Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

7. aśmarīcikitsitam

Adhikarana 1 (1-4) · Śloka 4

அதாதோऽஶ்மரீசிகித்ஸிதஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨|| அஶ்மரீ தாருணோ வ்யாதிரந்தகப்ரதிமோ மதஃ | ஔஷதைஸ்தருணஃ ஸாத்யஃ ப்ரவத்தஶ்சேதமர்ஹதி ||௩|| தஸ்ய பூர்வேஷு ரூபேஷு ஸ்நேஹாதிக்ரம இஷ்யதே | தேநாஸ்யாபசயஂ யாந்தி வ்யாதேர்மூலாந்யஶேஷதஃ ||௪||

View original

अथातोऽश्मरीचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| अश्मरी दारुणो व्याधिरन्तकप्रतिमो मतः | औषधैस्तरुणः साध्यः प्रवृद्धश्छेदमर्हति ||३|| तस्य पूर्वेषु रूपेषु स्नेहादिक्रम इष्यते | तेनास्यापचयं यान्ति व्याधेर्मूलान्यशेषतः ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (5-7) · Śloka 8

பாஷாணபேதோ வஸுகோ வஶிராஶ்மந்தகௌ ததா | ஶதாவரீ ஶ்வதஂஷ்ட்ரா ச பஹதீ கண்டகாரிகா ||௫|| கபோதவங்காऽऽர்தகலஃ கச்சகோஶீரகுப்ஜகாஃ | வக்ஷாதநீ பல்லுகஶ்ச வருணஃ ஶாகஜஂ பலம் ||௬|| யவாஃ குலத்தாஃ கோலாநி கதகஸ்ய பலாநி ச | ஊஷகாதிப்ரதீவாபமேஷாஂ க்வாதைர்கதஂ கதம் ||௭|| பிநத்தி வாதஸம்பூதாமஶ்மரீஂ க்ஷிப்ரமேவ து |௮|

View original

पाषाणभेदो वसुको वशिराश्मन्तकौ तथा | शतावरी श्वदंष्ट्रा च बृहती कण्टकारिका ||५|| कपोतवङ्काऽऽर्तगलः कच्चकोशीरकुब्जकाः | वृक्षादनी भल्लुकश्च वरुणः शाकजं फलम् ||६|| यवाः कुलत्थाः कोलानि कतकस्य फलानि च | ऊषकादिप्रतीवापमेषां क्वाथैर्घृतं कृतम् ||७|| भिनत्ति वातसम्भूतामश्मरीं क्षिप्रमेव तु |८|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (8) · Śloka 9

க்ஷாராந் யவாகூர்யூஷாஂஶ்ச கஷாயாணி பயாஂஸி ச ||௮|| போஜநாநி ச குர்வீத வர்கேऽஸ்மிந் வாதநாஶநே |௯|

View original

क्षारान् यवागूर्यूषांश्च कषायाणि पयांसि च ||८|| भोजनानि च कुर्वीत वर्गेऽस्मिन् वातनाशने |९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (9-13) · Śloka 13

குஶஃ காஶஃ ஸரோ குந்த்ரா இத்கடோ மோரடோऽஶ்மபித் ||௯|| வரீ விதாரீ வாராஹீ ஶாலிமூலத்ரிகண்டகம் | பல்லூகஃ பாடலா பாடா பத்தூரோऽத குருண்டிகா ||௧௦|| புநர்நவா ஶிரீஷஶ்ச க்வதிதாஸ்தேஷு ஸாதிதம் | கதஂ ஶிலாஜமதுகபீஜைரிந்தீவரஸ்ய ச ||௧௧|| த்ரபுஸைர்வாருகாதீநாஂ பீஜைஶ்சாவாபிதஂ ஶுபம் | பிநத்தி பித்தஸம்பூதாமஶ்மரீஂ க்ஷிப்ரமேவ து ||௧௨|| க்ஷாராந் யவாகூர்யூஷாஂஶ்ச கஷாயாணி பயாஂஸி ச | போஜநாநி ச குர்வீத வர்கேऽஸ்மிந் பித்தநாஶநே ||௧௩||

View original

कुशः काशः सरो गुन्द्रा इत्कटो मोरटोऽश्मभित् ||९|| वरी विदारी वाराही शालिमूलत्रिकण्टकम् | भल्लूकः पाटला पाठा पत्तूरोऽथ कुरुण्टिका ||१०|| पुनर्नवा शिरीषश्च क्वथितास्तेषु साधितम् | घृतं शिलाजमधुकबीजैरिन्दीवरस्य च ||११|| त्रपुसैर्वारुकादीनां बीजैश्चावापितं शुभम् | भिनत्ति पित्तसम्भूतामश्मरीं क्षिप्रमेव तु ||१२|| क्षारान् यवागूर्यूषांश्च कषायाणि पयांसि च | भोजनानि च कुर्वीत वर्गेऽस्मिन् पित्तनाशने ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (14-16) · Śloka 16

கணோ வருணகாதிஸ்து குக்குல்வேலாஹரேணவஃ | குஷ்டபத்ராதிமரிசசித்ரகைஃ ஸஸுராஹ்வயைஃ ||௧௪|| ஏதைஃ ஸித்தமஜாஸர்பிரூஷகாதிகணேந ச | பிநத்தி கபஸம்பூதாமஶ்மரீஂ க்ஷிப்ரமேவ து ||௧௫|| க்ஷாராந் யவாகூர்யூஷாஂஶ்ச கஷாயாணி பயாஂஸி ச | போஜநாநி ச குர்வீத வர்கேऽஸ்மிந் கபநாஶநே ||௧௬||

View original

गणो वरुणकादिस्तु गुग्गुल्वेलाहरेणवः | कुष्ठभद्रादिमरिचचित्रकैः ससुराह्वयैः ||१४|| एतैः सिद्धमजासर्पिरूषकादिगणेन च | भिनत्ति कफसम्भूतामश्मरीं क्षिप्रमेव तु ||१५|| क्षारान् यवागूर्यूषांश्च कषायाणि पयांसि च | भोजनानि च कुर्वीत वर्गेऽस्मिन् कफनाशने ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (17) · Śloka 17

பிசுகாங்கோலகதகஶாகேந்தீவரஜைஃ பலைஃ | சூர்ணிதைஃ ஸகுடஂ தோயஂ ஶர்கராஶமநஂ பிபேத் ||௧௭||

View original

पिचुकाङ्कोलकतकशाकेन्दीवरजैः फलैः | चूर्णितैः सगुडं तोयं शर्कराशमनं पिबेत् ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (18) · Śloka 19

க்ரௌஞ்சோஷ்ட்ரராஸபாஸ்தீநி ஶ்வதஂஷ்ட்ரா தாலமூலிகா | அஜமோதா கதம்பஸ்ய மூலஂ நாகரமேவ ச ||௧௮|| பீதாநி ஶர்கராஂ பிந்த்யுஃ ஸுரயோஷ்ணோதகேந வா |௧௯|

View original

क्रौञ्चोष्ट्ररासभास्थीनि श्वदंष्ट्रा तालमूलिका | अजमोदा कदम्बस्य मूलं नागरमेव च ||१८|| पीतानि शर्करां भिन्द्युः सुरयोष्णोदकेन वा |१९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (19) · Śloka 20

த்ரிகண்டகஸ்ய பீஜாநாஂ சூர்ணஂ மாக்ஷிகஸஂயுதம் ||௧௯|| அவிக்ஷீரேண ஸப்தாஹமஶ்மரீபேதநஂ பிபேத் |௨௦|

View original

त्रिकण्टकस्य बीजानां चूर्णं माक्षिकसंयुतम् ||१९|| अविक्षीरेण सप्ताहमश्मरीभेदनं पिबेत् |२०|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (20-21) · Śloka 22

த்ரவ்யாணாஂ து கதோக்தாநாஂ க்ஷாரோऽவிமூத்ரகாலிதஃ ||௨௦|| க்ராம்யஸத்த்வஶகத்க்ஷாரைஃ ஸஂயுக்தஃ ஸாதிதஃ ஶநைஃ | தத்ரோஷகாதிராவாபஃ கார்யஸ்த்ரிகடுகாந்விதஃ ||௨௧|| ஏஷ க்ஷாரோऽஶ்மரீஂ குல்மஂ ஶர்கராஂ ச பிநத்த்யபி |௨௨|

View original

द्रव्याणां तु घृतोक्तानां क्षारोऽविमूत्रगालितः ||२०|| ग्राम्यसत्त्वशकृत्क्षारैः संयुक्तः साधितः शनैः | तत्रोषकादिरावापः कार्यस्त्रिकटुकान्वितः ||२१|| एष क्षारोऽश्मरीं गुल्मं शर्करां च भिनत्त्यपि |२२|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (22) · Śloka 23

திலாபாமார்ககதலீபலாஶயவகல்கஜஃ ||௨௨|| க்ஷாரஃ பேயோऽவிமூத்ரேண ஶர்கராநாஶநஃ பரஃ |௨௩|

View original

तिलापामार्गकदलीपलाशयवकल्कजः ||२२|| क्षारः पेयोऽविमूत्रेण शर्करानाशनः परः |२३|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (23) · Śloka 23

பாடலாகரவீராணாஂ க்ஷாரமேவஂ ஸமாசரேத் ||௨௩||

View original

पाटलाकरवीराणां क्षारमेवं समाचरेत् ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (24) · Śloka 24

ஶ்வதஂஷ்ட்ராயஷ்டிகாப்ராஹ்மீகல்கஂ வாऽக்ஷஸமஂ பிபேத் |௨௪|

View original

श्वदंष्ट्रायष्टिकाब्राह्मीकल्कं वाऽक्षसमं पिबेत् |२४|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (24) · Śloka 24

ஸஹைடகாக்யௌ பேயௌ வா ஶோபாஞ்ஜநகமார்கவௌ ||௨௪||

View original

सहैडकाख्यौ पेयौ वा शोभाञ्जनकमार्कवौ ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (25) · Śloka 25

கபோதவங்காமூலஂ வா பிபேதம்லைஃ ஸுராதிபிஃ | தத்ஸித்தஂ வா பிபேத் க்ஷீரஂ வேதநாபிருபத்ருதஃ ||௨௫||

View original

कपोतवङ्कामूलं वा पिबेदम्लैः सुरादिभिः | तत्सिद्धं वा पिबेत् क्षीरं वेदनाभिरुपद्रुतः ||२५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (26) · Śloka 26

ஹரீதக்யாதிஸித்தஂ வா வர்ஷாபூஸித்தமேவ வா |௨௬|

View original

हरीतक्यादिसिद्धं वा वर्षाभूसिद्धमेव वा |२६|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (26) · Śloka 26

ஸர்வதைவோபயோஜ்யஃ ஸ்யாத்கணோ வீரதராதிகஃ ||௨௬||

View original

सर्वथैवोपयोज्यः स्याद्गणो वीरतरादिकः ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (27) · Śloka 27

கதைஃ க்ஷாரைஃ கஷாயைஶ்ச க்ஷீரைஃ ஸோத்தரபஸ்திபிஃ | யதி நோபஶமஂ கச்சேச்சேதஸ்தத்ரோத்தரோ விதிஃ ||௨௭||

View original

घृतैः क्षारैः कषायैश्च क्षीरैः सोत्तरबस्तिभिः | यदि नोपशमं गच्छेच्छेदस्तत्रोत्तरो विधिः ||२७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (28) · Śloka 28

குஶலஸ்யாபி வைத்யஸ்ய யதஃ ஸித்திரிஹாத்ருவா | உபக்ரமோ ஜகந்யோऽயமதஃ ஸம்பரிகீர்திதஃ ||௨௮||

View original

कुशलस्यापि वैद्यस्य यतः सिद्धिरिहाध्रुवा | उपक्रमो जघन्योऽयमतः सम्परिकीर्तितः ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (29) · Śloka 29

அக்ரியாயாஂ த்ருவோ மத்யுஃ க்ரியாயாஂ ஸஂஶயோ பவேத் | தஸ்மாதாபச்ச்ய கர்தவ்யமீஶ்வரஂ ஸாதுகாரிணா ||௨௯||

View original

अक्रियायां ध्रुवो मृत्युः क्रियायां संशयो भवेत् | तस्मादापृच्छ्य कर्तव्यमीश्वरं साधुकारिणा ||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (30-36) · Śloka 36

அத ரோகாந்விதமுபஸ்நிக்தமபகஷ்டதோஷமீஷத்கர்ஶிதமப்யக்தஸ்விந்நஶரீரஂ புக்தவந்தஂ கதபலிமங்கலஸ்வஸ்திவாசநமக்ரோபஹரணீயோக்தேந விதாநேநோபகல்பிதஸம்பாரமாஶ்வாஸ்ய, ததோ பலவந்தமவிக்லவமாஜாநுஸமே பலகே ப்ராகுபவிஷ்டாந்யபுருஷஸ்யோத்ஸங்கே நிஷண்ணபூர்வகாயமுத்தாநமுந்நதகடீகஂ வஸ்த்ராதாரகோபவிஷ்டஂ ஸங்குசிதஜாநுகூர்பரமிதரேண ஸஹாவபத்தஂ ஸூத்ரேண ஶாடகைர்வா, ததஃ ஸ்வப்யக்தநாபிப்ரதேஶஸ்ய வாமபார்ஶ்வஂ விமத்ய முஷ்டிநாऽவபீடயேததோநாபேர்யாவதஶ்மர்யதஃ ப்ரபந்நேதி, ததஃ ஸ்நேஹாப்யக்தே க்லப்தநகே வாமஹஸ்தப்ரதேஶிநீமத்யமே அங்குல்யௌ பாயௌ ப்ரணிதாயாநுஸேவநீமாஸாத்ய ப்ரயத்நபலாப்யாஂ பாயுமேட்ராந்தரமாநீய, நிர்வ்யலீகமநாயதமவிஷமஂ ச பஸ்திஂ ஸந்நிவேஶ்ய, பஶமுத்பீடயேதங்குலிப்யாஂ யதா க்ரந்திரிவோந்நதஂ ஶல்யஂ பவதி ||௩௦|| ஸ சேத்கஹீதஶல்யே து விவதாக்ஷோ விசேதநஃ | ஹதவல்லம்பஶீர்ஷஶ்ச நிர்விகாரோ மதோபமஃ ||௩௧|| ந தஸ்ய நிர்ஹரேச்சல்யஂ நிர்ஹரேத்து ம்ரியேத ஸஃ | விநா த்வேதேஷு ரூபேஷு நிர்ஹர்துஂ ப்ரயதேத வை ||௩௨|| ததஃ ஸவ்யே பார்ஶ்வே ஸேவநீஂ யவமாத்ரேண முக்த்வாऽவசாரயேச்சஸ்த்ரமஶ்மரீப்ரமாணஂ, தக்ஷிணதோ வா க்ரியாஸௌகர்யஹேதோரித்யேகே, யதா ஸா ந பித்யதே சூர்ண்யதே வா ததா ப்ரயதேத, சூர்ணமல்பமப்யவஸ்திதஂ ஹி புநஃ பரிவத்திமேதி, தஸ்மாத் ஸமஸ்தாமக்ரவக்ரேணாததீத; ஸ்த்ரீணாஂ து பஸ்திபார்ஶ்வகதோ கர்பாஶயஃ ஸந்நிகஷ்டஃ, தஸ்மாத்தாஸாமுத்ஸங்கவச்சஸ்த்ரஂ பாதயேத், அதோऽந்யதா கல்வாஸாஂ மூத்ரஸ்ராவீ வ்ரணோ பவேத், புருஷஸ்ய வா மூத்ரப்ரஸேகக்ஷணநாந்மூத்ரக்ஷரணம்; அஶ்மரீவ்ரணாததே பிந்நபஸ்திரேகதாऽபி ந பவதி, த்விதா பிந்நபஸ்திராஶ்மரிகோ ந ஸித்யதி, அஶ்மரீவ்ரணநிமித்தமேகதாபிந்நபஸ்திர்ஜீவதி ,க்ரியாப்யாஸாச்சாஸ்த்ரவிஹிதச்சேதாந்நிஃ - ஸ்யந்தபரிவத்தத்வாச்ச ஶல்யஸ்யேதி | உத்ததஶல்யஂ தூஷ்ணோதகத்ரோண்யாமவகாஹ்ய ஸ்வேதயேத், ததா ஹி பஸ்திரஸஜா ந பூர்யதே; பூர்ணே வா க்ஷீரவக்ஷகஷாயஂ புஷ்பநேத்ரேண விதத்யாத் ||௩௩|| பவதி சாத்ர- க்ஷீரவக்ஷகஷாயஸ்து புஷ்பநேத்ரேண யோஜிதஃ | நிர்ஹரேதஶ்மரீஂ தூர்ணஂ ரக்தஂ பஸ்திகதஂ ச யத் ||௩௪|| மூத்ரமார்கவிஶோதநார்தஂ சாஸ்மை குடஸௌஹித்யஂ விதரேத்; உத்தத்ய சைநஂ மதுகதாப்யக்தவ்ரணஂ மூத்ரவிஶோதநத்ரவ்யஸித்தாமுஷ்ணாஂ ஸகதாஂ யவாகூஂ பாயயேதோபயகாலஂ த்ரிராத்ரஂ; த்ரிராத்ராதூர்த்வஂ குடப்ரகாடேந பயஸா மத்வோதநமல்பஂ போஜயேத்தஶராத்ரஂ (மூத்ராஸக்விஶுத்த்யர்தஂ வ்ரணக்லேதநார்தஂ ச), தஶராத்ராதூர்த்வஂ பலாம்லைர்ஜாங்கலரஸைருபாசரேத்; ததோ தஶராத்ரஂ சைநமப்ரமத்தஃ ஸ்வேதயேத் ஸ்நேஹேந த்ரவஸ்வேதேந வா; க்ஷீரவக்ஷகஷாயேண சாஸ்ய வ்ரணஂ ப்ரக்ஷாலயேத்; ரோத்ரமதுகமஞ்ஜிஷ்டாப்ரபௌண்டரீககல்கைர்வ்ரணஂ ப்ரதிக்ராஹயேத்; ஏதேஷ்வேவ ஹரித்ராயுதேஷு தைலஂ கதஂ வா விபக்வஂ வ்ரணாப்யஞ்ஜநமிதி; ஸ்த்யாநஶோணிதஂ சோத்தரபஸ்திபிருபாசரேத்; ஸப்தராத்ராச்ச ஸ்வமார்கமப்ரதிபத்யமாநே மூத்ரே வ்ரணஂ யதோக்தேந விதிநா தஹேதக்நிநா, ஸ்வமார்கப்ரதிபந்நே சோத்தரபஸ்த்யாஸ்தாபநாநுவாஸநைருபாசரேந்மதுரகஷாயைரிதி; யதச்சயா வா மூத்ரமார்கப்ரதிபந்நாமந்தராஸக்தாஂ ஶுக்ராஶ்மரீஂ ஶர்கராஂ வா ஸ்ரோதஸாऽபஹரேத், ஏவஂ சாஶக்யே விதார்ய நாடீஂ ஶஸ்த்ரேண படிஶேநோத்தரேத் | ரூடவ்ரணஶ்சாங்கநாஶ்வநகநாகரதத்ருமாந் நாரோஹேத வர்ஷஂ, நாப்ஸு ப்லவேத, புஞ்ஜீத வா குரு ||௩௫|| மூத்ரவஹஶுக்ரவஹமுஷ்கஸ்ரோதோமூத்ரப்ரஸேகஸேவநீயோநிகுதபஸ்தீநஷ்டௌ பரிஹரேத் | தத்ர மூத்ரவஹச்சேதாந்மரணஂ மூத்ரபூர்ணபஸ்தேஃ, ஶுக்ரவஹச்சேதாந்மரணஂ க்லைப்யஂ வா, முஷ்கஸ்ரோத-உபகாதாத் த்வஜபங்கஃ, மூத்ரப்ரஸேகக்ஷணநாந்மூத்ரப்ரக்ஷரணஂ, ஸேவநீயோநிச்சேதாத்ருஜஃ ப்ராதுர்பாவஃ, பஸ்திகுதவித்தலக்ஷணஂ ப்ராகுக்தமிதி ||௩௬||

View original

अथ रोगान्वितमुपस्निग्धमपकृष्टदोषमीषत्कर्शितमभ्यक्तस्विन्नशरीरं भुक्तवन्तं कृतबलिमङ्गलस्वस्तिवाचनमग्रोपहरणीयोक्तेन विधानेनोपकल्पितसम्भारमाश्वास्य, ततो बलवन्तमविक्लवमाजानुसमे फलके प्रागुपविष्टान्यपुरुषस्योत्सङ्गे निषण्णपूर्वकायमुत्तानमुन्नतकटीकं वस्त्राधारकोपविष्टं सङ्कुचितजानुकूर्परमितरेण सहावबद्धं सूत्रेण शाटकैर्वा, ततः स्वभ्यक्तनाभिप्रदेशस्य वामपार्श्वं विमृद्य मुष्टिनाऽवपीडयेदधोनाभेर्यावदश्मर्यधः प्रपन्नेति, ततः स्नेहाभ्यक्ते क्लृप्तनखे वामहस्तप्रदेशिनीमध्यमे अङ्गुल्यौ पायौ प्रणिधायानुसेवनीमासाद्य प्रयत्नबलाभ्यां पायुमेढ्रान्तरमानीय, निर्व्यलीकमनायतमविषमं च बस्तिं सन्निवेश्य, भृशमुत्पीडयेदङ्गुलिभ्यां यथा ग्रन्थिरिवोन्नतं शल्यं भवति ||३०|| स चेद्गृहीतशल्ये तु विवृताक्षो विचेतनः | हतवल्लम्बशीर्षश्च निर्विकारो मृतोपमः ||३१|| न तस्य निर्हरेच्छल्यं निर्हरेत्तु म्रियेत सः | विना त्वेतेषु रूपेषु निर्हर्तुं प्रयतेत वै ||३२|| ततः सव्ये पार्श्वे सेवनीं यवमात्रेण मुक्त्वाऽवचारयेच्छस्त्रमश्मरीप्रमाणं, दक्षिणतो वा क्रियासौकर्यहेतोरित्येके, यथा सा न भिद्यते चूर्ण्यते वा तथा प्रयतेत, चूर्णमल्पमप्यवस्थितं हि पुनः परिवृद्धिमेति, तस्मात् समस्तामग्रवक्रेणाददीत; स्त्रीणां तु बस्तिपार्श्वगतो गर्भाशयः सन्निकृष्टः, तस्मात्तासामुत्सङ्गवच्छस्त्रं पातयेत्, अतोऽन्यथा खल्वासां मूत्रस्रावी व्रणो भवेत्, पुरुषस्य वा मूत्रप्रसेकक्षणनान्मूत्रक्षरणम्; अश्मरीव्रणादृते भिन्नबस्तिरेकधाऽपि न भवति, द्विधा भिन्नबस्तिराश्मरिको न सिध्यति, अश्मरीव्रणनिमित्तमेकधाभिन्नबस्तिर्जीवति ,क्रियाभ्यासाच्छास्त्रविहितच्छेदान्निः - स्यन्दपरिवृद्धत्वाच्च शल्यस्येति | उद्धृतशल्यं तूष्णोदकद्रोण्यामवगाह्य स्वेदयेत्, तथा हि बस्तिरसृजा न पूर्यते; पूर्णे वा क्षीरवृक्षकषायं पुष्पनेत्रेण विदध्यात् ||३३|| भवति चात्र- क्षीरवृक्षकषायस्तु पुष्पनेत्रेण योजितः | निर्हरेदश्मरीं तूर्णं रक्तं बस्तिगतं च यत् ||३४|| मूत्रमार्गविशोधनार्थं चास्मै गुडसौहित्यं वितरेत्; उद्धृत्य चैनं मधुघृताभ्यक्तव्रणं मूत्रविशोधनद्रव्यसिद्धामुष्णां सघृतां यवागूं पाययेतोभयकालं त्रिरात्रं; त्रिरात्रादूर्ध्वं गुडप्रगाढेन पयसा मृद्वोदनमल्पं भोजयेद्दशरात्रं (मूत्रासृग्विशुद्ध्यर्थं व्रणक्लेदनार्थं च), दशरात्रादूर्ध्वं फलाम्लैर्जाङ्गलरसैरुपाचरेत्; ततो दशरात्रं चैनमप्रमत्तः स्वेदयेत् स्नेहेन द्रवस्वेदेन वा; क्षीरवृक्षकषायेण चास्य व्रणं प्रक्षालयेत्; रोध्रमधुकमञ्जिष्ठाप्रपौण्डरीककल्कैर्व्रणं प्रतिग्राहयेत्; एतेष्वेव हरिद्रायुतेषु तैलं घृतं वा विपक्वं व्रणाभ्यञ्जनमिति; स्त्यानशोणितं चोत्तरबस्तिभिरुपाचरेत्; सप्तरात्राच्च स्वमार्गमप्रतिपद्यमाने मूत्रे व्रणं यथोक्तेन विधिना दहेदग्निना, स्वमार्गप्रतिपन्ने चोत्तरबस्त्यास्थापनानुवासनैरुपाचरेन्मधुरकषायैरिति; यदृच्छया वा मूत्रमार्गप्रतिपन्नामन्तरासक्तां शुक्राश्मरीं शर्करां वा स्रोतसाऽपहरेत्, एवं चाशक्ये विदार्य नाडीं शस्त्रेण बडिशेनोद्धरेत् | रूढव्रणश्चाङ्गनाश्वनगनागरथद्रुमान् नारोहेत वर्षं, नाप्सु प्लवेत, भुञ्जीत वा गुरु ||३५|| मूत्रवहशुक्रवहमुष्कस्रोतोमूत्रप्रसेकसेवनीयोनिगुदबस्तीनष्टौ परिहरेत् | तत्र मूत्रवहच्छेदान्मरणं मूत्रपूर्णबस्तेः, शुक्रवहच्छेदान्मरणं क्लैब्यं वा, मुष्कस्रोत-उपघाताद् ध्वजभङ्गः, मूत्रप्रसेकक्षणनान्मूत्रप्रक्षरणं, सेवनीयोनिच्छेदाद्रुजः प्रादुर्भावः, बस्तिगुदविद्धलक्षणं प्रागुक्तमिति ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (37) · Śloka 37

பவதி சாத்ர- மர்மாண்யஷ்டாவஸம்புத்ய ஸ்ரோதோஜாநி ஶரீரிணாம் | வ்யாபாதயேத்பஹூந்மர்த்யாந் ஶஸ்த்ரகர்மாபடுர்பிஷக் ||௩௭||

View original

भवति चात्र- मर्माण्यष्टावसम्बुध्य स्रोतोजानि शरीरिणाम् | व्यापादयेद्बहून्मर्त्यान् शस्त्रकर्मापटुर्भिषक् ||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (38) · Śloka 38

ஸேவநீ ஶுக்ரஹரணீ ஸ்ரோதஸீ பலயோர்குதம் | மூத்ரஸேகஂ மூத்ரவஹஂ யோநிர்பஸ்திஸ்ததாऽஷ்டமஃ ||௩௮||

View original

सेवनी शुक्रहरणी स्रोतसी फलयोर्गुदम् | मूत्रसेकं मूत्रवहं योनिर्बस्तिस्तथाऽष्टमः ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 7

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ சிகித்ஸாஸ்தாநேऽஶ்மரீசிகித்ஸிதஂ நாம ஸப்தமோऽத்யாயஃ ||௭||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थानेऽश्मरीचिकित्सितं नाम सप्तमोऽध्यायः ||७||

🔊 Audio coming soon

7. aśmarīcikitsitam — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi