Adhikarana hRudroganidAnam (1) · Śloka 1
અથ હૃદ્રોગનિદાનમ્ | અત્યુષ્ણગુર્વન્નકષાયતિક્તશ્રમાભિઘાતાધ્યશનપ્રસઙ્ગૈઃ | સઞ્ચિન્તનૈર્વેગવિધારણૈશ્ચ હૃદામયઃ પઞ્ચવિધઃ પ્રદિષ્ટઃ ||૧||
अथ हृद्रोगनिदानम् | अत्युष्णगुर्वन्नकषायतिक्तश्रमाभिघाताध्यशनप्रसङ्गैः | सञ्चिन्तनैर्वेगविधारणैश्च हृदामयः पञ्चविधः प्रदिष्टः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (2) · Śloka 2
દૂષયિત્વા રસં દોષા વિગુણા હૃદયં ગતાઃ | હૃદિ બાધાં પ્રકુર્વન્તિ હૃદ્રોગં તં પ્રચક્ષતે ||૨|| (સુ. ઉ. તં. અ. ૪૩) |
दूषयित्वा रसं दोषा विगुणा हृदयं गताः | हृदि बाधां प्रकुर्वन्ति हृद्रोगं तं प्रचक्षते ||२|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikahRudrogalakShaNam (3) · Śloka 3
આયમ્યતે મારુતજે હૃદયં તુદ્યતે તથા | નિર્મથ્યતે દીર્યતે ચ સ્ફોટ્યતે પાટ્યતેઽપિ ચ ||૩|| (સુ. ઉ. તં. અ. ૪૩) |
आयम्यते मारुतजे हृदयं तुद्यते तथा | निर्मथ्यते दीर्यते च स्फोट्यते पाट्यतेऽपि च ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikahRudrogalakShaNam (4) · Śloka 4
તૃષ્ણોષ્માદાહચોષાઃ સ્યુઃ પૈત્તિકે હૃદયક્લમઃ | ધૂમાયનં ચ મૂર્છા ચ સ્વેદઃ શોષો મુખસ્ય ચ ||૪|| (સુ. ઉ. તં. અ. ૪૩) |
तृष्णोष्मादाहचोषाः स्युः पैत्तिके हृदयक्लमः | धूमायनं च मूर्छा च स्वेदः शोषो मुखस्य च ||४|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikahRudrogalakShaNam (5) · Śloka 5
ગૌરવં કફસંસ્રાવોઽરુચિઃ સ્તમ્ભોઽગ્નિમાર્દવમ્ | માધુર્યમપિ ચાસ્યસ્ય બલાસાવતતે હૃદિ ||૫|| (સુ. ઉ. તં. અ. ૪૩) |
गौरवं कफसंस्रावोऽरुचिः स्तम्भोऽग्निमार्दवम् | माधुर्यमपि चास्यस्य बलासावतते हृदि ||५|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikahRudrogalakShaNaM, krimijahRudrogalakShaNaM ca (6) · Śloka 6
વિદ્યાત્ત્રિદોષં ત્વપિ સર્વલિઙ્ગં તીવ્રાર્તિતોદં ક્રિમિજં સકણ્ડૂમ્ | (ચ. ચિ. અ. ૨૬) | ઉત્ક્લેદઃ ષ્ઠીવનં તોદઃ શૂલં હૃલ્લાસકસ્તમઃ | અરુચિઃ શ્યાવનેત્રત્વં શોથશ્ચ ક્રિમિજે ભવેત્ ||૬|| (સુ. ઉ. તં. અ. ૪૩) |
विद्यात्त्रिदोषं त्वपि सर्वलिङ्गं तीव्रार्तितोदं क्रिमिजं सकण्डूम् | (च. चि. अ. २६) | उत्क्लेदः ष्ठीवनं तोदः शूलं हृल्लासकस्तमः | अरुचिः श्यावनेत्रत्वं शोथश्च क्रिमिजे भवेत् ||६|| (सु. उ. तं. अ. ४३) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana hRudrogopadravAH (7-8) · Śloka 8
મર્મૈકદેશં સઙ્ક્લેદં રસશ્ચાપ્યુપગચ્છતિ | સઙ્ક્લેદાત્કૃમયશ્ચાસ્ય ભવન્ત્યુપહતાત્મનઃ ||૭|| ક્લમઃ સાદો ભ્રમઃ શોષો જ્ઞેયાસ્તેષામુપદ્રવાઃ | ક્રિમિજે ક્રિમિજાતીનાં શ્લૈષ્મિકાણાં ચ યે મતાઃ ||૮||
मर्मैकदेशं सङ्क्लेदं रसश्चाप्युपगच्छति | सङ्क्लेदात्कृमयश्चास्य भवन्त्युपहतात्मनः ||७|| क्लमः सादो भ्रमः शोषो ज्ञेयास्तेषामुपद्रवाः | क्रिमिजे क्रिमिजातीनां श्लैष्मिकाणां च ये मताः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 29
ઇતિ શ્રીમાધવકરવિરચિતે માધવનિદાને હૃદ્રોગનિદાનં સમાપ્તમ્ ||૨૯||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने हृद्रोगनिदानं समाप्तम् ||२९||
🔊 Audio coming soon