Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
અથાતો ભગન્દરાણાં ચિકિત્સિતં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨|| પઞ્ચ ભગન્દરા વ્યાખ્યાતાઃ , તેષ્વસાધ્યઃ શમ્બૂકાવર્તઃ શલ્યનિમિત્તશ્ચ; શેષાઃ કૃચ્છ્રસાધ્યાઃ ||૩||
अथातो भगन्दराणां चिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| पञ्च भगन्दरा व्याख्याताः , तेष्वसाध्यः शम्बूकावर्तः शल्यनिमित्तश्च; शेषाः कृच्छ्रसाध्याः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
તત્ર ભગન્દરપિડકોપદ્રુતમાતુરમપતર્પણાદિવિરેચનાન્તેનૈકાદશવિધેનોપક્રમેણોપક્રમેતાપક્વપિડકં, પક્વેષુ ચોપસ્નિગ્ધમવગાહસ્વિન્નં શય્યાયાં સન્નિવેશ્યાર્શસમિવ યન્ત્રયિત્વા, ભગન્દરં સમીક્ષ્ય પરાચીનમવાચીનં વા, તતઃ પ્રણિધાયૈષણીમુન્નમ્ય સાશયમુદ્ધરેચ્છસ્ત્રેણ; અન્તર્મુખે ચૈવં સમ્યગ્યન્ત્રં પ્રણિધાય પ્રવાહમાણસ્ય ભગન્દરમુખમાસાદ્યૈષણીં દત્ત્વા શસ્ત્રં પાતયેત્; આસાદ્ય વાઽગ્નિં ક્ષારં ચેતિ; એતત્ સામાન્યં સર્વેષુ ||૪||
तत्र भगन्दरपिडकोपद्रुतमातुरमपतर्पणादिविरेचनान्तेनैकादशविधेनोपक्रमेणोपक्रमेतापक्वपिडकं, पक्वेषु चोपस्निग्धमवगाहस्विन्नं शय्यायां सन्निवेश्यार्शसमिव यन्त्रयित्वा, भगन्दरं समीक्ष्य पराचीनमवाचीनं वा, ततः प्रणिधायैषणीमुन्नम्य साशयमुद्धरेच्छस्त्रेण; अन्तर्मुखे चैवं सम्यग्यन्त्रं प्रणिधाय प्रवाहमाणस्य भगन्दरमुखमासाद्यैषणीं दत्त्वा शस्त्रं पातयेत्; आसाद्य वाऽग्निं क्षारं चेति; एतत् सामान्यं सर्वेषु ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
વિશેષતસ્તુ- નાડ્યન્તરે વ્રણાન્ કુર્યાદ્ભિષક્ તુ શતપોનકે | તતસ્તેષૂપરૂઢેષુ શેષા નાડીરુપાચરેત્ ||૫||
विशेषतस्तु- नाड्यन्तरे व्रणान् कुर्याद्भिषक् तु शतपोनके | ततस्तेषूपरूढेषु शेषा नाडीरुपाचरेत् ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-8) · Śloka 9
ગતયોઽન્યોન્યસમ્બદ્ધા બાહ્યાશ્છેદ્યાસ્ત્વનેકધા | નાડીરનભિસમ્બદ્ધા યશ્છિનત્ત્યેકધા ભિષક્ ||૬|| સ કુર્યાદ્વિવૃતં જન્તોર્વ્રણં ગુદવિદારણમ્ | તસ્ય તદ્વિવૃતં માર્ગં વિણ્મૂત્રમનુગચ્છતિ ||૭|| આટોપં ગુદશૂલં ચ કરોતિ પવનો ભૃશમ્ | તત્રાધિગતતન્ત્રોઽપિ ભિષઙ્મુહ્યેદસંશયમ્ ||૮|| તસ્માન્ન વિવૃતઃ કાર્યો વ્રણસ્તુ શતપોનકે |૯|
गतयोऽन्योन्यसम्बद्धा बाह्याश्छेद्यास्त्वनेकधा | नाडीरनभिसम्बद्धा यश्छिनत्त्येकधा भिषक् ||६|| स कुर्याद्विवृतं जन्तोर्व्रणं गुदविदारणम् | तस्य तद्विवृतं मार्गं विण्मूत्रमनुगच्छति ||७|| आटोपं गुदशूलं च करोति पवनो भृशम् | तत्राधिगततन्त्रोऽपि भिषङ्मुह्येदसंशयम् ||८|| तस्मान्न विवृतः कार्यो व्रणस्तु शतपोनके |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11
વ્યાધૌ તત્ર બહુચ્છિદ્રે ભિષજા વૈ વિજાનતા ||૯|| અર્ધલાઙ્ગલકશ્છેદઃ કાર્યો લાઙ્ગલકોઽપિ વા | સર્વતોભદ્રકો વાઽપિ કાર્યો ગોતીર્થકોઽપિ વા ||૧૦|| સર્વતઃ સ્રાવમાર્ગાંસ્તુ દહેદ્વૈદ્યસ્તથાઽગ્નિના | સુકુમારસ્ય ભીરોર્હિ દુષ્કરઃ શતપોનકઃ ||૧૧||
व्याधौ तत्र बहुच्छिद्रे भिषजा वै विजानता ||९|| अर्धलाङ्गलकश्छेदः कार्यो लाङ्गलकोऽपि वा | सर्वतोभद्रको वाऽपि कार्यो गोतीर्थकोऽपि वा ||१०|| सर्वतः स्रावमार्गांस्तु दहेद्वैद्यस्तथाऽग्निना | सुकुमारस्य भीरोर्हि दुष्करः शतपोनकः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (12-19) · Śloka 20
રુજાસ્રાવાપહં તત્ર સ્વેદમાશુ પ્રયોજયેત્ | સ્વેદદ્રવ્યૈર્યથોદ્દિષ્ટૈઃ કૃશરાપાયસાદિભિઃ ||૧૨|| ગ્રામ્યાનૂપૌદકૈર્માંસૈર્લાવાદ્યૈર્વાઽપિ વિષ્કિરૈઃ | વૃક્ષાદનીમથૈરણ્ડં બિલ્વાદિં ચ ગણં તથા ||૧૩|| કષાયં સુકૃતં કૃત્વા સ્નેહકુમ્ભે નિષેચયેત્ | નાડીસ્વેદેન તેનાસ્ય તં વ્રણં સ્વેદયેદ્ભિષક્ ||૧૪|| તિલૈરણ્ડાતસીમાષયવગોધૂમસર્ષપાન્ | લવણાન્યમ્લવર્ગં ચ સ્થાલ્યામેવોપસાધયેત્ ||૧૫|| આતુરં સ્વેદયેત્તેન તથા સિધ્યતિ કુર્વતઃ | સ્વિન્નં ચ પાયયેદેનં કુષ્ઠં ચ લવણાનિ ચ ||૧૬|| વચાહિઙ્ગ્વજમોદં ચ સમભાગાનિ સર્પિષા | માર્દ્વીકેનાથવાઽમ્લેન સુરાસૌવીરકેણ વા ||૧૭|| તતો મધુકતૈલેન તસ્ય સિઞ્ચેદ્ભિષગ્વ્રણમ્ | પરિષિઞ્ચેદ્ગુદં ચાસ્ય તૈલૈર્વાતરુજાપહૈઃ ||૧૮|| વિધિનાઽનેન વિણ્મૂત્રં સ્વમાર્ગમધિગચ્છતિ | અન્યે ચોપદ્રવાસ્તીવ્રાઃ સિધ્યન્ત્યત્ર ન સંશયઃ ||૧૯|| શતપોનક આખ્યાત... |૨૦|
रुजास्रावापहं तत्र स्वेदमाशु प्रयोजयेत् | स्वेदद्रव्यैर्यथोद्दिष्टैः कृशरापायसादिभिः ||१२|| ग्राम्यानूपौदकैर्मांसैर्लावाद्यैर्वाऽपि विष्किरैः | वृक्षादनीमथैरण्डं बिल्वादिं च गणं तथा ||१३|| कषायं सुकृतं कृत्वा स्नेहकुम्भे निषेचयेत् | नाडीस्वेदेन तेनास्य तं व्रणं स्वेदयेद्भिषक् ||१४|| तिलैरण्डातसीमाषयवगोधूमसर्षपान् | लवणान्यम्लवर्गं च स्थाल्यामेवोपसाधयेत् ||१५|| आतुरं स्वेदयेत्तेन तथा सिध्यति कुर्वतः | स्विन्नं च पाययेदेनं कुष्ठं च लवणानि च ||१६|| वचाहिङ्ग्वजमोदं च समभागानि सर्पिषा | मार्द्वीकेनाथवाऽम्लेन सुरासौवीरकेण वा ||१७|| ततो मधुकतैलेन तस्य सिञ्चेद्भिषग्व्रणम् | परिषिञ्चेद्गुदं चास्य तैलैर्वातरुजापहैः ||१८|| विधिनाऽनेन विण्मूत्रं स्वमार्गमधिगच्छति | अन्ये चोपद्रवास्तीव्राः सिध्यन्त्यत्र न संशयः ||१९|| शतपोनक आख्यात... |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (20-22) · Śloka 23
...ઉષ્ટ્રગ્રીવે ક્રિયાં શૃણુ | અથોષ્ટ્રગ્રીવમેષિત્વા છિત્ત્વા ક્ષારં નિપાતયેત્ ||૨૦|| પૂતિમાંસવ્યપોહાર્થમગ્નિરત્ર ન પૂજિતઃ | અથૈનં ઘૃતસંસૃષ્ટૈસ્તિલૈઃ પિષ્ટૈઃ પ્રલેપયેત્ ||૨૧|| બન્ધં તતોઽનુકુર્વીત પરિષેકં તુ સર્પિષા | તૃતીયે દિવસે મુક્ત્વા યથાસ્વં શોધયેદ્ભિષક્ ||૨૨|| તતઃ શુદ્ધં વિદિત્વા ચ રોપયેત્તુ યથાક્રમમ્ |૨૩|
...उष्ट्रग्रीवे क्रियां शृणु | अथोष्ट्रग्रीवमेषित्वा छित्त्वा क्षारं निपातयेत् ||२०|| पूतिमांसव्यपोहार्थमग्निरत्र न पूजितः | अथैनं घृतसंसृष्टैस्तिलैः पिष्टैः प्रलेपयेत् ||२१|| बन्धं ततोऽनुकुर्वीत परिषेकं तु सर्पिषा | तृतीये दिवसे मुक्त्वा यथास्वं शोधयेद्भिषक् ||२२|| ततः शुद्धं विदित्वा च रोपयेत्तु यथाक्रमम् |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (23-27) · Śloka 28
ઉત્કૃત્યાસ્રાવમાર્ગંસ્તુ પરિસ્રાવિણિ બુદ્ધિમાન્ ||૨૩|| ક્ષારેણ વા સ્રાવગતિં દહેદ્ધુતવહેન વા | સુખોષ્ણેનાણુતૈલેન સેચયેદ્ગુદમણ્ડલમ્ ||૨૪|| ઉપનાહાઃ પ્રદેહાશ્ચ મૂત્રક્ષારસમન્વિતાઃ | વામનીયૌષધૈઃ કાર્યાઃ પરિષેકાશ્ચ માત્રયા ||૨૫|| મૃદુભૂતં વિદિત્વૈનમલ્પસ્રાવરુગન્વિતમ્ | ગતિમન્વિષ્ય શસ્ત્રેણ છિન્દ્યાત્ ખર્જૂરપત્રકમ્ ||૨૬|| ચન્દ્રાર્ધં ચન્દ્રચક્રં ચ સૂચીમુખમવાઙ્મુખમ્ | છિત્ત્વાઽગ્નિના દહેત્ સમ્યગેવં ક્ષારેણ વા પુનઃ ||૨૭|| તતઃ સંશોધનૈરેવ મૃદુપૂર્વૈર્વિશોધયેત્ |૨૮|
उत्कृत्यास्रावमार्गंस्तु परिस्राविणि बुद्धिमान् ||२३|| क्षारेण वा स्रावगतिं दहेद्धुतवहेन वा | सुखोष्णेनाणुतैलेन सेचयेद्गुदमण्डलम् ||२४|| उपनाहाः प्रदेहाश्च मूत्रक्षारसमन्विताः | वामनीयौषधैः कार्याः परिषेकाश्च मात्रया ||२५|| मृदुभूतं विदित्वैनमल्पस्रावरुगन्वितम् | गतिमन्विष्य शस्त्रेण छिन्द्यात् खर्जूरपत्रकम् ||२६|| चन्द्रार्धं चन्द्रचक्रं च सूचीमुखमवाङ्मुखम् | छित्त्वाऽग्निना दहेत् सम्यगेवं क्षारेण वा पुनः ||२७|| ततः संशोधनैरेव मृदुपूर्वैर्विशोधयेत् |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (28-29) · Śloka 29
બહિરન્તર્મુખશ્ચાપિ શિશોર્યસ્ય ભગન્દરઃ ||૨૮|| તસ્યાહિતં વિરેકાગ્નિશસ્ત્રક્ષારાવચારણમ્ | યદ્યન્મૃદુ ચ તીક્ષ્ણં ચ તત્તત્તસ્યાવચારયેત્ ||૨૯||
बहिरन्तर्मुखश्चापि शिशोर्यस्य भगन्दरः ||२८|| तस्याहितं विरेकाग्निशस्त्रक्षारावचारणम् | यद्यन्मृदु च तीक्ष्णं च तत्तत्तस्यावचारयेत् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (30) · Śloka 31
આરગ્વધનિશાકાલાચૂર્ણં મધુઘૃતાપ્લુતમ્ | અગ્રવર્તિપ્રણિહિતં વ્રણાનાં શોધનં હિતમ્ ||૩૦|| યોગોઽયં નાશયત્યાશુ ગતિં મેઘમિવાનિલઃ |૩૧|
आरग्वधनिशाकालाचूर्णं मधुघृताप्लुतम् | अग्रवर्तिप्रणिहितं व्रणानां शोधनं हितम् ||३०|| योगोऽयं नाशयत्याशु गतिं मेघमिवानिलः |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (31-32) · Śloka 33
આગન્તુજે ભિષઙ્નાડીં શસ્ત્રેણોત્કૃત્ય યત્નતઃ ||૩૧|| જમ્બ્વોષ્ઠેનાગ્નિવર્ણેન તપ્તયા વા શલાકયા | દહેદ્યથોક્તં મતિમાંસ્તં વ્રણં સુસમાહિતઃ ||૩૨|| કૃમિઘ્નં ચ વિધિં કુર્યાચ્છલ્યાનયનમેવ ચ |૩૩|
आगन्तुजे भिषङ्नाडीं शस्त्रेणोत्कृत्य यत्नतः ||३१|| जम्ब्वोष्ठेनाग्निवर्णेन तप्तया वा शलाकया | दहेद्यथोक्तं मतिमांस्तं व्रणं सुसमाहितः ||३२|| कृमिघ्नं च विधिं कुर्याच्छल्यानयनमेव च |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (33) · Śloka 33
પ્રત્યાખ્યાયૈષ ચારભ્યો વર્જ્યશ્ચાપિ ત્રિદોષજઃ ||૩૩||
प्रत्याख्यायैष चारभ्यो वर्ज्यश्चापि त्रिदोषजः ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (34-36) · Śloka 36
એતત્ કર્મ સમાખ્યાતં સર્વેષામનુપૂર્વશઃ | એષાં તુ શસ્ત્રપતનાદ્વેદના યત્ર જાયતે ||૩૪|| તત્રાણુતૈલેનોષ્ણેન પરિષેકઃ પ્રશસ્યતે | વાતઘ્નૌષધસમ્પૂર્ણાં સ્થાલીં છિદ્રશરાવિકામ્ ||૩૫|| સ્નેહાભ્યક્તગુદસ્તપ્તામધ્યાસીત સબાષ્પિકામ્ | નાડ્યા વાઽસ્યાહરેત્ સ્વેદં શયાનસ્ય રુજાપહમ્ | ઉષ્ણોદકેઽવગાહ્યો વા તથા શામ્યતિ વેદના ||૩૬||
एतत् कर्म समाख्यातं सर्वेषामनुपूर्वशः | एषां तु शस्त्रपतनाद्वेदना यत्र जायते ||३४|| तत्राणुतैलेनोष्णेन परिषेकः प्रशस्यते | वातघ्नौषधसम्पूर्णां स्थालीं छिद्रशराविकाम् ||३५|| स्नेहाभ्यक्तगुदस्तप्तामध्यासीत सबाष्पिकाम् | नाड्या वाऽस्याहरेत् स्वेदं शयानस्य रुजापहम् | उष्णोदकेऽवगाह्यो वा तथा शाम्यति वेदना ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (37) · Śloka 37
કદલીમૃગલોપાકપ્રિયકાજિનસમ્ભૃતાન્ | કારયેદુપનાહાંશ્ચ સાલ્વણાદીન્ વિચક્ષણઃ ||૩૭||
कदलीमृगलोपाकप्रियकाजिनसम्भृतान् | कारयेदुपनाहांश्च साल्वणादीन् विचक्षणः ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (38) · Śloka 38
કટુત્રિકં વચાહિઙ્ગુલવણાન્યથ દીપ્યકમ્ | પાયયેચ્ચામ્લકૌલત્થસુરાસૌવીરકાદિભિઃ ||૩૮||
कटुत्रिकं वचाहिङ्गुलवणान्यथ दीप्यकम् | पाययेच्चाम्लकौलत्थसुरासौवीरकादिभिः ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (39) · Śloka 40
જ્યોતિષ્મતીલાઙ્ગલકીશ્યામાદન્તીત્રિવૃત્તિલાઃ | કુષ્ઠં શતાહ્વા ગોલોમી તિલ્વકો ગિરિકર્ણિકા ||૩૯|| કાસીસં કાઞ્ચનક્ષીર્યૌ વર્ગઃ શોધન ઇષ્યતે |૪૦|
ज्योतिष्मतीलाङ्गलकीश्यामादन्तीत्रिवृत्तिलाः | कुष्ठं शताह्वा गोलोमी तिल्वको गिरिकर्णिका ||३९|| कासीसं काञ्चनक्षीर्यौ वर्गः शोधन इष्यते |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (40) · Śloka 41
ત્રિવૃત્તિલા નાગદન્તી મઞ્જિષ્ઠા પયસા સહ ||૪૦|| ઉત્સાદનં ભવેદેતત્ સૈન્ધવક્ષૌદ્રસંયુતમ્ |૪૧|
त्रिवृत्तिला नागदन्ती मञ्जिष्ठा पयसा सह ||४०|| उत्सादनं भवेदेतत् सैन्धवक्षौद्रसंयुतम् |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (41-42) · Śloka 43
રસાઞ્જનં હરિદ્રે દ્વે મઞ્જિષ્ઠાનિમ્બપલ્લવાઃ ||૪૧|| ત્રિવૃત્તેજોવતીદન્તીકલ્કો નાડીવ્રણાપહઃ | કુષ્ઠં ત્રિવૃત્તિલા દન્તી માગધ્યઃ સૈન્ધવં મધુ ||૪૨|| રજની ત્રિફલા તુત્થં હિતં સ્યાદ્વ્રણશોધનમ્ |૪૩|
रसाञ्जनं हरिद्रे द्वे मञ्जिष्ठानिम्बपल्लवाः ||४१|| त्रिवृत्तेजोवतीदन्तीकल्को नाडीव्रणापहः | कुष्ठं त्रिवृत्तिला दन्ती मागध्यः सैन्धवं मधु ||४२|| रजनी त्रिफला तुत्थं हितं स्याद्व्रणशोधनम् |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (43-46) · Śloka 46
માગધ્યો મધુકં રોધ્રં કુષ્ઠમેલા હરેણવઃ ||૪૩|| સમઙ્ગા ધાતકી ચૈવ સારિવા રજનીદ્વયમ્ | પ્રિયઙ્ગવઃ સર્જરસઃ પદ્મકં પદ્મકેસરમ્ ||૪૪|| સુધા વચા લાઙ્ગલકી મધૂચ્છિષ્ટં સસૈન્ધવમ્ | એતત્ સમ્ભૃત્ય સમ્ભારં તૈલં ધીરો વિપાચયેત્ ||૪૫|| એતદ્વૈ ગણ્ડમાલાસુ મણ્ડલેષ્વથ મેહિષુ | રોપણાર્થં હિતં તૈલં ભગન્દરવિનાશનમ્ ||૪૬||
मागध्यो मधुकं रोध्रं कुष्ठमेला हरेणवः ||४३|| समङ्गा धातकी चैव सारिवा रजनीद्वयम् | प्रियङ्गवः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम् ||४४|| सुधा वचा लाङ्गलकी मधूच्छिष्टं ससैन्धवम् | एतत् सम्भृत्य सम्भारं तैलं धीरो विपाचयेत् ||४५|| एतद्वै गण्डमालासु मण्डलेष्वथ मेहिषु | रोपणार्थं हितं तैलं भगन्दरविनाशनम् ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (47) · Śloka 47
ન્યગ્રોધાદિગણશ્ચૈવ હિતઃ શોધનરોપણે | તૈલં ઘૃતં વા તત્પક્વં ભગન્દરવિનાશનમ્ ||૪૭||
न्यग्रोधादिगणश्चैव हितः शोधनरोपणे | तैलं घृतं वा तत्पक्वं भगन्दरविनाशनम् ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (48-49) · Śloka 49
ત્રિવૃદ્દન્તીહરિદ્રાર્કમૂલં લોહાશ્વમારકૌ | વિડઙ્ગસારં ત્રિફલા સ્નુહ્યર્કપયસી મધુ ||૪૮|| મધૂચ્છિષ્ટસમાયુક્તૈસ્તૈલમેતૈર્વિપાચયેત્ | ભગન્દરવિનાશાર્થમેતદ્યોજ્યં વિશેષતઃ ||૪૯||
त्रिवृद्दन्तीहरिद्रार्कमूलं लोहाश्वमारकौ | विडङ्गसारं त्रिफला स्नुह्यर्कपयसी मधु ||४८|| मधूच्छिष्टसमायुक्तैस्तैलमेतैर्विपाचयेत् | भगन्दरविनाशार्थमेतद्योज्यं विशेषतः ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (50-52) · Śloka 52
ચિત્રકાર્કૌ ત્રિવૃત્પાઠે મલપૂં હયમારકમ્ | સુધાં વચાં લાઙ્ગલકીં સપ્તપર્ણં સુવર્ચિકામ્ ||૫૦|| જ્યોતિષ્મતીં ચ સમ્ભૃત્ય તૈલં ધીરો વિપાચયેત્ | એતદ્ધિ સ્યન્દનં તૈલં ભૃશં દદ્યાદ્ભગન્દરે ||૫૧|| શોધનં રોપણં ચૈવ સવર્ણકરણં તથા | દ્વિવ્રણીયમવેક્ષેત વ્રણાવસ્થાસુ બુદ્ધિમાન્ ||૫૨||
चित्रकार्कौ त्रिवृत्पाठे मलपूं हयमारकम् | सुधां वचां लाङ्गलकीं सप्तपर्णं सुवर्चिकाम् ||५०|| ज्योतिष्मतीं च सम्भृत्य तैलं धीरो विपाचयेत् | एतद्धि स्यन्दनं तैलं भृशं दद्याद्भगन्दरे ||५१|| शोधनं रोपणं चैव सवर्णकरणं तथा | द्विव्रणीयमवेक्षेत व्रणावस्थासु बुद्धिमान् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (53) · Śloka 53
છિદ્રાદૂર્ધ્વં હરેદોષ્ઠમર્શોયન્ત્રસ્ય યન્ત્રવિત્ | તતો ભગન્દરે દદ્યાદેતદર્ધેન્દુસન્નિભમ્ ||૫૩||
छिद्रादूर्ध्वं हरेदोष्ठमर्शोयन्त्रस्य यन्त्रवित् | ततो भगन्दरे दद्यादेतदर्धेन्दुसन्निभम् ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (54) · Śloka 54
વ્યાયામં મૈથુનં કોપં પૃષ્ઠયાનં ગુરૂણિ ચ | સંવત્સરં પરિહરેદુપરૂઢવ્રણો નરઃ ||૫૪||
व्यायामं मैथुनं कोपं पृष्ठयानं गुरूणि च | संवत्सरं परिहरेदुपरूढव्रणो नरः ||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયાં ચિકિત્સાસ્થાને ભગન્દરચિકિત્સિતં નામાષ્ટમોઽધ્યાયઃ ||૮||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने भगन्दरचिकित्सितं नामाष्टमोऽध्यायः ||८||
🔊 Audio coming soon