Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
അഥാതോ ഭഗന്ദരാണാം ചികിത്സിതം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨|| പഞ്ച ഭഗന്ദരാ വ്യാഖ്യാതാഃ , തേഷ്വസാധ്യഃ ശമ്ബൂകാവര്തഃ ശല്യനിമിത്തശ്ച; ശേഷാഃ കൃച്ഛ്രസാധ്യാഃ ||൩||
अथातो भगन्दराणां चिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| पञ्च भगन्दरा व्याख्याताः , तेष्वसाध्यः शम्बूकावर्तः शल्यनिमित्तश्च; शेषाः कृच्छ्रसाध्याः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
തത്ര ഭഗന്ദരപിഡകോപദ്രുതമാതുരമപതര്പണാദിവിരേചനാന്തേനൈകാദശവിധേനോപക്രമേണോപക്രമേതാപക്വപിഡകം, പക്വേഷു ചോപസ്നിഗ്ധമവഗാഹസ്വിന്നം ശയ്യായാം സന്നിവേശ്യാര്ശസമിവ യന്ത്രയിത്വാ, ഭഗന്ദരം സമീക്ഷ്യ പരാചീനമവാചീനം വാ, തതഃ പ്രണിധായൈഷണീമുന്നമ്യ സാശയമുദ്ധരേച്ഛസ്ത്രേണ; അന്തര്മുഖേ ചൈവം സമ്യഗ്യന്ത്രം പ്രണിധായ പ്രവാഹമാണസ്യ ഭഗന്ദരമുഖമാസാദ്യൈഷണീം ദത്ത്വാ ശസ്ത്രം പാതയേത്; ആസാദ്യ വാऽഗ്നിം ക്ഷാരം ചേതി; ഏതത് സാമാന്യം സര്വേഷു ||൪||
तत्र भगन्दरपिडकोपद्रुतमातुरमपतर्पणादिविरेचनान्तेनैकादशविधेनोपक्रमेणोपक्रमेतापक्वपिडकं, पक्वेषु चोपस्निग्धमवगाहस्विन्नं शय्यायां सन्निवेश्यार्शसमिव यन्त्रयित्वा, भगन्दरं समीक्ष्य पराचीनमवाचीनं वा, ततः प्रणिधायैषणीमुन्नम्य साशयमुद्धरेच्छस्त्रेण; अन्तर्मुखे चैवं सम्यग्यन्त्रं प्रणिधाय प्रवाहमाणस्य भगन्दरमुखमासाद्यैषणीं दत्त्वा शस्त्रं पातयेत्; आसाद्य वाऽग्निं क्षारं चेति; एतत् सामान्यं सर्वेषु ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
വിശേഷതസ്തു- നാഡ്യന്തരേ വ്രണാന് കുര്യാദ്ഭിഷക് തു ശതപോനകേ | തതസ്തേഷൂപരൂഢേഷു ശേഷാ നാഡീരുപാചരേത് ||൫||
विशेषतस्तु- नाड्यन्तरे व्रणान् कुर्याद्भिषक् तु शतपोनके | ततस्तेषूपरूढेषु शेषा नाडीरुपाचरेत् ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6-8) · Śloka 9
ഗതയോऽന്യോന്യസമ്ബദ്ധാ ബാഹ്യാശ്ഛേദ്യാസ്ത്വനേകധാ | നാഡീരനഭിസമ്ബദ്ധാ യശ്ഛിനത്ത്യേകധാ ഭിഷക് ||൬|| സ കുര്യാദ്വിവൃതം ജന്തോര്വ്രണം ഗുദവിദാരണമ് | തസ്യ തദ്വിവൃതം മാര്ഗം വിണ്മൂത്രമനുഗച്ഛതി ||൭|| ആടോപം ഗുദശൂലം ച കരോതി പവനോ ഭൃശമ് | തത്രാധിഗതതന്ത്രോऽപി ഭിഷങ്മുഹ്യേദസംശയമ് ||൮|| തസ്മാന്ന വിവൃതഃ കാര്യോ വ്രണസ്തു ശതപോനകേ |൯|
गतयोऽन्योन्यसम्बद्धा बाह्याश्छेद्यास्त्वनेकधा | नाडीरनभिसम्बद्धा यश्छिनत्त्येकधा भिषक् ||६|| स कुर्याद्विवृतं जन्तोर्व्रणं गुदविदारणम् | तस्य तद्विवृतं मार्गं विण्मूत्रमनुगच्छति ||७|| आटोपं गुदशूलं च करोति पवनो भृशम् | तत्राधिगततन्त्रोऽपि भिषङ्मुह्येदसंशयम् ||८|| तस्मान्न विवृतः कार्यो व्रणस्तु शतपोनके |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (9-11) · Śloka 11
വ്യാധൌ തത്ര ബഹുച്ഛിദ്രേ ഭിഷജാ വൈ വിജാനതാ ||൯|| അര്ധലാങ്ഗലകശ്ഛേദഃ കാര്യോ ലാങ്ഗലകോऽപി വാ | സര്വതോഭദ്രകോ വാऽപി കാര്യോ ഗോതീര്ഥകോऽപി വാ ||൧൦|| സര്വതഃ സ്രാവമാര്ഗാംസ്തു ദഹേദ്വൈദ്യസ്തഥാऽഗ്നിനാ | സുകുമാരസ്യ ഭീരോര്ഹി ദുഷ്കരഃ ശതപോനകഃ ||൧൧||
व्याधौ तत्र बहुच्छिद्रे भिषजा वै विजानता ||९|| अर्धलाङ्गलकश्छेदः कार्यो लाङ्गलकोऽपि वा | सर्वतोभद्रको वाऽपि कार्यो गोतीर्थकोऽपि वा ||१०|| सर्वतः स्रावमार्गांस्तु दहेद्वैद्यस्तथाऽग्निना | सुकुमारस्य भीरोर्हि दुष्करः शतपोनकः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (12-19) · Śloka 20
രുജാസ്രാവാപഹം തത്ര സ്വേദമാശു പ്രയോജയേത് | സ്വേദദ്രവ്യൈര്യഥോദ്ദിഷ്ടൈഃ കൃശരാപായസാദിഭിഃ ||൧൨|| ഗ്രാമ്യാനൂപൌദകൈര്മാംസൈര്ലാവാദ്യൈര്വാऽപി വിഷ്കിരൈഃ | വൃക്ഷാദനീമഥൈരണ്ഡം ബില്വാദിം ച ഗണം തഥാ ||൧൩|| കഷായം സുകൃതം കൃത്വാ സ്നേഹകുമ്ഭേ നിഷേചയേത് | നാഡീസ്വേദേന തേനാസ്യ തം വ്രണം സ്വേദയേദ്ഭിഷക് ||൧൪|| തിലൈരണ്ഡാതസീമാഷയവഗോധൂമസര്ഷപാന് | ലവണാന്യമ്ലവര്ഗം ച സ്ഥാല്യാമേവോപസാധയേത് ||൧൫|| ആതുരം സ്വേദയേത്തേന തഥാ സിധ്യതി കുര്വതഃ | സ്വിന്നം ച പായയേദേനം കുഷ്ഠം ച ലവണാനി ച ||൧൬|| വചാഹിങ്ഗ്വജമോദം ച സമഭാഗാനി സര്പിഷാ | മാര്ദ്വീകേനാഥവാऽമ്ലേന സുരാസൌവീരകേണ വാ ||൧൭|| തതോ മധുകതൈലേന തസ്യ സിഞ്ചേദ്ഭിഷഗ്വ്രണമ് | പരിഷിഞ്ചേദ്ഗുദം ചാസ്യ തൈലൈര്വാതരുജാപഹൈഃ ||൧൮|| വിധിനാऽനേന വിണ്മൂത്രം സ്വമാര്ഗമധിഗച്ഛതി | അന്യേ ചോപദ്രവാസ്തീവ്രാഃ സിധ്യന്ത്യത്ര ന സംശയഃ ||൧൯|| ശതപോനക ആഖ്യാത... |൨൦|
रुजास्रावापहं तत्र स्वेदमाशु प्रयोजयेत् | स्वेदद्रव्यैर्यथोद्दिष्टैः कृशरापायसादिभिः ||१२|| ग्राम्यानूपौदकैर्मांसैर्लावाद्यैर्वाऽपि विष्किरैः | वृक्षादनीमथैरण्डं बिल्वादिं च गणं तथा ||१३|| कषायं सुकृतं कृत्वा स्नेहकुम्भे निषेचयेत् | नाडीस्वेदेन तेनास्य तं व्रणं स्वेदयेद्भिषक् ||१४|| तिलैरण्डातसीमाषयवगोधूमसर्षपान् | लवणान्यम्लवर्गं च स्थाल्यामेवोपसाधयेत् ||१५|| आतुरं स्वेदयेत्तेन तथा सिध्यति कुर्वतः | स्विन्नं च पाययेदेनं कुष्ठं च लवणानि च ||१६|| वचाहिङ्ग्वजमोदं च समभागानि सर्पिषा | मार्द्वीकेनाथवाऽम्लेन सुरासौवीरकेण वा ||१७|| ततो मधुकतैलेन तस्य सिञ्चेद्भिषग्व्रणम् | परिषिञ्चेद्गुदं चास्य तैलैर्वातरुजापहैः ||१८|| विधिनाऽनेन विण्मूत्रं स्वमार्गमधिगच्छति | अन्ये चोपद्रवास्तीव्राः सिध्यन्त्यत्र न संशयः ||१९|| शतपोनक आख्यात... |२०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (20-22) · Śloka 23
...ഉഷ്ട്രഗ്രീവേ ക്രിയാം ശൃണു | അഥോഷ്ട്രഗ്രീവമേഷിത്വാ ഛിത്ത്വാ ക്ഷാരം നിപാതയേത് ||൨൦|| പൂതിമാംസവ്യപോഹാര്ഥമഗ്നിരത്ര ന പൂജിതഃ | അഥൈനം ഘൃതസംസൃഷ്ടൈസ്തിലൈഃ പിഷ്ടൈഃ പ്രലേപയേത് ||൨൧|| ബന്ധം തതോऽനുകുര്വീത പരിഷേകം തു സര്പിഷാ | തൃതീയേ ദിവസേ മുക്ത്വാ യഥാസ്വം ശോധയേദ്ഭിഷക് ||൨൨|| തതഃ ശുദ്ധം വിദിത്വാ ച രോപയേത്തു യഥാക്രമമ് |൨൩|
...उष्ट्रग्रीवे क्रियां शृणु | अथोष्ट्रग्रीवमेषित्वा छित्त्वा क्षारं निपातयेत् ||२०|| पूतिमांसव्यपोहार्थमग्निरत्र न पूजितः | अथैनं घृतसंसृष्टैस्तिलैः पिष्टैः प्रलेपयेत् ||२१|| बन्धं ततोऽनुकुर्वीत परिषेकं तु सर्पिषा | तृतीये दिवसे मुक्त्वा यथास्वं शोधयेद्भिषक् ||२२|| ततः शुद्धं विदित्वा च रोपयेत्तु यथाक्रमम् |२३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (23-27) · Śloka 28
ഉത്കൃത്യാസ്രാവമാര്ഗംസ്തു പരിസ്രാവിണി ബുദ്ധിമാന് ||൨൩|| ക്ഷാരേണ വാ സ്രാവഗതിം ദഹേദ്ധുതവഹേന വാ | സുഖോഷ്ണേനാണുതൈലേന സേചയേദ്ഗുദമണ്ഡലമ് ||൨൪|| ഉപനാഹാഃ പ്രദേഹാശ്ച മൂത്രക്ഷാരസമന്വിതാഃ | വാമനീയൌഷധൈഃ കാര്യാഃ പരിഷേകാശ്ച മാത്രയാ ||൨൫|| മൃദുഭൂതം വിദിത്വൈനമല്പസ്രാവരുഗന്വിതമ് | ഗതിമന്വിഷ്യ ശസ്ത്രേണ ഛിന്ദ്യാത് ഖര്ജൂരപത്രകമ് ||൨൬|| ചന്ദ്രാര്ധം ചന്ദ്രചക്രം ച സൂചീമുഖമവാങ്മുഖമ് | ഛിത്ത്വാऽഗ്നിനാ ദഹേത് സമ്യഗേവം ക്ഷാരേണ വാ പുനഃ ||൨൭|| തതഃ സംശോധനൈരേവ മൃദുപൂര്വൈര്വിശോധയേത് |൨൮|
उत्कृत्यास्रावमार्गंस्तु परिस्राविणि बुद्धिमान् ||२३|| क्षारेण वा स्रावगतिं दहेद्धुतवहेन वा | सुखोष्णेनाणुतैलेन सेचयेद्गुदमण्डलम् ||२४|| उपनाहाः प्रदेहाश्च मूत्रक्षारसमन्विताः | वामनीयौषधैः कार्याः परिषेकाश्च मात्रया ||२५|| मृदुभूतं विदित्वैनमल्पस्रावरुगन्वितम् | गतिमन्विष्य शस्त्रेण छिन्द्यात् खर्जूरपत्रकम् ||२६|| चन्द्रार्धं चन्द्रचक्रं च सूचीमुखमवाङ्मुखम् | छित्त्वाऽग्निना दहेत् सम्यगेवं क्षारेण वा पुनः ||२७|| ततः संशोधनैरेव मृदुपूर्वैर्विशोधयेत् |२८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (28-29) · Śloka 29
ബഹിരന്തര്മുഖശ്ചാപി ശിശോര്യസ്യ ഭഗന്ദരഃ ||൨൮|| തസ്യാഹിതം വിരേകാഗ്നിശസ്ത്രക്ഷാരാവചാരണമ് | യദ്യന്മൃദു ച തീക്ഷ്ണം ച തത്തത്തസ്യാവചാരയേത് ||൨൯||
बहिरन्तर्मुखश्चापि शिशोर्यस्य भगन्दरः ||२८|| तस्याहितं विरेकाग्निशस्त्रक्षारावचारणम् | यद्यन्मृदु च तीक्ष्णं च तत्तत्तस्यावचारयेत् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (30) · Śloka 31
ആരഗ്വധനിശാകാലാചൂര്ണം മധുഘൃതാപ്ലുതമ് | അഗ്രവര്തിപ്രണിഹിതം വ്രണാനാം ശോധനം ഹിതമ് ||൩൦|| യോഗോऽയം നാശയത്യാശു ഗതിം മേഘമിവാനിലഃ |൩൧|
आरग्वधनिशाकालाचूर्णं मधुघृताप्लुतम् | अग्रवर्तिप्रणिहितं व्रणानां शोधनं हितम् ||३०|| योगोऽयं नाशयत्याशु गतिं मेघमिवानिलः |३१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (31-32) · Śloka 33
ആഗന്തുജേ ഭിഷങ്നാഡീം ശസ്ത്രേണോത്കൃത്യ യത്നതഃ ||൩൧|| ജമ്ബ്വോഷ്ഠേനാഗ്നിവര്ണേന തപ്തയാ വാ ശലാകയാ | ദഹേദ്യഥോക്തം മതിമാംസ്തം വ്രണം സുസമാഹിതഃ ||൩൨|| കൃമിഘ്നം ച വിധിം കുര്യാച്ഛല്യാനയനമേവ ച |൩൩|
आगन्तुजे भिषङ्नाडीं शस्त्रेणोत्कृत्य यत्नतः ||३१|| जम्ब्वोष्ठेनाग्निवर्णेन तप्तया वा शलाकया | दहेद्यथोक्तं मतिमांस्तं व्रणं सुसमाहितः ||३२|| कृमिघ्नं च विधिं कुर्याच्छल्यानयनमेव च |३३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (33) · Śloka 33
പ്രത്യാഖ്യായൈഷ ചാരഭ്യോ വര്ജ്യശ്ചാപി ത്രിദോഷജഃ ||൩൩||
प्रत्याख्यायैष चारभ्यो वर्ज्यश्चापि त्रिदोषजः ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (34-36) · Śloka 36
ഏതത് കര്മ സമാഖ്യാതം സര്വേഷാമനുപൂര്വശഃ | ഏഷാം തു ശസ്ത്രപതനാദ്വേദനാ യത്ര ജായതേ ||൩൪|| തത്രാണുതൈലേനോഷ്ണേന പരിഷേകഃ പ്രശസ്യതേ | വാതഘ്നൌഷധസമ്പൂര്ണാം സ്ഥാലീം ഛിദ്രശരാവികാമ് ||൩൫|| സ്നേഹാഭ്യക്തഗുദസ്തപ്താമധ്യാസീത സബാഷ്പികാമ് | നാഡ്യാ വാऽസ്യാഹരേത് സ്വേദം ശയാനസ്യ രുജാപഹമ് | ഉഷ്ണോദകേऽവഗാഹ്യോ വാ തഥാ ശാമ്യതി വേദനാ ||൩൬||
एतत् कर्म समाख्यातं सर्वेषामनुपूर्वशः | एषां तु शस्त्रपतनाद्वेदना यत्र जायते ||३४|| तत्राणुतैलेनोष्णेन परिषेकः प्रशस्यते | वातघ्नौषधसम्पूर्णां स्थालीं छिद्रशराविकाम् ||३५|| स्नेहाभ्यक्तगुदस्तप्तामध्यासीत सबाष्पिकाम् | नाड्या वाऽस्याहरेत् स्वेदं शयानस्य रुजापहम् | उष्णोदकेऽवगाह्यो वा तथा शाम्यति वेदना ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (37) · Śloka 37
കദലീമൃഗലോപാകപ്രിയകാജിനസമ്ഭൃതാന് | കാരയേദുപനാഹാംശ്ച സാല്വണാദീന് വിചക്ഷണഃ ||൩൭||
कदलीमृगलोपाकप्रियकाजिनसम्भृतान् | कारयेदुपनाहांश्च साल्वणादीन् विचक्षणः ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (38) · Śloka 38
കടുത്രികം വചാഹിങ്ഗുലവണാന്യഥ ദീപ്യകമ് | പായയേച്ചാമ്ലകൌലത്ഥസുരാസൌവീരകാദിഭിഃ ||൩൮||
कटुत्रिकं वचाहिङ्गुलवणान्यथ दीप्यकम् | पाययेच्चाम्लकौलत्थसुरासौवीरकादिभिः ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (39) · Śloka 40
ജ്യോതിഷ്മതീലാങ്ഗലകീശ്യാമാദന്തീത്രിവൃത്തിലാഃ | കുഷ്ഠം ശതാഹ്വാ ഗോലോമീ തില്വകോ ഗിരികര്ണികാ ||൩൯|| കാസീസം കാഞ്ചനക്ഷീര്യൌ വര്ഗഃ ശോധന ഇഷ്യതേ |൪൦|
ज्योतिष्मतीलाङ्गलकीश्यामादन्तीत्रिवृत्तिलाः | कुष्ठं शताह्वा गोलोमी तिल्वको गिरिकर्णिका ||३९|| कासीसं काञ्चनक्षीर्यौ वर्गः शोधन इष्यते |४०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (40) · Śloka 41
ത്രിവൃത്തിലാ നാഗദന്തീ മഞ്ജിഷ്ഠാ പയസാ സഹ ||൪൦|| ഉത്സാദനം ഭവേദേതത് സൈന്ധവക്ഷൌദ്രസംയുതമ് |൪൧|
त्रिवृत्तिला नागदन्ती मञ्जिष्ठा पयसा सह ||४०|| उत्सादनं भवेदेतत् सैन्धवक्षौद्रसंयुतम् |४१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (41-42) · Śloka 43
രസാഞ്ജനം ഹരിദ്രേ ദ്വേ മഞ്ജിഷ്ഠാനിമ്ബപല്ലവാഃ ||൪൧|| ത്രിവൃത്തേജോവതീദന്തീകല്കോ നാഡീവ്രണാപഹഃ | കുഷ്ഠം ത്രിവൃത്തിലാ ദന്തീ മാഗധ്യഃ സൈന്ധവം മധു ||൪൨|| രജനീ ത്രിഫലാ തുത്ഥം ഹിതം സ്യാദ്വ്രണശോധനമ് |൪൩|
रसाञ्जनं हरिद्रे द्वे मञ्जिष्ठानिम्बपल्लवाः ||४१|| त्रिवृत्तेजोवतीदन्तीकल्को नाडीव्रणापहः | कुष्ठं त्रिवृत्तिला दन्ती मागध्यः सैन्धवं मधु ||४२|| रजनी त्रिफला तुत्थं हितं स्याद्व्रणशोधनम् |४३|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (43-46) · Śloka 46
മാഗധ്യോ മധുകം രോധ്രം കുഷ്ഠമേലാ ഹരേണവഃ ||൪൩|| സമങ്ഗാ ധാതകീ ചൈവ സാരിവാ രജനീദ്വയമ് | പ്രിയങ്ഗവഃ സര്ജരസഃ പദ്മകം പദ്മകേസരമ് ||൪൪|| സുധാ വചാ ലാങ്ഗലകീ മധൂച്ഛിഷ്ടം സസൈന്ധവമ് | ഏതത് സമ്ഭൃത്യ സമ്ഭാരം തൈലം ധീരോ വിപാചയേത് ||൪൫|| ഏതദ്വൈ ഗണ്ഡമാലാസു മണ്ഡലേഷ്വഥ മേഹിഷു | രോപണാര്ഥം ഹിതം തൈലം ഭഗന്ദരവിനാശനമ് ||൪൬||
मागध्यो मधुकं रोध्रं कुष्ठमेला हरेणवः ||४३|| समङ्गा धातकी चैव सारिवा रजनीद्वयम् | प्रियङ्गवः सर्जरसः पद्मकं पद्मकेसरम् ||४४|| सुधा वचा लाङ्गलकी मधूच्छिष्टं ससैन्धवम् | एतत् सम्भृत्य सम्भारं तैलं धीरो विपाचयेत् ||४५|| एतद्वै गण्डमालासु मण्डलेष्वथ मेहिषु | रोपणार्थं हितं तैलं भगन्दरविनाशनम् ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (47) · Śloka 47
ന്യഗ്രോധാദിഗണശ്ചൈവ ഹിതഃ ശോധനരോപണേ | തൈലം ഘൃതം വാ തത്പക്വം ഭഗന്ദരവിനാശനമ് ||൪൭||
न्यग्रोधादिगणश्चैव हितः शोधनरोपणे | तैलं घृतं वा तत्पक्वं भगन्दरविनाशनम् ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (48-49) · Śloka 49
ത്രിവൃദ്ദന്തീഹരിദ്രാര്കമൂലം ലോഹാശ്വമാരകൌ | വിഡങ്ഗസാരം ത്രിഫലാ സ്നുഹ്യര്കപയസീ മധു ||൪൮|| മധൂച്ഛിഷ്ടസമായുക്തൈസ്തൈലമേതൈര്വിപാചയേത് | ഭഗന്ദരവിനാശാര്ഥമേതദ്യോജ്യം വിശേഷതഃ ||൪൯||
त्रिवृद्दन्तीहरिद्रार्कमूलं लोहाश्वमारकौ | विडङ्गसारं त्रिफला स्नुह्यर्कपयसी मधु ||४८|| मधूच्छिष्टसमायुक्तैस्तैलमेतैर्विपाचयेत् | भगन्दरविनाशार्थमेतद्योज्यं विशेषतः ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (50-52) · Śloka 52
ചിത്രകാര്കൌ ത്രിവൃത്പാഠേ മലപൂം ഹയമാരകമ് | സുധാം വചാം ലാങ്ഗലകീം സപ്തപര്ണം സുവര്ചികാമ് ||൫൦|| ജ്യോതിഷ്മതീം ച സമ്ഭൃത്യ തൈലം ധീരോ വിപാചയേത് | ഏതദ്ധി സ്യന്ദനം തൈലം ഭൃശം ദദ്യാദ്ഭഗന്ദരേ ||൫൧|| ശോധനം രോപണം ചൈവ സവര്ണകരണം തഥാ | ദ്വിവ്രണീയമവേക്ഷേത വ്രണാവസ്ഥാസു ബുദ്ധിമാന് ||൫൨||
चित्रकार्कौ त्रिवृत्पाठे मलपूं हयमारकम् | सुधां वचां लाङ्गलकीं सप्तपर्णं सुवर्चिकाम् ||५०|| ज्योतिष्मतीं च सम्भृत्य तैलं धीरो विपाचयेत् | एतद्धि स्यन्दनं तैलं भृशं दद्याद्भगन्दरे ||५१|| शोधनं रोपणं चैव सवर्णकरणं तथा | द्विव्रणीयमवेक्षेत व्रणावस्थासु बुद्धिमान् ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (53) · Śloka 53
ഛിദ്രാദൂര്ധ്വം ഹരേദോഷ്ഠമര്ശോയന്ത്രസ്യ യന്ത്രവിത് | തതോ ഭഗന്ദരേ ദദ്യാദേതദര്ധേന്ദുസന്നിഭമ് ||൫൩||
छिद्रादूर्ध्वं हरेदोष्ठमर्शोयन्त्रस्य यन्त्रवित् | ततो भगन्दरे दद्यादेतदर्धेन्दुसन्निभम् ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (54) · Śloka 54
വ്യായാമം മൈഥുനം കോപം പൃഷ്ഠയാനം ഗുരൂണി ച | സംവത്സരം പരിഹരേദുപരൂഢവ്രണോ നരഃ ||൫൪||
व्यायामं मैथुनं कोपं पृष्ठयानं गुरूणि च | संवत्सरं परिहरेदुपरूढव्रणो नरः ||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം ചികിത്സാസ്ഥാനേ ഭഗന്ദരചികിത്സിതം നാമാഷ്ടമോऽധ്യായഃ ||൮||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने भगन्दरचिकित्सितं नामाष्टमोऽध्यायः ||८||
🔊 Audio coming soon