Adhikarana hRudroganidAnam (1) · Śloka 1
ਅਥ ਹਦ੍ਰੋਗਨਿਦਾਨਮ੍ | ਅਤ੍ਯੁਸ੍ਣਗੁਰ੍ਵਨ੍ਨਕਸਾਯਤਿਕ੍ਤਸ਼੍ਰਮਾਭਿਘਾਤਾਧ੍ਯਸ਼ਨਪ੍ਰਸਙ੍ਗੈਃ | ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਨੈਰ੍ਵੇਗਵਿਧਾਰਣੈਸ਼੍ਚ ਹਦਾਮਯਃ ਪਞ੍ਚਵਿਧਃ ਪ੍ਰਦਿਸ੍ਟਃ ||੧||
अथ हृद्रोगनिदानम् | अत्युष्णगुर्वन्नकषायतिक्तश्रमाभिघाताध्यशनप्रसङ्गैः | सञ्चिन्तनैर्वेगविधारणैश्च हृदामयः पञ्चविधः प्रदिष्टः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 2
ਦੂਸਯਿਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਦੋਸਾ ਵਿਗੁਣਾ ਹਦਯਂ ਗਤਾਃ | ਹਦਿ ਬਾਧਾਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਹਦ੍ਰੋਗਂ ਤਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸਤੇ ||੨|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੪੩) |
दूषयित्वा रसं दोषा विगुणा हृदयं गताः | हृदि बाधां प्रकुर्वन्ति हृद्रोगं तं प्रचक्षते ||२|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikahRudrogalakShaNam (3) · Śloka 3
ਆਯਮ੍ਯਤੇ ਮਾਰੁਤਜੇ ਹਦਯਂ ਤੁਦ੍ਯਤੇ ਤਥਾ | ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯਤੇ ਦੀਰ੍ਯਤੇ ਚ ਸ੍ਫੋਟ੍ਯਤੇ ਪਾਟ੍ਯਤੇਪਿ ਚ ||੩|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੪੩) |
आयम्यते मारुतजे हृदयं तुद्यते तथा | निर्मथ्यते दीर्यते च स्फोट्यते पाट्यतेऽपि च ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikahRudrogalakShaNam (4) · Śloka 4
ਤਸ੍ਣੋਸ੍ਮਾਦਾਹਚੋਸਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪੈਤ੍ਤਿਕੇ ਹਦਯਕ੍ਲਮਃ | ਧੂਮਾਯਨਂ ਚ ਮੂਰ੍ਛਾ ਚ ਸ੍ਵੇਦਃ ਸ਼ੋਸੋ ਮੁਖਸ੍ਯ ਚ ||੪|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੪੩) |
तृष्णोष्मादाहचोषाः स्युः पैत्तिके हृदयक्लमः | धूमायनं च मूर्छा च स्वेदः शोषो मुखस्य च ||४|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikahRudrogalakShaNam (5) · Śloka 5
ਗੌਰਵਂ ਕਫਸਂਸ੍ਰਾਵੋਰੁਚਿਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭੋਗ੍ਨਿਮਾਰ੍ਦਵਮ੍ | ਮਾਧੁਰ੍ਯਮਪਿ ਚਾਸ੍ਯਸ੍ਯ ਬਲਾਸਾਵਤਤੇ ਹਦਿ ||੫|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੪੩) |
गौरवं कफसंस्रावोऽरुचिः स्तम्भोऽग्निमार्दवम् | माधुर्यमपि चास्यस्य बलासावतते हृदि ||५|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikahRudrogalakShaNaM, krimijahRudrogalakShaNaM ca (6) · Śloka 6
ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਤ੍ਰਿਦੋਸਂ ਤ੍ਵਪਿ ਸਰ੍ਵਲਿਙ੍ਗਂ ਤੀਵ੍ਰਾਰ੍ਤਿਤੋਦਂ ਕ੍ਰਿਮਿਜਂ ਸਕਣ੍ਡੂਮ੍ | (ਚ. ਚਿ. ਅ. ੨੬) | ਉਤ੍ਕ੍ਲੇਦਃ ਸ੍ਠੀਵਨਂ ਤੋਦਃ ਸ਼ੂਲਂ ਹਲ੍ਲਾਸਕਸ੍ਤਮਃ | ਅਰੁਚਿਃ ਸ਼੍ਯਾਵਨੇਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਥਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਿਮਿਜੇ ਭਵੇਤ੍ ||੬|| (ਸੁ. ਉ. ਤਂ. ਅ. ੪੩) |
विद्यात्त्रिदोषं त्वपि सर्वलिङ्गं तीव्रार्तितोदं क्रिमिजं सकण्डूम् | (च. चि. अ. २६) | उत्क्लेदः ष्ठीवनं तोदः शूलं हृल्लासकस्तमः | अरुचिः श्यावनेत्रत्वं शोथश्च क्रिमिजे भवेत् ||६|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogopadravAH (7-8) · Śloka 8
ਮਰ੍ਮੈਕਦੇਸ਼ਂ ਸਙ੍ਕ੍ਲੇਦਂ ਰਸਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਪਗਚ੍ਛਤਿ | ਸਙ੍ਕ੍ਲੇਦਾਤ੍ਕਮਯਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਪਹਤਾਤ੍ਮਨਃ ||੭|| ਕ੍ਲਮਃ ਸਾਦੋ ਭ੍ਰਮਃ ਸ਼ੋਸੋ ਜ੍ਞੇਯਾਸ੍ਤੇਸਾਮੁਪਦ੍ਰਵਾਃ | ਕ੍ਰਿਮਿਜੇ ਕ੍ਰਿਮਿਜਾਤੀਨਾਂ ਸ਼੍ਲੈਸ੍ਮਿਕਾਣਾਂ ਚ ਯੇ ਮਤਾਃ ||੮||
मर्मैकदेशं सङ्क्लेदं रसश्चाप्युपगच्छति | सङ्क्लेदात्कृमयश्चास्य भवन्त्युपहतात्मनः ||७|| क्लमः सादो भ्रमः शोषो ज्ञेयास्तेषामुपद्रवाः | क्रिमिजे क्रिमिजातीनां श्लैष्मिकाणां च ये मताः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਧਵਕਰਵਿਰਚਿਤੇ ਮਾਧਵਨਿਦਾਨੇ ਹਦ੍ਰੋਗਨਿਦਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਤਮ੍ ||੨੯||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने हृद्रोगनिदानं समाप्तम् ||२९||
🔊 Audio coming soon