Adhikarana karNashUlasya samprAptipUrvakaM lakShaNam (1) · Śloka 1
അഥ കര്ണരോഗനിദാനമ് | സമീരണഃ ശ്രോത്രഗതോऽന്യഥാചരന് സമന്തതഃ ശൂലമതീവ കര്ണയോഃ | കരോതി ദോഷൈശ്ച യഥാസ്വമാവൃതഃ സ കര്ണശൂലഃ കഥിതോ ദുരാചരഃ ||൧|| (സു. ഉ. തം. അ. ൨൦) |
अथ कर्णरोगनिदानम् | समीरणः श्रोत्रगतोऽन्यथाचरन् समन्ततः शूलमतीव कर्णयोः | करोति दोषैश्च यथास्वमावृतः स कर्णशूलः कथितो दुराचरः ||१|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNanAda-bAdhiryalakShaNam (2-3) · Śloka 3
കര്ണസ്രോതഃ സ്ഥിതേ വാതേ ശൃണോതി വിവിധാന് സ്വരാന് | ഭേരീമൃദങ്ഗശങ്ഖാനാം കര്ണനാദഃ സ ഉച്യതേ ||൨|| യദാ ശബ്ദവഹം വായുഃ സ്രോത ആവൃത്യ തിഷ്ഠതി | ശുദ്ധഃ ശ്ലേഷ്മാന്വിതോ വാऽപി ബാധിര്യം തേന ജായതേ ||൩||
कर्णस्रोतः स्थिते वाते शृणोति विविधान् स्वरान् | भेरीमृदङ्गशङ्खानां कर्णनादः स उच्यते ||२|| यदा शब्दवहं वायुः स्रोत आवृत्य तिष्ठति | शुद्धः श्लेष्मान्वितो वाऽपि बाधिर्यं तेन जायते ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNakShveDalakShaNam (4) · Śloka 4
വായുഃ പിത്താദിഭിര്യുക്തോ വേണുഘോഷോപമം സ്വനമ് | കരോതി കര്ണയോഃ ക്ഷ്വേഡം കര്ണക്ഷ്വേഡഃ സ ഉച്യതേ ||൪||
वायुः पित्तादिभिर्युक्तो वेणुघोषोपमं स्वनम् | करोति कर्णयोः क्ष्वेडं कर्णक्ष्वेडः स उच्यते ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNasrAvalakShaNam (5) · Śloka 5
ശിരോऽഭിഘാതാദഥവാ നിമജ്ജതോ ജലേ പ്രപാകാദഥവാऽപി വിദ്രധേഃ | സ്രവേദ്ധി പൂയം ശ്രവണോऽനിലാര്ദിതഃ സ കര്ണസംസ്രാവ ഇതി പ്രകീര്തിതഃ ||൫|| (സു. ഉ. തം. അ. ൨൦) |
शिरोऽभिघातादथवा निमज्जतो जले प्रपाकादथवाऽपि विद्रधेः | स्रवेद्धि पूयं श्रवणोऽनिलार्दितः स कर्णसंस्राव इति प्रकीर्तितः ||५|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNagUthaka-karNapratinAhalakShaNam (6-7) · Śloka 7
മാരുതഃ കഫസംയുക്തഃ കര്ണകണ്ഡൂം കരോതി ച | പിത്തോഷ്മശോഷിതഃ ശ്ലേഷ്മാ കുരുതേ കര്ണഗൂഥകമ് ||൬|| സ കര്ണഗൂഥോ ദ്രവതാം ഗതോ യദാ വിലായിതോ ഘ്രാണമുഖം പ്രപദ്യതേ | തദാ സ കര്ണപ്രതിനാഹസഞ്ജ്ഞിതോ ഭവേദ്വികാരഃ ശിരസോऽര്ധഭേദകൃത് ||൭|| (സു. ഉ. തം. അ. ൨൦) |
मारुतः कफसंयुक्तः कर्णकण्डूं करोति च | पित्तोष्मशोषितः श्लेष्मा कुरुते कर्णगूथकम् ||६|| स कर्णगूथो द्रवतां गतो यदा विलायितो घ्राणमुखं प्रपद्यते | तदा स कर्णप्रतिनाहसञ्ज्ञितो भवेद्विकारः शिरसोऽर्धभेदकृत् ||७|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana krimikarNakalakShaNam (8) · Śloka 8
യദാ തു മൂര്ഛന്ത്യഥവാऽപി ജന്തവഃ സൃജന്ത്യപത്യാന്യഥവാऽപി മക്ഷികാഃ | തദ്വ്യഞ്ജനത്വാച്ഛ്രവണോ നിരുച്യതേ ഭിഷഗ്ഭിരാദ്യൈഃ ക്രിമികര്ണകോ ഗദഃ ||൮|| (സു. ഉ. തം. അ. ൨൦) |
यदा तु मूर्छन्त्यथवाऽपि जन्तवः सृजन्त्यपत्यान्यथवाऽपि मक्षिकाः | तद्व्यञ्जनत्वाच्छ्रवणो निरुच्यते भिषग्भिराद्यैः क्रिमिकर्णको गदः ||८|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapraviShTapata~ggakITAdilakShaNam (9-10) · Śloka 10
പതങ്ഗാഃ ശതപദ്യശ്ച കര്ണസ്രോതഃ പ്രവിശ്യ ഹി | അരതിം വ്യാകുലത്വം ച ഭൃശം കുര്വന്തി വേദനാമ് ||൯|| കര്ണോ നിസ്തുദ്യതേ തസ്യ തഥാ ഫരഫരായതേ | കീടേ ചരതി രുക് തീവ്രാ നിഷ്പന്ദേ മന്ദവേദനാ ||൧൦||
पतङ्गाः शतपद्यश्च कर्णस्रोतः प्रविश्य हि | अरतिं व्याकुलत्वं च भृशं कुर्वन्ति वेदनाम् ||९|| कर्णो निस्तुद्यते तस्य तथा फरफरायते | कीटे चरति रुक् तीव्रा निष्पन्दे मन्दवेदना ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNavidradhilakShaNam (11) · Śloka 11
ക്ഷതാഭിഘാതപ്രഭവസ്തു വിദ്രധിര്ഭവേത്തഥാ ദോഷകൃതോऽപരഃ പുനഃ | സരക്തപീതാരുണമസ്രമാസ്രവേത് പ്രതോദധൂമായനദാഹചോഷവാന് ||൧൧|| (സു. ഉ. തം. അ. ൨൦) |
क्षताभिघातप्रभवस्तु विद्रधिर्भवेत्तथा दोषकृतोऽपरः पुनः | सरक्तपीतारुणमस्रमास्रवेत् प्रतोदधूमायनदाहचोषवान् ||११|| (सु. उ. तं. अ. २०) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNapAkalakShaNam (12) · Śloka 12
കര്ണപാകസ്തു പിത്തേന കോഥവിക്ലേദകൃദ്ഭവേത് | കര്ണവിദ്രധിപാകാദ്വാ ജായതേ ചാമ്ബുപൂരണാത് ||൧൨||
कर्णपाकस्तु पित्तेन कोथविक्लेदकृद्भवेत् | कर्णविद्रधिपाकाद्वा जायते चाम्बुपूरणात् ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pUtikarNalakShaNam (13) · Śloka 13
പൂയം സ്രവതി പൂതി വാ സ ജ്ഞേയഃ പൂതികര്ണകഃ |൧൩|
पूयं स्रवति पूति वा स ज्ञेयः पूतिकर्णकः |१३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNagatashothArbudArshasAM lakShaNam (13) · Śloka 13
കര്ണശോഥാര്ബുദാര്ശാംസി ജാനീയാദുക്തലക്ഷണൈഃ ||൧൩||
कर्णशोथार्बुदार्शांसि जानीयादुक्तलक्षणैः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana karNarogasya vAtajAdibhedena lakShaNAni (14-15) · Śloka 15
നാദോऽതിരുക് കര്ണമലസ്യ ശോഷഃ സ്രാവസ്തനുശ്ചാശ്രവണം ച വാതാത് | ശോഥഃ സരാഗോ ദരണം വിദാഹഃ സപീതപൂതിസ്രവണം ച പിത്താത് ||൧൪|| വൈശ്രുത്യകണ്ഡൂസ്ഥിരശോഥശുക്ലസ്നിഗ്ധസ്രുതിഃ സ്വല്പരുജഃ കഫാച്ച | സര്വാണി രൂപാണി ച സന്നിപാതാത് സ്രാവശ്ച തത്രാധികദോഷവര്ണഃ ||൧൫|| (ച. ചി. അ. ൨൬) |
नादोऽतिरुक् कर्णमलस्य शोषः स्रावस्तनुश्चाश्रवणं च वातात् | शोथः सरागो दरणं विदाहः सपीतपूतिस्रवणं च पित्तात् ||१४|| वैश्रुत्यकण्डूस्थिरशोथशुक्लस्निग्धस्रुतिः स्वल्परुजः कफाच्च | सर्वाणि रूपाणि च सन्निपातात् स्रावश्च तत्राधिकदोषवर्णः ||१५|| (च. चि. अ. २६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paripoTakalakShaNam (16) · Śloka 16
സൌകുമാര്യാച്ചിരോത്സൃഷ്ടേ സഹസാऽതിപ്രവര്ധിതേ | കര്ണശോഥോ ഭവേത് പാല്യാം സരുജഃ പരിപോടവാന് | കൃഷ്ണാരുണനിഭഃ സ്തബ്ധഃ സ വാതാത് പരിപോടകഃ ||൧൬|| (സു. ചി. അ. ൨൫) |
सौकुमार्याच्चिरोत्सृष्टे सहसाऽतिप्रवर्धिते | कर्णशोथो भवेत् पाल्यां सरुजः परिपोटवान् | कृष्णारुणनिभः स्तब्धः स वातात् परिपोटकः ||१६|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana utpAtalakShaNam (17) · Śloka 17
ഗുര്വാഭരണസംയോഗാത്താഡനാദ്ഘര്ഷണാദപി | ശോഥഃ പാല്യാം ഭവേച്ഛ്യാവോ ദാഹപാകരുജാന്വിതഃ ||൧൭|| രക്തോ വാ രക്തപിത്താഭ്യാമുത്പാതഃ സ ഗദോ മതഃ | (സു. ചി. അ. ൨൫) |
गुर्वाभरणसंयोगात्ताडनाद्घर्षणादपि | शोथः पाल्यां भवेच्छ्यावो दाहपाकरुजान्वितः ||१७|| रक्तो वा रक्तपित्ताभ्यामुत्पातः स गदो मतः | (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana unmanthakalakShaNam (18-20) · Śloka 20
കര്ണം ബലാദ്വര്ധയതഃ പാല്യാം വായുഃ പ്രകുപ്യതി ||൧൮|| കഫം സങ്ഗൃഹ്യ കുരുതേ ശോഥം സ്തബ്ധമവേദനമ് | ഉന്മന്ഥകഃ സകണ്ഡൂകോ വികാരഃ കഫവാതജഃ ||൧൯|| സംവര്ധ്യമാനേ ദുര്വിദ്ധേ കണ്ഡൂപാകരുജാന്വിതഃ | ശോഥോ ഭവതി പാകശ്ച ത്രിദോഷോ ദുഃഖവര്ധനഃ ||൨൦|| (സു. ചി. അ. ൨൫) |
कर्णं बलाद्वर्धयतः पाल्यां वायुः प्रकुप्यति ||१८|| कफं सङ्गृह्य कुरुते शोथं स्तब्धमवेदनम् | उन्मन्थकः सकण्डूको विकारः कफवातजः ||१९|| संवर्ध्यमाने दुर्विद्धे कण्डूपाकरुजान्वितः | शोथो भवति पाकश्च त्रिदोषो दुःखवर्धनः ||२०|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana parilehIlakShaNam (21-22) · Śloka 22
കഫാസൃക്ക്രിമയഃ ക്രുദ്ധാഃ സര്ഷപാഭാ വിസര്പിണഃ | കുര്വന്തി പാല്യാം പിഡകാഃ കണ്ഡൂദാഹരുജാന്വിതാഃ ||൨൧|| കഫാസൃക്ക്രിമിസമ്ഭൂതഃ സ വിസര്പന്നിതസ്തതഃ | ലിഹേത് സശഷ്കുലീം പാലീം പരിലേഹീതി സ സ്മൃതഃ ||൨൨|| (സു. ചി. അ. ൨൫) |
कफासृक्क्रिमयः क्रुद्धाः सर्षपाभा विसर्पिणः | कुर्वन्ति पाल्यां पिडकाः कण्डूदाहरुजान्विताः ||२१|| कफासृक्क्रिमिसम्भूतः स विसर्पन्नितस्ततः | लिहेत् सशष्कुलीं पालीं परिलेहीति स स्मृतः ||२२|| (सु. चि. अ. २५) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 57
ഇതി ശ്രീമാധവകരവിരചിതേ മാധവനിദാനേ കര്ണരോഗനിദാനം സമാപ്തമ് ||൫൭||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने कर्णरोगनिदानं समाप्तम् ||५७||
🔊 Audio coming soon