Adhikarana arshasAM ShaDbhedAH (1) · Śloka 1
ಅಥಾರ್ಶೋನಿದಾನಮ್ | ಪೃಥಗ್ದೋಷೈಃ ಸಮಸ್ತೈಶ್ಚ ಶೋಣಿತಾತ್ ಸಹಜಾನಿ ಚ | ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಷಟ್ಪ್ರಕಾರಾಣಿ ವಿದ್ಯಾದ್ಗುದವಲಿತ್ರಯೇ ||೧||
अथार्शोनिदानम् | पृथग्दोषैः समस्तैश्च शोणितात् सहजानि च | अर्शांसि षट्प्रकाराणि विद्याद्गुदवलित्रये ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana samprAptipUrvakamarshaHsvarUpam (2) · Śloka 2
ದೋಷಾಸ್ತ್ವಙ್ಮಾಂಸಮೇದಾಂಸಿ ಸನ್ದೂಷ್ಯ ವಿವಿಧಾಕೃತೀನ್ | ಮಾಂಸಾಙ್ಕುರಾನಪಾನಾದೌ ಕುರ್ವನ್ತ್ಯರ್ಶಾಂಸಿ ತಾನ್ ಜಗುಃ ||೨|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) |
दोषास्त्वङ्मांसमेदांसि सन्दूष्य विविधाकृतीन् | मांसाङ्कुरानपानादौ कुर्वन्त्यर्शांसि तान् जगुः ||२|| (वा. नि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtArshonidAnam (3-4) · Śloka 4
ಕಷಾಯಕಟುತಿಕ್ತಾನಿ ರೂಕ್ಷಶೀತಲಘೂನಿ ಚ | ಪ್ರಮಿತಾಲ್ಪಾಶನಂ ತೀಕ್ಷ್ಣಂ ಮದ್ಯಂ ಮೈಥುನಸೇವನಮ್ ||೩|| ಲಙ್ಘನಂ ದೇಶಕಾಲೌ ಚ ಶೀತೌ ವ್ಯಾಯಾಮಕರ್ಮ ಚ | ಶೋಕೋ ವಾತಾತಪಸ್ಪರ್ಶೋ ಹೇತುರ್ವಾತಾರ್ಶಸಾಂ ಮತಃ ||೪|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
कषायकटुतिक्तानि रूक्षशीतलघूनि च | प्रमिताल्पाशनं तीक्ष्णं मद्यं मैथुनसेवनम् ||३|| लङ्घनं देशकालौ च शीतौ व्यायामकर्म च | शोको वातातपस्पर्शो हेतुर्वातार्शसां मतः ||४|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittArshonidAnam (5-6) · Śloka 6
ಕಟ್ವಮ್ಲಲವಣೋಷ್ಣಾನಿ ವ್ಯಾಯಾಮಾಗ್ನ್ಯಾತಪಪ್ರಭಾಃ | ದೇಶಕಾಲಾವಶಿಶಿರೌ ಕ್ರೋಧೋ ಮದ್ಯಮಸೂಯನಮ್ ||೫|| ವಿದಾಹಿ ತೀಕ್ಷ್ಣಮುಷ್ಣಂ ಚ ಸರ್ವಂ ಪಾನಾನ್ನಭೇಷಜಮ್ | ಪಿತ್ತೋಲ್ಬಣಾನಾಂ ವಿಜ್ಞೇಯಃ ಪ್ರಕೋಪೇ ಹೇತುರರ್ಶಸಾಮ್ ||೬|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
कट्वम्ललवणोष्णानि व्यायामाग्न्यातपप्रभाः | देशकालावशिशिरौ क्रोधो मद्यमसूयनम् ||५|| विदाहि तीक्ष्णमुष्णं च सर्वं पानान्नभेषजम् | पित्तोल्बणानां विज्ञेयः प्रकोपे हेतुरर्शसाम् ||६|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmArshonidAnam (7-8) · Śloka 8
ಮಧುರಸ್ನಿಗ್ಧಶೀತಾನಿ ಲವಣಾಮ್ಲಗುರೂಣಿ ಚ | ಅವ್ಯಾಯಾಮೋ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಃ ಶಯ್ಯಾಸನಸುಖೇ ರತಿಃ ||೭|| ಪ್ರಾಗ್ವಾತಸೇವಾ ಶೀತೌ ಚ ದೇಶಕಾಲಾವಚಿನ್ತನಮ್ | ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕಾಣಾಂ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಮೇತತ್ ಕಾರಣಮರ್ಶಸಾಮ್ ||೮|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
मधुरस्निग्धशीतानि लवणाम्लगुरूणि च | अव्यायामो दिवास्वप्नः शय्यासनसुखे रतिः ||७|| प्राग्वातसेवा शीतौ च देशकालावचिन्तनम् | श्लैष्मिकाणां समुद्दिष्टमेतत् कारणमर्शसाम् ||८|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana dvandvajArshonidAnam (9) · Śloka 9
ಹೇತುಲಕ್ಷಣಸಂಸರ್ಗಾದ್ವಿದ್ಯಾದ್ದ್ವನ್ದ್ವೋಲ್ಬಣಾನಿ ಚ |೯|
हेतुलक्षणसंसर्गाद्विद्याद्द्वन्द्वोल्बणानि च |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana tridoShajArshonidAnam (9) · Śloka 9
ಸರ್ವೋ ಹೇತುಸ್ತ್ರಿದೋಷಾಣಾಂ ಸಹಜೈರ್ಲಕ್ಷಣಂ ಸಮಮ್ ||೯|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
सर्वो हेतुस्त्रिदोषाणां सहजैर्लक्षणं समम् ||९|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtArsholakShaNam (10-15) · Śloka 15
ಗುದಾಙ್ಕುರಾ ಬಹ್ವನಿಲಾಃ ಶುಷ್ಕಾಶ್ಚಿಮಚಿಮಾನ್ವಿತಾಃ | ಮ್ಲಾನಾಃ ಶ್ಯಾವಾರುಣಾಃ ಸ್ತಬ್ಧಾ ವಿಶದಾಃ ಪರುಷಾಃ ಖರಾಃ ||೧೦|| ಮಿಥೋ ವಿಸದೃಶಾ ವಕ್ರಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ವಿಸ್ಫುಟಿತಾನನಾಃ | ಬಿಮ್ಬೀಖರ್ಜೂರಕರ್ಕನ್ಧೂಕಾರ್ಪಾಸೀಫಲಸನ್ನಿಭಾಃ ||೧೧|| ಕೇಚಿತ್ ಕದಮ್ಬಪುಷ್ಪಾಭಾಃ ಕೇಚಿತ್ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕೋಪಮಾಃ | ಶಿರಃಪಾರ್ಶ್ವಾಂಸಕಟ್ಯೂರುವಙ್ಕ್ಷಣಾದ್ಯಧಿಕವ್ಯಥಾಃ ||೧೨|| ಕ್ಷವಥೂದ್ಗಾರವಿಷ್ಟಮ್ಭಹೃದ್ಗ್ರಹಾರೋಚಕಪ್ರದಾಃ | ಕಾಸಶ್ವಾಸಾಗ್ನಿವೈಷಮ್ಯಕರ್ಣನಾದಭ್ರಮಾವಹಾಃ ||೧೩|| ತೈರಾರ್ತೋ ಗ್ರಥಿತಂ ಸ್ತೋಕಂ ಸಶಬ್ದಂ ಸಪ್ರವಾಹಿಕಮ್ | ರುಕ್ಫೇನಪಿಚ್ಛಾನುಗತಂ ವಿಬದ್ಧಮುಪವೇಶ್ಯತೇ ||೧೪|| ಕೃಷ್ಣತ್ವಙ್ನಖವಿಣ್ಮೂತ್ರನೇತ್ರವಕ್ತ್ರಶ್ಚ ಜಾಯತೇ | ಗುಲ್ಮಪ್ಲೀಹೋದರಾಷ್ಠೀಲಾಸಮ್ಭವಸ್ತತ ಏವ ಚ ||೧೫|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) |
गुदाङ्कुरा बह्वनिलाः शुष्काश्चिमचिमान्विताः | म्लानाः श्यावारुणाः स्तब्धा विशदाः परुषाः खराः ||१०|| मिथो विसदृशा वक्रास्तीक्ष्णा विस्फुटिताननाः | बिम्बीखर्जूरकर्कन्धूकार्पासीफलसन्निभाः ||११|| केचित् कदम्बपुष्पाभाः केचित् सिद्धार्थकोपमाः | शिरःपार्श्वांसकट्यूरुवङ्क्षणाद्यधिकव्यथाः ||१२|| क्षवथूद्गारविष्टम्भहृद्ग्रहारोचकप्रदाः | कासश्वासाग्निवैषम्यकर्णनादभ्रमावहाः ||१३|| तैरार्तो ग्रथितं स्तोकं सशब्दं सप्रवाहिकम् | रुक्फेनपिच्छानुगतं विबद्धमुपवेश्यते ||१४|| कृष्णत्वङ्नखविण्मूत्रनेत्रवक्त्रश्च जायते | गुल्मप्लीहोदराष्ठीलासम्भवस्तत एव च ||१५|| (वा. नि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pittArsholakShaNam (16-18) · Śloka 18
ಪಿತ್ತೋತ್ತರಾ ನೀಲಮುಖಾ ರಕ್ತಪೀತಾಸಿತಪ್ರಭಾಃ | ತನ್ವಸ್ರಸ್ರಾವಿಣೋ ವಿಸ್ರಾಸ್ತನವೋ ಮೃದವಃ ಶ್ಲಥಾಃ ||೧೬|| ಶುಕಜಿಹ್ವಾಯಕೃತ್ಖಣ್ಡಜಲೌಕೋವಕ್ತ್ರಸನ್ನಿಭಾಃ | ದಾಹಪಾಕಜ್ವರಸ್ವೇದತೃಣ್ಮೂರ್ಛಾರುಚಿಮೋಹದಾಃ ||೧೭|| ಸೋಷ್ಮಾಣೋ ದ್ರವನೀಲೋಷ್ಣಪೀತರಕ್ತಾಮವರ್ಚಸಃ | ಯವಮಧ್ಯಾ ಹರಿತ್ಪೀತಹಾರಿದ್ರತ್ವಙ್ನಖಾದಯಃ ||೧೮|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) |
पित्तोत्तरा नीलमुखा रक्तपीतासितप्रभाः | तन्वस्रस्राविणो विस्रास्तनवो मृदवः श्लथाः ||१६|| शुकजिह्वायकृत्खण्डजलौकोवक्त्रसन्निभाः | दाहपाकज्वरस्वेदतृण्मूर्छारुचिमोहदाः ||१७|| सोष्माणो द्रवनीलोष्णपीतरक्तामवर्चसः | यवमध्या हरित्पीतहारिद्रत्वङ्नखादयः ||१८|| (वा. नि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shleShmArsholakShaNam (19-23) · Śloka 23
ಶ್ಲೇಷ್ಮೋಲ್ಬಣಾ ಮಹಾಮೂಲಾ ಘನಾ ಮನ್ದರುಜಃ ಸಿತಾಃ | ಉತ್ಸನ್ನೋಪಚಿತಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ತಬ್ಧವೃತ್ತಗುರುಸ್ಥಿರಾಃ ||೧೯|| ಪಿಚ್ಛಿಲಾಃ ಸ್ತಿಮಿತಾಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಾಃ ಕಣ್ಡ್ವಾಢ್ಯಾಃ ಸ್ಪರ್ಶನಪ್ರಿಯಾಃ | ಕರೀರಪನಸಾಸ್ಥ್ಯಾಭಾಸ್ತಥಾ ಗೋಸ್ತನಸನ್ನಿಭಾಃ ||೨೦|| ವಙ್ಕ್ಷಣಾನಾಹಿನಃ ಪಾಯುಬಸ್ತಿನಾಭಿವಿಕರ್ಷಿಣಃ | ಸಶ್ವಾಸಕಾಸಹೃಲ್ಲಾಸಪ್ರಸೇಕಾರುಚಿಪೀನಸಾಃ ||೨೧|| ಮೇಹಕೃಚ್ಛ್ರಶಿರೋಜಾಡ್ಯಶಿಶಿರಜ್ವರಕಾರಿಣಃ | ಕ್ಲೈಬ್ಯಾಗ್ನಿಮಾರ್ದವಚ್ಛರ್ದಿರಾಮಪ್ರಾಯವಿಕಾರದಾಃ ||೨೨|| ವಸಾಭಸಕಫಪ್ರಾಯಪುರೀಷಾಃ ಸಪ್ರವಾಹಿಕಾಃ | ನ ಸ್ರವನ್ತಿ ನ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ಪಾಣ್ಡುಸ್ನಿಗ್ಧತ್ವಗಾದಯಃ ||೨೩|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) |
श्लेष्मोल्बणा महामूला घना मन्दरुजः सिताः | उत्सन्नोपचितस्निग्धस्तब्धवृत्तगुरुस्थिराः ||१९|| पिच्छिलाः स्तिमिताः श्लक्ष्णाः कण्ड्वाढ्याः स्पर्शनप्रियाः | करीरपनसास्थ्याभास्तथा गोस्तनसन्निभाः ||२०|| वङ्क्षणानाहिनः पायुबस्तिनाभिविकर्षिणः | सश्वासकासहृल्लासप्रसेकारुचिपीनसाः ||२१|| मेहकृच्छ्रशिरोजाड्यशिशिरज्वरकारिणः | क्लैब्याग्निमार्दवच्छर्दिरामप्रायविकारदाः ||२२|| वसाभसकफप्रायपुरीषाः सप्रवाहिकाः | न स्रवन्ति न भिद्यन्ते पाण्डुस्निग्धत्वगादयः ||२३|| (वा. नि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sannipAtArshasaH sahajArshasashca lakShaNam (24) · Śloka 24
ಸರ್ವೈಃ ಸರ್ವಾತ್ಮಕಾನ್ಯಾಹುರ್ಲಕ್ಷಣೈಃ ಸಹಜಾನಿ ಚ |೨೪|
सर्वैः सर्वात्मकान्याहुर्लक्षणैः सहजानि च |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktArsholakShaNam (24-27) · Śloka 27
ರಕ್ತೋಲ್ಬಣಾ ಗುದೇಕೀಲಾಃ ಪಿತ್ತಾಕೃತಿಸಮನ್ವಿತಾಃ ||೨೪|| ವಟಪ್ರರೋಹಸದೃಶಾ ಗುಞ್ಜಾವಿದ್ರುಮಸನ್ನಿಭಾಃ | ತೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ದುಷ್ಟಮುಷ್ಣಂ ಚ ಗಾಢವಿಟ್ಕಪ್ರಪೀಡಿತಾಃ ||೨೫|| ಸ್ರವನ್ತಿ ಸಹಸಾ ರಕ್ತಂ ತಸ್ಯ ಚಾತಿಪ್ರವೃತ್ತಿತಃ | ಭೇಕಾಭಃ ಪೀಡ್ಯತೇ ದುಃಖೈಃ ಶೋಣಿತಕ್ಷಯಸಮ್ಭವೈಃ ||೨೬|| ಹೀನವರ್ಣಬಲೋತ್ಸಾಹೋ ಹತೌಜಾಃ ಕಲುಷೇನ್ದ್ರಿಯಃ | (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) | ವಿಟ್ ಶ್ಯಾವಂ ಕಠಿನಂ ರೂಕ್ಷಮಧೋವಾಯುರ್ನ ವರ್ತತೇ ||೨೭||
रक्तोल्बणा गुदेकीलाः पित्ताकृतिसमन्विताः ||२४|| वटप्ररोहसदृशा गुञ्जाविद्रुमसन्निभाः | तेऽत्यर्थं दुष्टमुष्णं च गाढविट्कप्रपीडिताः ||२५|| स्रवन्ति सहसा रक्तं तस्य चातिप्रवृत्तितः | भेकाभः पीड्यते दुःखैः शोणितक्षयसम्भवैः ||२६|| हीनवर्णबलोत्साहो हतौजाः कलुषेन्द्रियः | (वा. नि. अ. ७) | विट् श्यावं कठिनं रूक्षमधोवायुर्न वर्तते ||२७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana raktArshaso vAtajAdibhedena lakShaNAni (28-30) · Śloka 30
ತನು ಚಾರುಣವರ್ಣಂ ಚ ಫೇನಿಲಂ ಚಾಸೃಗರ್ಶಸಾಮ್ | ಕಟ್ಯೂರುಗುದಶೂಲಂ ಚ ದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ಯದಿ ಚಾಧಿಕಮ್ ||೨೮|| ತತ್ರಾನುಬನ್ಧೋ ವಾತಸ್ಯ ಹೇತುರ್ಯದಿ ಚ ರೂಕ್ಷಣಮ್ | ಶಿಥಿಲಂ ಶ್ವೇತಪೀತಂ ಚ ವಿಟ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಗುರು ಶೀತಲಮ್ ||೨೯|| ಯದ್ಯರ್ಶಸಾಂ ಘನಂ ಚಾಸೃಕ್ ತನ್ತುಮತ್ ಪಾಣ್ಡು ಪಿಚ್ಛಿಲಮ್ | ಗುದಂ ಸಪಿಚ್ಛಂ ಸ್ತಿಮಿತಂ ಗುರು ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಚ ಕಾರಣಮ್ | ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನುಬನ್ಧೋ ವಿಜ್ಞೇಯಸ್ತತ್ರ ರಕ್ತಾರ್ಶಸಾಂ ಬುಧೈಃ ||೩೦|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
तनु चारुणवर्णं च फेनिलं चासृगर्शसाम् | कट्यूरुगुदशूलं च दौर्बल्यं यदि चाधिकम् ||२८|| तत्रानुबन्धो वातस्य हेतुर्यदि च रूक्षणम् | शिथिलं श्वेतपीतं च विट् स्निग्धं गुरु शीतलम् ||२९|| यद्यर्शसां घनं चासृक् तन्तुमत् पाण्डु पिच्छिलम् | गुदं सपिच्छं स्तिमितं गुरु स्निग्धं च कारणम् | श्लेष्मानुबन्धो विज्ञेयस्तत्र रक्तार्शसां बुधैः ||३०|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshasAM pUrvarUpam (31-32) · Śloka 32
ವಿಷ್ಟಮ್ಭೋಽನ್ನಸ್ಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯಂ ಕುಕ್ಷೇರಾಟೋಪ ಏವ ಚ | ಕಾರ್ಶ್ಯಮುದ್ಗಾರಬಾಹುಲ್ಯಂ ಸಕ್ಥಿಸಾದೋಽಲ್ಪವಿಟ್ಕತಾ ||೩೧|| ಗ್ರಹಣೀದೋಷಪಾಣ್ಡ್ವರ್ತೇರಾಶಙ್ಕಾ ಚೋದರಸ್ಯ ಚ | ಪೂರ್ವರೂಪಾಣಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾನ್ಯರ್ಶಸಾಮಭಿವೃದ್ಧಯೇ ||೩೨|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
विष्टम्भोऽन्नस्य दौर्बल्यं कुक्षेराटोप एव च | कार्श्यमुद्गारबाहुल्यं सक्थिसादोऽल्पविट्कता ||३१|| ग्रहणीदोषपाण्ड्वर्तेराशङ्का चोदरस्य च | पूर्वरूपाणि निर्दिष्टान्यर्शसामभिवृद्धये ||३२|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshasAM samutpattau vAtAdInAM sarveShAmeva prakopaH (33-34) · Śloka 34
ಪಞ್ಚಾತ್ಮಾ ಮಾರುತಃ ಪಿತ್ತಂ ಕಫೋ ಗುದವಲಿತ್ರಯಮ್ | ಸರ್ವ ಏವ ಪ್ರಕುಪ್ಯನ್ತಿ ಗುದಜಾನಾಂ ಸಮುದ್ಭವೇ ||೩೩|| ತಸ್ಮಾದರ್ಶಾಂಸಿ ದುಃಖಾನಿ ಬಹುವ್ಯಾಧಿಕರಾಣಿ ಚ | ಸರ್ವದೇಹೋಪತಾಪೀನಿ ಪ್ರಾಯಃ ಕೃಚ್ಛ್ರತಮಾನಿ ಚ ||೩೪|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
पञ्चात्मा मारुतः पित्तं कफो गुदवलित्रयम् | सर्व एव प्रकुप्यन्ति गुदजानां समुद्भवे ||३३|| तस्मादर्शांसि दुःखानि बहुव्याधिकराणि च | सर्वदेहोपतापीनि प्रायः कृच्छ्रतमानि च ||३४|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshasAM sAdhyAsAdhyatvAdivicAraH (35-37) · Śloka 37
ಬಾಹ್ಯಾಯಾಂ ತು ವಲೌ ಜಾತಾನ್ಯೇಕದೋಷೋಲ್ಬಣಾನಿ ಚ | ಅರ್ಶಾಂಸಿ ಸುಖಸಾಧ್ಯಾನಿ ನ ಚಿರೋತ್ಪತಿತಾನಿ ಚ ||೩೫|| ದ್ವನ್ದ್ವಜಾನಿ ದ್ವಿತೀಯಾಯಾಂ ವಲೌ ಯಾನ್ಯಾಶ್ರಿತಾನಿ ಚ | ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯಾನಿ ತಾನ್ಯಾಹುಃ ಪರಿಸಂವತ್ಸರಾಣಿ ಚ ||೩೬|| ಸಹಜಾನಿ ತ್ರಿದೋಷಾಣಿ ಯಾನಿ ಚಾಭ್ಯನ್ತರಾಂ ವಲಿಮ್ | ಜಾಯನ್ತೇಽರ್ಶಾಂಸಿ ಸಂಶ್ರಿತ್ಯ ತಾನ್ಯಸಾಧ್ಯಾನಿ ನಿರ್ದಿಶೇತ್ ||೩೭|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
बाह्यायां तु वलौ जातान्येकदोषोल्बणानि च | अर्शांसि सुखसाध्यानि न चिरोत्पतितानि च ||३५|| द्वन्द्वजानि द्वितीयायां वलौ यान्याश्रितानि च | कृच्छ्रसाध्यानि तान्याहुः परिसंवत्सराणि च ||३६|| सहजानि त्रिदोषाणि यानि चाभ्यन्तरां वलिम् | जायन्तेऽर्शांसि संश्रित्य तान्यसाध्यानि निर्दिशेत् ||३७|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana yApyArsholakShaNam (38) · Śloka 38
ಶೇಷತ್ವಾದಾಯುಷಸ್ತಾನಿ ಚತುಷ್ಪಾದಸಮನ್ವಿತೇ | ಯಾಪ್ಯನ್ತೇ ದೀಪ್ತಕಾಯಾಗ್ನೇಃ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯೇಯಾನ್ಯತೋಽನ್ಯಥಾ ||೩೮|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) |
शेषत्वादायुषस्तानि चतुष्पादसमन्विते | याप्यन्ते दीप्तकायाग्नेः प्रत्याख्येयान्यतोऽन्यथा ||३८|| (च. चि. अ. १४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana arshasAmupadravAdasAdhyatvam (39-41) · Śloka 41
ಹಸ್ತೇ ಪಾದೇ ಮುಖೇ ನಾಭ್ಯಾಂ ಗುದೇ ವೃಷಣಯೋಸ್ತಥಾ | ಶೋಥೋ ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಂ ಚ ಯಸ್ಯಾಸಾಧ್ಯೋಽರ್ಶಸೋ ಹಿ ಸಃ ||೩೯|| ಹೃತ್ಪಾರ್ಶ್ವಶೂಲಂ ಸಮ್ಮೋಹಶ್ಛರ್ದಿರಙ್ಗಸ್ಯ ರುಗ್ಜ್ವರಃ | ತೃಷ್ಣಾ ಗುದಸ್ಯ ಪಾಕಶ್ಚ ನಿಹನ್ಯುರ್ಗುದಜಾತುರಮ್ ||೪೦|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೧೪) | ತೃಷ್ಣಾ ಅರೋಚಕಶೂಲಾರ್ತಮತಿಪ್ರಸ್ರುತಶೋಣಿತಮ್ | ಶೋಥಾತಿಸಾರಸಂಯುಕ್ತಮರ್ಶಾಂಸಿ ಕ್ಷಪಯನ್ತಿ ಹಿ ||೪೧|| (ಸು. ಸೂ. ಅ. ೩೩) |
हस्ते पादे मुखे नाभ्यां गुदे वृषणयोस्तथा | शोथो हृत्पार्श्वशूलं च यस्यासाध्योऽर्शसो हि सः ||३९|| हृत्पार्श्वशूलं सम्मोहश्छर्दिरङ्गस्य रुग्ज्वरः | तृष्णा गुदस्य पाकश्च निहन्युर्गुदजातुरम् ||४०|| (च. चि. अ. १४) | तृष्णा अरोचकशूलार्तमतिप्रस्रुतशोणितम् | शोथातिसारसंयुक्तमर्शांसि क्षपयन्ति हि ||४१|| (सु. सू. अ. ३३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana meDhrajAdInAmarshasAM lakShaNam (42) · Śloka 42
ಮೇಢ್ರಾದಿಷ್ವಪಿ ವಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಯಥಾಸ್ವಂ, ನಾಭಿಜಾನಿ ಚ | ಗಣ್ಡೂಪದಾಸ್ಯರೂಪಾಣಿ ಪಿಚ್ಛಿಲಾನಿ ಮೃದೂನಿ ಚ ||೪೨|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) |
मेढ्रादिष्वपि वक्ष्यन्ते यथास्वं, नाभिजानि च | गण्डूपदास्यरूपाणि पिच्छिलानि मृदूनि च ||४२|| (वा. नि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana carmakIlasamprAptiH (43) · Śloka 43
ವ್ಯಾನೋ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾಣಂ ಕರೋತ್ಯರ್ಶಸ್ತ್ವಚೋ ಬಹಿಃ | ಕೀಲೋಪಮಂ ಸ್ಥಿರಖರಂ ಚರ್ಮಕೀಲಂ ತು ತದ್ವಿದುಃ ||೪೩|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) |
व्यानो गृहीत्वा श्लेष्माणं करोत्यर्शस्त्वचो बहिः | कीलोपमं स्थिरखरं चर्मकीलं तु तद्विदुः ||४३|| (वा. नि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana carmakIlasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (44) · Śloka 44
ವಾತೇನ ತೋದಪಾರುಷ್ಯಂ ಪಿತ್ತಾದಸಿತವಕ್ತ್ರತಾ | ಶ್ಲೇಷ್ಮಣಾ ಸ್ನಿಗ್ಧತಾ ಚಾಸ್ಯ ಗ್ರಥಿತತ್ವಂ ಸವರ್ಣತಾ ||೪೪|| (ವಾ. ನಿ. ಅ. ೭) |
वातेन तोदपारुष्यं पित्तादसितवक्त्रता | श्लेष्मणा स्निग्धता चास्य ग्रथितत्वं सवर्णता ||४४|| (वा. नि. अ. ७) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನೇಽರ್ಶೋನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೫||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽर्शोनिदानं समाप्तम् ||५||
🔊 Audio coming soon