Adhikarana bhagnasya dvaividhyam (1) · Śloka 1
ಅಥ ಭಗ್ನನಿದಾನಮ್ | ಭಗ್ನಂ ಸಮಾಸಾದ್ದ್ವಿವಿಧಂ ಹುತಾಶ ಕಾಣ್ಡೇ ಚ ಸನ್ಧೌ ಚ ಹಿ ತತ್ರ ಸನ್ಧೌ | ಉತ್ಪಿಷ್ಟವಿಶ್ಲಿಷ್ಟವಿವರ್ತಿತಂ ಚ ತಿರ್ಯಗ್ಗತಂ ಕ್ಷಿಪ್ತಮಧಶ್ಚ ಷಟ್ ಚ ||೧||
अथ भग्ननिदानम् | भग्नं समासाद्द्विविधं हुताश काण्डे च सन्धौ च हि तत्र सन्धौ | उत्पिष्टविश्लिष्टविवर्तितं च तिर्यग्गतं क्षिप्तमधश्च षट् च ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sandhibhagnasya sAmAnyali~ggam (1) · Śloka 2
ಪ್ರಸಾರಣಾಕುಞ್ಚನವರ್ತನೋಗ್ರಾ ರುಕ್ ಸ್ಪರ್ಶವಿದ್ವೇಷಣಮೇತದುಕ್ತಮ್ | ಸಾಮಾನ್ಯತಃ ಸನ್ಧಿಗತಸ್ಯ ಲಿಙ್ಗಮ್... |೨|
प्रसारणाकुञ्चनवर्तनोग्रा रुक् स्पर्शविद्वेषणमेतदुक्तम् | सामान्यतः सन्धिगतस्य लिङ्गम्... |२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpiShTa-vishliShTa-vivartita-tiryaggata-kShiptali~ggam (2-3) · Śloka 3
...ಉತ್ಪಿಷ್ಟಸನ್ಧೇಃ ಶ್ವಯಥುಃ ಸಮನ್ತಾತ್ ||೨|| ವಿಶೇಷತೋ ರಾತ್ರಿಭವಾ ರುಜಾ ಚ, ವಿಶ್ಲಿಷ್ಟಜೇ ತೌ ಚ ರುಜಾ ಚ ನಿತ್ಯಮ್ | ವಿವರ್ತಿತೇ ಪಾರ್ಶ್ವರುಜಶ್ಚ ತೀವ್ರಾಸ್ತಿರ್ಯಗ್ಗತೇ ತೀವ್ರರುಜೋ ಭವನ್ತಿ ||೩|| ಕ್ಷಿಪ್ತೇಽತಿಶೂಲಂ ವಿಷಮತ್ವಮಸ್ಥ್ನೋಃ ಕ್ಷಿಪ್ತೇ ತ್ವಧೋ ರುಗ್ವಿಘಟಶ್ಚ ಸನ್ಧೇಃ |
...उत्पिष्टसन्धेः श्वयथुः समन्तात् ||२|| विशेषतो रात्रिभवा रुजा च, विश्लिष्टजे तौ च रुजा च नित्यम् | विवर्तिते पार्श्वरुजश्च तीव्रास्तिर्यग्गते तीव्ररुजो भवन्ति ||३|| क्षिप्तेऽतिशूलं विषमत्वमस्थ्नोः क्षिप्ते त्वधो रुग्विघटश्च सन्धेः |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kANDe bhagnasya li~ggam (4-6) · Śloka 6
ಕಾಣ್ಡೇ ತ್ವತಃ ಕರ್ಕಟಕಾಶ್ವಕರ್ಣವಿಚೂರ್ಣಿತಂ ಪಿಚ್ಚಿತಮಸ್ಥಿಛಲ್ಲಿಕಾ ||೪|| ಕಾಣ್ಡೇಷು ಭಗ್ನಂ ಹ್ಯತಿಪಾತಿತಂ ಚ ಮಜ್ಜಾಗತಂ ಚ ಸ್ಫುಟಿತಂ ಚ ವಕ್ರಮ್ | ಛಿನ್ನಂ ದ್ವಿಧಾ ದ್ವಾದಶಧಾಽಪಿ ಕಾಣ್ಡೇ ಸ್ರಸ್ತಾಙ್ಗತಾ ಶೋಥರುಜಾತಿವೃದ್ಧಿಃ ||೫|| ಸಮ್ಪೀಡ್ಯಮಾನೇ ಭವತೀಹ ಶಬ್ದಃ ಸ್ಪರ್ಶಾಸಹಂ ಸ್ಪನ್ದನತೋದಶೂಲಾಃ | ಸರ್ವಾಸ್ವವಸ್ಥಾಸು ನ ಶರ್ಮಲಾಭೋ ಭಗ್ನಸ್ಯ ಕಾಣ್ಡೇ ಖಲು ಚಿಹ್ನಮೇತತ್ ||೬||
काण्डे त्वतः कर्कटकाश्वकर्णविचूर्णितं पिच्चितमस्थिछल्लिका ||४|| काण्डेषु भग्नं ह्यतिपातितं च मज्जागतं च स्फुटितं च वक्रम् | छिन्नं द्विधा द्वादशधाऽपि काण्डे स्रस्ताङ्गता शोथरुजातिवृद्धिः ||५|| सम्पीड्यमाने भवतीह शब्दः स्पर्शासहं स्पन्दनतोदशूलाः | सर्वास्ववस्थासु न शर्मलाभो भग्नस्य काण्डे खलु चिह्नमेतत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kANDe bhagnasya dvAdashaprakArAdapyadhikatvam (7) · Śloka 7
ಭಗ್ನಂ ತು ಕಾಣ್ಡೇ ಬಹುಧಾ ಪ್ರಯಾತಿ ಸಮಾಸತೋ ನಾಮಭಿರೇವ ತುಲ್ಯಮ್ ||೭||
भग्नं तु काण्डे बहुधा प्रयाति समासतो नामभिरेव तुल्यम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagnasya sAdhyavicAraH (8) · Śloka 8
ಅಲ್ಪಾಶಿನೋಽನಾತ್ಮವತೋ ಜನ್ತೋರ್ವಾತಾತ್ಮಕಸ್ಯ ಚ | ಉಪದ್ರವೈರ್ವಾ ಜುಷ್ಟಸ್ಯ ಭಗ್ನಂ ಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಸಿಧ್ಯತಿ ||೮|| (ಸು. ಚಿ. ಅ. ೩) |
अल्पाशिनोऽनात्मवतो जन्तोर्वातात्मकस्य च | उपद्रवैर्वा जुष्टस्य भग्नं कृच्छ्रेण सिध्यति ||८|| (सु. चि. अ. ३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagnasyAsAdhyavicAraH (9-10) · Śloka 10
ಭಿನ್ನಂ ಕಪಾಲಂ ಕಟ್ಯಾಂ ತು ಸನ್ಧಿಮುಕ್ತಂ ತಥಾ ಚ್ಯುತಮ್ | ಜಘನಂ ಪ್ರತಿಪಿಷ್ಟಂ ಚ ವರ್ಜಯೇದ್ಧಿ ವಿಚಕ್ಷಣಃ ||೯|| ಅಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟಕಪಾಲಂ ಚ ಲಲಾಟೇ ಚೂರ್ಣಿತಂ ಚ ಯತ್ | ಭಗ್ನಂ ಸ್ತನಾನ್ತರೇ ಪೃಷ್ಠೇ ಶಙ್ಖೇ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಚ ವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೦|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೫) |
भिन्नं कपालं कट्यां तु सन्धिमुक्तं तथा च्युतम् | जघनं प्रतिपिष्टं च वर्जयेद्धि विचक्षणः ||९|| असंश्लिष्टकपालं च ललाटे चूर्णितं च यत् | भग्नं स्तनान्तरे पृष्ठे शङ्खे मूर्ध्नि च वर्जयेत् ||१०|| (सु. नि. अ. १५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarveShAM bhagnAnAmanavadhAnato~asAdhyatvam (11) · Śloka 11
ಸಮ್ಯಕ್ ಸನ್ಧಿತಮಪ್ಯಸ್ಥಿ ದುರ್ನಿಕ್ಷೇಪನಿಬನ್ಧನಾತ್ | ಸಙ್ಕ್ಷೋಭಾದ್ವಾಽಪಿ ಯದ್ಗಚ್ಛೇದ್ವಿಕ್ರಿಯಾಂ ತಚ್ಚ ವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೧|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೫) |
सम्यक् सन्धितमप्यस्थि दुर्निक्षेपनिबन्धनात् | सङ्क्षोभाद्वाऽपि यद्गच्छेद्विक्रियां तच्च वर्जयेत् ||११|| (सु. नि. अ. १५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthivisheSheNa bhagnavisheShaH (12) · Śloka 12
ತರುಣಾಸ್ಥೀನಿ ನಮ್ಯನ್ತೇ ಭಿದ್ಯನ್ತೇ ನಲಕಾನಿ ಚ | ಕಪಾಲಾನಿ ವಿಭಜ್ಯನ್ತೇ ಸ್ಫುಟನ್ತಿ ರುಚಕಾನಿ ಚ ||೧೨|| (ಸು. ನಿ. ಅ. ೧೫) |
तरुणास्थीनि नम्यन्ते भिद्यन्ते नलकानि च | कपालानि विभज्यन्ते स्फुटन्ति रुचकानि च ||१२|| (सु. नि. अ. १५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 44
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನೇ ಭಗ್ನನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೪೪||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने भग्ननिदानं समाप्तम् ||४४||
🔊 Audio coming soon