Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

3. atīsāranidānam

Adhikarana atisAranidAnam (1-3) · Śloka 3

அதாதீஸாரநிதாநம் | குர்வதிஸ்நிக்தரூக்ஷோஷ்ணத்ரவஸ்தூலாதிஶீதலைஃ | விருத்தாத்யஶநாஜீர்ணைர்விஷமைஶ்சாபி போஜநைஃ ||௧|| ஸ்நேஹாத்யைரதியுக்தைஶ்ச மித்யாயுக்தைர்விஷைர்பயைஃ | ஶோகாத்துஷ்டாம்புமத்யாதிபாநைஃ ஸாத்ம்யர்துபர்யயைஃ ||௨|| ஜலாபிரமணைர்வேகவிகாதைஃ க்ரிமிதோஷதஃ | நணாஂ பவத்யதீஸாரோ லக்ஷ்ணஂ தஸ்ய வக்ஷ்யதே ||௩|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

अथातीसारनिदानम् | गुर्वतिस्निग्धरूक्षोष्णद्रवस्थूलातिशीतलैः | विरुद्धाध्यशनाजीर्णैर्विषमैश्चापि भोजनैः ||१|| स्नेहाद्यैरतियुक्तैश्च मिथ्यायुक्तैर्विषैर्भयैः | शोकाद्दुष्टाम्बुमद्यातिपानैः सात्म्यर्तुपर्ययैः ||२|| जलाभिरमणैर्वेगविघातैः क्रिमिदोषतः | नृणां भवत्यतीसारो लक्ष्णं तस्य वक्ष्यते ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atisArasamprAptiH bhedAshca (4) · Śloka 4

ஸஂஶம்யாபாந்தாதுரக்நிஂ ப்ரவத்தஃ ஶகந்மிஶ்ரோ வாயுநாऽதஃ ப்ரணுந்நஃ | ஸரத்யதீவாதிஸாரஂ தமாஹுர்வ்யாதிஂ கோரஂ ஷட்விதஂ தஂ வதந்தி | ஏகைகஶஃ ஸர்வஶஶ்சாபி தோஷைஃ ஶோகேநாந்யஃ ஷஷ்ட ஆமேந சோக்தஃ ||௪|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

संशम्यापान्धातुरग्निं प्रवृद्धः शकृन्मिश्रो वायुनाऽधः प्रणुन्नः | सरत्यतीवातिसारं तमाहुर्व्याधिं घोरं षड्विधं तं वदन्ति | एकैकशः सर्वशश्चापि दोषैः शोकेनान्यः षष्ठ आमेन चोक्तः ||४|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atisArapUrvarUpam (5) · Śloka 5

ஹந்நாபிபாயூதரகுக்ஷிதோதகாத்ராவஸாதாநிலஸந்நிரோதாஃ | விட்ஸங்க ஆத்மாநமதாவிபாகா பவிஷ்யதஸ்தஸ்ய புரஃஸராணி ||௫|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

हृन्नाभिपायूदरकुक्षितोदगात्रावसादानिलसन्निरोधाः | विट्सङ्ग आध्मानमथाविपाका भविष्यतस्तस्य पुरःसराणि ||५|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtAtisAralakShaNam (6) · Śloka 6

அருணஂ பேநிலஂ ரூக்ஷமல்பமல்பஂ முஹுர்முஹுஃ | ஶகதாமஂ ஸருக்ஶப்தஂ மாருதேநாதிஸார்யதே ||௬||

View original

अरुणं फेनिलं रूक्षमल्पमल्पं मुहुर्मुहुः | शकृदामं सरुक्शब्दं मारुतेनातिसार्यते ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pittAtisAralakShaNam (7) · Śloka 7

பித்தாத் பீதஂ நீலமாலோஹிதஂ வா தஷ்ணாமூர்சாதாஹபாகோபபந்நம் |௭| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

पित्तात् पीतं नीलमालोहितं वा तृष्णामूर्छादाहपाकोपपन्नम् |७| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shleShmAtisAralakShaNam (7) · Śloka 7

ஶுக்லஂ ஸாந்த்ரஂ ஶ்லேஷ்மணா ஶ்லேஷ்மயுக்தஂ விஸ்ரஂ ஶீதஂ ஹஷ்டரோமா மநுஷ்யஃ ||௭|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

शुक्लं सान्द्रं श्लेष्मणा श्लेष्मयुक्तं विस्रं शीतं हृष्टरोमा मनुष्यः ||७|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana tridoShajAtisAralakShaNam (8) · Śloka 8

வராஹஸ்நேஹமாஂஸாம்புஸதஶஂ ஸர்வரூபிணம் | கச்ச்ரஸாத்யமதீஸாரஂ வித்யாத்தோஷத்ரயோத்பவம் ||௮||

View original

वराहस्नेहमांसाम्बुसदृशं सर्वरूपिणम् | कृच्छ्रसाध्यमतीसारं विद्याद्दोषत्रयोद्भवम् ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana shokAtisAralakShaNam (9-10) · Śloka 10

தைஸ்தைர்பாவைஃ ஶோசதோऽல்பாஶநஸ்ய பாஷ்போஷ்மா வை வஹ்நிமாவிஶ்ய ஜந்தோஃ | கோஷ்டஂ கத்வா க்ஷோபயேத்தஸ்ய ரக்தஂ தச்சாதஸ்தாத் காகணந்தீப்ரகாஶம் ||௯|| நிர்கச்சேத்வை விட்விமிஶ்ரஂ ஹ்யவிட்வா நிர்கந்தஂ வா கந்தவத்வாऽதிஸாரஃ | ஶோகோத்பந்நோ துஶ்சிகித்ஸ்யோऽதிமாத்ரஂ ரோகோ வைத்யைஃ கஷ்ட ஏஷ ப்ரதிஷ்டஃ ||௧௦|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

तैस्तैर्भावैः शोचतोऽल्पाशनस्य बाष्पोष्मा वै वह्निमाविश्य जन्तोः | कोष्ठं गत्वा क्षोभयेत्तस्य रक्तं तच्चाधस्तात् काकणन्तीप्रकाशम् ||९|| निर्गच्छेद्वै विड्विमिश्रं ह्यविड्वा निर्गन्धं वा गन्धवद्वाऽतिसारः | शोकोत्पन्नो दुश्चिकित्स्योऽतिमात्रं रोगो वैद्यैः कष्ट एष प्रदिष्टः ||१०|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana AmAtisAralakShaNam (11) · Śloka 11

அந்நாஜீர்ணாத் ப்ரத்ருதாஃ க்ஷோபயந்தஃ கோஷ்டஂ தோஷா தாதுஸங்காந்மலாஂஶ்ச | நாநாவர்ணஂ நைகஶஃ ஸாரயந்தி ஶூலோபேதஂ ஷஷ்டமேநஂ வதந்தி ||௧௧|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

अन्नाजीर्णात् प्रद्रुताः क्षोभयन्तः कोष्ठं दोषा धातुसङ्घान्मलांश्च | नानावर्णं नैकशः सारयन्ति शूलोपेतं षष्ठमेनं वदन्ति ||११|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana malasyAmalakShaNaM pakvalakShaNaM ca (12-13) · Śloka 13

ஸஂஸஷ்டமேபிர்தோஷைஸ்து ந்யஸ்தமப்ஸ்வவஸீததி | புரீஷஂ பஶதுர்கந்தி பிச்சிலஂ சாமஸஞ்ஜ்ஞிதம் ||௧௨|| ஏதாந்யேவ து லிங்காநி விபரீதாநி யஸ்ய வை | லாகவஂ ச விஶேஷேண தஸ்ய பக்வஂ விநிர்திஶேத் ||௧௩|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

संसृष्टमेभिर्दोषैस्तु न्यस्तमप्स्ववसीदति | पुरीषं भृशदुर्गन्धि पिच्छिलं चामसञ्ज्ञितम् ||१२|| एतान्येव तु लिङ्गानि विपरीतानि यस्य वै | लाघवं च विशेषेण तस्य पक्वं विनिर्दिशेत् ||१३|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana atisArasyAsAdhyalakShaNAni (14-19) · Śloka 19

பக்வஜாம்பவஸங்காஶஂ யகத்கண்டநிபஂ தநு | கததைலவஸாமஜ்ஜவேஶவாரபயோததி ||௧௪|| மாஂஸதாவநதோயாபஂ கஷ்ணஂ நீலாருணப்ரபம் | மேசகஂ ஸ்நிக்தகர்பூரஂ சந்த்ரகோபகதஂ கநம் ||௧௫|| குணபஂ மஸ்துலுங்காபஂ ஸுகந்தி குதிதஂ பஹு | தஷ்ணாதாஹதமஃஶ்வாஸஹிக்காபார்ஶ்வாஸ்திஶூலிநம் ||௧௬|| ஸம்மூர்சாரதிஸம்மோஹயுக்தஂ பக்வவலீகுதம் | ப்ரலாபயுக்தஂ ச பிஷக்வர்ஜயேததிஸாரிணம் ||௧௭|| அஸஂவதகுதஂ க்ஷீணஂ தூராத்மாதமுபத்ருதம் | குதே பக்வே கதோஷ்மாணமதிஸாரகிணஂ த்யஜேத் ||௧௮|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) | ஶ்வாஸஶூலபிபாஸார்தஂ க்ஷீணஂ ஜ்வரநிபீடிதம் | விஶேஷேண நரஂ வத்தமதீஸாரோ விநாஶயேத் ||௧௯|| (ஸு. ஸூ. அ. ௩௩) | ( ஶோதஂ ஶூலஂ ஜ்வரஂ தஷ்ணாஂ காஸஂ ஶ்வாஸமரோசகம் | சர்திஂ மூர்சாஂ ச ஹிக்காஂ ச தஷ்டாவாதீஸாரிணஂ த்யஜேத்) |

View original

पक्वजाम्बवसङ्काशं यकृत्खण्डनिभं तनु | घृततैलवसामज्जवेशवारपयोदधि ||१४|| मांसधावनतोयाभं कृष्णं नीलारुणप्रभम् | मेचकं स्निग्धकर्बूरं चन्द्रकोपगतं घनम् ||१५|| कुणपं मस्तुलुङ्गाभं सुगन्धि कुथितं बहु | तृष्णादाहतमःश्वासहिक्कापार्श्वास्थिशूलिनम् ||१६|| सम्मूर्छारतिसम्मोहयुक्तं पक्ववलीगुदम् | प्रलापयुक्तं च भिषग्वर्जयेदतिसारिणम् ||१७|| असंवृतगुदं क्षीणं दूराध्मातमुपद्रुतम् | गुदे पक्वे गतोष्माणमतिसारकिणं त्यजेत् ||१८|| (सु. उ. तं. अ. ४०) | श्वासशूलपिपासार्तं क्षीणं ज्वरनिपीडितम् | विशेषेण नरं वृद्धमतीसारो विनाशयेत् ||१९|| (सु. सू. अ. ३३) | ( शोथं शूलं ज्वरं तृष्णां कासं श्वासमरोचकम् | छर्दिं मूर्छां च हिक्कां च दृष्टावातीसारिणं त्यजेत्) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana raktAtisAralakShaNam (20) · Śloka 20

பித்தகந்தி யதாऽத்யர்தஂ த்ரவ்யாண்யஶ்நாதி பைத்திகே | ததோபஜாயதேऽபீக்ஷ்ணஂ ரக்தாதீஸார உல்பணஃ ||௨௦||

View original

पित्तकृन्ति यदाऽत्यर्थं द्रव्याण्यश्नाति पैत्तिके | तदोपजायतेऽभीक्ष्णं रक्तातीसार उल्बणः ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana pravAhikAsamprAptiH (21) · Śloka 21

வாயுஃ ப்ரவத்தோ நிசிதஂ பலாஸஂ நுதத்யதஸ்தாதஹிதாஶநஸ்ய | ப்ரவாஹதோऽல்பஂ பஹுஶோ மலாக்தஂ ப்ரவாஹிகாஂ தாஂ ப்ரவதந்தி தஜ்ஜ்ஞாஃ ||௨௧|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

वायुः प्रवृद्धो निचितं बलासं नुदत्यधस्तादहिताशनस्य | प्रवाहतोऽल्पं बहुशो मलाक्तं प्रवाहिकां तां प्रवदन्ति तज्ज्ञाः ||२१|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana vAtajAdibhedena pravAhikAlakShaNAni (22) · Śloka 22

ப்ரவாஹிகா வாதகதா ஸஶூலா பித்தாத் ஸதாஹா ஸகபா கபாச்ச | ஸஶோணிதா ஶோணிதஸம்பவா ச தாஃ ஸ்நேஹரூக்ஷப்ரபவா மதாஸ்து | தாஸாமதீஸாரவதாதிஶேச்ச லிங்கஂ க்ரமஂ சாமவிபக்வதாஂ ச ||௨௨|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) |

View original

प्रवाहिका वातकृता सशूला पित्तात् सदाहा सकफा कफाच्च | सशोणिता शोणितसम्भवा च ताः स्नेहरूक्षप्रभवा मतास्तु | तासामतीसारवदादिशेच्च लिङ्गं क्रमं चामविपक्वतां च ||२२|| (सु. उ. तं. अ. ४०) |

🔊 Audio coming soon

Adhikarana nivRuttAtisAralakShaNam (23) · Śloka 1

யஸ்யோச்சாரஂ விநா மூத்ரஂ ஸம்யக்வாயுஶ்ச கச்சதி | தீப்தாக்நேர்லகுகோஷ்டஸ்ய ஸ்திதஸ்தஸ்யோதராமயஃ ||௨௩|| (ஸு. உ. தஂ. அ. ௪௦) | (ஜ்வராதீஸாரயோருக்தஂ நிதாநஂ யத் பதக் பதக் | தத்ஸ்யாஜ்ஜ்வராதிஸாரஸ்ய தேந நாத்ரோதிதஂ புநஃ) ||௧||

View original

यस्योच्चारं विना मूत्रं सम्यग्वायुश्च गच्छति | दीप्ताग्नेर्लघुकोष्ठस्य स्थितस्तस्योदरामयः ||२३|| (सु. उ. तं. अ. ४०) | (ज्वरातीसारयोरुक्तं निदानं यत् पृथक् पृथक् | तत्स्याज्ज्वरातिसारस्य तेन नात्रोदितं पुनः) ||१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 3

இதி ஶ்ரீமாதவகரவிரசிதே மாதவநிதாநேऽதீஸாரநிதாநஂ ஸமாப்தம் ||௩||

View original

इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदानेऽतीसारनिदानं समाप्तम् ||३||

🔊 Audio coming soon