Adhikarana hRudroganidAnam (1) · Śloka 1
അഥ ഹൃദ്രോഗനിദാനമ് | അത്യുഷ്ണഗുര്വന്നകഷായതിക്തശ്രമാഭിഘാതാധ്യശനപ്രസങ്ഗൈഃ | സഞ്ചിന്തനൈര്വേഗവിധാരണൈശ്ച ഹൃദാമയഃ പഞ്ചവിധഃ പ്രദിഷ്ടഃ ||൧||
अथ हृद्रोगनिदानम् | अत्युष्णगुर्वन्नकषायतिक्तश्रमाभिघाताध्यशनप्रसङ्गैः | सञ्चिन्तनैर्वेगविधारणैश्च हृदामयः पञ्चविधः प्रदिष्टः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 2
ദൂഷയിത്വാ രസം ദോഷാ വിഗുണാ ഹൃദയം ഗതാഃ | ഹൃദി ബാധാം പ്രകുര്വന്തി ഹൃദ്രോഗം തം പ്രചക്ഷതേ ||൨|| (സു. ഉ. തം. അ. ൪൩) |
दूषयित्वा रसं दोषा विगुणा हृदयं गताः | हृदि बाधां प्रकुर्वन्ति हृद्रोगं तं प्रचक्षते ||२|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikahRudrogalakShaNam (3) · Śloka 3
ആയമ്യതേ മാരുതജേ ഹൃദയം തുദ്യതേ തഥാ | നിര്മഥ്യതേ ദീര്യതേ ച സ്ഫോട്യതേ പാട്യതേऽപി ച ||൩|| (സു. ഉ. തം. അ. ൪൩) |
आयम्यते मारुतजे हृदयं तुद्यते तथा | निर्मथ्यते दीर्यते च स्फोट्यते पाट्यतेऽपि च ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikahRudrogalakShaNam (4) · Śloka 4
തൃഷ്ണോഷ്മാദാഹചോഷാഃ സ്യുഃ പൈത്തികേ ഹൃദയക്ലമഃ | ധൂമായനം ച മൂര്ഛാ ച സ്വേദഃ ശോഷോ മുഖസ്യ ച ||൪|| (സു. ഉ. തം. അ. ൪൩) |
तृष्णोष्मादाहचोषाः स्युः पैत्तिके हृदयक्लमः | धूमायनं च मूर्छा च स्वेदः शोषो मुखस्य च ||४|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikahRudrogalakShaNam (5) · Śloka 5
ഗൌരവം കഫസംസ്രാവോऽരുചിഃ സ്തമ്ഭോऽഗ്നിമാര്ദവമ് | മാധുര്യമപി ചാസ്യസ്യ ബലാസാവതതേ ഹൃദി ||൫|| (സു. ഉ. തം. അ. ൪൩) |
गौरवं कफसंस्रावोऽरुचिः स्तम्भोऽग्निमार्दवम् | माधुर्यमपि चास्यस्य बलासावतते हृदि ||५|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikahRudrogalakShaNaM, krimijahRudrogalakShaNaM ca (6) · Śloka 6
വിദ്യാത്ത്രിദോഷം ത്വപി സര്വലിങ്ഗം തീവ്രാര്തിതോദം ക്രിമിജം സകണ്ഡൂമ് | (ച. ചി. അ. ൨൬) | ഉത്ക്ലേദഃ ഷ്ഠീവനം തോദഃ ശൂലം ഹൃല്ലാസകസ്തമഃ | അരുചിഃ ശ്യാവനേത്രത്വം ശോഥശ്ച ക്രിമിജേ ഭവേത് ||൬|| (സു. ഉ. തം. അ. ൪൩) |
विद्यात्त्रिदोषं त्वपि सर्वलिङ्गं तीव्रार्तितोदं क्रिमिजं सकण्डूम् | (च. चि. अ. २६) | उत्क्लेदः ष्ठीवनं तोदः शूलं हृल्लासकस्तमः | अरुचिः श्यावनेत्रत्वं शोथश्च क्रिमिजे भवेत् ||६|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogopadravAH (7-8) · Śloka 8
മര്മൈകദേശം സങ്ക്ലേദം രസശ്ചാപ്യുപഗച്ഛതി | സങ്ക്ലേദാത്കൃമയശ്ചാസ്യ ഭവന്ത്യുപഹതാത്മനഃ ||൭|| ക്ലമഃ സാദോ ഭ്രമഃ ശോഷോ ജ്ഞേയാസ്തേഷാമുപദ്രവാഃ | ക്രിമിജേ ക്രിമിജാതീനാം ശ്ലൈഷ്മികാണാം ച യേ മതാഃ ||൮||
मर्मैकदेशं सङ्क्लेदं रसश्चाप्युपगच्छति | सङ्क्लेदात्कृमयश्चास्य भवन्त्युपहतात्मनः ||७|| क्लमः सादो भ्रमः शोषो ज्ञेयास्तेषामुपद्रवाः | क्रिमिजे क्रिमिजातीनां श्लैष्मिकाणां च ये मताः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ഇതി ശ്രീമാധവകരവിരചിതേ മാധവനിദാനേ ഹൃദ്രോഗനിദാനം സമാപ്തമ് ||൨൯||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने हृद्रोगनिदानं समाप्तम् ||२९||
🔊 Audio coming soon