Adhikarana shlIpadasamprAptiH, vAtaja-pittaja-shlaiShmikashlIpadalakShaNaM ca (1-3) · Śloka 3
അഥ ശ്ലീപദനിദാനമ് |
യഃ സജ്വരോ വങ്ക്ഷണജോ ഭൃശാര്തിഃ ശോഥോ നൃണാം പാദഗതഃ ക്രമേണ |
തച്ഛ്ലീപദം സ്യാത് കരകര്ണനേത്രശിശ്നൌഷ്ഠനാസാസ്വപി കേചിദാഹുഃ ||൧||
വാതജം കൃഷ്ണരൂക്ഷം ച സ്ഫുടിതം തീവ്രവേദനമ് |
അനിമിത്തരുജം തസ്യ ബഹുശോ ജ്വര ഏവ ച ||൨||
പിത്തജം പീതസങ്കാശം ദാഹജ്വരയുതം മൃദു |
ശ്ലൈഷ്മികം സ്നിഗ്ധവര്ണം ച ശ്വേതം പാണ്ഡു ഗുരു സ്ഥിരമ് ||൩||
View original
अथ श्लीपदनिदानम् |
यः सज्वरो वङ्क्षणजो भृशार्तिः शोथो नृणां पादगतः क्रमेण |
तच्छ्लीपदं स्यात् करकर्णनेत्रशिश्नौष्ठनासास्वपि केचिदाहुः ||१||
वातजं कृष्णरूक्षं च स्फुटितं तीव्रवेदनम् |
अनिमित्तरुजं तस्य बहुशो ज्वर एव च ||२||
पित्तजं पीतसङ्काशं दाहज्वरयुतं मृदु |
श्लैष्मिकं स्निग्धवर्णं च श्वेतं पाण्डु गुरु स्थिरम् ||३||
Adhikarana asAdhyashlIpadalakShaNam (4) · Śloka 4
വല്മീകമിവ സഞ്ജാതം കണ്ടകൈരുപചീയതേ |
അബ്ദാത്മകം മഹത്തച്ച വര്ജനീയം വിശേഷതഃ ||൪||
View original
वल्मीकमिव सञ्जातं कण्टकैरुपचीयते |
अब्दात्मकं महत्तच्च वर्जनीयं विशेषतः ||४||
Adhikarana shlIpadeShu kaphasyAvyabhicAreNa prAdhAnyam (5) · Śloka 5
ത്രീണ്യപ്യേതാനി ജാനീയാച്ഛ്ലീപദാനി കഫോച്ഛ്രയാത് |
ഗുരുത്വം ച മഹത്ത്വം ച യസ്മാന്നാസ്തി കഫം വിനാ ||൫||
(സു. നി. അ. ൧൨) |
View original
त्रीण्यप्येतानि जानीयाच्छ्लीपदानि कफोच्छ्रयात् |
गुरुत्वं च महत्त्वं च यस्मान्नास्ति कफं विना ||५||
(सु. नि. अ. १२) |
Adhikarana shlIpadasambhavaheturdeshaH (6) · Śloka 6
പുരാണോദകഭൂയിഷ്ഠാഃ സര്വര്തുഷു ച ശീതലാഃ |
യേ ദേശാസ്തേഷു ജായന്തേ ശ്ലീപദാനി വിശേഷതഃ ||൬||
(സു. നി. അ. ൧൨) |
View original
पुराणोदकभूयिष्ठाः सर्वर्तुषु च शीतलाः |
ये देशास्तेषु जायन्ते श्लीपदानि विशेषतः ||६||
(सु. नि. अ. १२) |
Adhikarana shlIpadasyAparamasAdhyalakShaNam (7) · Śloka 7
യച്ഛ്ലേഷ്മലാഹാരവിഹാരജാതം പുംസഃ പ്രകൃത്യാऽപി കഫാത്മകസ്യ |
സാസ്രാവമത്യുന്നതസര്വലിങ്ഗം സകണ്ഡുരം ശ്ലേഷ്മയുതം വിവര്ജ്യമ് ||൭||
View original
यच्छ्लेष्मलाहारविहारजातं पुंसः प्रकृत्याऽपि कफात्मकस्य |
सास्रावमत्युन्नतसर्वलिङ्गं सकण्डुरं श्लेष्मयुतं विवर्ज्यम् ||७||
Adhikarana puShpikA · Śloka 39
ഇതി ശ്രീമാധവകരവിരചിതേ മാധവനിദാനേ ശ്ലീപദനിദാനം സമാപ്തമ് ||൩൯||
View original
इति श्रीमाधवकरविरचिते माधवनिदाने श्लीपदनिदानं समाप्तम् ||३९||