Adhikarana bhagnasya dvaividhyam (1) · Śloka 1
అథ భగ్ననిదానం | భగ్నం సమాసాద్ద్వివిధం హుతాశ కాండే చ సంధౌ చ హి తత్ర సంధౌ | ఉత్పిష్టవిశ్లిష్టవివర్తితం చ తిర్యగ్గతం క్షిప్తమధశ్చ షట్ చ ||1||
अथ भग्ननिदानम् | भग्नं समासाद्द्विविधं हुताश काण्डे च सन्धौ च हि तत्र सन्धौ | उत्पिष्टविश्लिष्टविवर्तितं च तिर्यग्गतं क्षिप्तमधश्च षट् च ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sandhibhagnasya sAmAnyali~ggam (1) · Śloka 2
ప్రసారణాకుంచనవర్తనోగ్రా రుక్ స్పర్శవిద్వేషణమేతదుక్తం | సామాన్యతః సంధిగతస్య లింగం... |2|
प्रसारणाकुञ्चनवर्तनोग्रा रुक् स्पर्शविद्वेषणमेतदुक्तम् | सामान्यतः सन्धिगतस्य लिङ्गम्... |२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpiShTa-vishliShTa-vivartita-tiryaggata-kShiptali~ggam (2-3) · Śloka 3
...ఉత్పిష్టసంధేః శ్వయథుః సమంతాత్ ||2|| విశేషతో రాత్రిభవా రుజా చ, విశ్లిష్టజే తౌ చ రుజా చ నిత్యం | వివర్తితే పార్శ్వరుజశ్చ తీవ్రాస్తిర్యగ్గతే తీవ్రరుజో భవంతి ||3|| క్షిప్తేऽతిశూలం విషమత్వమస్థ్నోః క్షిప్తే త్వధో రుగ్విఘటశ్చ సంధేః |
...उत्पिष्टसन्धेः श्वयथुः समन्तात् ||२|| विशेषतो रात्रिभवा रुजा च, विश्लिष्टजे तौ च रुजा च नित्यम् | विवर्तिते पार्श्वरुजश्च तीव्रास्तिर्यग्गते तीव्ररुजो भवन्ति ||३|| क्षिप्तेऽतिशूलं विषमत्वमस्थ्नोः क्षिप्ते त्वधो रुग्विघटश्च सन्धेः |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kANDe bhagnasya li~ggam (4-6) · Śloka 6
కాండే త్వతః కర్కటకాశ్వకర్ణవిచూర్ణితం పిచ్చితమస్థిఛల్లికా ||4|| కాండేషు భగ్నం హ్యతిపాతితం చ మజ్జాగతం చ స్ఫుటితం చ వక్రం | ఛిన్నం ద్విధా ద్వాదశధాऽపి కాండే స్రస్తాంగతా శోథరుజాతివృద్ధిః ||5|| సంపీడ్యమానే భవతీహ శబ్దః స్పర్శాసహం స్పందనతోదశూలాః | సర్వాస్వవస్థాసు న శర్మలాభో భగ్నస్య కాండే ఖలు చిహ్నమేతత్ ||6||
काण्डे त्वतः कर्कटकाश्वकर्णविचूर्णितं पिच्चितमस्थिछल्लिका ||४|| काण्डेषु भग्नं ह्यतिपातितं च मज्जागतं च स्फुटितं च वक्रम् | छिन्नं द्विधा द्वादशधाऽपि काण्डे स्रस्ताङ्गता शोथरुजातिवृद्धिः ||५|| सम्पीड्यमाने भवतीह शब्दः स्पर्शासहं स्पन्दनतोदशूलाः | सर्वास्ववस्थासु न शर्मलाभो भग्नस्य काण्डे खलु चिह्नमेतत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kANDe bhagnasya dvAdashaprakArAdapyadhikatvam (7) · Śloka 7
భగ్నం తు కాండే బహుధా ప్రయాతి సమాసతో నామభిరేవ తుల్యం ||7||
भग्नं तु काण्डे बहुधा प्रयाति समासतो नामभिरेव तुल्यम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagnasya sAdhyavicAraH (8) · Śloka 8
అల్పాశినోऽనాత్మవతో జంతోర్వాతాత్మకస్య చ | ఉపద్రవైర్వా జుష్టస్య భగ్నం కృచ్ఛ్రేణ సిధ్యతి ||8|| (సు. చి. అ. 3) |
अल्पाशिनोऽनात्मवतो जन्तोर्वातात्मकस्य च | उपद्रवैर्वा जुष्टस्य भग्नं कृच्छ्रेण सिध्यति ||८|| (सु. चि. अ. ३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bhagnasyAsAdhyavicAraH (9-10) · Śloka 10
భిన్నం కపాలం కట్యాం తు సంధిముక్తం తథా చ్యుతం | జఘనం ప్రతిపిష్టం చ వర్జయేద్ధి విచక్షణః ||9|| అసంశ్లిష్టకపాలం చ లలాటే చూర్ణితం చ యత్ | భగ్నం స్తనాంతరే పృష్ఠే శంఖే మూర్ధ్ని చ వర్జయేత్ ||10|| (సు. ని. అ. 15) |
भिन्नं कपालं कट्यां तु सन्धिमुक्तं तथा च्युतम् | जघनं प्रतिपिष्टं च वर्जयेद्धि विचक्षणः ||९|| असंश्लिष्टकपालं च ललाटे चूर्णितं च यत् | भग्नं स्तनान्तरे पृष्ठे शङ्खे मूर्ध्नि च वर्जयेत् ||१०|| (सु. नि. अ. १५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sarveShAM bhagnAnAmanavadhAnato~asAdhyatvam (11) · Śloka 11
సమ్యక్ సంధితమప్యస్థి దుర్నిక్షేపనిబంధనాత్ | సంక్షోభాద్వాऽపి యద్గచ్ఛేద్విక్రియాం తచ్చ వర్జయేత్ ||11|| (సు. ని. అ. 15) |
सम्यक् सन्धितमप्यस्थि दुर्निक्षेपनिबन्धनात् | सङ्क्षोभाद्वाऽपि यद्गच्छेद्विक्रियां तच्च वर्जयेत् ||११|| (सु. नि. अ. १५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana asthivisheSheNa bhagnavisheShaH (12) · Śloka 12
తరుణాస్థీని నమ్యంతే భిద్యంతే నలకాని చ | కపాలాని విభజ్యంతే స్ఫుటంతి రుచకాని చ ||12|| (సు. ని. అ. 15) |
तरुणास्थीनि नम्यन्ते भिद्यन्ते नलकानि च | कपालानि विभज्यन्ते स्फुटन्ति रुचकानि च ||१२|| (सु. नि. अ. १५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 44
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే భగ్ననిదానం సమాప్తం ||44||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने भग्ननिदानं समाप्तम् ||४४||
🔊 Audio coming soon