Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
അഥാതഃ കുഷ്ഠചികിത്സിതം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨|| വിരുദ്ധാധ്യശനാസാത്മ്യവേഗവിഘാതൈഃ സ്നേഹാദീനാം ചായഥാരമ്ഭൈഃ പാപക്രിയയാ പുരാകൃതകര്മയോഗാച്ച ത്വഗ്ദോഷാ ഭവന്തി ||൩||
अथातः कुष्ठचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| विरुद्धाध्यशनासात्म्यवेगविघातैः स्नेहादीनां चायथारम्भैः पापक्रियया पुराकृतकर्मयोगाच्च त्वग्दोषा भवन्ति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
തത്ര ത്വഗ്ദോഷീ മാംസവസാദുഗ്ധദധിതൈലകുലത്ഥമാഷനിഷ്പാവേക്ഷുപിഷ്ടവികാരാമ്ലവിരുദ്ധാധ്യശനാജീര്ണവിദാഹ്യഭിഷ്യന്ദീനി ദിവാസ്വപ്നം വ്യവായം ച പരിഹരേത് ||൪||
तत्र त्वग्दोषी मांसवसादुग्धदधितैलकुलत्थमाषनिष्पावेक्षुपिष्टविकाराम्लविरुद्धाध्यशनाजीर्णविदाह्यभिष्यन्दीनि दिवास्वप्नं व्यवायं च परिहरेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
തതഃ ശാലിഷഷ്ടികയവഗോധൂമകോരദൂഷശ്യാമാകോദ്ദാലകാദീനനവാന് ഭുഞ്ജീത മുദ്ഗാഢക്യോരന്യതരസ്യ യൂഷേണ സൂപേന വാ നിമ്ബപത്രാരുഷ്കരവ്യാമിശ്രേണ, മണ്ഡൂകപര്ണ്യവല്ഗുജാടരൂഷകരൂപികാപുഷ്പൈഃ സര്പിഃസിദ്ധൈഃ സര്ഷപതൈലസിദ്ധൈര്വാ, തിക്തവര്ഗേണ വാऽഭിഹിതേന; മാംസസാത്മ്യായ വാ ജാങ്ഗലമാംസമമേദസ്കം വിതരേത്; തൈലം വജ്രകമഭ്യങ്ഗാര്ഥേ; ആരഗ്വധാദികഷായമുത്സാദനാര്ഥേ; പാനപരിഷേകാവഗാഹാദിഷു ച ഖദിരകഷായമ്; ഇത്യേഷ ആഹാരാചാരവിഭാഗഃ ||൫||
ततः शालिषष्टिकयवगोधूमकोरदूषश्यामाकोद्दालकादीननवान् भुञ्जीत मुद्गाढक्योरन्यतरस्य यूषेण सूपेन वा निम्बपत्रारुष्करव्यामिश्रेण, मण्डूकपर्ण्यवल्गुजाटरूषकरूपिकापुष्पैः सर्पिःसिद्धैः सर्षपतैलसिद्धैर्वा, तिक्तवर्गेण वाऽभिहितेन; मांससात्म्याय वा जाङ्गलमांसममेदस्कं वितरेत्; तैलं वज्रकमभ्यङ्गार्थे; आरग्वधादिकषायमुत्सादनार्थे; पानपरिषेकावगाहादिषु च खदिरकषायम्; इत्येष आहाराचारविभागः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
തത്ര പൂര്വരൂപേഷൂഭയതഃ സംശോധനമാസേവേത | തത്ര ത്വക്സമ്പ്രാപ്തേ ശോധനാലേപനാനി, ശോണിതപ്രാപ്തേ സംശോധനാലേപനകഷായപാനശോണിതാവസേചനാനി, മാംസപ്രാപ്തേ ശോധനാലേപനകഷായപാനശോണിതാവസേചനാരിഷ്ടമന്ഥപ്രാശാഃ, ചതുര്ഥകര്മഗുണപ്രാപ്തം യാപ്യമാത്മവതഃ സംവിധാനവതശ്ച, തത്ര സംശോധനാച്ഛോണിതാവസേചനാച്ചോര്ധ്വം ഭല്ലാതശിലാജതുധാതുമാക്ഷീകഗുഗ്ഗുല്വഗുരുതുവരകഖദിരാസനായസ്കൃതിവിധാനമാസേവേത; പഞ്ചമം നൈവോപക്രമേത് ||൬||
तत्र पूर्वरूपेषूभयतः संशोधनमासेवेत | तत्र त्वक्सम्प्राप्ते शोधनालेपनानि, शोणितप्राप्ते संशोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनानि, मांसप्राप्ते शोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनारिष्टमन्थप्राशाः, चतुर्थकर्मगुणप्राप्तं याप्यमात्मवतः संविधानवतश्च, तत्र संशोधनाच्छोणितावसेचनाच्चोर्ध्वं भल्लातशिलाजतुधातुमाक्षीकगुग्गुल्वगुरुतुवरकखदिरासनायस्कृतिविधानमासेवेत; पञ्चमं नैवोपक्रमेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
തത്ര പ്രഥമമേവ കുഷ്ഠിനം സ്നേഹപാനവിധാനേനോപപാദയേത് | മേഷശൃങ്ഗീശ്വദംഷ്ട്രാശാര്ങ്ഗേഷ്ടാഗുഡൂചീദ്വിപഞ്ചമൂലീസിദ്ധം തൈലം ഘൃതം വാ വാതകുഷ്ഠിനാം പാനാഭ്യങ്ഗയോര്വിദധ്യാത്, ധവാശ്വകര്ണകകുഭപലാശപിചുമര്ദപര്പടകമധുകരോധ്രസമങ്ഗാസിദ്ധം സര്പിഃ പിത്തകുഷ്ഠിനാം, പ്രിയാലശാലാരഗ്വധനിമ്ബസപ്തപര്ണചിത്രകമരിചവചാകുഷ്ഠസിദ്ധം ശ്ലേഷ്മകുഷ്ഠിനാം ഭല്ലാതകാഭയാവിഡങ്ഗസിദ്ധം വാ, സര്വേഷാം തുവരകതൈലം ഭല്ലാതകതൈലം വേതി ||൭||
तत्र प्रथममेव कुष्ठिनं स्नेहपानविधानेनोपपादयेत् | मेषशृङ्गीश्वदंष्ट्राशार्ङ्गेष्टागुडूचीद्विपञ्चमूलीसिद्धं तैलं घृतं वा वातकुष्ठिनां पानाभ्यङ्गयोर्विदध्यात्, धवाश्वकर्णककुभपलाशपिचुमर्दपर्पटकमधुकरोध्रसमङ्गासिद्धं सर्पिः पित्तकुष्ठिनां, प्रियालशालारग्वधनिम्बसप्तपर्णचित्रकमरिचवचाकुष्ठसिद्धं श्लेष्मकुष्ठिनां भल्लातकाभयाविडङ्गसिद्धं वा, सर्वेषां तुवरकतैलं भल्लातकतैलं वेति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8-9) · Śloka 9
സപ്തപര്ണാരഗ്വധാതിവിഷേക്ഷുരപാഠാകടുരോഹിണ്യമൃതാത്രിഫലാപടോലപിചുമര്ദപര്പടകദുരാലഭാത്രായമാണാമുസ്താചന്ദനപദ്മക- ഹരിദ്രോപകുല്യാവിശാലാമൂര്വാശതാവരീസാരിവേന്ദ്രയവാടരൂഷകഷഡ്ഗ്രന്ഥാമധുകഭൂനിമ്ബഗൃഷ്ടികാ ഇതി സമഭാഗാഃ കല്കഃസ്യാത്, കല്കാച്ചതുര്ഗുണം സര്പിഃ പ്രക്ഷിപ്യ തദ്ദ്വിഗുണോ ധാത്രീഫലരസസ്തച്ചതുര്ഗുണാ ആപസ്തദൈകധ്യം സമാലോഡ്യ വിപചേത്, ഏതന്മഹാതിക്തകം നാമ സര്പിഃ കുഷ്ഠവിഷമജ്വരരക്തപിത്തഹൃദ്രോഗോന്മാദാപസ്മാരഗുല്മപിഡകാസൃഗ്ദരഗലഗണ്ഡഗണ്ഡമാലാ- ശ്ലീപദപാണ്ഡുരോഗവിസര്പാര്ശഃഷാണ്ഢ്യകണ്ഡൂപാമാദീഞ്ഛമയേദിതി ||൮|| ത്രിഫലാപടോലപിചുമന്ദാടരൂഷകകടുരോഹിണീദുരാലഭാത്രായമാണാഃ പര്പടകശ്ചൈതേഷാം ദ്വിപലികാന് ഭാഗാഞ്ജലദ്രോണേ പ്രക്ഷിപ്യ പാദാവശേഷം കഷായമാദായ കല്കപേഷ്യാണീമാനി ഭേഷജാന്യര്ധപലികാനി ത്രായമാണാമുസ്തേന്ദ്രയവചന്ദനകിരാതതിക്താനി പിപ്പല്യശ്ചൈതാനി ഘൃതപ്രസ്ഥേ സമാവാപ്യ വിപചേത്, ഏതത്തിക്തകം നാമ സര്പിഃ കുഷ്ഠവിഷമജ്വരഗുല്മാര്ശോഗ്രഹണീദോഷശോഫപാണ്ഡുരോഗവിസര്പഷാണ്ഢ്യശമനമൂര്ധ്വജത്രുഗതരോഗഘ്നം ചേതി ||൯||
सप्तपर्णारग्वधातिविषेक्षुरपाठाकटुरोहिण्यमृतात्रिफलापटोलपिचुमर्दपर्पटकदुरालभात्रायमाणामुस्ताचन्दनपद्मक- हरिद्रोपकुल्याविशालामूर्वाशतावरीसारिवेन्द्रयवाटरूषकषड्ग्रन्थामधुकभूनिम्बगृष्टिका इति समभागाः कल्कःस्यात्, कल्काच्चतुर्गुणं सर्पिः प्रक्षिप्य तद्द्विगुणो धात्रीफलरसस्तच्चतुर्गुणा आपस्तदैकध्यं समालोड्य विपचेत्, एतन्महातिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वररक्तपित्तहृद्रोगोन्मादापस्मारगुल्मपिडकासृग्दरगलगण्डगण्डमाला- श्लीपदपाण्डुरोगविसर्पार्शःषाण्ढ्यकण्डूपामादीञ्छमयेदिति ||८|| त्रिफलापटोलपिचुमन्दाटरूषककटुरोहिणीदुरालभात्रायमाणाः पर्पटकश्चैतेषां द्विपलिकान् भागाञ्जलद्रोणे प्रक्षिप्य पादावशेषं कषायमादाय कल्कपेष्याणीमानि भेषजान्यर्धपलिकानि त्रायमाणामुस्तेन्द्रयवचन्दनकिराततिक्तानि पिप्पल्यश्चैतानि घृतप्रस्थे समावाप्य विपचेत्, एतत्तिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वरगुल्मार्शोग्रहणीदोषशोफपाण्डुरोगविसर्पषाण्ढ्यशमनमूर्ध्वजत्रुगतरोगघ्नं चेति ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 11
അതോऽന്യതമേന ഘൃതേന സ്നിഗ്ധസ്വിന്നസ്യൈകാം ദ്വേ തിസ്രശ്ചതസ്രഃ പഞ്ച വാ സിരാ വിധ്യേത്; മണ്ഡലാനി ചോത്സന്നാന്യവലിഖേദഭീക്ഷ്ണം, പ്രച്ഛയേദ്വാ, സമുദ്രഫേനശാകഗോജീകാകോദുമ്ബരികാപത്രൈര്വാऽവഘൃഷ്യാലേപയേല്ലാക്ഷാസര്ജരസരസാഞ്ജന- പ്രപുന്നഡാവല്ഗുജതേജോവത്യശ്വമാരകാര്കകുടജാരേവതമൂലകല്കൈര്മൂത്രപിഷ്ടൈഃ പിത്തപിഷ്ടൈര്വാ, സ്വര്ജികാതുത്ഥകാസീസവിഡങ്ഗാഗാരധൂമചിത്രകകടുകസുധാഹരിദ്രാസൈന്ധവകല്കൈര്വാ, ഏതാന്യേവാവാപ്യ ക്ഷാരകല്പേന നിഃസ്രുതേ പാലാശേ ക്ഷാരേ തതോ വിപാച്യ ഫാണീതമിവ സഞ്ജാതമവതാര്യ ലേപയേത്, ജ്യോതിഷ്കഫലലാക്ഷാമരിചപിപ്പലീസുമനഃപത്രൈര്വാ, ഹരിതാലമനഃശിലാര്കക്ഷീരതിലശിഗ്രുമരിചകല്കൈര്വാ, സ്വര്ജികാകുഷ്ഠതുത്ഥകുടജചിത്രകവിഡങ്ഗമരിചരോധ്രമനഃശിലാകല്കൈര്വാ, ഹരീതകീകരഞ്ജികാവിഡങ്ഗസിദ്ധാര്ഥകലവണരോചനാവല്ഗുജഹരിദ്രാകല്കൈര്വാ ||൧൦|| സര്വേ കുഷ്ഠാപഹാഃ സിദ്ധാ ലേപാഃ സപ്ത പ്രകീര്തിതാഃ |൧൧|
अतोऽन्यतमेन घृतेन स्निग्धस्विन्नस्यैकां द्वे तिस्रश्चतस्रः पञ्च वा सिरा विध्येत्; मण्डलानि चोत्सन्नान्यवलिखेदभीक्ष्णं, प्रच्छयेद्वा, समुद्रफेनशाकगोजीकाकोदुम्बरिकापत्रैर्वाऽवघृष्यालेपयेल्लाक्षासर्जरसरसाञ्जन- प्रपुन्नडावल्गुजतेजोवत्यश्वमारकार्ककुटजारेवतमूलकल्कैर्मूत्रपिष्टैः पित्तपिष्टैर्वा, स्वर्जिकातुत्थकासीसविडङ्गागारधूमचित्रककटुकसुधाहरिद्रासैन्धवकल्कैर्वा, एतान्येवावाप्य क्षारकल्पेन निःस्रुते पालाशे क्षारे ततो विपाच्य फाणीतमिव सञ्जातमवतार्य लेपयेत्, ज्योतिष्कफललाक्षामरिचपिप्पलीसुमनःपत्रैर्वा, हरितालमनःशिलार्कक्षीरतिलशिग्रुमरिचकल्कैर्वा, स्वर्जिकाकुष्ठतुत्थकुटजचित्रकविडङ्गमरिचरोध्रमनःशिलाकल्कैर्वा, हरीतकीकरञ्जिकाविडङ्गसिद्धार्थकलवणरोचनावल्गुजहरिद्राकल्कैर्वा ||१०|| सर्वे कुष्ठापहाः सिद्धा लेपाः सप्त प्रकीर्तिताः |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11-12) · Śloka 12
വൈശേഷികാനതസ്തൂര്ധ്വം ദദ്രൂശ്വിത്രേഷു മേ ശൃണു ||൧൧|| ലാക്ഷാ കുഷ്ഠം സര്ഷപാഃ ശ്രീനികേതം രാത്രിര്വ്യോഷം ചക്രമര്ദസ്യ ബീജമ് | കൃത്വൈകസ്ഥം തക്രപിഷ്ടഃ പ്രലേപോ ദദ്രൂഷൂക്തോ മൂലകാദ്ബീജയുക്തഃ ||൧൨||
वैशेषिकानतस्तूर्ध्वं दद्रूश्वित्रेषु मे शृणु ||११|| लाक्षा कुष्ठं सर्षपाः श्रीनिकेतं रात्रिर्व्योषं चक्रमर्दस्य बीजम् | कृत्वैकस्थं तक्रपिष्टः प्रलेपो दद्रूषूक्तो मूलकाद्बीजयुक्तः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
സിന്ധൂദ്ഭൂതം ചക്രമര്ദസ്യ ബീജമിക്ഷൂദ്ഭൂതം കേശരം താര്ക്ഷ്യശൈലമ് | പിഷ്ടോ ലേപോऽയം കപിത്ഥാദ്രസേന ദദ്രൂസ്തൂര്ണം നാശയത്യേഷ യോഗഃ ||൧൩||
सिन्धूद्भूतं चक्रमर्दस्य बीजमिक्षूद्भूतं केशरं तार्क्ष्यशैलम् | पिष्टो लेपोऽयं कपित्थाद्रसेन दद्रूस्तूर्णं नाशयत्येष योगः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
ഹേമക്ഷീരീ വ്യാധിഘാതഃ ശിരീഷോ നിമ്ബഃ സര്ജോ വത്സകഃ സാജകര്ണഃ | ശീഘ്രം തീവ്രാ നാശയന്തീഹ ദദ്രൂഃ സ്നാനാലേപോദ്ധര്ഷണേഷൂപയുക്താഃ ||൧൪||
हेमक्षीरी व्याधिघातः शिरीषो निम्बः सर्जो वत्सकः साजकर्णः | शीघ्रं तीव्रा नाशयन्तीह दद्रूः स्नानालेपोद्धर्षणेषूपयुक्ताः ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ഭദ്രാസഞ്ജ്ഞോദുമ്ബരീമൂലതുല്യം ദത്ത്വാ മൂലം ക്ഷോദയിത്വാ മലപ്വാഃ | സിദ്ധം തോയം പീതമുഷ്ണേ സുഖോഷ്ണം സ്ഫോടാഞ്ഛ്വിത്രേ പുണ്ഡരീകേ ച കുര്യാത് ||൧൫||
भद्रासञ्ज्ञोदुम्बरीमूलतुल्यं दत्त्वा मूलं क्षोदयित्वा मलप्वाः | सिद्धं तोयं पीतमुष्णे सुखोष्णं स्फोटाञ्छ्वित्रे पुण्डरीके च कुर्यात् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ദ്വൈപം ദഗ്ധം ചര്മ മാതങ്ഗജം വാ ഭിന്നേ സ്ഫോടേ തൈലയുക്തം പ്രലേപഃ |൧൬|
द्वैपं दग्धं चर्म मातङ्गजं वा भिन्ने स्फोटे तैलयुक्तं प्रलेपः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
പൂതിഃ കീടോ രാജവൃക്ഷോദ്ഭവേന ക്ഷാരേണാക്തഃ ശ്വിത്രമേകോ നിഹന്തി ||൧൬||
पूतिः कीटो राजवृक्षोद्भवेन क्षारेणाक्तः श्वित्रमेको निहन्ति ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
കൃഷ്ണസ്യ സര്പസ്യ മസീ സുദഗ്ധാ ബൈഭീതകം തൈലമഥ ദ്വിതീയമ് | ഏതത് സമസ്തം മൃദിതം പ്രലേപാച്ഛ്വിത്രാണി അര്വാണ്യപഹന്തി ശീഘ്രമ് ||൧൭||
कृष्णस्य सर्पस्य मसी सुदग्धा बैभीतकं तैलमथ द्वितीयम् | एतत् समस्तं मृदितं प्रलेपाच्छ्वित्राणि अर्वाण्यपहन्ति शीघ्रम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (18) · Śloka 18
അധ്യര്ധതോയേ സുഭതിസ്രുതസ്യ ക്ഷാരസ്യ കല്പേന തു സപ്തകൃത്വഃ | തൈലം ശൃതം തേന ചതുര്ഗുണേന ശ്വിത്രാപഹം മ്രക്ഷണമേതദഗ്ര്യമ് ||൧൮||
अध्यर्धतोये सुभतिस्रुतस्य क्षारस्य कल्पेन तु सप्तकृत्वः | तैलं शृतं तेन चतुर्गुणेन श्वित्रापहं म्रक्षणमेतदग्र्यम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19-20) · Śloka 20
ഘൃതേന യുക്തം പ്രപുനാഡബീജം കുഷ്ഠം ച യഷ്ടീമധുകം ച പിഷ്ട്വാ | ശ്വേതായ ദദ്യാദ്ഗൃഹകുക്കുടായ ചതുര്ഥഭക്തായ ബുഭുക്ഷിതായ ||൧൯|| തസ്യോപസങ്ഗൃഹ്യ ച തത് പുരീഷമുത്പാചിതം സര്വത ഏവ ലിമ്പേത് | അഭ്യന്തരം മാസമിമം പ്രയോഗം പ്രയോജയേച്ഛ്വിത്രമഥോ നിഹന്തി ||൨൦||
घृतेन युक्तं प्रपुनाडबीजं कुष्ठं च यष्टीमधुकं च पिष्ट्वा | श्वेताय दद्याद्गृहकुक्कुटाय चतुर्थभक्ताय बुभुक्षिताय ||१९|| तस्योपसङ्गृह्य च तत् पुरीषमुत्पाचितं सर्वत एव लिम्पेत् | अभ्यन्तरं मासमिमं प्रयोगं प्रयोजयेच्छ्वित्रमथो निहन्ति ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
ക്ഷാരേ സുദഗ്ധേ ജലഗണ്ഡജേ തു ഗജസ്യ മൂത്രേണ ബഹുസ്രുതേ ച | ദ്രോണപ്രമാണേ ദശഭാഗയുക്തം ദത്ത്വാ പചേദ്ബീജമവല്ഗുജസ്യ ||൨൧|| ഏതദ്യദാ ചിക്കണതാമുപൈതി തദാ സമസ്തം ഗുടികാ വിദധ്യാത് | ശ്വിത്രം പ്രലിമ്പേദഥ സമ്പ്രഘൃഷ്യ തയാ വ്രജേദാശു സവര്ണഭാവമ് ||൨൨||
क्षारे सुदग्धे जलगण्डजे तु गजस्य मूत्रेण बहुस्रुते च | द्रोणप्रमाणे दशभागयुक्तं दत्त्वा पचेद्बीजमवल्गुजस्य ||२१|| एतद्यदा चिक्कणतामुपैति तदा समस्तं गुटिका विदध्यात् | श्वित्रं प्रलिम्पेदथ सम्प्रघृष्य तया व्रजेदाशु सवर्णभावम् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23-24) · Śloka 24
കഷായകല്പേന സുഭാവിതാം തു ജലം ത്വചാ ചൂതഹരീതകീനാമ് | താം താമ്രദീപേ പ്രണിധായ ധീമാന് വര്തിം വടക്ഷീരസുഭാവിതാം തു ||൨൩|| ആദീപ്യ തജ്ജാതമസീം ഗൃഹീത്വാ താം ചാപി പഥ്യാമ്ഭസി ഭാവയിത്വാ | സമ്പ്രച്ഛിതം തദ്ബഹുശഃ കിലാസം തൈലേന സിക്തം കടുനാ പ്രയാതി ||൨൪||
कषायकल्पेन सुभावितां तु जलं त्वचा चूतहरीतकीनाम् | तां ताम्रदीपे प्रणिधाय धीमान् वर्तिं वटक्षीरसुभावितां तु ||२३|| आदीप्य तज्जातमसीं गृहीत्वा तां चापि पथ्याम्भसि भावयित्वा | सम्प्रच्छितं तद्बहुशः किलासं तैलेन सिक्तं कटुना प्रयाति ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (25-26) · Śloka 26
ആവല്ഗുജം ബീജമഗ്ര്യം നദീജം കാകാഹ്വാനോദുമ്ബരീ യാ ച ലാക്ഷാ | ലൌഹം ചൂര്ണം മാഗധീ താര്ക്ഷ്യശൈലം തുല്യാഃ കാര്യാഃ കൃഷ്ണവര്ണാസ്തിലാശ്ച ||൨൫|| വര്തിം കൃത്വാ താം ഗവാം പിത്തപിഷ്ടാം ലേപഃ കാര്യഃ ശ്വിത്രിണാം ശ്വിത്രഹാരീ | ലേപാത് പിത്തം ശൈഖിനം ശ്വിത്രഹാരി ഹ്രീബേരം വാ ദഗ്ധമേതേന യുക്തമ് ||൨൬||
आवल्गुजं बीजमग्र्यं नदीजं काकाह्वानोदुम्बरी या च लाक्षा | लौहं चूर्णं मागधी तार्क्ष्यशैलं तुल्याः कार्याः कृष्णवर्णास्तिलाश्च ||२५|| वर्तिं कृत्वा तां गवां पित्तपिष्टां लेपः कार्यः श्वित्रिणां श्वित्रहारी | लेपात् पित्तं शैखिनं श्वित्रहारि ह्रीबेरं वा दग्धमेतेन युक्तम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (27-28) · Śloka 29
തുത്ഥാലകടുകാവ്യോഷസിംഹാര്കഹയമാരകാഃ | കുഷ്ഠാവല്ഗുജഭല്ലാതക്ഷീരിണീസര്ഷപാഃ സ്നുഹീ ||൨൭|| തില്വകാരിഷ്ടപീലൂനാം പത്രാണ്യാരഗ്വധസ്യ ച | ബീജം വിഡങ്ഗാശ്വഹന്ത്രോര്ഹരിദ്രേ ബൃഹതീദ്വയമ് ||൨൮|| ആഭ്യാം ശ്വിത്രാണി യോഗാഭ്യാം ലേപാന്നശ്യന്ത്യശേഷതഃ |൨൯|
तुत्थालकटुकाव्योषसिंहार्कहयमारकाः | कुष्ठावल्गुजभल्लातक्षीरिणीसर्षपाः स्नुही ||२७|| तिल्वकारिष्टपीलूनां पत्राण्यारग्वधस्य च | बीजं विडङ्गाश्वहन्त्रोर्हरिद्रे बृहतीद्वयम् ||२८|| आभ्यां श्वित्राणि योगाभ्यां लेपान्नश्यन्त्यशेषतः |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (29-33) · Śloka 33
വായസീഫല്ഗുതിക്താനാം ശതം ദത്ത്വാ പൃഥക് പൃഥക് ||൨൯|| ദ്വേ ലോഹരജസഃ പ്രസ്ഥേ ത്രിഫലാത്ര്യാഢകം തഥാ | ത്രിദ്രോണേऽപാം പചേദ്യാവദ്ഭാഗൌ ദ്വാവസനാദപി ||൩൦|| ശിഷ്ടൌ ച വിപചേദ്ഭൂയ ഏതൈഃ ശ്ലക്ഷ്ണപ്രപേഷിതൈഃ | കല്കൈരിന്ദ്രയവവ്യോഷത്വഗ്ദാരുചതുരങ്ഗുലൈഃ ||൩൧|| പാരാവതപദീദന്തീബാകുചീകേശരാഹ്വയൈഃ | കണ്ടകാര്യാ ച തത്പക്വം ഘൃതം കുഷ്ഠിഷു യോജയേത് ||൩൨|| ദോഷധാത്വാശ്രിതം പാനാദഭ്യങ്ഗാത്ത്വഗ്ഗതം തഥാ | അപ്യസാധ്യം നൃണാം കുഷ്ഠം നാമ്നാ നീലം നിയച്ഛതി ||൩൩||
वायसीफल्गुतिक्तानां शतं दत्त्वा पृथक् पृथक् ||२९|| द्वे लोहरजसः प्रस्थे त्रिफलात्र्याढकं तथा | त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावद्भागौ द्वावसनादपि ||३०|| शिष्टौ च विपचेद्भूय एतैः श्लक्ष्णप्रपेषितैः | कल्कैरिन्द्रयवव्योषत्वग्दारुचतुरङ्गुलैः ||३१|| पारावतपदीदन्तीबाकुचीकेशराह्वयैः | कण्टकार्या च तत्पक्वं घृतं कुष्ठिषु योजयेत् ||३२|| दोषधात्वाश्रितं पानादभ्यङ्गात्त्वग्गतं तथा | अप्यसाध्यं नृणां कुष्ठं नाम्ना नीलं नियच्छति ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (34-38) · Śloka 38
ത്രിഫലാത്വക് ത്രികടുകം സുരസാ മദയന്തികാ | വായസ്യാരഗ്വധശ്ചൈഷാം തുലാം കുര്യാത് പൃഥക് പൃഥക് ||൩൪|| കാകമാച്യര്കവരുണദന്തീകുടജചിത്രകാത് | ദാര്വീനിദിഗ്ധികാഭ്യാം തു പൃഥഗ്ദശപലം തഥാ ||൩൫|| ത്രിദ്രോണേऽപാം പചേദ്യാവത് ഷട്പ്രസ്ഥം പരിശേഷിതമ് | ശകൃദ്രസദധിക്ഷീരമൂത്രാണാം പൃഥഗാഢകമ് ||൩൬|| തദ്വദ്ധൃതസ്യ തത്സാധ്യം ഭൂനിമ്ബവ്യോഷചിത്രകൈഃ | കരഞ്ജഫലനീലികാശ്യാമാവല്ഗുജപീലുഭിഃ ||൩൭|| നീലിനീനിമ്ബകുസുമൈഃ സിദ്ധം കുഷ്ഠാപഹം ഘൃതമ് | മ്രക്ഷണാദങ്ഗസാവര്ണ്യം ശ്വിത്രിണാം ജനയേന്നൃണാമ് | ഭഗന്ദരം കൃമീനര്ശോ മഹാനീലം നിയച്ഛതി ||൩൮||
त्रिफलात्वक् त्रिकटुकं सुरसा मदयन्तिका | वायस्यारग्वधश्चैषां तुलां कुर्यात् पृथक् पृथक् ||३४|| काकमाच्यर्कवरुणदन्तीकुटजचित्रकात् | दार्वीनिदिग्धिकाभ्यां तु पृथग्दशपलं तथा ||३५|| त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावत् षट्प्रस्थं परिशेषितम् | शकृद्रसदधिक्षीरमूत्राणां पृथगाढकम् ||३६|| तद्वद्धृतस्य तत्साध्यं भूनिम्बव्योषचित्रकैः | करञ्जफलनीलिकाश्यामावल्गुजपीलुभिः ||३७|| नीलिनीनिम्बकुसुमैः सिद्धं कुष्ठापहं घृतम् | म्रक्षणादङ्गसावर्ण्यं श्वित्रिणां जनयेन्नृणाम् | भगन्दरं कृमीनर्शो महानीलं नियच्छति ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (39) · Śloka 39
മൂത്രം ഗവ്യം ചിത്രകവ്യോഷയുക്തം സര്പിഃകുമ്ഭേ ക്ഷൌദ്രയുക്തം സ്ഥിതം ഹി | പക്ഷാദൂര്ധ്വം ശ്വിത്രിഭിഃ പേയമേതത് | കുര്യാച്ചാസ്മിന് കുഷ്ഠദിഷ്ടം വിധാനമ് ||൩൯||
मूत्रं गव्यं चित्रकव्योषयुक्तं सर्पिःकुम्भे क्षौद्रयुक्तं स्थितं हि | पक्षादूर्ध्वं श्वित्रिभिः पेयमेतत् | कुर्याच्चास्मिन् कुष्ठदिष्टं विधानम् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (40) · Śloka 40
പൂതീകാര്കസ്നുങ്നരേന്ദ്രദ്രുമാണാം മൂത്രൈഃ പിഷ്ടാഃ പല്ലവാഃ സൌമനാശ്ച | ലേപഃ ശ്വിത്രം ഹന്തി ദദ്രൂര്വ്രണാംശ്ച ദുഷ്ടാന്യര്ശാംസ്യേഷ നാഡീവ്രണാംശ്ച ||൪൦||
पूतीकार्कस्नुङ्नरेन्द्रद्रुमाणां मूत्रैः पिष्टाः पल्लवाः सौमनाश्च | लेपः श्वित्रं हन्ति दद्रूर्व्रणांश्च दुष्टान्यर्शांस्येष नाडीव्रणांश्च ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (41) · Śloka 41
അസ്മാദൂര്ധ്വം നിഃസ്രുതേ ദുഷ്ടരക്തേ ജാതപ്രാണം സര്പിഷാ സ്നേഹയിത്വാ | തീക്ഷ്ണൈര്യോഗൈശ്ഛര്ദയിത്വാ പ്രഗാഢം പശ്ചാദ്ദോഷം നിര്ഹരേച്ചാപ്രമത്തഃ ||൪൧||
अस्मादूर्ध्वं निःस्रुते दुष्टरक्ते जातप्राणं सर्पिषा स्नेहयित्वा | तीक्ष्णैर्योगैश्छर्दयित्वा प्रगाढं पश्चाद्दोषं निर्हरेच्चाप्रमत्तः ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (42) · Śloka 42
ദുര്വാന്തോ വാ ദുര്വിരിക്തോऽപി വാ സ്യാത് കുഷ്ഠീ ദോഷൈരുദ്ധതൈര്വ്യാപ്തദേഹഃ | നിഃസന്ദിഗ്ധം യാത്യസാധ്യത്വമാശു തസ്മാത് കൃത്സ്നാന്നിര്ഹരേത്തസ്യ ദോഷാന് ||൪൨||
दुर्वान्तो वा दुर्विरिक्तोऽपि वा स्यात् कुष्ठी दोषैरुद्धतैर्व्याप्तदेहः | निःसन्दिग्धं यात्यसाध्यत्वमाशु तस्मात् कृत्स्नान्निर्हरेत्तस्य दोषान् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (43) · Śloka 43
പക്ഷാത് പക്ഷാച്ഛര്ദനാന്യഭ്യുപേയാന്മാസാന്മാസാത് സ്രംസനം ചാപി ദേയമ് | സ്രാവ്യം രക്തം വത്സരേ ഹി ദ്വിരല്പം നസ്യം ദദ്യാച്ച ത്രിരാത്രാത്ത്രിരാത്രാത് ||൪൩||
पक्षात् पक्षाच्छर्दनान्यभ्युपेयान्मासान्मासात् स्रंसनं चापि देयम् | स्राव्यं रक्तं वत्सरे हि द्विरल्पं नस्यं दद्याच्च त्रिरात्रात्त्रिरात्रात् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (44-49) · Śloka 49
പഥ്യാ വ്യോഷം സേക്ഷുജാതം സതൈലം ലീഢ്വാ ശീഘ്രം മുച്യതേ കുഷ്ഠരോഗാത് | ധാത്രീപഥ്യാക്ഷോപകുല്യാവിഡങ്ഗാന് ക്ഷൌദ്രാജ്യാഭ്യാമേകതോ വാऽവലിഹ്യാത് ||൪൪|| പീത്വാ മാസം വാ പലാംശാം ഹരിദ്രാം മൂത്രേണാന്തം പാപരോഗസ്യ ഗച്ഛേത് | ഏവം പേയശ്ചിത്രകഃ ശ്ലക്ഷ്ണപിഷ്ടഃ പിപ്പല്യോ വാ പൂര്വവന്മൂത്രയുക്താഃ ||൪൫|| തദ്വത്താര്ക്ഷ്യം മാസമാത്രം ച പേയം, തേനാജസ്രം ദേഹമാലേപയേച്ച | ആരിഷ്ടീത്വക് സാപ്തപര്ണീ ച തുല്യാ ലാക്ഷാ മുസ്തം പഞ്ചമൂല്യൌ ഹരിദ്രേ ||൪൬|| മഞ്ജിഷ്ഠാക്ഷൌ വാസകോ ദേവദാരു പഥ്യാവഹ്നീ വ്യോഷധാത്രീവിഡങ്ഗാഃ | സാമാന്യാംശം യോജയിത്വാ വിഡങ്ഗൈശ്ചൂര്ണം കൃത്വാ തത്പലോന്മാനമശ്നന് ||൪൭|| കുഷ്ഠാജ്ജന്തുര്മുച്യതേ ത്രൈഫലം വാ സര്പിര്ദ്രോണം വ്യോഷയുക്തം ച യുഞ്ജന് | ഗോമൂത്രാമ്ബുദ്രോണസിദ്ധേऽക്ഷപീഡേ സിദ്ധം സര്പിര്നാശയേച്ചാപി കുഷ്ഠമ് ||൪൮|| ആരഗ്വധേ സപ്തപര്ണേ പടോലേ സവൃക്ഷകേ നക്തമാലേ സനിമ്ബേ ജീര്ണം പക്വം തദ്ധരിദ്രാദ്വയേന ഹന്യാത് കുഷ്ഠം മുഷ്കകേ ചാപി സര്പിഃ ||൪൯||
पथ्या व्योषं सेक्षुजातं सतैलं लीढ्वा शीघ्रं मुच्यते कुष्ठरोगात् | धात्रीपथ्याक्षोपकुल्याविडङ्गान् क्षौद्राज्याभ्यामेकतो वाऽवलिह्यात् ||४४|| पीत्वा मासं वा पलांशां हरिद्रां मूत्रेणान्तं पापरोगस्य गच्छेत् | एवं पेयश्चित्रकः श्लक्ष्णपिष्टः पिप्पल्यो वा पूर्ववन्मूत्रयुक्ताः ||४५|| तद्वत्तार्क्ष्यं मासमात्रं च पेयं, तेनाजस्रं देहमालेपयेच्च | आरिष्टीत्वक् साप्तपर्णी च तुल्या लाक्षा मुस्तं पञ्चमूल्यौ हरिद्रे ||४६|| मञ्जिष्ठाक्षौ वासको देवदारु पथ्यावह्नी व्योषधात्रीविडङ्गाः | सामान्यांशं योजयित्वा विडङ्गैश्चूर्णं कृत्वा तत्पलोन्मानमश्नन् ||४७|| कुष्ठाज्जन्तुर्मुच्यते त्रैफलं वा सर्पिर्द्रोणं व्योषयुक्तं च युञ्जन् | गोमूत्राम्बुद्रोणसिद्धेऽक्षपीडे सिद्धं सर्पिर्नाशयेच्चापि कुष्ठम् ||४८|| आरग्वधे सप्तपर्णे पटोले सवृक्षके नक्तमाले सनिम्बे जीर्णं पक्वं तद्धरिद्राद्वयेन हन्यात् कुष्ठं मुष्कके चापि सर्पिः ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (50) · Śloka 50
രോധ്രാരിഷ്ടം പദ്മകം രക്തസാരഃ സപ്താഹ്വാക്ഷൌ വൃക്ഷകോ ബീജകശ്ച | യോജ്യാഃ സ്നാനേ ദഹ്യമാനസ്യ ജന്തോഃ പേയാ വാ സ്യാത് ക്ഷൌദ്രയുക്താ ത്രിഭണ്ഡീ ||൫൦||
रोध्रारिष्टं पद्मकं रक्तसारः सप्ताह्वाक्षौ वृक्षको बीजकश्च | योज्याः स्नाने दह्यमानस्य जन्तोः पेया वा स्यात् क्षौद्रयुक्ता त्रिभण्डी ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (51) · Śloka 51
ഖാദേത് കുഷ്ഠീ മാംസശാ(പാ)തേ പുരാണാന് മുദ്ഗാന് സിദ്ധാന്നിമ്ബതോയേ സതൈലാന് |൫൧|
खादेत् कुष्ठी मांसशा(पा)ते पुराणान् मुद्गान् सिद्धान्निम्बतोये सतैलान् |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (51-53) · Śloka 53
നിമ്ബക്വാഥം ജാതസത്ത്വഃ പിബേദ്വാ ക്വാഥം വാऽര്കാലര്കസപ്തച്ഛദാനാമ് ||൫൧|| ജഗ്ധേഷ്വങ്ഗേഷ്വശ്വമാരസ്യ മൂലം ലേപോ യുക്തഃ സ്യാദ്വിഡങ്ഗൈഃ സമൂത്രൈഃ | മൂത്രൈശ്ചൈനം സേചയേദ്ഭോജയേച്ച സര്വാഹാരാന് സമ്പ്രയുക്താന് വിഡങ്ഗൈഃ ||൫൨|| കാരഞ്ജം വാ സാര്ഷപം വാ ക്ഷതേഷു ക്ഷേപ്യം തൈലം ശിഗ്രുകോശാമ്രയോര്വാ | പക്വം സര്വൈര്വാ കടൂഷ്ണൈഃ സതിക്തൈഃ ശേഷം ച സ്യാദ്ദുഷ്ടവത് സംവിധാനമ് ||൫൩||
निम्बक्वाथं जातसत्त्वः पिबेद्वा क्वाथं वाऽर्कालर्कसप्तच्छदानाम् ||५१|| जग्धेष्वङ्गेष्वश्वमारस्य मूलं लेपो युक्तः स्याद्विडङ्गैः समूत्रैः | मूत्रैश्चैनं सेचयेद्भोजयेच्च सर्वाहारान् सम्प्रयुक्तान् विडङ्गैः ||५२|| कारञ्जं वा सार्षपं वा क्षतेषु क्षेप्यं तैलं शिग्रुकोशाम्रयोर्वा | पक्वं सर्वैर्वा कटूष्णैः सतिक्तैः शेषं च स्याद्दुष्टवत् संविधानम् ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (54-63) · Śloka 64
സപ്തപര്ണകരഞ്ജാര്കമാലതീകരവീരജമ് | സ്നുഹീശിരീഷായോര്മൂലം ചിത്രകാസ്ഫോതയോരപി ||൫൪|| വിഷലാങ്ഗലവജ്രാഖ്യകാസീസാലമനഃശിലാഃ | കരഞ്ജബീജം ത്രികടു ത്രിഫലാം രജനീദ്വയമ് ||൫൫|| സിദ്ധാര്ഥകാന് വിഡങ്ഗാനി പ്രപുന്നാഡം ച സംഹരേത് | മൂത്രപിഷ്ടൈഃ പചേദേതൈസ്തൈലം കുഷ്ഠവിനാശനമ് ||൫൬|| ഏതദ്വജ്രകമഭ്യങ്ഗാന്നാഡീദുഷ്ടവ്രണാപഹമ് | സിദ്ധാര്ഥകഃ കരഞ്ജൌ ദ്വൌ ദ്വേ ഹരിദ്രേ രസാഞ്ജനമ് ||൫൭|| കുടജശ്ച പ്രപുന്നാഡസപ്തപര്ണൌ മൃഗാദനീ | ലാക്ഷാ സര്ജരസോऽര്കശ്ച സാസ്ഫോതാരഗ്വധൌ സ്നുഹീ ||൫൮|| ശിരീഷസ്തുവരാഖ്യസ്തു കുടജാരുഷ്കരൌ വചാ | കുഷ്ഠം കൃമിഘ്നം മഞ്ജിഷ്ഠാ ലാങ്ഗലീ ചിത്രകം തഥാ ||൫൯|| മാലതീ കടുതുമ്ബീ ച ഗന്ധാഹ്വാ മൂലകം തഥാ | സൈന്ധവം കരവീരശ്ച ഗൃഹധൂമം വിഷം തഥാ ||൬൦|| കമ്പില്ലകം സസിന്ദൂരം തേജോഹ്വാതുത്ഥകാഹ്വയേ | സമഭാഗാനി സര്വാണി കല്കപേഷ്യാണി കാരയേത് ||൬൧|| ഗോമൂത്രം ദ്വിഗുണം ദദ്യാത്തിലതൈലാച്ചതുര്ഗുണമ് | കാരഞ്ജം യാ മഹാവീര്യം സാര്ഷപം വാ മഹാഗുണമ് ||൬൨|| അഭ്യങ്ഗാത് സര്വകുഷ്ഠാനി ഗണ്ഡമാലാഭഗന്ദരാന് | നാഡീദുഷ്ടവ്രണാന് ഘോരാന് നാശയേന്നാത്ര സംശയഃ ||൬൩|| മഹാവജ്രകമിത്യേതന്നാമ്നാ തൈലം മഹാഗുണമ് |൬൪|
सप्तपर्णकरञ्जार्कमालतीकरवीरजम् | स्नुहीशिरीषायोर्मूलं चित्रकास्फोतयोरपि ||५४|| विषलाङ्गलवज्राख्यकासीसालमनःशिलाः | करञ्जबीजं त्रिकटु त्रिफलां रजनीद्वयम् ||५५|| सिद्धार्थकान् विडङ्गानि प्रपुन्नाडं च संहरेत् | मूत्रपिष्टैः पचेदेतैस्तैलं कुष्ठविनाशनम् ||५६|| एतद्वज्रकमभ्यङ्गान्नाडीदुष्टव्रणापहम् | सिद्धार्थकः करञ्जौ द्वौ द्वे हरिद्रे रसाञ्जनम् ||५७|| कुटजश्च प्रपुन्नाडसप्तपर्णौ मृगादनी | लाक्षा सर्जरसोऽर्कश्च सास्फोतारग्वधौ स्नुही ||५८|| शिरीषस्तुवराख्यस्तु कुटजारुष्करौ वचा | कुष्ठं कृमिघ्नं मञ्जिष्ठा लाङ्गली चित्रकं तथा ||५९|| मालती कटुतुम्बी च गन्धाह्वा मूलकं तथा | सैन्धवं करवीरश्च गृहधूमं विषं तथा ||६०|| कम्पिल्लकं ससिन्दूरं तेजोह्वातुत्थकाह्वये | समभागानि सर्वाणि कल्कपेष्याणि कारयेत् ||६१|| गोमूत्रं द्विगुणं दद्यात्तिलतैलाच्चतुर्गुणम् | कारञ्जं या महावीर्यं सार्षपं वा महागुणम् ||६२|| अभ्यङ्गात् सर्वकुष्ठानि गण्डमालाभगन्दरान् | नाडीदुष्टव्रणान् घोरान् नाशयेन्नात्र संशयः ||६३|| महावज्रकमित्येतन्नाम्ना तैलं महागुणम् |६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (64-65) · Śloka 66
പിത്താവാപൈര്മൂത്രപിഷ്ടൈസ്തൈലം ലാക്ഷാദികൈഃ കൃതമ് ||൬൪|| സപ്താഹം കടുകാലാബ്വാം നിദധീത ചികിത്സകഃ | പീതവന്തം തതോ മാത്രാം തേനാഭ്യക്തം ച മാനവമ് ||൬൫|| ശായയേദാതപേ തസ്യ ദോഷാ ഗച്ഛന്തി സര്വശഃ |൬൬|
पित्तावापैर्मूत्रपिष्टैस्तैलं लाक्षादिकैः कृतम् ||६४|| सप्ताहं कटुकालाब्वां निदधीत चिकित्सकः | पीतवन्तं ततो मात्रां तेनाभ्यक्तं च मानवम् ||६५|| शाययेदातपे तस्य दोषा गच्छन्ति सर्वशः |६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (66) · Śloka 67
സ്രുതദോഷം സമുത്ഥാപ്യ സ്നാതം ഖദിരവാരിണാ ||൬൬|| യവാഗൂം പായയേദേനം സാധിതാം ഖദിരാമ്ബുനാ |൬൭|
स्रुतदोषं समुत्थाप्य स्नातं खदिरवारिणा ||६६|| यवागूं पाययेदेनं साधितां खदिराम्बुना |६७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (67) · Śloka 68
ഏവം സംശോധനേ വര്ഗേ കുഷ്ഠഘ്നേഷ്വൌഷധേഷു ച ||൬൭|| കുര്യാത്തൈലാനി സര്പീംഷി പ്രദേഹോദ്ധര്ഷണാനി ച |൬൮|
एवं संशोधने वर्गे कुष्ठघ्नेष्वौषधेषु च ||६७|| कुर्यात्तैलानि सर्पींषि प्रदेहोद्धर्षणानि च |६८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (68) · Śloka 68
പ്രാതഃ പ്രാതശ്ച സേവേത യോഗാന് വൈരേചനാഞ് ശുഭാന് | പഞ്ച ഷട് സപ്ത ചാഷ്ടൌ വാ യൈരുത്ഥാനം ന ഗച്ഛതി ||൬൮||
प्रातः प्रातश्च सेवेत योगान् वैरेचनाञ् शुभान् | पञ्च षट् सप्त चाष्टौ वा यैरुत्थानं न गच्छति ||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (69) · Śloka 69
കാരഭം വാ പിബേന്മൂത്രം ജീര്ണേ തത്ക്ഷീരഭോജനമ് | ജാതസത്ത്വാനി കുഷ്ഠാനി മാസൈഃ ഷഡ്ഭിരപോഹതി ||൬൯||
कारभं वा पिबेन्मूत्रं जीर्णे तत्क्षीरभोजनम् | जातसत्त्वानि कुष्ठानि मासैः षड्भिरपोहति ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (70-71) · Śloka 71
ദിദൃക്ഷുരന്തം കുഷ്ഠസ്യ ഖദിരം കുഷ്ഠപീഡിതഃ | സര്വഥൈവ പ്രയുഞ്ജീത സ്നാനപാനാശനാദിഷു ||൭൦|| യഥാ ഹന്തി പ്രവൃദ്ധത്വാത് കുഷ്ഠമാതുരമോജസാ | തഥാ ഹന്ത്യുപയുക്തസ്തു ഖദിരഃ കുഷ്ഠമോജസാ ||൭൧||
दिदृक्षुरन्तं कुष्ठस्य खदिरं कुष्ठपीडितः | सर्वथैव प्रयुञ्जीत स्नानपानाशनादिषु ||७०|| यथा हन्ति प्रवृद्धत्वात् कुष्ठमातुरमोजसा | तथा हन्त्युपयुक्तस्तु खदिरः कुष्ठमोजसा ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (72) · Śloka 72
നീചരോമനഖഃ ശ്രാന്തോ ഹിതാശ്യൌഷധതത്പരഃ | യോഷിന്മാംസസുരാവര്ജീ കുഷ്ഠീ കുഷ്ഠമപോഹതി ||൭൨||
नीचरोमनखः श्रान्तो हिताश्यौषधतत्परः | योषिन्मांससुरावर्जी कुष्ठी कुष्ठमपोहति ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 9
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം ചികിത്സാസ്ഥാനേ കുഷ്ഠചികിത്സിതം നാമ നവമോऽധ്യായഃ ||൯||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने कुष्ठचिकित्सितं नाम नवमोऽध्यायः ||९||
🔊 Audio coming soon