં પ્રશ્નગણં મહર્ષિઃ| અતુલ્યગોત્રે ભગવાન્ યથાવન્નિર્ણીતવાન્ જ્ઞાનવિવર્ધનાર્થમ્||૪૮||
नरो हिताहारविहारसेवी समीक्ष्यकारी विषयेष्वसक्तः| दाता समः सत्यपरः क्षमावानाप्तोपसेवी च भवत्यरोगः||४६|| मतिर्वचः कर्म सुखानुबन्धं सत्त्वं विधेयं विशदा च बुद्धिः| ज्ञानं तपस्तत्परता च योगे यस्यास्ति तं नानुपतन्ति रोगाः||४७|| तत्र श्लोकः| इहाग्निवेशस्य महार्थयुक्तं षट्त्रिंशकं प्रश्नगणं महर्षिः| अतुल्यगोत्रे भगवान् यथावन्निर्णीतवान् ज्ञानविवर्धनार्थम्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 2
ઇત્યગ્નિવેશકૃતે તન્ત્રે ચરકપ્રતિસંસ્કૃતે શારીરસ્થાનેઽતુલ્યગોત્રીયં શારીરં નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ||૨||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते शारीरस्थानेऽतुल्यगोत्रीयं शारीरं नाम द्वितीयोऽध्यायः||२||
🔊 Audio coming soon