Adhikarana mUtrAghAtanidAnam (1) · Śloka 1
అథ మూత్రాఘాతనిదానం | జాయంతే కుపితైర్దోషైర్మూత్రాఘాతాస్త్రయోదశ | ప్రాయో మూత్రవిఘాతాద్యైర్వాతకుండలికాదయః ||1||
अथ मूत्राघातनिदानम् | जायन्ते कुपितैर्दोषैर्मूत्राघातास्त्रयोदश | प्रायो मूत्रविघाताद्यैर्वातकुण्डलिकादयः ||१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtakuNDalikAlakShaNam (2-3) · Śloka 3
రౌక్ష్యాద్వేగవిఘాతాద్వా వాయుర్బస్తౌ సవేదనః | మూత్రమావిశ్య చరతి విగుణః కుండలీకృతః ||2|| మూత్రమల్పాల్పమథవా సరుజం సంప్రవర్తతే | వాతకుండలికాం తాం తు వ్యాధిం విద్యాత్ సుదారుణం ||3|| (సు. ఉ. తం. అ. 58) |
रौक्ष्याद्वेगविघाताद्वा वायुर्बस्तौ सवेदनः | मूत्रमाविश्य चरति विगुणः कुण्डलीकृतः ||२|| मूत्रमल्पाल्पमथवा सरुजं सम्प्रवर्तते | वातकुण्डलिकां तां तु व्याधिं विद्यात् सुदारुणम् ||३|| (सु. उ. तं. अ. ५८) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana aShThIlAlakShaNam (4) · Śloka 4
ఆధ్మాపయన్ బస్తిగుదం రుద్ధ్వా వాయుశ్చలోన్నతాం | కుర్యాత్తీవ్రార్తిమష్ఠీలాం మూత్రవిణ్మార్గరోధినీం ||4||
आध्मापयन् बस्तिगुदं रुद्ध्वा वायुश्चलोन्नताम् | कुर्यात्तीव्रार्तिमष्ठीलां मूत्रविण्मार्गरोधिनीम् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtabastilakShaNam (5-6) · Śloka 6
వేగం విధారయేద్యస్తు మూత్రస్యాకుశలో నరః | నిరుణద్ధి ముఖం తస్య బస్తేర్బస్తిగతోऽనిలః ||5|| మూత్రసంగో భవేత్తేన బస్తికుక్షినిపీడితః | వాతబస్తిః స విజ్ఞేయో వ్యాధిః కృచ్ఛ్రప్రసాధనః ||6|| (సు. ఉ. తం. అ. 58) |
वेगं विधारयेद्यस्तु मूत्रस्याकुशलो नरः | निरुणद्धि मुखं तस्य बस्तेर्बस्तिगतोऽनिलः ||५|| मूत्रसङ्गो भवेत्तेन बस्तिकुक्षिनिपीडितः | वातबस्तिः स विज्ञेयो व्याधिः कृच्छ्रप्रसाधनः ||६|| (सु. उ. तं. अ. ५८) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrAtItalakShaNam (7) · Śloka 7
చిరం ధారయతో మూత్రం త్వరయా న ప్రవర్తతే | మేహమానస్య మందం వా మూత్రాతీతః స ఉచ్యతే ||7||
चिरं धारयतो मूत्रं त्वरया न प्रवर्तते | मेहमानस्य मन्दं वा मूत्रातीतः स उच्यते ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrajaTharalakShaNam (8-9) · Śloka 9
మూత్రస్య వేగేऽభిహతే తదుదావర్తహేతుకః | అపానః కుపితో వాయురుదరం పూరయేద్భృశం ||8|| నాభేరధస్తాదాధ్మానం జనయేత్తీవ్రవేదనం | తన్మూత్రజఠరం విద్యాదధోబస్తినిరోధనం ||9|| (సు. ఉ. తం. అ. 58) |
मूत्रस्य वेगेऽभिहते तदुदावर्तहेतुकः | अपानः कुपितो वायुरुदरं पूरयेद्भृशम् ||८|| नाभेरधस्तादाध्मानं जनयेत्तीव्रवेदनम् | तन्मूत्रजठरं विद्यादधोबस्तिनिरोधनम् ||९|| (सु. उ. तं. अ. ५८) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrotsa~ggalakShaNam (10-11) · Śloka 11
బస్తౌ వాऽప్యథవా నాలే మణౌ వా యస్య దేహినః | మూత్రం ప్రవృత్తం సజ్జేత సరక్తం వా ప్రవాహతః ||10|| స్రవేచ్ఛనైరల్పమల్పం సరుజం వాऽథ నీరుజం | విగుణానిలజో వ్యాధిః స మూత్రోత్సంగసంజ్ఞితః ||11|| (సు. ఉ. తం. అ. 58) |
बस्तौ वाऽप्यथवा नाले मणौ वा यस्य देहिनः | मूत्रं प्रवृत्तं सज्जेत सरक्तं वा प्रवाहतः ||१०|| स्रवेच्छनैरल्पमल्पं सरुजं वाऽथ नीरुजम् | विगुणानिलजो व्याधिः स मूत्रोत्सङ्गसञ्ज्ञितः ||११|| (सु. उ. तं. अ. ५८) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrakShayalakShaNam (12) · Śloka 12
రూక్షస్య క్లాంతదేహస్య బస్తిస్థౌ పిత్తమారుతౌ | మూత్రక్షయం సరుగ్దాహం జనయేతాం తదాహ్వయం ||12|| (సు. ఉ. తం. అ. 58) |
रूक्षस्य क्लान्तदेहस्य बस्तिस्थौ पित्तमारुतौ | मूत्रक्षयं सरुग्दाहं जनयेतां तदाह्वयम् ||१२|| (सु. उ. तं. अ. ५८) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtragranthilakShaNam (13) · Śloka 13
అంతర్బస్తిముఖే వృత్తః స్థిరోऽల్పః సహసా భవేత్ | అశ్మరీతుల్యరుగ్గ్రంథిర్మూత్రగ్రంథిః స ఉచ్యతే ||13|| (వా. ని. అ. 9) |
अन्तर्बस्तिमुखे वृत्तः स्थिरोऽल्पः सहसा भवेत् | अश्मरीतुल्यरुग्ग्रन्थिर्मूत्रग्रन्थिः स उच्यते ||१३|| (वा. नि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrashukralakShaNam (14) · Śloka 14
మూత్రితస్య స్త్రియం యాతో వాయునా శుక్రముద్ధతం | స్థానాచ్చ్యుతం మూత్రయతః ప్రాక్ పశ్చాద్వా ప్రవర్తతే ||14|| భస్మోదకప్రతీకాశం మూత్రశుక్రం తదుచ్యతే | (వా. ని. అ. 9) |
मूत्रितस्य स्त्रियं यातो वायुना शुक्रमुद्धतम् | स्थानाच्च्युतं मूत्रयतः प्राक् पश्चाद्वा प्रवर्तते ||१४|| भस्मोदकप्रतीकाशं मूत्रशुक्रं तदुच्यते | (वा. नि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana uShNavAtalakShaNam (15-16) · Śloka 16
వ్యాయామాధ్వాతపైః పిత్తం బస్తిం ప్రాప్యానిలాన్వితం ||15|| బస్తిం మేఢ్రం గుదం చైవ ప్రదహేత్ స్రావయేదధః | మూత్రం హారిద్రమథవా సరక్తం రక్తమేవ వా ||16|| కృచ్ఛ్రాత్ పునః పునర్జంతోరుష్ణవాతం బ్రువంతి తం | (సు. ఉ. తం. అ. 58) |
व्यायामाध्वातपैः पित्तं बस्तिं प्राप्यानिलान्वितम् ||१५|| बस्तिं मेढ्रं गुदं चैव प्रदहेत् स्रावयेदधः | मूत्रं हारिद्रमथवा सरक्तं रक्तमेव वा ||१६|| कृच्छ्रात् पुनः पुनर्जन्तोरुष्णवातं ब्रुवन्ति तम् | (सु. उ. तं. अ. ५८) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mUtrasAdalakShaNam (17-18) · Śloka 18
పిత్తం కఫో ద్వావపి వా సంహన్యేతేऽనిలేన చేత్ ||17|| కృచ్ఛ్రాన్మూత్రం తదా పీతం శ్వేతం రక్తం ఘనం సృజేత్ | సదాహం రోచనాశంఖచూర్ణవర్ణం భవేత్తు తత్ ||18|| శుష్కం సమస్తవర్ణం వా మూత్రసాదం వదంతి తం | (వా. ని. అ. 9) |
पित्तं कफो द्वावपि वा संहन्येतेऽनिलेन चेत् ||१७|| कृच्छ्रान्मूत्रं तदा पीतं श्वेतं रक्तं घनं सृजेत् | सदाहं रोचनाशङ्खचूर्णवर्णं भवेत्तु तत् ||१८|| शुष्कं समस्तवर्णं वा मूत्रसादं वदन्ति तम् | (वा. नि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana viDvighAtalakShaNam (19-20) · Śloka 20
రూక్షదుర్బలయోర్వాతేనోదావృత్తం శకృద్యదా ||19|| మూత్రస్రోతోऽనుపద్యేత విట్సంసృష్టం తదా నరః | విడ్గంధం మూత్రయేత్ కృచ్ఛ్రాద్విడ్విఘాతం వినిర్దిశేత్ ||20|| (వా. ని. అ. 9) |
रूक्षदुर्बलयोर्वातेनोदावृत्तं शकृद्यदा ||१९|| मूत्रस्रोतोऽनुपद्येत विट्संसृष्टं तदा नरः | विड्गन्धं मूत्रयेत् कृच्छ्राद्विड्विघातं विनिर्दिशेत् ||२०|| (वा. नि. अ. ९) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastikuNDalalakShaNam (21-22) · Śloka 24
ద్రుతాధ్వలంఘనాయాసైరభిఘాతాత్ ప్రపీడనాత్ | స్వస్థానాద్బస్తిరుద్వృత్తః స్థూలస్తిష్ఠతి గర్భవత్ ||21|| శూలస్పందనదాహార్తో బిందుం బిందుం స్రవత్యపి | పీడితస్తు సృజేద్ధారాం సంస్తంభోద్వేష్టనార్తిమాన్ ||22|| బస్తికుండలమాహుస్తం ఘోరం శస్త్రవిషోపమం | పవనప్రబలం ప్రాయో దుర్నివారమబుద్ధిభిః |24|
द्रुताध्वलङ्घनायासैरभिघातात् प्रपीडनात् | स्वस्थानाद्बस्तिरुद्वृत्तः स्थूलस्तिष्ठति गर्भवत् ||२१|| शूलस्पन्दनदाहार्तो बिन्दुं बिन्दुं स्रवत्यपि | पीडितस्तु सृजेद्धारां संस्तम्भोद्वेष्टनार्तिमान् ||२२|| बस्तिकुण्डलमाहुस्तं घोरं शस्त्रविषोपमम् | पवनप्रबलं प्रायो दुर्निवारमबुद्धिभिः |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastikuNDalasya doShAntarasaMsRuShTasya lakShaNam (23) · Śloka 24
తస్మిన్ పిత్తాన్వితే దాహః శూలం మూత్రవివర్ణతా ||23|| శ్లేష్మణా గౌరవం శోథః స్నిగ్ధం మూత్రం ఘనం సితం |24|
तस्मिन् पित्तान्विते दाहः शूलं मूत्रविवर्णता ||२३|| श्लेष्मणा गौरवं शोथः स्निग्धं मूत्रं घनं सितम् |२४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana bastikuNDalasya sAdhyAsAdhyavicAraH (24) · Śloka 25
శ్లేష్మరుద్ధబిలో బస్తిః పిత్తోదీర్ణో న సిధ్యతి ||24|| అవిభ్రాంతబిలః సాధ్యో, న తు యః కుండలీకృతః |25|
श्लेष्मरुद्धबिलो बस्तिः पित्तोदीर्णो न सिध्यति ||२४|| अविभ्रान्तबिलः साध्यो, न तु यः कुण्डलीकृतः |२५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kuNDalIbhUtabasterlakShaNam (25) · Śloka 25
స్యాద్బస్తౌ కుండలీభూతే తృణ్మోహః శ్వాస ఏవ చ ||25||
स्याद्बस्तौ कुण्डलीभूते तृण्मोहः श्वास एव च ||२५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 31
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే మూత్రాఘాతనిదానం సమాప్తం ||31||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने मूत्राघातनिदानं समाप्तम् ||३१||
🔊 Audio coming soon