5. mātrāśitīyō'dhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதோ மாத்ராஶிதீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

மாத்ராஶீ ஸ்யாத்| ஆஹாரமாத்ரா புநரக்நிபலாபேக்ஷிணீ||௩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

யாவத்த்யஸ்யாஶநமஶிதமநுபஹத்ய ப்ரகதிஂ யதாகாலஂ ஜராஂ கச்சதி தாவதஸ்ய மாத்ராப்ரமாணஂ வேதிதவ்யஂ பவதி||௪||

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

தத்ர ஶாலிஷஷ்டிகமுத்கலாவகபிஞ்ஜலைணஶஶஶரபஶம்பராதீந்யாஹாரத்ரவ்யாணி ப்ரகதிலகூந்யபி மாத்ராபேக்ஷீணி பவந்தி| ததா பிஷ்டேக்ஷுக்ஷீரவிகதிதிலமாஷாநூபௌதகபிஶிதாதீந்யாஹாரத்ரவ்யாணி ப்ரகதிகுரூண்யபி மாத்ராமேவாபேக்ஷந்தே||௫||

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

ந சைவமுக்தே த்ரவ்யே குருலாகவமகாரணஂ மந்யேத, லகூநி ஹி த்ரவ்யாணி வாய்வக்நிகுணபஹுலாநி பவந்தி; பத்வீஸோமகுணபஹுலாநீதராணி, தஸ்மாத் ஸ்வகுணாதபி லகூந்யக்நிஸந்துக்ஷணஸ்வபாவாந்யல்பதோஷாணி சோச்யந்தேऽபி ஸௌஹித்யோபயுக்தாநி, குரூணி புநர்நாக்நிஸந்துக்ஷணஸ்வபாவாந்யஸாமாந்யாத், அதஶ்சாதிமாத்ரஂ தோஷவந்தி ஸௌஹித்யோபயுக்தாந்யந்யத்ர வ்யாயாமாக்நிபலாத்; ஸைஷா பவத்யக்நிபலாபேக்ஷிணீ மாத்ரா||௬||

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

ந ச நாபேக்ஷதே த்ரவ்யஂ; த்ரவ்யாபேக்ஷயா ச த்ரிபாகஸௌஹித்யமர்தஸௌஹித்யஂ வா குரூணாமுபதிஶ்யதே, லகூநாமபி ச நாதிஸௌஹித்யமக்நேர்யுக்த்யர்தம்||௭||

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

மாத்ராவத்த்யஶநமஶிதமநுபஹத்ய ப்ரகதிஂ பலவர்ணஸுகாயுஷா யோஜயத்யுபயோக்தாரமவஶ்யமிதி||௮||

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

பவந்தி சாத்ர- குரு பிஷ்டமயஂ தஸ்மாத்தண்டுலாந் பதுகாநபி| ந ஜாது புக்தவாந் காதேந்மாத்ராஂ காதேத்புபுக்ஷிதஃ||௯||

Adhikarana 9 (10-11) · Śloka 11

வல்லூரஂ ஶுஷ்கஶாகாநி ஶாலூகாநி பிஸாநி ச| நாப்யஸேத்கௌரவாந்மாஂஸஂ கஶஂ நைவோபயோஜயேத்||௧௦|| கூர்சிகாஂஶ்ச கிலாடாஂஶ்ச ஶௌகரஂ கவ்யமாஹிஷே| மத்ஸ்யாந் ததி ச மாஷாஂஶ்ச யவகாஂஶ்ச ந ஶீலயேத்||௧௧||

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

ஷஷ்டிகாஞ்சாலிமுத்காஂஶ்ச ஸைந்தவாமலகே யவாந்| ஆந்தரீக்ஷஂ பயஃ ஸர்பிர்ஜாங்கலஂ மது சாப்யஸேத்||௧௨||

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

தச்ச நித்யஂ ப்ரயுஞ்ஜீத ஸ்வாஸ்த்யஂ யேநாநுவர்ததே| அஜாதாநாஂ விகாராணாமநுத்பத்திகரஂ ச யத்||௧௩||

Adhikarana 12 (14) · Śloka 14

அத ஊர்த்வஂ ஶரீரஸ்ய கார்யமக்ஷ்யஞ்ஜநாதிகம்| ஸ்வஸ்தவத்திமபிப்ரேத்ய குணதஃ ஸம்ப்ரவக்ஷ்யதே||௧௪||

Adhikarana 13 (15) · Śloka 15

ஸௌவீரமஞ்ஜநஂ நித்யஂ ஹிதமக்ஷ்ணோஃ ப்ரயோஜயேத்| பஞ்சராத்ரேऽஷ்டராத்ரே வா ஸ்ராவணார்தே ரஸாஞ்ஜநம்||௧௫||

Adhikarana 14 (16-17) · Śloka 18

சக்ஷுஸ்தேஜோமயஂ தஸ்ய விஶேஷாச்ச்லேஷ்மதோ பயம்| ததஃ ஶ்லேஷ்மஹரஂ கர்ம ஹிதஂ தஷ்டேஃ ப்ரஸாதநம்||௧௬|| திவா தந்ந ப்ரயோக்தவ்யஂ நேத்ரயோஸ்தீக்ஷ்ணமஞ்ஜநம்| விரேகதுர்பலா தஷ்டிராதித்யஂ ப்ராப்ய ஸீததி||௧௭|| தஸ்மாத் ஸ்ராவ்யஂ நிஶாயாஂ து த்ருவமஞ்ஜநமிஷ்யதே|௧௮|

Adhikarana 15 (18-19) · Śloka 20

யதா ஹி கநகாதீநாஂ மலிநாஂ விவிதாத்மநாம்||௧௮|| தௌதாநாஂ நிர்மலா ஶுத்திஸ்தைலசேலகசாதிபிஃ| ஏவஂ நேத்ரேஷு மர்த்யாநாமஞ்ஜநாஶ்ச்யோதநாதிபிஃ||௧௯|| தஷ்டிர்நிராகுலா பாதி நிர்மலே நபஸீந்துவத்|௨௦|

Adhikarana 16 (20-24) · Śloka 25

ஹரேணுகாஂ ப்ரியங்குஂ ச பத்வீகாஂ கேஶரஂ நகம்||௨௦|| ஹ்ரீவேரஂ சந்தநஂ பத்ரஂ த்வகேலோஶீரபத்மகம்| த்யாமகஂ மதுகஂ மாஂஸீ குக்குல்வகுருஶர்கரம்||௨௧|| ந்யக்ரோதோதும்பராஶ்வத்தப்லக்ஷலோத்ரத்வசஃ ஶுபாஃ| வந்யஂ ஸர்ஜரஸஂ முஸ்தஂ ஶைலேயஂ கமலோத்பலே||௨௨|| ஶ்ரீவேஷ்டகஂ ஶல்லகீஂ ச ஶுகபர்ஹமதாபி ச| பிஷ்ட்வா லிம்பேச்சரேஷீகாஂ தாஂ வர்திஂ யவஸந்நிபாம்||௨௩|| அங்குஷ்டஸம்மிதாஂ குர்யாதஷ்டாங்குலஸமாஂ பிஷக்| ஶுஷ்காஂ நிகர்பாஂ தாஂ வர்திஂ தூமநேத்ரார்பிதாஂ நரஃ||௨௪|| ஸ்நேஹாக்தாமக்நிஸம்ப்லுஷ்டாஂ பிபேத் ப்ராயோகிகீஂ ஸுகாம்|௨௫|

Adhikarana 17 (25) · Śloka 26

வஸாகதமதூச்சிஷ்டைர்யுக்தியுக்தைர்வரௌஷதைஃ||௨௫|| வர்திஂ மதுரகைஃ கத்வா ஸ்நைஹிகீஂ தூமமாசரேத்|௨௬|

Adhikarana 18 (26) · Śloka 27

ஶ்வேதா ஜ்யோதிஷ்மதீ சைவ ஹரிதாலஂ மநஃஶிலா||௨௬|| கந்தாஶ்சாகுருபத்ராத்யா தூமஂ மூர்தவிரேசநே |௨௭|

Adhikarana 19 (27-32) · Śloka 33

கௌரவஂ ஶிரஸஃ ஶூலஂ பீநஸார்தாவபேதகௌ||௨௭|| கர்ணாக்ஷிஶூலஂ காஸஶ்ச ஹிக்காஶ்வாஸௌ கலக்ரஹஃ| தந்ததௌர்பல்யமாஸ்ராவஃ ஶ்ரோத்ரக்ராணாக்ஷிதோஷஜஃ||௨௮|| பூதிர்க்ராணாஸ்யகந்தஶ்ச தந்தஶூலமரோசகஃ| ஹநுமந்யாக்ரஹஃ கண்டூஃ க்ரிமயஃ பாண்டுதா முகே||௨௯|| ஶ்லேஷ்மப்ரஸேகோ வைஸ்வர்யஂ கலஶுண்ட்யுபஜிஹ்விகா| காலித்யஂ பிஞ்ஜரத்வஂ ச கேஶாநாஂ பதநஂ ததா||௩௦|| க்ஷவதுஶ்சாதிதந்த்ரா ச புத்தேர்மோஹோऽதிநித்ரதா| தூமபாநாத் ப்ரஶாம்யந்தி பலஂ பவதி சாதிகம்||௩௧|| ஶிரோருஹகபாலாநாமிந்த்ரியாணாஂ ஸ்வரஸ்ய ச| ந ச வாதகபாத்மாநோ பலிநோऽப்யூர்த்வஜத்ருஜாஃ||௩௨|| தூமவக்த்ரகபாநஸ்ய வ்யாதயஃ ஸ்யுஃ ஶிரோகதாஃ|௩௩|

Adhikarana 20 (33-35) · Śloka 36

ப்ரயோகபாநே தஸ்யாஷ்டௌ காலாஃ ஸம்பரிகீர்திதாஃ||௩௩|| வாதஶ்லேஷ்மஸமுத்க்லேஶஃ காலேஷ்வேஷு ஹி லக்ஷ்யதே| ஸ்நாத்வா புக்த்வா ஸமுல்லிக்ய க்ஷுத்வா தந்தாந்நிகஷ்ய ச| நாவநாஞ்ஜநநித்ராந்தே சாத்மவாந் தூமபோ பவேத்| ததா வாதகபாத்மாநோ ந பவந்த்யூர்த்வஜத்ருஜாஃ||௩௫|| ரோகாஸ்தஸ்ய து பேயாஃ ஸ்யுராபாநாஸ்த்ரிஸ்த்ரயஸ்த்ரயஃ|௩௬|

Adhikarana 21 (36-37) · Śloka 38

பரஂ த்விகாலபாயீ ஸ்யாதஹ்நஃ காலேஷு புத்திமாந்||௩௬|| ப்ரயோகே, ஸ்நைஹிகே த்வேகஂ, வைரேச்யஂ த்ரிசதுஃ பிபேத்| ஹத்கண்டேந்த்ரியஸஂஶுத்திர்லகுத்வஂ ஶிரஸஃ ஶமஃ||௩௭|| யதேரிதாநாஂ தோஷாணாஂ ஸம்யக்பீதஸ்ய லக்ஷணம்|௩௮|

Adhikarana 22 (38-40) · Śloka 40

பாதிர்யமாந்த்யமூகத்வஂ ரக்தபித்தஂ ஶிரோப்ரமம்||௩௮|| அகாலே சாதிபீதஶ்ச தூமஃ குர்யாதுபத்ரவாந்| தத்ரேஷ்டஂ ஸர்பிஷஃ பாநஂ நாவநாஞ்ஜநதர்பணம்||௩௯|| ஸ்நைஹிகஂ தூமஜே தோஷே வாயுஃ பித்தாநுகோ யதி| ஶீதஂ து ரக்தபித்தே ஸ்யாச்ச்லேஷ்மபித்தே விரூக்ஷணம்||௪௦||

Adhikarana 23 (41-45) · Śloka 46

பரஂ த்வதஃ ப்ரவக்ஷ்யாமி தூமோ யேஷாஂ விகர்ஹிதஃ| ந விரிக்தஃ பிபேத்தூமஂ ந கதே பஸ்திகர்மணி||௪௧|| ந ரக்தீ ந விஷேணார்தோ ந ஶோசந்ந ச கர்பிணீ| ந ஶ்ரமே ந மதே நாமே ந பித்தே ந ப்ரஜாகரே||௪௨|| ந மூர்ச்சாப்ரமதஷ்ணாஸு ந க்ஷீணே நாபி ச க்ஷதே| ந மத்யதுக்தே பீத்வா ச ந ஸ்நேஹஂ ந ச மாக்ஷிகம்||௪௩|| தூமஂ ந புக்த்வா தத்நா ச ந ரூக்ஷஃ க்ருத்த ஏவ ச| ந தாலுஶோஷே திமிரே ஶிரஸ்யபிஹிதே ந ச||௪௪|| ந ஶங்ககே ந ரோஹிண்யாஂ ந மேஹே ந மதாத்யயே| ஏஷு தூமமகாலேஷு மோஹாத் பிபதி யோ நரஃ||௪௫|| ரோகாஸ்தஸ்ய ப்ரவர்தந்தே தாருணா தூமவிப்ரமாத்|௪௬|

Adhikarana 24 (46-47) · Śloka 48

தூமயோக்யஃ பிபேத்தோஷே ஶிரோக்ராணாக்ஷிஸஂஶ்ரயே||௪௬|| க்ராணேநாஸ்யேந கண்டஸ்தே முகேந க்ராணபோ வமேத்| ஆஸ்யேந தூமகவலாந் பிபந் க்ராணேந நோத்வமேத்||௪௭|| ப்ரதிலோமஂ கதோ ஹ்யாஶு தூமோ ஹிஂஸ்யாத்தி சக்ஷுஷீ|௪௮|

Adhikarana 25 (48) · Śloka 49

ஜ்வங்கசக்ஷுஸ்தச்சேதாஃ ஸூபவிஷ்டஸ்த்ரிபர்யயம்||௪௮|| பிபேச்சித்ரஂ பிதாயைகஂ நாஸயா தூமமாத்மவாந்|௪௯|

Adhikarana 26 (49-50) · Śloka 51

சதுர்விஂஶதிகஂ நேத்ரஂ ஸ்வாங்குலீபிர்விரேசநே||௪௯|| த்வாத்ரிஂஶதங்குலஂ ஸ்நேஹே ப்ரயோகேऽத்யர்தமிஷ்யதே| ஜு த்ரிகோஷாபலிதஂ கோலாஸ்த்யக்ரப்ரமாணிதம்||௫௦|| பஸ்திநேத்ரஸமத்ரவ்யஂ தூமநேத்ரஂ ப்ரஶஸ்யதே|௫௧|

Adhikarana 27 (51) · Śloka 52

தூராத்விநிர்கதஃ பர்வச்சிந்நோ நாடீதநூகதஃ||௫௧|| நேந்த்ரியஂ பாததே தூமோ மாத்ராகாலநிஷேவிதஃ|௫௨|

Adhikarana 28 (52-55) · Śloka 56

யதா சோரஶ்ச கண்டஶ்ச ஶிரஶ்ச லகுதாஂ வ்ரஜேத்||௫௨|| கபஶ்ச தநுதாஂ ப்ராப்தஃ ஸுபீதஂ தூமமாதிஶேத்| அவிஶுத்தஃ ஸ்வரோ யஸ்ய கண்டஶ்ச ஸகபோ பவேத்||௫௩|| ஸ்திமிதோ மஸ்தகஶ்சைவமபீதஂ தூமமாதிஶேத்| தாலு மூர்தா ச கண்டஶ்ச ஶுஷ்யதே பரிதப்யதே||௫௪|| தஷ்யதே முஹ்யதே ஜந்தூ ரக்தஂ ச ஸ்ரவதேऽதிகம்| ஶிரஶ்ச ப்ரமதேऽத்யர்தஂ மூர்ச்சா சாஸ்யோபஜாயதே||௫௫|| இந்த்ரியாண்யுபதப்யந்தே தூமேऽத்யர்தஂ நிஷேவிதே|௫௬|

Adhikarana 29 (56-62) · Śloka 63

வர்ஷே வர்ஷேऽணுதைலஂ ச காலேஷு த்ரிஷு நா சரேத்||௫௬|| ப்ராவட்ஶரத்வஸந்தேஷு கதமேகே நபஸ்தலே| நஸ்யகர்ம யதாகாலஂ யோ யதோக்தஂ நிஷேவதே||௫௭|| ந தஸ்ய சக்ஷுர்ந க்ராணஂ ந ஶ்ரோத்ரமுபஹந்யதே| ந ஸ்யுஃ ஶ்வேதா ந கபிலாஃ கேஶாஃ ஶ்மஶ்ரூணி வா புநஃ||௫௮|| ந ச கேஶாஃ ப்ரமுச்யந்தே வர்தந்தே ச விஶேஷதஃ| மந்யாஸ்தம்பஃ ஶிரஃஶூலமர்திதஂ ஹநுஸங்க்ரஹஃ||௫௯|| பீநஸார்தாவபேதௌ ச ஶிரஃகம்பஶ்ச ஶாம்யதி| ஸிராஃ ஶிரஃகபாலாநாஂ ஸந்தயஃ ஸ்நாயுகண்டராஃ||௬௦|| நாவநப்ரீணிதாஶ்சாஸ்ய லபந்தேऽப்யதிகஂ பலம்| முகஂ ப்ரஸந்நோபசிதஂ ஸ்வரஃ ஸ்நிக்தஃ ஸ்திரோ மஹாந்||௬௧|| ஸர்வேந்த்ரியாணாஂ வைமல்யஂ பலஂ பவதி சாதிகம்| ந சாஸ்ய ரோகாஃ ஸஹஸா ப்ரபவந்த்யூர்த்வஜத்ருஜாஃ||௬௨|| ஜீர்யதஶ்சோத்தமாங்கேஷு ஜரா ந லபதே பலம்|௬௩|

Adhikarana 30 (63-70) · Śloka 71

சந்தநாகுருணீ பத்ரஂ தார்வீத்வங்மதுகஂ பலாம்||௬௩|| ப்ரபௌண்டரீகஂ ஸூக்ஷ்மைலாஂ விடங்கஂ பில்வமுத்பலம்| ஹ்ரீபேரமபயஂ வந்யஂ த்வங்முஸ்தஂ ஸாரிவாஂ ஸ்திராம்||௬௪|| ஜீவந்தீஂ பஶ்நிபர்ணீஂ ச ஸுரதாரு ஶதாவரீம்| ஹரேணுஂ பஹதீஂ வ்யாக்ரீஂ ஸுரபீஂ பத்மகேஶரம்||௬௫|| விபாசயேச்சதகுணே மாஹேந்த்ரே விமலேऽம்பஸி| தைலாத்தஶகுணஂ ஶேஷஂ கஷாயமவதாரயேத்||௬௬|| தேந தைலஂ கஷாயேண தஶகத்வோ விபாசயேத்| அதாஸ்ய தஶமே பாகே ஸமாஂஶஂ சாகலஂ பயஃ||௬௭|| தத்யாதேஷோऽணுதைலஸ்ய நாவநீயஸ்ய ஸஂவிதிஃ| அஸ்ய மாத்ராஂ ப்ரயுஞ்ஜீத தைலஸ்யார்தபலோந்மிதாம்||௬௮|| ஸ்நிக்தஸ்விந்நோத்தமாங்கஸ்ய பிசுநா நாவநைஸ்த்ரிபிஃ| த்ர்யஹாத்த்ர்யஹாச்ச ஸப்தாஹமேதத் கர்ம ஸமாசரேத்||௬௯|| நிவாதோஷ்ணஸமாசாரீ ஹிதாஶீ நியதேந்த்ரியஃ| தைலமேதத்த்ரிதோஷக்நமிந்த்ரியாணாஂ பலப்ரதம்||௭௦|| ப்ரயுஞ்ஜாநோ யதாகாலஂ யதோக்தாநஶ்நுதே குணாந்|௭௧|

Adhikarana 31 (71-75) · Śloka 76

ஆபோதிதாக்ரஂ த்வௌ காலௌ கஷாயகடுதிக்தகம்||௭௧|| பக்ஷயேத்தந்தபவநஂ தந்தமாஂஸாந்யபாதயந்| நிஹந்தி கந்தஂ வைரஸ்யஂ ஜிஹ்வாதந்தாஸ்யஜஂ மலம்||௭௨|| நிஷ்கஷ்ய ருசிமாதத்தே ஸத்யோ தந்தவிஶோதநம்| கரஞ்ஜகரவீரார்கமாலதீககுபாஸநாஃ||௭௩|| ஶஸ்யந்தே தந்தபவநே யே சாப்யேவஂவிதா த்ருமாஃ| ஸுவர்ணரூப்யதாம்ராணி த்ரபுரீதிமயாநி ச||௭௪|| ஜிஹ்வாநிர்லேகநாநி ஸ்யுரதீக்ஷ்ணாந்யநஜூநி ச| ஜிஹ்வாமூலகதஂ யச்ச மலமுச்ச்வாஸரோதி ச||௭௫|| தௌர்கந்த்யஂ பஜதே தேந தஸ்மாஜ்ஜிஹ்வாஂ விநிர்லிகேத்|௭௬|

Adhikarana 32 (76-77) · Śloka 77

தார்யாண்யாஸ்யேந வைஶத்யருசிஸௌகந்த்யமிச்சதா||௭௬|| ஜாதீகடுகபூகாநாஂ லவங்கஸ்ய பலாநி ச| கக்கோலஸ்ய பலஂ பத்ரஂ தாம்பூலஸ்ய ஶுபஂ ததா| ததா கர்பூரநிர்யாஸஃ ஸூக்ஷ்மைலாயாஃ பலாநி ச||௭௭||

Adhikarana 33 (78-89) · Śloka 89

ஹந்வோர்பலஂ ஸ்வரபலஂ வதநோபசயஃ பரஃ| ஸ்யாத் பரஂ ச ரஸஜ்ஞாநமந்நே ச ருசிருத்தமா||௭௮|| ந சாஸ்ய கண்டஶோஷஃ ஸ்யாந்நௌஷ்டயோஃ ஸ்புடநாத்பயம்| ந ச தந்தாஃ க்ஷயஂ யாந்தி தடமூலா பவந்தி ச||௭௯|| ந ஶூல்யந்தே ந சாம்லேந ஹஷ்யந்தே பக்ஷயந்தி ச| பராநபி கராந் பக்ஷ்யாஂஸ்தைலகண்டூஷதாரணாத்||௮௦|| நித்யஂ ஸ்நேஹார்த்ரஶிரஸஃ ஶிரஃஶூலஂ ந ஜாயதே| ந காலித்யஂ ந பாலித்யஂ ந கேஶாஃ ப்ரபதந்தி ச||௮௧|| பலஂ ஶிரஃகபாலாநாஂ விஶேஷேணாபிவர்ததே| தடமூலாஶ்ச தீர்காஶ்ச கஷ்ணாஃ கேஶா பவந்தி ச||௮௨|| இந்த்ரியாணி ப்ரஸீதந்தி ஸுத்வக்பவதி சாநநம் | நித்ராலாபஃ ஸுகஂ ச ஸ்யாந்மூர்த்நி தைலநிஷேவணாத்||௮௩|| ந கர்ணரோகா வாதோத்தா ந மந்யாஹநுஸங்க்ரஹஃ| நோச்சைஃ ஶ்ருதிர்ந பாதிர்யஂ ஸ்யாந்நித்யஂ கர்ணதர்பணாத்||௮௪|| ஸ்நேஹாப்யங்காத்யதா கும்பஶ்சர்ம ஸ்நேஹவிமர்தநாத்| பவத்யுபாங்காதக்ஷஶ்ச தடஃ க்லேஶஸஹோ யதா||௮௫|| ததா ஶரீரமப்யங்காத்தடஂ ஸுத்வக் ச ஜாயதே| ப்ரஶாந்தமாருதாபாதஂ க்லேஶவ்யாயாமஸஂஸஹம்||௮௬|| ஸ்பர்ஶநேऽப்யதிகோ வாயுஃ ஸ்பர்ஶநஂ ச த்வகாஶ்ரிதம்| த்வச்யஶ்ச பரமப்யங்கஸ்தஸ்மாத்தஂ ஶீலயேந்நரஃ||௮௭|| ந சாபிகாதாபிஹதஂ காத்ரமப்யங்கஸேவிநஃ| விகாரஂ பஜதேऽத்யர்தஂ பலகர்மணி வா க்வசித்||௮௮|| ஸுஸ்பர்ஶோபசிதாங்கஶ்ச பலவாந் ப்ரியதர்ஶநஃ| பவத்யப்யங்கநித்யத்வாந்நரோऽல்பஜர ஏவ ச||௮௯||

Adhikarana 34 (90-92) · Śloka 92

கரத்வஂ ஸ்தப்ததா ரௌக்ஷ்யஂ ஶ்ரமஃ ஸுப்திஶ்ச பாதயோஃ| ஸத்ய ஏவோபஶாம்யந்தி பாதாப்யங்கநிஷேவணாத்||௯௦|| ஜாயதே ஸௌகுமார்யஂ ச பலஂ ஸ்தைர்யஂ ச பாதயோஃ| தஷ்டிஃ ப்ரஸாதஂ லபதே மாருதஶ்சோபஶாம்யதி||௯௧|| ந ச ஸ்யாத்கத்ரஸீவாதஃ பாதயோஃ ஸ்புடநஂ ந ச| ந ஸிராஸ்நாயுஸங்கோசஃ பாதாப்யங்கேந பாதயோஃ||௯௨||

Adhikarana 35 (93-94) · Śloka 94

தௌர்கந்த்யஂ கௌரவஂ தந்த்ராஂ கண்டூஂ மலமரோசகம்| ஸ்வேதபீபத்ஸதாஂ ஹந்தி ஶரீரபரிமார்ஜநம்||௯௩|| பவித்ரஂ வஷ்யமாயுஷ்யஂ ஶ்ரமஸ்வேதமலாபஹம் | ஶரீரபலஸந்தாநஂ ஸ்நாநமோஜஸ்கரஂ பரம்||௯௪||

Adhikarana 36 (95-102) · Śloka 102

காம்யஂ யஶஸ்யமாயுஷ்யமலக்ஷ்மீக்நஂ ப்ரஹர்ஷணம்| ஶ்ரீமத் பாரிஷதஂ ஶஸ்தஂ நிர்மலாம்பரதாரணம்||௯௫|| வஷ்யஂ ஸௌகந்த்யமாயுஷ்யஂ காம்யஂ புஷ்டிபலப்ரதம்| ஸௌமநஸ்யமலக்ஷ்மீக்நஂ கந்தமால்யநிஷேவணம்||௯௬|| தந்யஂ மங்கல்யமாயுஷ்யஂ ஶ்ரீமத்வ்யஸநஸூதநம்| ஹர்ஷணஂ காம்யமோஜஸ்யஂ ரத்நாபரணதாரணம்||௯௭|| மேத்யஂ பவித்ரமாயுஷ்யமலக்ஷ்மீகலிநாஶநம்| பாதயோர்மலமார்காணாஂ ஶௌசாதாநமபீக்ஷ்ணஶஃ||௯௮|| பௌஷ்டிகஂ வஷ்யமாயுஷ்யஂ ஶுசி ரூபவிராஜநம்| கேஶஶ்மஶ்ருநகாதீநாஂ கல்பநஂ ஸம்ப்ரஸாதநம்||௯௯|| சக்ஷுஷ்யஂ ஸ்பர்ஶநஹிதஂ பாதயோர்வ்யஸநாபஹம்| பல்யஂ பராக்ரமஸுகஂ வஷ்யஂ பாதத்ரதாரணம்||௧௦௦|| ஈதேஃ ப்ரஶமநஂ பல்யஂ குப்த்யாவரணஶங்கரம்| கர்மாநிலரஜோம்புக்நஂ சத்ரதாரணமுச்யதே||௧௦௧|| ஸ்கலதஃ ஸம்ப்ரதிஷ்டாநஂ ஶத்ரூணாஂ ச நிஷூதநம்| அவஷ்டம்பநமாயுஷ்யஂ பயக்நஂ தண்டதாரணம்||௧௦௨||

Adhikarana 37 (103) · Śloka 103

நகரீ நகரஸ்யேவ ரதஸ்யேவ ரதீ யதா| ஸ்வஶரீரஸ்ய மேதாவீ கத்யேஷ்வவஹிதோ பவேத்||௧௦௩||

Adhikarana 38 (104) · Śloka 104

பவதி சாத்ர- வத்த்யுபாயாந்நிஷேவேத யே ஸ்யுர்தர்மாவிரோதிநஃ| ஶமமத்யயநஂ சைவ ஸுகமேவஂ ஸமஶ்நுதே||௧௦௪||

Adhikarana 39 (105-111) · Śloka 111

தத்ர ஶ்லோகாஃ- மாத்ரா த்ரவ்யாணி மாத்ராஂ ச ஸஂஶ்ரித்ய குருலாகவம்| த்ரவ்யாணாஂ கர்ஹிதோऽப்யாஸோ யேஷாஂ, யேஷாஂ ச ஶஸ்யதே||௧௦௫|| அஞ்ஜநஂ தூமவர்திஶ்ச த்ரிவிதா வர்திகல்பநா| தூமபாநகுணாஃ காலாஃ பாநமாநஂ ச யஸ்ய யத்||௧௦௬|| வ்யாபத்திசிஹ்நஂ பைஷஜ்யஂ தூமோ யேஷாஂ விகர்ஹிதஃ| பேயோ யதா யந்மயஂ ச நேத்ரஂ யஸ்ய ச யத்விதம்||௧௦௭|| நஸ்யகர்மகுணா நஸ்தஃகார்யஂ யச்ச யதா யதா| பக்ஷயேத்தந்தபவநஂ யதா யத்யத்குணஂ ச யத்||௧௦௮|| யதர்தஂ யாநி சாஸ்யேந தார்யாணி கவலக்ரஹே| தைலஸ்ய யே குணா திஷ்டாஃ ஶிரஸ்தைலகுணாஶ்ச யே||௧௦௯|| கர்ணதைலே ததாऽப்யங்கே பாதாப்யங்கேऽங்கமார்ஜநே| ஸ்நாநே வாஸஸி ஶுத்தே ச ஸௌகந்த்யே ரத்நதாரணே||௧௧௦|| ஶௌசே ஸஂஹரணே லோம்நாஂ பாதத்ரச்சத்ரதாரணே| குணா மாத்ராஶிதீயேऽஸ்மிஂஸ்ததோக்தா தண்டதாரணே||௧௧௧||

Adhikarana puShpikA · Śloka 5

இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே ஶ்லோகஸ்தாநே மாத்ராஶிதீயோ நாம பஞ்சமோऽத்யாயஃ ஸமாப்தஃ||௫||