Adhikarana hRudroganidAnam (1) · Śloka 1
অথ হৃদ্রোগনিদানম্ | অত্যুষ্ণগুর্বন্নকষাযতিক্তশ্রমাভিঘাতাধ্যশনপ্রসঙ্গৈঃ | সঞ্চিন্তনৈর্বেগবিধারণৈশ্চ হৃদামযঃ পঞ্চবিধঃ প্রদিষ্টঃ ||১||
अथ हृद्रोगनिदानम् | अत्युष्णगुर्वन्नकषायतिक्तश्रमाभिघाताध्यशनप्रसङ्गैः | सञ्चिन्तनैर्वेगविधारणैश्च हृदामयः पञ्चविधः प्रदिष्टः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 2
দূষযিত্বা রসং দোষা বিগুণা হৃদযং গতাঃ | হৃদি বাধাং প্রকুর্বন্তি হৃদ্রোগং তং প্রচক্ষতে ||২|| (সু. উ. তং. অ. ৪৩) |
दूषयित्वा रसं दोषा विगुणा हृदयं गताः | हृदि बाधां प्रकुर्वन्ति हृद्रोगं तं प्रचक्षते ||२|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikahRudrogalakShaNam (3) · Śloka 3
আযম্যতে মারুতজে হৃদযং তুদ্যতে তথা | নির্মথ্যতে দীর্যতে চ স্ফোট্যতে পাট্যতেঽপি চ ||৩|| (সু. উ. তং. অ. ৪৩) |
आयम्यते मारुतजे हृदयं तुद्यते तथा | निर्मथ्यते दीर्यते च स्फोट्यते पाट्यतेऽपि च ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikahRudrogalakShaNam (4) · Śloka 4
তৃষ্ণোষ্মাদাহচোষাঃ স্যুঃ পৈত্তিকে হৃদযক্লমঃ | ধূমাযনং চ মূর্ছা চ স্বেদঃ শোষো মুখস্য চ ||৪|| (সু. উ. তং. অ. ৪৩) |
तृष्णोष्मादाहचोषाः स्युः पैत्तिके हृदयक्लमः | धूमायनं च मूर्छा च स्वेदः शोषो मुखस्य च ||४|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikahRudrogalakShaNam (5) · Śloka 5
গৌরবং কফসংস্রাবোঽরুচিঃ স্তম্ভোঽগ্নিমার্দবম্ | মাধুর্যমপি চাস্যস্য বলাসাবততে হৃদি ||৫|| (সু. উ. তং. অ. ৪৩) |
गौरवं कफसंस्रावोऽरुचिः स्तम्भोऽग्निमार्दवम् | माधुर्यमपि चास्यस्य बलासावतते हृदि ||५|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikahRudrogalakShaNaM, krimijahRudrogalakShaNaM ca (6) · Śloka 6
বিদ্যাত্ত্রিদোষং ত্বপি সর্বলিঙ্গং তীব্রার্তিতোদং ক্রিমিজং সকণ্ডূম্ | (চ. চি. অ. ২৬) | উত্ক্লেদঃ ষ্ঠীবনং তোদঃ শূলং হৃল্লাসকস্তমঃ | অরুচিঃ শ্যাবনেত্রত্বং শোথশ্চ ক্রিমিজে ভবেত্ ||৬|| (সু. উ. তং. অ. ৪৩) |
विद्यात्त्रिदोषं त्वपि सर्वलिङ्गं तीव्रार्तितोदं क्रिमिजं सकण्डूम् | (च. चि. अ. २६) | उत्क्लेदः ष्ठीवनं तोदः शूलं हृल्लासकस्तमः | अरुचिः श्यावनेत्रत्वं शोथश्च क्रिमिजे भवेत् ||६|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogopadravAH (7-8) · Śloka 8
মর্মৈকদেশং সঙ্ক্লেদং রসশ্চাপ্যুপগচ্ছতি | সঙ্ক্লেদাত্কৃমযশ্চাস্য ভবন্ত্যুপহতাত্মনঃ ||৭|| ক্লমঃ সাদো ভ্রমঃ শোষো জ্ঞেযাস্তেষামুপদ্রবাঃ | ক্রিমিজে ক্রিমিজাতীনাং শ্লৈষ্মিকাণাং চ যে মতাঃ ||৮||
मर्मैकदेशं सङ्क्लेदं रसश्चाप्युपगच्छति | सङ्क्लेदात्कृमयश्चास्य भवन्त्युपहतात्मनः ||७|| क्लमः सादो भ्रमः शोषो ज्ञेयास्तेषामुपद्रवाः | क्रिमिजे क्रिमिजातीनां श्लैष्मिकाणां च ये मताः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ইতি শ্রীমাধবকরবিরচিতে মাধবনিদানে হৃদ্রোগনিদানং সমাপ্তম্ ||২৯||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने हृद्रोगनिदानं समाप्तम् ||२९||
🔊 Audio coming soon