Adhikarana hRudroganidAnam (1) · Śloka 1
అథ హృద్రోగనిదానం | అత్యుష్ణగుర్వన్నకషాయతిక్తశ్రమాభిఘాతాధ్యశనప్రసంగైః | సంచింతనైర్వేగవిధారణైశ్చ హృదామయః పంచవిధః ప్రదిష్టః ||1||
अथ हृद्रोगनिदानम् | अत्युष्णगुर्वन्नकषायतिक्तश्रमाभिघाताध्यशनप्रसङ्गैः | सञ्चिन्तनैर्वेगविधारणैश्च हृदामयः पञ्चविधः प्रदिष्टः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 2
దూషయిత్వా రసం దోషా విగుణా హృదయం గతాః | హృది బాధాం ప్రకుర్వంతి హృద్రోగం తం ప్రచక్షతే ||2|| (సు. ఉ. తం. అ. 43) |
दूषयित्वा रसं दोषा विगुणा हृदयं गताः | हृदि बाधां प्रकुर्वन्ति हृद्रोगं तं प्रचक्षते ||२|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikahRudrogalakShaNam (3) · Śloka 3
ఆయమ్యతే మారుతజే హృదయం తుద్యతే తథా | నిర్మథ్యతే దీర్యతే చ స్ఫోట్యతే పాట్యతేऽపి చ ||3|| (సు. ఉ. తం. అ. 43) |
आयम्यते मारुतजे हृदयं तुद्यते तथा | निर्मथ्यते दीर्यते च स्फोट्यते पाट्यतेऽपि च ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikahRudrogalakShaNam (4) · Śloka 4
తృష్ణోష్మాదాహచోషాః స్యుః పైత్తికే హృదయక్లమః | ధూమాయనం చ మూర్ఛా చ స్వేదః శోషో ముఖస్య చ ||4|| (సు. ఉ. తం. అ. 43) |
तृष्णोष्मादाहचोषाः स्युः पैत्तिके हृदयक्लमः | धूमायनं च मूर्छा च स्वेदः शोषो मुखस्य च ||४|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikahRudrogalakShaNam (5) · Śloka 5
గౌరవం కఫసంస్రావోऽరుచిః స్తంభోऽగ్నిమార్దవం | మాధుర్యమపి చాస్యస్య బలాసావతతే హృది ||5|| (సు. ఉ. తం. అ. 43) |
गौरवं कफसंस्रावोऽरुचिः स्तम्भोऽग्निमार्दवम् | माधुर्यमपि चास्यस्य बलासावतते हृदि ||५|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikahRudrogalakShaNaM, krimijahRudrogalakShaNaM ca (6) · Śloka 6
విద్యాత్త్రిదోషం త్వపి సర్వలింగం తీవ్రార్తితోదం క్రిమిజం సకండూం | (చ. చి. అ. 26) | ఉత్క్లేదః ష్ఠీవనం తోదః శూలం హృల్లాసకస్తమః | అరుచిః శ్యావనేత్రత్వం శోథశ్చ క్రిమిజే భవేత్ ||6|| (సు. ఉ. తం. అ. 43) |
विद्यात्त्रिदोषं त्वपि सर्वलिङ्गं तीव्रार्तितोदं क्रिमिजं सकण्डूम् | (च. चि. अ. २६) | उत्क्लेदः ष्ठीवनं तोदः शूलं हृल्लासकस्तमः | अरुचिः श्यावनेत्रत्वं शोथश्च क्रिमिजे भवेत् ||६|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogopadravAH (7-8) · Śloka 8
మర్మైకదేశం సంక్లేదం రసశ్చాప్యుపగచ్ఛతి | సంక్లేదాత్కృమయశ్చాస్య భవంత్యుపహతాత్మనః ||7|| క్లమః సాదో భ్రమః శోషో జ్ఞేయాస్తేషాముపద్రవాః | క్రిమిజే క్రిమిజాతీనాం శ్లైష్మికాణాం చ యే మతాః ||8||
मर्मैकदेशं सङ्क्लेदं रसश्चाप्युपगच्छति | सङ्क्लेदात्कृमयश्चास्य भवन्त्युपहतात्मनः ||७|| क्लमः सादो भ्रमः शोषो ज्ञेयास्तेषामुपद्रवाः | क्रिमिजे क्रिमिजातीनां श्लैष्मिकाणां च ये मताः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే హృద్రోగనిదానం సమాప్తం ||29||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने हृद्रोगनिदानं समाप्तम् ||२९||
🔊 Audio coming soon