6. vamanavirēcanavyāpatsiddhiḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતો વમનવિરેચનવ્યાપત્સિદ્ધિં વ્યાખ્યાસ્યામઃ| ઇતિ હ સ્માહ ભગવાનાત્રેયઃ||૨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

અથ શોધનયોઃ સમ્યગ્વિધિમૂર્ધ્વાનુલોમયોઃ| અસમ્યક્કૃતયોશ્ચૈવ દોષાન્ વક્ષ્યામિ સૌષધાન્||૩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

અત્યુષ્ણવર્ષશીતા હિ ગ્રીષ્મવર્ષાહિમાગમાઃ| તદન્તરે પ્રાવૃડાદ્યાસ્તેષાં સાધારણાસ્ત્રયઃ||૪||

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

પ્રાવૃટ્ શુચિનભૌ જ્ઞેયૌ શરદૂર્જસહૌ પુનઃ| તપસ્યશ્ચ મધુશ્ચૈવ વસન્તઃ શોધનં પ્રતિ||૫|| એતાનૃતૂન્ વિકલ્પ્યૈવં દદ્યાત્ સંશોધનં ભિષક્| સ્વસ્થવૃત્તમભિપ્રેત્ય વ્યાધૌ વ્યાધિવશેન તુ||૬||

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

કર્મણાં વમનાદીનામન્તરેષ્વન્તરેષુ ચ| સ્નેહસ્વેદૌ પ્રયુઞ્જીત સ્નેહં ચાન્તે પ્રયોજયેત્||૭||

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

વિસર્પપિડકાશોફકામલાપાણ્ડુરોગિણઃ | અભિઘાતવિષાર્તાંશ્ચ નાતિસ્નિગ્ધાન્ વિરેચયેત્||૮||

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

નાતિસ્નિગ્ધશરીરાય દદ્યાત્ સ્નેહવિરેચનમ્| સ્નેહોત્ક્લિષ્ટશરીરાય રૂક્ષં દદ્યાદ્વિરેચનમ્||૯||

Adhikarana 8 (10) · Śloka 10

સ્નેહસ્વેદોપપન્નેન જીર્ણે માત્રાવદૌષધમ્| એકાગ્રમનસા પીતં સમ્યગ્યોગાય કલ્પતે||૧૦||

Adhikarana 9 (11-13) · Śloka 13

સ્નિગ્ધાત્ પાત્રાદ્યથા તોયમયત્નેન પ્રણુદ્યતે| કફાદયઃ પ્રણુદ્યન્તે સ્નિગ્ધાદ્દેહાત્તથૌષધૈઃ||૧૧|| આર્દ્રં કાષ્ઠં યથા વહ્નિર્વિષ્યન્દયતિ સર્વતઃ| તથા સ્નિગ્ધસ્ય વૈ દોષાન્ સ્વેદો વિષ્યન્દયેત્ સ્થિરાન્||૧૨|| ક્લિષ્ટં વાસો યથોત્ક્લેશ્ય મલઃ સંશોધ્યતેઽમ્ભસા| સ્નેહસ્વેદૈસ્તથોત્ક્લેશ્ય શોધ્યતે શોધનૈર્મલઃ ||૧૩||

Adhikarana 10 (14) · Śloka 14

અજીર્ણે વર્ધતે ગ્લાનિર્વિબન્ધશ્ચાપિ જાયતે| પીતં સંશોધનં ચૈવ વિપરીતં પ્રવર્તતે||૧૪||

Adhikarana 11 (15-16) · Śloka 16

અલ્પમાત્રં મહાવેગં બહુદોષહરં સુખમ્| લઘુપાકં સુખાસ્વાદં પ્રીણનં વ્યાધિનાશનમ્||૧૫|| અવિકારિ ચ વ્યાપત્તૌ નાતિગ્લાનિકરં ચ યત્| ગન્ધવર્ણરસોપેતં વિદ્યાન્માત્રાવદૌષધમ્||૧૬||

Adhikarana 12 (17) · Śloka 17

વિધૂય માનસાન્ દોષાન્ કામાદીનશુભોદયાન્ | એકાગ્રમનસા પીતં સમ્યગ્યોગાય કલ્પતે||૧૭||

Adhikarana 13 (18) · Śloka 19

નરઃ શ્વો વમનં પાતા ભુઞ્જીત કફવર્ધનમ્| સુજરં દ્રવભૂયિષ્ઠં, લઘ્વશીતં વિરેચનમ્||૧૮|| ઉત્ક્લિષ્ટાલ્પકફત્વેન ક્ષિપ્રં દોષાઃ સ્રવન્તિ હિ|૧૯|

Adhikarana 14 (19-20) · Śloka 20

પીતૌષધસ્ય તુ ભિષક્ શુદ્ધિલિઙ્ગાનિ લક્ષયેત્||૧૯|| ઊર્ધ્વં કફાનુગે પિત્તે વિટ્પિત્તેઽનુકફે ત્વધઃ| હૃતદોષં વદેત્ કાર્શ્યદૌર્બલ્યે ચેત્ સલાઘવે||૨૦||

Adhikarana 15 (21) · Śloka 22

વામયેત્તુ તતઃ શેષમૌષધં ન ત્વલાઘવે| સ્તૈમિત્યેઽનિલસઙ્ગે ચ નિરુદ્ગારેઽપિ વામયેત્||૨૧|| આલાઘવાત્તનુત્વાચ્ચ કફસ્યાપત્ પરં ભવેત્|૨૨|

Adhikarana 16 (22-23) · Śloka 23

વમિતે વર્ધતે વહ્નિઃ શમં દોષા વ્રજન્તિ હિ||૨૨|| વમિતં લઙ્ઘયેત્ સમ્યગ્જીર્ણલિઙ્ગાન્યલક્ષયન્| તાનિ દૃષ્ટ્વા તુ પેયાદિક્રમં કુર્યાન્ન લઙ્ઘનમ્||૨૩||

Adhikarana 17 (24) · Śloka 24

સંશોધનાભ્યાં શુદ્ધસ્ય હૃતદોષસ્ય દેહિનઃ| યાત્યગ્નિર્મન્દતાં તસ્માત્ ક્રમં પેયાદિમાચરેત્||૨૪||

Adhikarana 18 (25) · Śloka 25

કફપિત્તે વિશુદ્ધેઽલ્પં મદ્યપે વાતપૈત્તિકે| તર્પણાદિક્રમં કુર્યાત્ પેયાઽભિષ્યન્દયેદ્ધિ તાન્||૨૫||

Adhikarana 19 (26-27) · Śloka 27

અનુલોમોઽનિલઃ સ્વાસ્થ્યં ક્ષુત્તૃષ્ણોર્જો મનસ્વિતા| લઘુત્વમિન્દ્રિયોદ્ગારશુદ્ધિર્જીર્ણૌષધાકૃતિઃ||૨૬|| ક્લમો દાહોઽઙ્ગસદનં ભ્રમો મૂર્ચ્છા શિરોરુજા| અરતિર્બલહાનિશ્ચ સાવશેષૌષધાકૃતિઃ||૨૭||

Adhikarana 20 (28) · Śloka 28

અકાલેઽલ્પાતિમાત્રં ચ પુરાણં ન ચ ભાવિતમ્| અસમ્યક્સંસ્કૃતં ચૈવ વ્યાપદ્યેતૌષધં દ્રુતમ્||૨૮||

Adhikarana 21 (29-30) · Śloka 30

આધ્માનં પરિકર્તિશ્ચ સ્રાવો હૃદ્ગાત્રયોર્ગ્રહઃ| જીવાદાનં સવિભ્રંશઃ સ્તમ્ભઃ સોપદ્રવઃ ક્લમઃ||૨૯|| અયોગાદતિયોગાચ્ચ દશૈતા વ્યાપદો મતાઃ| પ્રેષ્યભૈષજ્યવૈદ્યાનાં વૈગુણ્યાદાતુરસ્ય ચ||૩૦||

Adhikarana 22 (31-34) · Śloka 34

યોગઃ સમ્યક્પ્રવૃત્તિઃ સ્યાદતિયોગોઽતિવર્તનમ્| અયોગઃ પ્રાતિલોમ્યેન ન ચાલ્પં વા પ્રવર્તનમ્||૩૧|| શ્લેષ્મોત્ક્લિષ્ટેન દુર્ગન્ધમહૃદ્યમતિ વા બહુ| વિરેચનમજીર્ણે ચ પીતમૂર્ધ્વં પ્રવર્તતે||૩૨|| ક્ષુધાર્તમૃદુકોષ્ઠાભ્યાં સ્વલ્પોત્ક્લિષ્ટકફેન વા| તીક્ષ્ણં પીતં સ્થિતં ક્ષુબ્ધં વમનં સ્યાદ્વિરેચનમ્||૩૩|| પ્રાતિલોમ્યેન દોષાણાં હરણાત્તે હ્યકૃત્સ્નશઃ| અયોગસઞ્જ્ઞે, કૃચ્છ્રેણ યાતિ દોષો નવાઽલ્પશઃ||૩૪||

Adhikarana 23 (35-36) · Śloka 36

પીતૌષધો ન શુદ્ધશ્ચેજ્જીર્ણે તસ્મિન્ પુનઃ પિબેત્| ઔષધં ન ત્વજીર્ણેઽન્યદ્ભયં સ્યાદતિયોગતઃ||૩૫|| કોષ્ઠસ્ય ગુરુતાં જ્ઞાત્વા લઘુત્વં બલમેવ ચ| અયોગે મૃદુ વા દદ્યાદૌષધં તીક્ષ્ણમેવ વા||૩૬||

Adhikarana 24 (37) · Śloka 37

વમનં ન તુ દુશ્છર્દં દુષ્કોષ્ઠં ન વિરેચનમ્| પાયયેતૌષધં ભૂયો હન્યાત્ પીતં પુનર્હિ તૌ||૩૭||

Adhikarana 25 (38-39) · Śloka 39

અસ્નિગ્ધાસ્વિન્નદેહસ્ય રૂક્ષસ્યાનવમૌષધમ્| દોષાનુત્ક્લિશ્ય નિર્હર્તુમશક્તં જનયેદ્ગદાન્||૩૮|| વિભ્રંશં શ્વયથું હિક્કાં તમસો દર્શનં ભૃશમ્ | પિણ્ડિકોદ્વેષ્ટનં કણ્ડૂમૂર્વોઃ સાદં વિવર્ણતામ્||૩૯||

Adhikarana 26 (40-44) · Śloka 44

સ્નિગ્ધસ્વિન્નસ્ય ચાત્યલ્પં દીપ્તાગ્નેર્જીર્ણમૌષધમ્| શીતૈર્વા સ્તબ્ધમામે વા દોષાનુત્ક્લિશ્ય નાહરેત્||૪૦|| તાનેવ જનયેદ્રોગાનયોગઃ સર્વ એવ સઃ| વિજ્ઞાય મતિમાંસ્તત્ર યથોક્તાં કારયેત્ ક્રિયામ્||૪૧|| તં તૈલલવણાભ્યક્તં સ્વિન્નં પ્રસ્તરસઙ્કરૈઃ| પાયયેત પુનર્જીર્ણે સમૂત્રૈર્વા નિરૂહયેત્||૪૨|| નિરૂઢં ચ રસૈર્ધાન્વૈર્ભોજયિત્વાઽનુવાસયેત્| ફલમાગધિકાદારુસિદ્ધતૈલેન માત્રયા||૪૩|| સ્નિગ્ધં વાતહરૈઃ સ્નેહૈઃ પુનસ્તીક્ષ્ણેન શોધયેત્| ન ચાતિતીક્ષ્ણેન તતો હ્યતિયોગસ્તુ જાયતે||૪૪||

Adhikarana 27 (45-51) · Śloka 51

અતિતીક્ષ્ણં ક્ષુધાર્તસ્ય મૃદુકોષ્ઠસ્ય ભેષજમ્| હૃત્વાઽઽશુ વિટ્પિત્તકફાન્ ધાતૂન્વિસ્રાવયેદ્દ્રવાન્||૪૫|| બલસ્વરક્ષયં દાહં કણ્ઠશોષં ભ્રમં તૃષામ્| કુર્યાચ્ચ મધુરૈસ્તત્ર શેષમૌષધમુલ્લિખેત્||૪૬|| વમને તુ વિરેકઃ સ્યાદ્વિરેકે વમનં પુનઃ | પરિષેકાવગાહાદ્યૈઃ સુશીતૈઃ સ્તમ્ભયેચ્ચ તત્||૪૭|| કષાયમધુરૈઃ શીતૈરન્નપાનૌષધૈસ્તથા| રક્તપિત્તાતિસારઘ્નૈર્દાહજ્વરહરૈરપિ||૪૮|| અઞ્જનં ચન્દનોશીરમજ્જાસૃક્શર્કરોદકમ્| લાજચૂર્ણૈઃ પિબેન્મન્થમતિયોગહરં પરમ્||૪૯|| શુઙ્ગાભિર્વા વટાદીનાં સિદ્ધાં પેયાં સમાક્ષિકામ્| વર્ચઃસાઙ્ગ્રાહિકૈઃ સિદ્ધં ક્ષીરં ભોજ્યં ચ દાપયેત્||૫૦|| જાઙ્ગલૈર્વા રસૈર્ભોજ્યં પિચ્છાબસ્તિશ્ચ શસ્યતે| મધુરૈરનુવાસ્યશ્ચ સિદ્ધેન ક્ષીરસર્પિષા||૫૧||

Adhikarana 28 (52-56) · Śloka 56

વમનસ્યાતિયોગે તુ શીતામ્બુપરિષેચિતઃ| પિબેત્ કફહરૈર્મન્થં સઘૃતક્ષૌદ્રશર્કરમ્||૫૨|| સોદ્ગારાયાં ભૃશં વમ્યાં મૂર્ચ્છાયાં ધાન્યમુસ્તયોઃ| સમધૂકાઞ્જનં ચૂર્ણં લેહયેન્મધુસંયુતમ્||૫૩|| વમતોઽન્તઃપ્રવિષ્ટાયાં જિહ્વાયાં કવલગ્રહાઃ| સ્નિગ્ધામ્લલવણૈર્હૃદ્યૈર્યૂષક્ષીરરસૈર્હિતાઃ||૫૪|| ફલાન્યમ્લાનિ ખાદેયુસ્તસ્ય ચાન્યેઽગ્રતો નરાઃ| નિઃસૃતાં તુ તિલદ્રાક્ષાકલ્કલિપ્તાં પ્રવેશયેત્||૫૫|| વાગ્ગ્રહાનિલરોગેષુ ઘૃતમાંસોપસાધિતામ્| યવાગૂં તનુકાં દદ્યાત્ સ્નેહસ્વેદૌ ચ બુદ્ધિમાન્||૫૬||

Adhikarana 29 (57) · Śloka 57

વમિતશ્ચ વિરિક્તશ્ચ મન્દાગ્નિશ્ચ વિલઙ્ઘિતઃ| અગ્નિપ્રાણવિવૃદ્ધ્યર્થં ક્રમં પેયાદિકં ભજેત્ ||૫૭||

Adhikarana 30 (58-60) · Śloka 60

બહુદોષસ્ય રૂક્ષસ્ય હીનાગ્નેરલ્પમૌષધમ્| સોદાવર્તસ્ય ચોત્ક્લિશ્ય દોષાન્માર્ગાન્નિરુધ્ય ચ||૫૮|| ભૃશમાધ્માપયેન્નાભિં પૃષ્ઠપાર્શ્વશિરોરુજમ્| શ્વાસવિણ્મૂત્રવાતાનાં સઙ્ગં કુર્યાચ્ચ દારુણમ્||૫૯|| અભ્યઙ્ગસ્વેદવર્ત્યાદિ સનિરૂહાનુવાસનમ્| ઉદાવર્તહરં સર્વં કર્માધ્માતસ્ય શસ્યતે||૬૦||

Adhikarana 31 (61-63) · Śloka 63

સ્નિગ્ધેન ગુરુકોષ્ઠેન સામે બલવદૌષધમ્| ક્ષામેણ મૃદુકોષ્ઠેન શ્રાન્તેનાલ્પબલેન વા||૬૧|| પીતં ગત્વા ગુદં સામમાશુ દોષં નિરસ્ય ચ| તીવ્રશૂલાં સપિચ્છાસ્રાં કરોતિ પરિકર્તિકામ્||૬૨|| લઙ્ઘનં પાચનં સામે રૂક્ષોષ્ણં લઘુભોજનમ્| બૃંહણીયો વિધિઃ સર્વઃ ક્ષામસ્ય મધુરસ્તથા||૬૩||

Adhikarana 32 (64-67) · Śloka 67

આમે જીર્ણેઽનુબન્ધશ્ચેત્ ક્ષારામ્લં લઘુ શસ્યતે| પુષ્પકાસીસમિશ્રં વા ક્ષારેણ લવણેન વા||૬૪|| સદાડિમરસં સર્પિઃ પિબેદ્વાતેઽધિકે સતિ| દધ્યમ્લં ભોજને પાને સંયુક્તં દાડિમત્વચા||૬૫|| દેવદારુતિલાનાં વા કલ્કમુષ્ણામ્બુના પિબેત્| અશ્વત્થોદુમ્બરપ્લક્ષકદમ્બૈર્વા શૃતં પયઃ||૬૬|| કષાયમધુરં શીતં પિચ્છાબસ્તિમથાપિ વા| યષ્ટીમધુકસિદ્ધં વા સ્નેહબસ્તિં પ્રદાપયેત્||૬૭||

Adhikarana 33 (68-70) · Śloka 70

અલ્પં તુ બહુદોષસ્ય દોષમુત્ક્લિશ્ય ભેષજમ્| અલ્પાલ્પં સ્રાવયેત્ કણ્ડૂં શોફં કુષ્ઠાનિ ગૌરવમ્||૬૮|| કુર્યાચ્ચાગ્નિબલોત્ક્લેશસ્તૈમિત્યારુચિપાણ્ડુતાઃ| પરિસ્રાવઃ સ, તં દોષં શમયેદ્વામયેદપિ||૬૯|| સ્નેહિતં વા પુનસ્તીક્ષ્ણં પાયયેત્ વિરેચનમ્| શુદ્ધે ચૂર્ણાસવારિષ્ટાન્ સંસ્કૃતાંશ્ચ પ્રદાપયેત્||૭૦||

Adhikarana 34 (71-75) · Śloka 75

પીતૌષધસ્ય વેગાનાં નિગ્રહાન્મારુતાદયઃ| કુપિતા હૃદયં ગત્વા ઘોરં કુર્વન્તિ હૃદ્ગ્રહમ્||૭૧|| સ હિક્કાકાસપાર્શ્વાર્તિદૈન્યલાલાક્ષિવિભ્રમૈઃ| જિહ્વાં ખાદતિ નિઃસઞ્જ્ઞો દન્તાન્ કિટિકિટાપયન્||૭૨|| ન ગચ્છેદ્વિભ્રમં તત્ર વામયેદાશુ તં ભિષક્| મધુરૈઃ પિત્તમૂર્ચ્છાર્તં કટુભિઃ કફમૂર્ચ્છિતમ્||૭૩|| પાચનીયૈસ્તતશ્ચાસ્ય દોષશેષં વિપાચયેત્| કાયાગ્નિં ચ બલં ચાસ્ય ક્રમેણોત્થાપયેત્તતઃ ||૭૪|| પવનેનાતિવમતો હૃદયં યસ્ય પીડ્યતે| તસ્મૈ સ્નિગ્ધામ્લલવણં દદ્યાત્ પિત્તકફેઽન્યથા||૭૫||

Adhikarana 35 (76-77) · Śloka 77

પીતૌષધસ્ય વેગાનાં નિગ્રહેણ કફેન વા| રુદ્ધોઽતિ વા વિશુદ્ધસ્ય ગૃહ્ણાત્યઙ્ગાનિ મારુતઃ||૭૬|| સ્તમ્ભવેપથુનિસ્તોદસાદોદ્વેષ્ટનમન્થનૈઃ| તત્ર વાતહરં સર્વં સ્નેહસ્વેદાદિ કારયેત્ ||૭૭||

Adhikarana 36 (78-84) · Śloka 84

અતિતીક્ષ્ણં મૃદૌ કોષ્ઠે લઘુદોષસ્ય ભેષજમ્| દોષાન્ હૃત્વા વિનિર્મથ્ય જીવં હરતિ શોણિતમ્||૭૮|| તેનાન્નં મિશ્રિતં દદ્યાદ્વાયસાય શુનેઽપિ વા| ભુઙ્ક્તે તચ્ચેદ્વદેજ્જીવં ન ભુઙ્ક્તે પિત્તમાદિશેત્||૭૯|| શુક્લં વા ભાવિતં વસ્ત્રમાવાનં કોષ્ણવારિણા| પ્રક્ષાલિતં વિવર્ણં સ્યાત્ પિત્તે શુદ્ધં તુ શોણિતે||૮૦|| તૃષ્ણામૂર્ચ્છામદાર્તસ્ય કુર્યાદામરણાત્ ક્રિયામ્| તસ્ય પિત્તહરીં સર્વામતિયોગે ચ યા હિતા ||૮૧|| મૃગગોમહિષાજાનાં સદ્યસ્કં જીવતામસૃક્| પિબેજ્જીવાભિસન્ધાનં જીવં તદ્ધ્યાશુ ગચ્છતિ ||૮૨|| તદેવ દર્ભમૃદિતં રક્તં બસ્તિં પ્રદાપયેત્| શ્યામાકાશ્મર્યબદરીદૂર્વોશીરૈઃ શૃતં પયઃ||૮૩|| ઘૃતમણ્ડાઞ્જનયુતં શીતં બસ્તિં પ્રદાપયેત્| પિચ્છાબસ્તિં સુશીતં વા ઘૃતમણ્ડાનુવાસનમ્||૮૪||

Adhikarana 37 (85-87) · Śloka 87

ગુદં ભ્રષ્ટં કષાયૈશ્ચ સ્તમ્ભયિત્વા પ્રવેશયેત્| સામ ગાન્ધર્વશબ્દાંશ્ચ સઞ્જ્ઞાનાશેઽસ્ય કારયેત્||૮૫|| યદા વિરેચનં પીતં વિડન્તમવતિષ્ઠતે| વમનં ભેષજાન્તં વા દોષાનુત્ક્લિશ્ય નાવહેત્||૮૬|| તદા કુર્વન્તિ કણ્ડ્વાદીન્ દોષાઃ પ્રકુપિતા ગદાન્| સ વિભ્રંશો મતસ્તત્ર સ્યાદ્યથાવ્યાધિ ભેષજમ્||૮૭||

Adhikarana 38 (88-89) · Śloka 89

પીતં સ્નિગ્ધેન સસ્નેહં તદ્દોષૈર્માર્દવાદ્વૃતમ્| ન વાહયતિ દોષાંસ્તુ સ્વસ્થાનાત્ સ્તમ્ભયેચ્ચ્યુતાન્||૮૮|| વાતસઙ્ગગુદસ્તમ્ભશૂલૈઃ ક્ષરતિ ચાલ્પશઃ| તીક્ષ્ણં બસ્તિં વિરેકં વા સોઽર્હો લઙ્ઘિતપાચિતઃ||૮૯||

Adhikarana 39 (90-91) · Śloka 91

રૂક્ષં વિરેચનં પીતં રૂક્ષેણાલ્પબલેન વા| મારુતં કોપયિત્વાઽઽશુ કુર્યાદ્ધોરાનુપદ્રવાન્||૯૦|| સ્તમ્ભશૂલાનિ ઘોરાણિ સર્વગાત્રેષુ મુહ્યતઃ| સ્નેહસ્વેદાદિકસ્તત્ર કાર્યો વાતહરો વિધિઃ||૯૧||

Adhikarana 40 (92-93) · Śloka 93

સ્નિગ્ધસ્ય મૃદુકોષ્ઠસ્ય મૃદૂત્ક્લિશ્યૌષધં કફમ્| પિત્તં વાતં ચ સંરુધ્ય સતન્દ્રાગૌરવં ક્લમમ્||૯૨|| દૌર્બલ્યં ચાઙ્ગસાદં ચ કુર્યાદાશુ તદુલ્લિખેત્| લઙ્ઘનં પાચનં ચાત્ર સ્નિગ્ધં તીક્ષ્ણં ચ શોધનમ્||૯૩||

Adhikarana 41 (94-95) · Śloka 95

તત્ર શ્લોકૌ- ઇત્યેતા વ્યાપદઃ પ્રોક્તાઃ સરૂપાઃ સચિકિત્સિતાઃ| વમનસ્ય વિરેકસ્ય કૃતસ્યાકુશલૈર્નૃણામ્ ||૯૪|| એતા વિજ્ઞાય મતિમાનવસ્થાશ્ચૈવ તત્ત્વતઃ| દદ્યાત્ સંશોધનં સમ્યગારોગ્યાર્થી નૃણાં સદા||૯૫||

Adhikarana puShpikA · Śloka 6

ઇત્યગ્નિવેશકૃતે તન્ત્રે ચરકપ્રતિસંસ્કૃતેઽપ્રાપ્તે દૃઢબલસમ્પૂરિતે સિદ્ધિસ્થાને વમનવિરેચનવ્યાપત્સિદ્ધિર્નામ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ||૬||