Adhikarana pANDurogabhedAH (1) · Śloka 1
అథ పాండురోగకామలాకుంభకామలాహలీమకనిదానం | పాండురోగాః స్మృతాః పంచ వాతపిత్తకఫైస్త్రయః | చతుర్థః సన్నిపాతేన పంచమో భక్షణాన్మృదః ||1|| (చ. చి. అ. 16) |
अथ पाण्डुरोगकामलाकुम्भकामलाहलीमकनिदानम् | पाण्डुरोगाः स्मृताः पञ्च वातपित्तकफैस्त्रयः | चतुर्थः सन्निपातेन पञ्चमो भक्षणान्मृदः ||१|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogasamprAptiH (2) · Śloka 2
వ్యాయామమమ్లం లవణాని మద్యం మృదం దివాస్వప్నమతీవ తీక్ష్ణం | నిషేవమాణస్య ప్రదూష్య రక్తం దోషాస్త్వచం పాండురతాం నయంతి ||2|| (సు. ఉ. తం. అ. 44) |
व्यायाममम्लं लवणानि मद्यं मृदं दिवास्वप्नमतीव तीक्ष्णम् | निषेवमाणस्य प्रदूष्य रक्तं दोषास्त्वचं पाण्डुरतां नयन्ति ||२|| (सु. उ. तं. अ. ४४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogapUrvarUpam (3) · Śloka 3
త్వక్స్ఫోటనష్ఠీవనగాత్రసాదమృద్భక్షణప్రేక్షణకూటశోథాః | విణ్మూత్రపీతత్వమథావిపాకో భవిష్యతస్తస్య పురఃసరాణి ||3|| (సు. ఉ. తం. అ. 44) |
त्वक्स्फोटनष्ठीवनगात्रसादमृद्भक्षणप्रेक्षणकूटशोथाः | विण्मूत्रपीतत्वमथाविपाको भविष्यतस्तस्य पुरःसराणि ||३|| (सु. उ. तं. अ. ४४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana vAtikapANDurogalakShaNam (4) · Śloka 4
త్వఙ్మూత్రనయనాదీనాం రూక్షకృష్ణారుణాభతాః | వాతపాండ్వామయే తోదకంపానాహభ్రమాదయః ||4||
त्वङ्मूत्रनयनादीनां रूक्षकृष्णारुणाभताः | वातपाण्ड्वामये तोदकम्पानाहभ्रमादयः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana paittikapANDurogalakShaNam (5) · Śloka 5
పీతమూత్రశకృన్నేత్రో దాహతృష్ణాజ్వరాన్వితః | భిన్నవిట్కోऽతిపీతాభః పిత్తపాండ్వామయీ నరః ||5||
पीतमूत्रशकृन्नेत्रो दाहतृष्णाज्वरान्वितः | भिन्नविट्कोऽतिपीताभः पित्तपाण्ड्वामयी नरः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana shlaiShmikapANDurogalakShaNam (6) · Śloka 6
కఫప్రసేకశ్వయథుతంద్రాలస్యాతిగౌరవైః | పాండురోగీ కఫాచ్ఛుక్లైస్త్వఙ్మూత్రనయనాననైః ||6||
कफप्रसेकश्वयथुतन्द्रालस्यातिगौरवैः | पाण्डुरोगी कफाच्छुक्लैस्त्वङ्मूत्रनयनाननैः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana sAnnipAtikapANDurogalakShaNam (7) · Śloka 7
జ్వరారోచకహృల్లాసచ్ఛర్దితృష్ణాక్లమాన్వితః | పాండురోగీ త్రిభిర్దోషైస్త్యాజ్యః క్షీణో హతేంద్రియః ||7||
ज्वरारोचकहृल्लासच्छर्दितृष्णाक्लमान्वितः | पाण्डुरोगी त्रिभिर्दोषैस्त्याज्यः क्षीणो हतेन्द्रियः ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRujjapANDurogasamprAptiH (8-10) · Śloka 10
మృత్తికాదనశీలస్య కుప్యత్యన్యతమో మలః | కషాయా మారుతం, పిత్తమూషరా, మధురా కఫం ||8|| కోపయేన్మృద్రసాదీంశ్చ రౌక్ష్యాద్భుక్తం చ రూక్షయేత్ | పూరయత్యవిపక్వైవ స్రోతాంసి నిరుణద్ధ్యపి ||9|| ఇంద్రియాణాం బలం హత్వా తేజో వీర్యౌజసీ తథా | పాండురోగం కరోత్యాశు బలవర్ణాగ్నినాశనం ||10|| (చ. చి. అ. 16) |
मृत्तिकादनशीलस्य कुप्यत्यन्यतमो मलः | कषाया मारुतं, पित्तमूषरा, मधुरा कफम् ||८|| कोपयेन्मृद्रसादींश्च रौक्ष्याद्भुक्तं च रूक्षयेत् | पूरयत्यविपक्वैव स्रोतांसि निरुणद्ध्यपि ||९|| इन्द्रियाणां बलं हत्वा तेजो वीर्यौजसी तथा | पाण्डुरोगं करोत्याशु बलवर्णाग्निनाशनम् ||१०|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana mRujjapANDurogalakShaNam (11) · Śloka 11
శూనాక్షికూటగండభ్రూః శూనపాన్నాభిమేహనః | క్రిమికోష్ఠోऽతిసార్యేత మలం సాసృక్కఫాన్వితం ||11|| (చ. చి. అ. 16) |
शूनाक्षिकूटगण्डभ्रूः शूनपान्नाभिमेहनः | क्रिमिकोष्ठोऽतिसार्येत मलं सासृक्कफान्वितम् ||११|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana pANDurogasyAsAdhyalakShaNam (12-15) · Śloka 15
పాండురోగశ్చిరోత్పన్నః ఖరీభూతో న సిధ్యతి | కాలప్రకర్షాచ్ఛూనానాం యో వా పీతాని పశ్యతి ||12|| బద్ధాల్పవిట్ సహరితం సకఫం యోऽతిసార్యతే | దీనః శ్వేతాతిదిగ్ధాంగశ్ఛర్దిమూర్ఛాతృడర్దితః ||13|| స నాస్త్యసృక్క్షయాద్యశ్చ పాండుః శ్వేతత్వమాప్నుయాత్ | (చ. చి. అ. 16) | పాండుదంతనఖో యస్తు పాండునేత్రశ్చ యో భవేత్ | పాండుసంఘాతదర్శీ చ పాండురోగీ వినశ్యతి ||14|| (సు. సూ. అ. 33) | అంతేషు శూనం పరిహీణమధ్యం మ్లానం తథాऽంతేషు చ మధ్యశూనం | గుదే చ శేఫస్యథ ముష్కయోశ్చ శూనం ప్రతామ్యంతమసంజ్ఞకల్పం | వివర్జయేత్పాండుకినం యశోऽర్థీ తథాऽతిసారజ్వరపీడితం చ ||15|| (సు. ఉ. తం. అ. 44) |
पाण्डुरोगश्चिरोत्पन्नः खरीभूतो न सिध्यति | कालप्रकर्षाच्छूनानां यो वा पीतानि पश्यति ||१२|| बद्धाल्पविट् सहरितं सकफं योऽतिसार्यते | दीनः श्वेतातिदिग्धाङ्गश्छर्दिमूर्छातृडर्दितः ||१३|| स नास्त्यसृक्क्षयाद्यश्च पाण्डुः श्वेतत्वमाप्नुयात् | (च. चि. अ. १६) | पाण्डुदन्तनखो यस्तु पाण्डुनेत्रश्च यो भवेत् | पाण्डुसङ्घातदर्शी च पाण्डुरोगी विनश्यति ||१४|| (सु. सू. अ. ३३) | अन्तेषु शूनं परिहीणमध्यं म्लानं तथाऽन्तेषु च मध्यशूनम् | गुदे च शेफस्यथ मुष्कयोश्च शूनं प्रताम्यन्तमसञ्ज्ञकल्पम् | विवर्जयेत्पाण्डुकिनं यशोऽर्थी तथाऽतिसारज्वरपीडितं च ||१५|| (सु. उ. तं. अ. ४४) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmalAyA nidAnasamprAptipUrvakaM lakShaNam (16-18) · Śloka 18
పాండురోగీ తు యోऽత్యర్థం పిత్తలాని నిషేవతే | తస్య పిత్తమసృఙ్మాంసం దగ్ధ్వా రోగాయ కల్పతే ||16|| హారిద్రనేత్రః స భృశం హారిద్రత్వఙ్నఖాననః | రక్తపీతశకృన్మూత్రో భేకవర్ణో హతేంద్రియః ||17|| దాహావిపాకదౌర్బల్యసదనారుచికర్షితః | కామలా బహుపిత్తైషా కోష్ఠశాఖాశ్రయా మతా ||18|| (చ. చి. అ. 16) |
पाण्डुरोगी तु योऽत्यर्थं पित्तलानि निषेवते | तस्य पित्तमसृङ्मांसं दग्ध्वा रोगाय कल्पते ||१६|| हारिद्रनेत्रः स भृशं हारिद्रत्वङ्नखाननः | रक्तपीतशकृन्मूत्रो भेकवर्णो हतेन्द्रियः ||१७|| दाहाविपाकदौर्बल्यसदनारुचिकर्षितः | कामला बहुपित्तैषा कोष्ठशाखाश्रया मता ||१८|| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhakAmalAlakShaNam (19) · Śloka 19
కాలాంతరాత్ ఖరీభూతా కృచ్ఛ్రా స్యాత్ కుంభకామలా |19| (చ. చి. అ. 16) |
कालान्तरात् खरीभूता कृच्छ्रा स्यात् कुम्भकामला |१९| (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kAmalAyA asAdhyalakShaNam (19-20) · Śloka 20
కృష్ణపీతశకృన్మూత్రో భృశం శూనశ్చ మానవః ||19|| సరక్తాక్షిముఖచ్ఛర్దివిణ్మూత్రో యశ్చ తామ్యతి | దాహారుచితృడానాహతంద్రామోహసమన్వితః ||20|| నష్టాగ్నిసంజ్ఞః క్షిప్రం హి కామలావాన్ విపద్యతే | (చ. చి. అ. 16) |
कृष्णपीतशकृन्मूत्रो भृशं शूनश्च मानवः ||१९|| सरक्ताक्षिमुखच्छर्दिविण्मूत्रो यश्च ताम्यति | दाहारुचितृडानाहतन्द्रामोहसमन्वितः ||२०|| नष्टाग्निसञ्ज्ञः क्षिप्रं हि कामलावान् विपद्यते | (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana kumbhakAmalA~asAdhyalakShaNam (21) · Śloka 22
ఛర్ద్యరోచకహృల్లాసజ్వరక్లమనిపీడితః ||21|| నశ్యతి శ్వాసకాసార్తో విడ్భేదీ కుంభకామలీ |22|
छर्द्यरोचकहृल्लासज्वरक्लमनिपीडितः ||२१|| नश्यति श्वासकासार्तो विड्भेदी कुम्भकामली |२२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana halImakalakShaNam (22-23) · Śloka 23
యదా తు పాండోర్వర్ణః స్యాద్ధరితః శ్యావపీతకః ||22|| బలోత్సాహక్షయస్తంద్రా మందాగ్నిత్వం మృదుజ్వరః | స్త్రీష్వహర్షోऽంగమర్దశ్చ దాహస్తృష్ణాऽరుచిర్భ్రమః | హలీమకం తదా తస్య విద్యాదనిలపిత్తతః ||23|| ( సంతాపో భిన్నవర్చస్త్వం బహిరంతశ్చ పీతతా | పాండుతా నేత్రయోర్యస్య పానకీలక్షణం భవేత్) | (చ. చి. అ. 16) |
यदा तु पाण्डोर्वर्णः स्याद्धरितः श्यावपीतकः ||२२|| बलोत्साहक्षयस्तन्द्रा मन्दाग्नित्वं मृदुज्वरः | स्त्रीष्वहर्षोऽङ्गमर्दश्च दाहस्तृष्णाऽरुचिर्भ्रमः | हलीमकं तदा तस्य विद्यादनिलपित्ततः ||२३|| ( सन्तापो भिन्नवर्चस्त्वं बहिरन्तश्च पीतता | पाण्डुता नेत्रयोर्यस्य पानकीलक्षणं भवेत्) | (च. चि. अ. १६) |
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ఇతి శ్రీమాధవకరవిరచితే మాధవనిదానే పాండురోగకామలాకుంభకామలాహలీమకనిదానం సమాప్తం ||8||
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने पाण्डुरोगकामलाकुम्भकामलाहलीमकनिदानं समाप्तम् ||८||
🔊 Audio coming soon