Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ விவிதாஶிதபீதீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
View original
अथातो विविधाशितपीतीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதோ விவிதாஶிதபீதீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௧|| இதி ஹ ஸ்மாஹ பகவாநாத்ரேயஃ||௨||
अथातो विविधाशितपीतीयमध्यायं व्याख्यास्यामः||१|| इति ह स्माह भगवानात्रेयः||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
விவிதமஶிதஂ பீதஂ லீடஂ காதிதஂ ஜந்தோர்ஹிதமந்தரக்நிஸந்துக்ஷிதபலேந யதாஸ்வேநோஷ்மணா ஸம்யக்விபச்யமாநஂ காலவதநவஸ்திதஸர்வதாதுபாகமநுபஹதஸர்வதாதூஷ்மமாருதஸ்ரோதஃ கேவலஂ ஶரீரமுபசயபலவர்ணஸுகாயுஷா யோஜயதி ஶரீரதாதூநூர்ஜயதி ச| தாதவோ ஹி தாத்வாஹாராஃ ப்ரகதிமநுவர்தந்தே||௩||
विविधमशितं पीतं लीढं खादितं जन्तोर्हितमन्तरग्निसन्धुक्षितबलेन यथास्वेनोष्मणा सम्यग्विपच्यमानं कालवदनवस्थितसर्वधातुपाकमनुपहतसर्वधातूष्ममारुतस्रोतः केवलं शरीरमुपचयबलवर्णसुखायुषा योजयति शरीरधातूनूर्जयति च| धातवो हि धात्वाहाराः प्रकृतिमनुवर्तन्ते||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
தத்ராஹாரப்ரஸாதாக்யோ ரஸஃ கிட்டஂ ச மலாக்யமபிநிர்வர்ததே| கிட்டாத் ஸ்வேதமூத்ரபுரீஷவாதபித்தஶ்லேஷ்மாணஃ கர்ணாக்ஷிநாஸிகாஸ்யலோமகூபப்ரஜநநமலாஃ கேஶஶ்மஶ்ருலோமநகாதயஶ்சாவயவாஃ புஷ்யந்தி| புஷ்யந்தி த்வாஹாரரஸாத்ரஸருதிரமாஂஸமேதோஸ்திமஜ்ஜஶுக்ரௌஜாஂஸி பஞ்சேந்த்ரியத்ரவ்யாணி தாதுப்ரஸாதஸஞ்ஜ்ஞகாநி ஶரீரஸந்திபந்தபிச்சாதயஶ்சாவயவாஃ| தே ஸர்வ ஏவ தாதவோ மலாக்யாஃ ப்ரஸாதாக்யாஶ்ச ரஸமலாப்யாஂ புஷ்யந்தஃ ஸ்வஂ மாநமநுவர்தந்தே யதாவயஃஶரீரம்| ஏவஂ ரஸமலௌ ஸ்வப்ரமாணாவஸ்திதாவாஶ்ரயஸ்ய ஸமதாதோர்தாதுஸாம்யமநுவர்தயதஃ| நிமித்ததஸ்து க்ஷீணவத்தாநாஂ ப்ரஸாதாக்யாநாஂ தாதூநாஂ வத்திக்ஷயாப்யாமாஹாரமூலாப்யாஂ ரஸஃ ஸாம்யமுத்பாதயத்யாரோக்யாய, கிட்டஂ ச மலாநாமேவமேவ| ஸ்வமாநாதிரிக்தாஃ புநருத்ஸர்கிணஃ ஶீதோஷ்ணபர்யாயகுணைஶ்சோபசர்யமாணா மலாஃ ஶரீர தாதுஸாம்யகராஃ ஸமுபலப்யந்தே||௪||
तत्राहारप्रसादाख्यो रसः किट्टं च मलाख्यमभिनिर्वर्तते| किट्टात् स्वेदमूत्रपुरीषवातपित्तश्लेष्माणः कर्णाक्षिनासिकास्यलोमकूपप्रजननमलाः केशश्मश्रुलोमनखादयश्चावयवाः पुष्यन्ति| पुष्यन्ति त्वाहाररसाद्रसरुधिरमांसमेदोस्थिमज्जशुक्रौजांसि पञ्चेन्द्रियद्रव्याणि धातुप्रसादसञ्ज्ञकानि शरीरसन्धिबन्धपिच्छादयश्चावयवाः| ते सर्व एव धातवो मलाख्याः प्रसादाख्याश्च रसमलाभ्यां पुष्यन्तः स्वं मानमनुवर्तन्ते यथावयःशरीरम्| एवं रसमलौ स्वप्रमाणावस्थितावाश्रयस्य समधातोर्धातुसाम्यमनुवर्तयतः| निमित्ततस्तु क्षीणवृद्धानां प्रसादाख्यानां धातूनां वृद्धिक्षयाभ्यामाहारमूलाभ्यां रसः साम्यमुत्पादयत्यारोग्याय, किट्टं च मलानामेवमेव| स्वमानातिरिक्ताः पुनरुत्सर्गिणः शीतोष्णपर्यायगुणैश्चोपचर्यमाणा मलाः शरीर धातुसाम्यकराः समुपलभ्यन्ते||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
தேஷாஂ து மலப்ரஸாதாக்யாநாஂ தாதூநாஂ ஸ்ரோதாஂஸ்யயநமுகாநி| தாநி யதாவிபாகேந யதாஸ்வஂ தாதூநாபூரயந்தி| ஏவமிதஂ ஶரீரமஶிதபீதலீடகாதிதப்ரபவம்| அஶிதபீதலீடகாதிதப்ரபவாஶ்சாஸ்மிஞ் ஶரீரே வ்யாதயோ பவந்தி| ஹிதாஹிதோபயோகவிஶேஷாஸ்த்வத்ர ஶுபாஶுபவிஶேஷகரா பவந்தீதி||௫||
तेषां तु मलप्रसादाख्यानां धातूनां स्रोतांस्ययनमुखानि| तानि यथाविभागेन यथास्वं धातूनापूरयन्ति| एवमिदं शरीरमशितपीतलीढखादितप्रभवम्| अशितपीतलीढखादितप्रभवाश्चास्मिञ् शरीरे व्याधयो भवन्ति| हिताहितोपयोगविशेषास्त्वत्र शुभाशुभविशेषकरा भवन्तीति||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ஏவஂவாதிநஂ பகவந்தமாத்ரேயமக்நிவேஶ உவாச- தஶ்யந்தே ஹி பகவந்! ஹிதஸமாக்யாதமப்யாஹாரமுபயுஞ்ஜாநா வ்யாதிமந்தஶ்சாகதாஶ்ச, ததைவாஹிதஸமாக்யாதம்; ஏவஂ துஷ்டே கதஂ ஹிதாஹிதோபயோகவிஶேஷாத்மகஂ ஶுபாஶுபவிஶேஷமுபலபாமஹ இதி||௬||
एवंवादिनं भगवन्तमात्रेयमग्निवेश उवाच- दृश्यन्ते हि भगवन्! हितसमाख्यातमप्याहारमुपयुञ्जाना व्याधिमन्तश्चागदाश्च, तथैवाहितसमाख्यातम्; एवं दुष्टे कथं हिताहितोपयोगविशेषात्मकं शुभाशुभविशेषमुपलभामह इति||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
தமுவாச பகவாநாத்ரேயஃ- ந ஹிதாஹாரோபயோகிநாமக்நிவேஶ! தந்நிமித்தா வ்யாதயோ ஜாயந்தே, ந ச கேவலஂ ஹிதாஹாரோபயோகாதேவ ஸர்வவ்யாதிபயமதிக்ராந்தஂ பவதி, ஸந்தி ஹ்யதேऽப்யஹிதாஹாரோபயோகாதந்யா ரோகப்ரகதயஃ, தத்யதா- காலவிபர்யயஃ, ப்ரஜ்ஞாபராதஃ, ஶப்தஸ்பர்ஶரூபரஸகந்தாஶ்சாஸாத்ம்யா இதி| தாஶ்ச ரோகப்ரகதயோ ரஸாந் ஸம்யகுபயுஞ்ஜாநமபி புருஷமஶுபேநோபபாதயந்தி; தஸ்மாத்திதாஹாரோபயோகிநோऽபி தஶ்யந்தே வ்யாதிமந்தஃ| அஹிதாஹாரோபயோகிநாஂ புநஃ காரணதோ ந ஸத்யோ தோஷவாந் பவத்யபசாரஃ| ந ஹி ஸர்வாண்யபத்யாநி துல்யதோஷாணி, ந ச ஸர்வே தோஷாஸ்துல்யபலாஃ, ந ச ஸர்வாணி ஶரீராணி வ்யாதிக்ஷமத்வே ஸமர்தாநி பவந்தி| ததேவ ஹ்யபத்யஂ தேஶகாலஸஂயோகவீர்யப்ரமாணாதியோகாத்பூயஸ்தரமபத்யஂ ஸம்பத்யதே| ஸ ஏவ தோஷஃ ஸஂஸஷ்டயோநிர்விருத்தோபக்ரமோ கம்பீராநுகதஶ்சிரஸ்திதஃ ப்ராணாயதநஸமுத்தோ மர்மோபகாதீ கஷ்டதமஃ க்ஷிப்ரகாரிதமஶ்ச ஸம்பத்யதே| ஶரீராணி சாதிஸ்தூலாந்யதிகஶாந்யநிவிஷ்டமாஂஸஶோணிதாஸ்தீநி துர்பலாந்யஸாத்ம்யாஹாரோபசிதாந்யல்பாஹாராண்யல்பஸத்த்வாநி ச பவந்த்யவ்யாதிஸஹாநி, விபரீதாநி புநர்வ்யாதிஸஹாநி| ஏப்யஶ்சைவாபத்யாஹாரதோஷஶரீரவிஶேஷேப்யோ வ்யாதயோ மதவோ தாருணாஃ க்ஷிப்ரஸமுத்தாஶ்சிரகாரிணஶ்ச பவந்தி| த ஏவ வாதபித்தஶ்லேஷ்மாணஃ ஸ்தாநவிஶேஷே ப்ரகுபிதா வ்யாதிவிஶேஷாநபிநிர்வர்தயந்த்யக்நிவேஶ!||௭||
तमुवाच भगवानात्रेयः- न हिताहारोपयोगिनामग्निवेश! तन्निमित्ता व्याधयो जायन्ते, न च केवलं हिताहारोपयोगादेव सर्वव्याधिभयमतिक्रान्तं भवति, सन्ति ह्यृतेऽप्यहिताहारोपयोगादन्या रोगप्रकृतयः, तद्यथा- कालविपर्ययः, प्रज्ञापराधः, शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाश्चासात्म्या इति| ताश्च रोगप्रकृतयो रसान् सम्यगुपयुञ्जानमपि पुरुषमशुभेनोपपादयन्ति; तस्माद्धिताहारोपयोगिनोऽपि दृश्यन्ते व्याधिमन्तः| अहिताहारोपयोगिनां पुनः कारणतो न सद्यो दोषवान् भवत्यपचारः| न हि सर्वाण्यपथ्यानि तुल्यदोषाणि, न च सर्वे दोषास्तुल्यबलाः, न च सर्वाणि शरीराणि व्याधिक्षमत्वे समर्थानि भवन्ति| तदेव ह्यपथ्यं देशकालसंयोगवीर्यप्रमाणातियोगाद्भूयस्तरमपथ्यं सम्पद्यते| स एव दोषः संसृष्टयोनिर्विरुद्धोपक्रमो गम्भीरानुगतश्चिरस्थितः प्राणायतनसमुत्थो मर्मोपघाती कष्टतमः क्षिप्रकारितमश्च सम्पद्यते| शरीराणि चातिस्थूलान्यतिकृशान्यनिविष्टमांसशोणितास्थीनि दुर्बलान्यसात्म्याहारोपचितान्यल्पाहाराण्यल्पसत्त्वानि च भवन्त्यव्याधिसहानि, विपरीतानि पुनर्व्याधिसहानि| एभ्यश्चैवापथ्याहारदोषशरीरविशेषेभ्यो व्याधयो मृदवो दारुणाः क्षिप्रसमुत्थाश्चिरकारिणश्च भवन्ति| त एव वातपित्तश्लेष्माणः स्थानविशेषे प्रकुपिता व्याधिविशेषानभिनिर्वर्तयन्त्यग्निवेश!||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
தத்ர ரஸாதிஷு ஸ்தாநேஷு ப்ரகுபிதாநாஂ தோஷாணாஂ யஸ்மிந் ஸ்தாநே யே யே வ்யாதயஃ ஸம்பவந்தி தாஂஸ்தாந் யதாவதநுவ்யாக்யாஸ்யாமஃ||௮||
तत्र रसादिषु स्थानेषु प्रकुपितानां दोषाणां यस्मिन् स्थाने ये ये व्याधयः सम्भवन्ति तांस्तान् यथावदनुव्याख्यास्यामः||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9-10) · Śloka 11
அஶ்ரத்தா சாருசிஶ்சாஸ்யவைரஸ்யமரஸஜ்ஞதா| ஹல்லாஸோ கௌரவஂ தந்த்ரா ஸாங்கமர்தோ ஜ்வரஸ்தமஃ ||௯|| பாண்டுத்வஂ ஸ்ரோதஸாஂ ரோதஃ க்லைப்யஂ ஸாதஃ கஶாங்கதா| நாஶோऽக்நேரயதாகாலஂ வலயஃ பலிதாநி ச||௧௦|| ரஸப்ரதோஷஜா ரோகா,...|௧௧|
अश्रद्धा चारुचिश्चास्यवैरस्यमरसज्ञता| हृल्लासो गौरवं तन्द्रा साङ्गमर्दो ज्वरस्तमः ||९|| पाण्डुत्वं स्रोतसां रोधः क्लैब्यं सादः कृशाङ्गता| नाशोऽग्नेरयथाकालं वलयः पलितानि च||१०|| रसप्रदोषजा रोगा,...|११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (11-12) · Śloka 14
...வக்ஷ்யந்தே ரக்ததோஷஜாஃ| குஷ்டவீஸர்பபிடகா ரக்தபித்தமஸக்தரஃ||௧௧|| குதமேட்ராஸ்யபாகஶ்ச ப்லீஹா குல்மோऽத வித்ரதிஃ| நீலிகா காமலா வ்யங்கஃ பிப்ப்லவஸ்திலகாலகாஃ||௧௨|| தத்ருஶ்சர்மதலஂ ஶ்வித்ரஂ பாமா கோடாஸ்ரமண்டலம்| ரக்தப்ரதோஷாஜ்ஜாயந்தே,...|௧௪|
...वक्ष्यन्ते रक्तदोषजाः| कुष्ठवीसर्पपिडका रक्तपित्तमसृग्दरः||११|| गुदमेढ्रास्यपाकश्च प्लीहा गुल्मोऽथ विद्रधिः| नीलिका कामला व्यङ्गः पिप्प्लवस्तिलकालकाः||१२|| दद्रुश्चर्मदलं श्वित्रं पामा कोठास्रमण्डलम्| रक्तप्रदोषाज्जायन्ते,...|१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (13-14) · Śloka 15
...ஶணு மாஂஸப்ரதோஷஜாந்||௧௩|| அதிமாஂஸார்புதஂ கீலஂ கலஶாலூகஶுண்டிகே| பூதிமாஂஸாலஜீகண்டகண்டமாலோபஜிஹ்விகாஃ||௧௪|| வித்யாந்மாஂஸாஶ்ரயாந்,...|௧௫|
...शृणु मांसप्रदोषजान्||१३|| अधिमांसार्बुदं कीलं गलशालूकशुण्डिके| पूतिमांसालजीगण्डगण्डमालोपजिह्विकाः||१४|| विद्यान्मांसाश्रयान्,...|१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
... மேதஃஸஂஶ்ரயாஂஸ்து ப்ரசக்ஷ்மஹே| நிந்திதாநி ப்ரமேஹாணாஂ பூர்வரூபாணி யாநி ச||௧௫||
... मेदःसंश्रयांस्तु प्रचक्ष्महे| निन्दितानि प्रमेहाणां पूर्वरूपाणि यानि च||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
அத்யஸ்திதந்தௌ தந்தாஸ்திபேதஶூலஂ விவர்ணதா| கேஶலோமநகஶ்மஶ்ருதோஷாஶ்சாஸ்திப்ரதோஷஜாஃ||௧௬||
अध्यस्थिदन्तौ दन्तास्थिभेदशूलं विवर्णता| केशलोमनखश्मश्रुदोषाश्चास्थिप्रदोषजाः||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (17) · Śloka 18
ருக் பர்வணாஂ ப்ரமோ மூர்ச்சா தர்ஶநஂ தமஸஸ்ததா| அருஷாஂ ஸ்தூலமூலாநாஂ பர்வஜாநாஂ ச தர்ஶநம்||௧௭|| மஜ்ஜப்ரதோஷாத், ...|௧௮|
रुक् पर्वणां भ्रमो मूर्च्छा दर्शनं तमसस्तथा| अरुषां स्थूलमूलानां पर्वजानां च दर्शनम्||१७|| मज्जप्रदोषात्, ...|१८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (18-19) · Śloka 19
...ஶுக்ரஸ்ய தோஷாத் க்லைப்யமஹர்ஷணம்| ரோகி வா க்லீபமல்பாயுர்விரூபஂ வா ப்ரஜாயதே||௧௮|| ந சாஸ்ய ஜாயதே கர்பஃ பததி ப்ரஸ்ரவத்யபி| ஶுக்ரஂ ஹி துஷ்டஂ ஸாபத்யஂ ஸதாரஂ பாததே நரம்||௧௯||
...शुक्रस्य दोषात् क्लैब्यमहर्षणम्| रोगि वा क्लीबमल्पायुर्विरूपं वा प्रजायते||१८|| न चास्य जायते गर्भः पतति प्रस्रवत्यपि| शुक्रं हि दुष्टं सापत्यं सदारं बाधते नरम्||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (20) · Śloka 20
இந்த்ரியாணி ஸமாஶ்ரித்ய ப்ரகுப்யந்தி யதா மலாஃ| உபகாதோபதாபாப்யாஂ யோஜயந்தீந்த்ரியாணி தே||௨௦||
इन्द्रियाणि समाश्रित्य प्रकुप्यन्ति यदा मलाः| उपघातोपतापाभ्यां योजयन्तीन्द्रियाणि ते||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (21) · Śloka 21
ஸ்நாயௌ ஸிராகண்டராப்யோ துஷ்டாஃ க்லிஶ்நந்தி மாநவம்| ஸ்தம்பஸங்கோசகல்லீபிர்க்ரந்திஸ்புரணஸுப்திபிஃ||௨௧||
स्नायौ सिराकण्डराभ्यो दुष्टाः क्लिश्नन्ति मानवम्| स्तम्भसङ्कोचखल्लीभिर्ग्रन्थिस्फुरणसुप्तिभिः||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (22) · Śloka 22
மலாநாஶ்ரித்ய குபிதா பேதஶோஷப்ரதூஷணம்| தோஷா மலாநாஂ குர்வந்தி ஸங்கோத்ஸர்காவதீவ ச||௨௨||
मलानाश्रित्य कुपिता भेदशोषप्रदूषणम्| दोषा मलानां कुर्वन्ति सङ्गोत्सर्गावतीव च||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23-30) · Śloka 30
விவிதாதஶிதாத் பீதாதஹிதால்லீடகாதிதாத்| பவந்த்யேதே மநுஷ்யாணாஂ விகாரா ய உதாஹதாஃ||௨௩|| தேஷாமிச்சந்நநுத்பத்திஂ ஸேவேத மதிமாந் ஸதா| ஹிதாந்யேவாஶிதாதீநி ந ஸ்யுஸ்தஜ்ஜாஸ்ததாऽऽமயாஃ||௨௪|| ரஸஜாநாஂ விகாராணாஂ ஸர்வஂ லங்கநமௌஷதம்| விதிஶோணிதிகேऽத்யாயே ரக்தஜாநாஂ பிஷக்ஜிதம்||௨௫|| மாஂஸஜாநாஂ து ஸஂஶுத்திஃ ஶஸ்த்ரக்ஷாராக்நிகர்ம ச| அஷ்டௌநிந்திதிகேऽத்யாயே மேதோஜாநாஂ சிகித்ஸிதம்||௨௬|| அஸ்த்யாஶ்ரயாணாஂ வ்யாதீநாஂ பஞ்சகர்மாணி பேஷஜம்| பஸ்த்யஃ க்ஷீரஸர்பீஂஷி திக்தகோபஹிதாநி ச||௨௭|| மஜ்ஜஶுக்ரஸமுத்தாநாமௌஷதஂ ஸ்வாதுதிக்தகம்| அந்நஂ வ்யவாயவ்யாயாமௌ ஶுத்திஃ காலே ச மாத்ரயா||௨௮|| ஶாந்திரிந்த்ரியஜாநாஂ து த்ரிமர்மீயே ப்ரவக்ஷ்யதே| ஸ்நாய்வாதிஜாநாஂ ப்ரஶமோ வக்ஷ்யதே வாதரோகிகே||௨௯|| நவேகாந்தாரணேऽத்யாயே சிகித்ஸாஸங்க்ரஹஃ கதஃ| மலஜாநாஂ விகாராணாஂ ஸித்திஶ்சோக்தா க்வசித்க்வசித்||௩௦||
विविधादशितात् पीतादहिताल्लीढखादितात्| भवन्त्येते मनुष्याणां विकारा य उदाहृताः||२३|| तेषामिच्छन्ननुत्पत्तिं सेवेत मतिमान् सदा| हितान्येवाशितादीनि न स्युस्तज्जास्तथाऽऽमयाः||२४|| रसजानां विकाराणां सर्वं लङ्घनमौषधम्| विधिशोणितिकेऽध्याये रक्तजानां भिषग्जितम्||२५|| मांसजानां तु संशुद्धिः शस्त्रक्षाराग्निकर्म च| अष्टौनिन्दितिकेऽध्याये मेदोजानां चिकित्सितम्||२६|| अस्थ्याश्रयाणां व्याधीनां पञ्चकर्माणि भेषजम्| बस्त्यः क्षीरसर्पींषि तिक्तकोपहितानि च||२७|| मज्जशुक्रसमुत्थानामौषधं स्वादुतिक्तकम्| अन्नं व्यवायव्यायामौ शुद्धिः काले च मात्रया||२८|| शान्तिरिन्द्रियजानां तु त्रिमर्मीये प्रवक्ष्यते| स्नाय्वादिजानां प्रशमो वक्ष्यते वातरोगिके||२९|| नवेगान्धारणेऽध्याये चिकित्सासङ्ग्रहः कृतः| मलजानां विकाराणां सिद्धिश्चोक्ता क्वचित्क्वचित्||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (31-32) · Śloka 32
வ்யாயாமாதூஷ்மணஸ்தைக்ஷ்ண்யாத்திதஸ்யாநவசாரணாத்| கோஷ்டாச்சாகா மலா யாந்தி த்ருதத்வாந்மாருதஸ்ய ச||௩௧|| தத்ரஸ்தாஶ்ச விலம்பந்தே கதாசிந்ந ஸமீரிதாஃ| நாதேஶகாலே குப்யந்தி பூயோ ஹேதுப்ரதீக்ஷிணஃ||௩௨||
व्यायामादूष्मणस्तैक्ष्ण्याद्धितस्यानवचारणात्| कोष्ठाच्छाखा मला यान्ति द्रुतत्वान्मारुतस्य च||३१|| तत्रस्थाश्च विलम्बन्ते कदाचिन्न समीरिताः| नादेशकाले कुप्यन्ति भूयो हेतुप्रतीक्षिणः||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (33) · Śloka 33
வத்த்யா விஷ்யந்தநாத் பாகாத் ஸ்ரோதோமுகவிஶோதநாத்| ஶாகா முக்த்வா மலாஃ கோஷ்டஂ யாந்தி வாயோஶ்ச நிக்ரஹாத்||௩௩||
वृद्ध्या विष्यन्दनात् पाकात् स्रोतोमुखविशोधनात्| शाखा मुक्त्वा मलाः कोष्ठं यान्ति वायोश्च निग्रहात्||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (34-35) · Śloka 35
அஜாதாநாமநுத்பத்தௌ ஜாதாநாஂ விநிவத்தயே| ரோகாணாஂ யோ விதிர்தஷ்டஃ ஸுகார்தீ தஂ ஸமாசரேத்||௩௪|| ஸுகார்தாஃ ஸர்வபூதாநாஂ மதாஃ ஸர்வாஃ ப்ரவத்தயஃ| ஜ்ஞாநாஜ்ஞாநவிஶேஷாத்து மார்காமார்கப்ரவத்தயஃ||௩௫||
अजातानामनुत्पत्तौ जातानां विनिवृत्तये| रोगाणां यो विधिर्दृष्टः सुखार्थी तं समाचरेत्||३४|| सुखार्थाः सर्वभूतानां मताः सर्वाः प्रवृत्तयः| ज्ञानाज्ञानविशेषात्तु मार्गामार्गप्रवृत्तयः||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (36-38) · Śloka 38
ஹிதமேவாநுருத்யந்தே ப்ரபரீக்ஷ்ய பரீக்ஷகாஃ| ரஜோமோஹாவதாத்மாநஃ ப்ரியமேவ து லௌகிகாஃ||௩௬|| ஶ்ருதஂ புத்திஃ ஸ்மதிர்தாக்ஷ்யஂ ததிர்ஹிதநிஷேவணம்| வாக்விஶுத்திஃ ஶமோ தைர்யமாஶ்ரயந்தி பரீக்ஷகம்||௩௭|| லௌகிகஂ நாஶ்ரயந்த்யேதே குணா மோஹரஜஃஶ்ரிதம் | தந்மூலா பஹவோ யந்தி ரோகாஃ ஶாரீரமாநஸாஃ||௩௮||
हितमेवानुरुध्यन्ते प्रपरीक्ष्य परीक्षकाः| रजोमोहावृतात्मानः प्रियमेव तु लौकिकाः||३६|| श्रुतं बुद्धिः स्मृतिर्दाक्ष्यं धृतिर्हितनिषेवणम्| वाग्विशुद्धिः शमो धैर्यमाश्रयन्ति परीक्षकम्||३७|| लौकिकं नाश्रयन्त्येते गुणा मोहरजःश्रितम् | तन्मूला बहवो यन्ति रोगाः शारीरमानसाः||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (39-40) · Śloka 40
ப்ரஜ்ஞாபராதாத்த்யஹிதாநர்தாந் பஞ்ச நிஷேவதே| ஸந்தாரயதி வேகாஂஶ்ச ஸேவதே ஸாஹஸாநி ச||௩௯|| ததாத்வஸுகஸஞ்ஜ்ஞேஷு பாவேஷ்வஜ்ஞோऽநுரஜ்யதே| ரஜ்யதே ந து விஜ்ஞாதா விஜ்ஞாநே ஹ்யமலீகதே||௪௦||
प्रज्ञापराधाद्ध्यहितानर्थान् पञ्च निषेवते| सन्धारयति वेगांश्च सेवते साहसानि च||३९|| तदात्वसुखसञ्ज्ञेषु भावेष्वज्ञोऽनुरज्यते| रज्यते न तु विज्ञाता विज्ञाने ह्यमलीकृते||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (41) · Śloka 41
ந ராகாந்நாப்யவிஜ்ஞாநாதாஹாராநுபயோஜயேத்| பரீக்ஷ்ய ஹிதமஶ்நீயாத்தேஹோ ஹ்யாஹாரஸம்பவஃ||௪௧||
न रागान्नाप्यविज्ञानादाहारानुपयोजयेत्| परीक्ष्य हितमश्नीयाद्देहो ह्याहारसम्भवः||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (42) · Śloka 42
ஆஹாரஸ்ய விதாவஷ்டௌ விஶேஷா ஹேதுஸஞ்ஜ்ஞகாஃ| ஶுபாஶுபஸமுத்பத்தௌ தாந் பரீக்ஷ்ய ப்ரயோஜயேத்||௪௨||
आहारस्य विधावष्टौ विशेषा हेतुसञ्ज्ञकाः| शुभाशुभसमुत्पत्तौ तान् परीक्ष्य प्रयोजयेत्||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (43-44) · Śloka 44
பரிஹார்யாண்யபத்யாநி ஸதா பரிஹரந்நரஃ| பவத்யநணதாஂ ப்ராப்தஃ ஸாதூநாமிஹ பண்டிதஃ||௪௩|| யத்து ரோகஸமுத்தாநமஶக்யமிஹ கேநசித்| பரிஹர்துஂ ந தத் ப்ராப்ய ஶோசிதவ்யஂ மநீஷிபிஃ||௪௪||
परिहार्याण्यपथ्यानि सदा परिहरन्नरः| भवत्यनृणतां प्राप्तः साधूनामिह पण्डितः||४३|| यत्तु रोगसमुत्थानमशक्यमिह केनचित्| परिहर्तुं न तत् प्राप्य शोचितव्यं मनीषिभिः||४४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (45-48) · Śloka 48
தத்ர ஶ்லோகாஃ- ஆஹாரஸம்பவஂ வஸ்து ரோகாஶ்சாஹாரஸம்பவாஃ| ஹிதாஹிதவிஶேஷாச்ச விஶேஷஃ ஸுகதுஃகயோஃ||௪௫|| ஸஹத்வே சாஸஹத்வே ச துஃகாநாஂ தேஹஸத்த்வயோஃ | விஶேஷோ ரோகஸங்காஶ்ச தாதுஜா யே பதக்பதக்||௪௬|| தேஷாஂ சைவ ப்ரஶமநஂ கோஷ்டாச்சாகா உபேத்ய ச| தோஷா யதா ப்ரகுப்யந்தி ஶாகாப்யஃ கோஷ்டமேத்ய ச||௪௭|| ப்ராஜ்ஞாஜ்ஞயோர்விஶேஷஶ்ச ஸ்வஸ்தாதுரஹிதஂ ச யத்| விவிதாஶிதபீதீயே தத் ஸர்வஂ ஸம்ப்ரகாஶிதம்||௪௮||
तत्र श्लोकाः- आहारसम्भवं वस्तु रोगाश्चाहारसम्भवाः| हिताहितविशेषाच्च विशेषः सुखदुःखयोः||४५|| सहत्वे चासहत्वे च दुःखानां देहसत्त्वयोः | विशेषो रोगसङ्घाश्च धातुजा ये पृथक्पृथक्||४६|| तेषां चैव प्रशमनं कोष्ठाच्छाखा उपेत्य च| दोषा यथा प्रकुप्यन्ति शाखाभ्यः कोष्ठमेत्य च||४७|| प्राज्ञाज्ञयोर्विशेषश्च स्वस्थातुरहितं च यत्| विविधाशितपीतीये तत् सर्वं सम्प्रकाशितम्||४८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 7
இத்யக்நிவேஶகதே தந்த்ரே சரகப்ரதிஸஂஸ்கதே ஸூத்ரஸ்தாநே விவிதாஶிதபீதீயோ நாமாஷ்டாவிஂஶோऽத்யாயஃ||௨௮|| இத்யந்நபாநசதுஷ்கஃ||௭||
इत्यग्निवेशकृते तन्त्रे चरकप्रतिसंस्कृते सूत्रस्थाने विविधाशितपीतीयो नामाष्टाविंशोऽध्यायः||२८|| इत्यन्नपानचतुष्कः||७||
🔊 Audio coming soon