Adhikarana karNashUlasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (1) · Śloka 1
ಅಥ ಕರ್ಣರೋಗನಿದಾನಮ್ | ಸಮೀರಣಃ ಶ್ರೋತ್ರಗತೋಽನ್ಯಥಾಚರನ್ ಸಮನ್ತತಃ ಶೂಲಮತೀವ ಕರ್ಣಯೋಃ | ಕರೋತಿ ದೋಷೈಶ್ಚ ಯಥಾಸ್ವಮಾವೃತಃ ಸ ಕರ್ಣಶೂಲಃ ಕಥಿತೋ ದುರಾಚರಃ ||೧|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೨೦) |
अथ कर्णरोगनिदानम् | समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरन् समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||१|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNanAda-bAdhiryalakShaNam (2-3) · Śloka 3
ಕರ್ಣಸ್ರೋತಃ ಸ್ಥಿತೇ ವಾತೇ ಶೃಣೋತಿ ವಿವಿಧಾನ್ ಸ್ವರಾನ್ | ಭೇರೀಮೃದಙ್ಗಶಙ್ಖಾನಾಂ ಕರ್ಣನಾದಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ||೨|| ಯದಾ ಶಬ್ದವಹಂ ವಾಯುಃ ಸ್ರೋತ ಆವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ | ಶುದ್ಧಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾನ್ವಿತೋ ವಾಽಪಿ ಬಾಧಿರ್ಯಂ ತೇನ ಜಾಯತೇ ||೩||
कर्णस्रोतः स्थिते वाते शृणोति विविधान् स्वरान् | भेरीमृदङ्गशङ्खानां कर्णनादः स उच्यते ||२|| यदा शब्दवहं वायुः स्रोत आवृत्य तिष्ठति | शुद्धः श्लेष्मान्वितो वाऽपि बाधिर्यं तेन जायते ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNakShveDalakShaNam (4) · Śloka 4
ವಾಯುಃ ಪಿತ್ತಾದಿಭಿರ್ಯುಕ್ತೋ ವೇಣುಘೋಷೋಪಮಂ ಸ್ವನಮ್ | ಕರೋತಿ ಕರ್ಣಯೋಃ ಕ್ಷ್ವೇಡಂ ಕರ್ಣಕ್ಷ್ವೇಡಃ ಸ ಉಚ್ಯತೇ ||೪||
वायुः पित्तादिभिर्युक्तो वेणुघोषोपमं स्वनम् | करोति कर्णयोः क्ष्वेडं कर्णक्ष्वेडः स उच्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasrAvalakShaNam (5) · Śloka 5
ಶಿರೋಽಭಿಘಾತಾದಥವಾ ನಿಮಜ್ಜತೋ ಜಲೇ ಪ್ರಪಾಕಾದಥವಾಽಪಿ ವಿದ್ರಧೇಃ | ಸ್ರವೇದ್ಧಿ ಪೂಯಂ ಶ್ರವಣೋಽನಿಲಾರ್ದಿತಃ ಸ ಕರ್ಣಸಂಸ್ರಾವ ಇತಿ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಃ ||೫|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೨೦) |
शिरोऽभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेद्धि पूयं श्रवणोऽनिलार्दितः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||५|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNagUthaka-karNapratinAhalakShaNam (6-7) · Śloka 7
ಮಾರುತಃ ಕಫಸಂಯುಕ್ತಃ ಕರ್ಣಕಣ್ಡೂಂ ಕರೋತಿ ಚ | ಪಿತ್ತೋಷ್ಮಶೋಷಿತಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಕುರುತೇ ಕರ್ಣಗೂಥಕಮ್ ||೬|| ಸ ಕರ್ಣಗೂಥೋ ದ್ರವತಾಂ ಗತೋ ಯದಾ ವಿಲಾಯಿತೋ ಘ್ರಾಣಮುಖಂ ಪ್ರಪದ್ಯತೇ | ತದಾ ಸ ಕರ್ಣಪ್ರತಿನಾಹಸಞ್ಜ್ಞಿತೋ ಭವೇದ್ವಿಕಾರಃ ಶಿರಸೋಽರ್ಧಭೇದಕೃತ್ ||೭|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೨೦) |
मारुतः कफसंयुक्तः कर्णकण्डूं करोति च | पित्तोष्मशोषितः श्लेष्मा कुरुते कर्णगूथकम् ||६|| स कर्णगूथो द्रवतां गतो यदा विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽर्धभेदकृत् ||७|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimikarNakalakShaNam (8) · Śloka 8
ಯದಾ ತು ಮೂರ್ಛನ್ತ್ಯಥವಾಽಪಿ ಜನ್ತವಃ ಸೃಜನ್ತ್ಯಪತ್ಯಾನ್ಯಥವಾಽಪಿ ಮಕ್ಷಿಕಾಃ | ತದ್ವ್ಯಞ್ಜನತ್ವಾಚ್ಛ್ರವಣೋ ನಿರುಚ್ಯತೇ ಭಿಷಗ್ಭಿರಾದ್ಯೈಃ ಕ್ರಿಮಿಕರ್ಣಕೋ ಗದಃ ||೮|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೨೦) |
यदा तु मूर्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तद्व्यञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः क्रिमिकर्णको गदः ||८|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapraviShTapata~ggakITAdilakShaNam (9-10) · Śloka 10
ಪತಙ್ಗಾಃ ಶತಪದ್ಯಶ್ಚ ಕರ್ಣಸ್ರೋತಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಹಿ | ಅರತಿಂ ವ್ಯಾಕುಲತ್ವಂ ಚ ಭೃಶಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ವೇದನಾಮ್ ||೯|| ಕರ್ಣೋ ನಿಸ್ತುದ್ಯತೇ ತಸ್ಯ ತಥಾ ಫರಫರಾಯತೇ | ಕೀಟೇ ಚರತಿ ರುಕ್ ತೀವ್ರಾ ನಿಷ್ಪನ್ದೇ ಮನ್ದವೇದನಾ ||೧೦||
पतङ्गाः शतपद्यश्च कर्णस्रोतः प्रविश्य हि | अरतिं व्याकुलत्वं च भृशं कुर्वन्ति वेदनाम् ||९|| कर्णो निस्तुद्यते तस्य तथा फरफरायते | कीटे चरति रुक् तीव्रा निष्पन्दे मन्दवेदना ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNavidradhilakShaNam (11) · Śloka 11
ಕ್ಷತಾಭಿಘಾತಪ್ರಭವಸ್ತು ವಿದ್ರಧಿರ್ಭವೇತ್ತಥಾ ದೋಷಕೃತೋಽಪರಃ ಪುನಃ | ಸರಕ್ತಪೀತಾರುಣಮಸ್ರಮಾಸ್ರವೇತ್ ಪ್ರತೋದಧೂಮಾಯನದಾಹಚೋಷವಾನ್ ||೧೧|| (ಸು. ಉ. ತಂ. ಅ. ೨೦) |
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||११|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapAkalakShaNam (12) · Śloka 12
ಕರ್ಣಪಾಕಸ್ತು ಪಿತ್ತೇನ ಕೋಥವಿಕ್ಲೇದಕೃದ್ಭವೇತ್ | ಕರ್ಣವಿದ್ರಧಿಪಾಕಾದ್ವಾ ಜಾಯತೇ ಚಾಮ್ಬುಪೂರಣಾತ್ ||೧೨||
कर्णपाकस्तु पित्तेन कोथविक्लेदकृद्भवेत् | कर्णविद्रधिपाकाद्वा जायते चाम्बुपूरणात् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtikarNalakShaNam (13) · Śloka 13
ಪೂಯಂ ಸ್ರವತಿ ಪೂತಿ ವಾ ಸ ಜ್ಞೇಯಃ ಪೂತಿಕರ್ಣಕಃ |೧೩|
पूयं स्रवति पूति वा स ज्ञेयः पूतिकर्णकः |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNagatashothArbudArshasAM lakShaNam (13) · Śloka 13
ಕರ್ಣಶೋಥಾರ್ಬುದಾರ್ಶಾಂಸಿ ಜಾನೀಯಾದುಕ್ತಲಕ್ಷಣೈಃ ||೧೩||
कर्णशोथार्बुदार्शांसि जानीयादुक्तलक्षणैः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNarogasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (14-15) · Śloka 15
ನಾದೋಽತಿರುಕ್ ಕರ್ಣಮಲಸ್ಯ ಶೋಷಃ ಸ್ರಾವಸ್ತನುಶ್ಚಾಶ್ರವಣಂ ಚ ವಾತಾತ್ | ಶೋಥಃ ಸರಾಗೋ ದರಣಂ ವಿದಾಹಃ ಸಪೀತಪೂತಿಸ್ರವಣಂ ಚ ಪಿತ್ತಾತ್ ||೧೪|| ವೈಶ್ರುತ್ಯಕಣ್ಡೂಸ್ಥಿರಶೋಥಶುಕ್ಲಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ರುತಿಃ ಸ್ವಲ್ಪರುಜಃ ಕಫಾಚ್ಚ | ಸರ್ವಾಣಿ ರೂಪಾಣಿ ಚ ಸನ್ನಿಪಾತಾತ್ ಸ್ರಾವಶ್ಚ ತತ್ರಾಧಿಕದೋಷವರ್ಣಃ ||೧೫|| (ಚ. ಚಿ. ಅ. ೨೬) |
नादोऽतिरुक् कर्णमलस्य शोषः स्रावस्तनुश्चाश्रवणं च वातात् | शोथः सरागो दरणं विदाहः सपीतपूतिस्रवणं च पित्तात् ||१४|| वैश्रुत्यकण्डूस्थिरशोथशुक्लस्निग्धस्रुतिः स्वल्परुजः कफाच्च | सर्वाणि रूपाणि च सन्निपातात् स्रावश्च तत्राधिकदोषवर्णः ||१५|| (च. चि. अ. २६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paripoTakalakShaNam (16) · Śloka 16
ಸೌಕುಮಾರ್ಯಾಚ್ಚಿರೋತ್ಸೃಷ್ಟೇ ಸಹಸಾಽತಿಪ್ರವರ್ಧಿತೇ | ಕರ್ಣಶೋಥೋ ಭವೇತ್ ಪಾಲ್ಯಾಂ ಸರುಜಃ ಪರಿಪೋಟವಾನ್ | ಕೃಷ್ಣಾರುಣನಿಭಃ ಸ್ತಬ್ಧಃ ಸ ವಾತಾತ್ ಪರಿಪೋಟಕಃ ||೧೬|| (ಸು. ಚಿ. ಅ. ೨೫) |
सौकुमार्याच्चिरोत्सृष्टे सहसाऽतिप्रवर्धिते | कर्णशोथो भवेत् पाल्यां सरुजः परिपोटवान् | कृष्णारुणनिभः स्तब्धः स वातात् परिपोटकः ||१६|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpAtalakShaNam (17) · Śloka 17
ಗುರ್ವಾಭರಣಸಂಯೋಗಾತ್ತಾಡನಾದ್ಘರ್ಷಣಾದಪಿ | ಶೋಥಃ ಪಾಲ್ಯಾಂ ಭವೇಚ್ಛ್ಯಾವೋ ದಾಹಪಾಕರುಜಾನ್ವಿತಃ ||೧೭|| ರಕ್ತೋ ವಾ ರಕ್ತಪಿತ್ತಾಭ್ಯಾಮುತ್ಪಾತಃ ಸ ಗದೋ ಮತಃ | (ಸು. ಚಿ. ಅ. ೨೫) |
गुर्वाभरणसंयोगात्ताडनाद्घर्षणादपि | शोथः पाल्यां भवेच्छ्यावो दाहपाकरुजान्वितः ||१७|| रक्तो वा रक्तपित्ताभ्यामुत्पातः स गदो मतः | (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmanthakalakShaNam (18-20) · Śloka 20
ಕರ್ಣಂ ಬಲಾದ್ವರ್ಧಯತಃ ಪಾಲ್ಯಾಂ ವಾಯುಃ ಪ್ರಕುಪ್ಯತಿ ||೧೮|| ಕಫಂ ಸಙ್ಗೃಹ್ಯ ಕುರುತೇ ಶೋಥಂ ಸ್ತಬ್ಧಮವೇದನಮ್ | ಉನ್ಮನ್ಥಕಃ ಸಕಣ್ಡೂಕೋ ವಿಕಾರಃ ಕಫವಾತಜಃ ||೧೯|| ಸಂವರ್ಧ್ಯಮಾನೇ ದುರ್ವಿದ್ಧೇ ಕಣ್ಡೂಪಾಕರುಜಾನ್ವಿತಃ | ಶೋಥೋ ಭವತಿ ಪಾಕಶ್ಚ ತ್ರಿದೋಷೋ ದುಃಖವರ್ಧನಃ ||೨೦|| (ಸು. ಚಿ. ಅ. ೨೫) |
कर्णं बलाद्वर्धयतः पाल्यां वायुः प्रकुप्यति ||१८|| कफं सङ्गृह्य कुरुते शोथं स्तब्धमवेदनम् | उन्मन्थकः सकण्डूको विकारः कफवातजः ||१९|| संवर्ध्यमाने दुर्विद्धे कण्डूपाकरुजान्वितः | शोथो भवति पाकश्च त्रिदोषो दुःखवर्धनः ||२०|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parilehIlakShaNam (21-22) · Śloka 22
ಕಫಾಸೃಕ್ಕ್ರಿಮಯಃ ಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಸರ್ಷಪಾಭಾ ವಿಸರ್ಪಿಣಃ | ಕುರ್ವನ್ತಿ ಪಾಲ್ಯಾಂ ಪಿಡಕಾಃ ಕಣ್ಡೂದಾಹರುಜಾನ್ವಿತಾಃ ||೨೧|| ಕಫಾಸೃಕ್ಕ್ರಿಮಿಸಮ್ಭೂತಃ ಸ ವಿಸರ್ಪನ್ನಿತಸ್ತತಃ | ಲಿಹೇತ್ ಸಶಷ್ಕುಲೀಂ ಪಾಲೀಂ ಪರಿಲೇಹೀತಿ ಸ ಸ್ಮೃತಃ ||೨೨|| (ಸು. ಚಿ. ಅ. ೨೫) |
कफासृक्क्रिमयः क्रुद्धाः सर्षपाभा विसर्पिणः | कुर्वन्ति पाल्यां पिडकाः कण्डूदाहरुजान्विताः ||२१|| कफासृक्क्रिमिसम्भूतः स विसर्पन्नितस्ततः | लिहेत् सशष्कुलीं पालीं परिलेहीति स स्मृतः ||२२|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 57
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾಧವಕರವಿರಚಿತೇ ಮಾಧವನಿದಾನೇ ಕರ್ಣರೋಗನಿದಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ ||೫೭||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने कर्णरोगनिदानं समाप्तम् ||५७||
🔊 Audio coming soon