Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ਅਥਾਤਃ ਕੁਸ੍ਠਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨|| ਵਿਰੁਦ੍ਧਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਸਾਤ੍ਮ੍ਯਵੇਗਵਿਘਾਤੈਃ ਸ੍ਨੇਹਾਦੀਨਾਂ ਚਾਯਥਾਰਮ੍ਭੈਃ ਪਾਪਕ੍ਰਿਯਯਾ ਪੁਰਾਕਤਕਰ੍ਮਯੋਗਾਚ੍ਚ ਤ੍ਵਗ੍ਦੋਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ||੩||
अथातः कुष्ठचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| विरुद्धाध्यशनासात्म्यवेगविघातैः स्नेहादीनां चायथारम्भैः पापक्रियया पुराकृतकर्मयोगाच्च त्वग्दोषा भवन्ति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਗ੍ਦੋਸੀ ਮਾਂਸਵਸਾਦੁਗ੍ਧਦਧਿਤੈਲਕੁਲਤ੍ਥਮਾਸਨਿਸ੍ਪਾਵੇਕ੍ਸੁਪਿਸ੍ਟਵਿਕਾਰਾਮ੍ਲਵਿਰੁਦ੍ਧਾਧ੍ਯਸ਼ਨਾਜੀਰ੍ਣਵਿਦਾਹ੍ਯਭਿਸ੍ਯਨ੍ਦੀਨਿ ਦਿਵਾਸ੍ਵਪ੍ਨਂ ਵ੍ਯਵਾਯਂ ਚ ਪਰਿਹਰੇਤ੍ ||੪||
तत्र त्वग्दोषी मांसवसादुग्धदधितैलकुलत्थमाषनिष्पावेक्षुपिष्टविकाराम्लविरुद्धाध्यशनाजीर्णविदाह्यभिष्यन्दीनि दिवास्वप्नं व्यवायं च परिहरेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ਤਤਃ ਸ਼ਾਲਿਸਸ੍ਟਿਕਯਵਗੋਧੂਮਕੋਰਦੂਸਸ਼੍ਯਾਮਾਕੋਦ੍ਦਾਲਕਾਦੀਨਨਵਾਨ੍ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਮੁਦ੍ਗਾਢਕ੍ਯੋਰਨ੍ਯਤਰਸ੍ਯ ਯੂਸੇਣ ਸੂਪੇਨ ਵਾ ਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਾਰੁਸ੍ਕਰਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰੇਣ, ਮਣ੍ਡੂਕਪਰ੍ਣ੍ਯਵਲ੍ਗੁਜਾਟਰੂਸਕਰੂਪਿਕਾਪੁਸ੍ਪੈਃ ਸਰ੍ਪਿਃਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸਰ੍ਸਪਤੈਲਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਵਾ, ਤਿਕ੍ਤਵਰ੍ਗੇਣ ਵਾਭਿਹਿਤੇਨ; ਮਾਂਸਸਾਤ੍ਮ੍ਯਾਯ ਵਾ ਜਾਙ੍ਗਲਮਾਂਸਮਮੇਦਸ੍ਕਂ ਵਿਤਰੇਤ੍; ਤੈਲਂ ਵਜ੍ਰਕਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਰ੍ਥੇ; ਆਰਗ੍ਵਧਾਦਿਕਸਾਯਮੁਤ੍ਸਾਦਨਾਰ੍ਥੇ; ਪਾਨਪਰਿਸੇਕਾਵਗਾਹਾਦਿਸੁ ਚ ਖਦਿਰਕਸਾਯਮ੍; ਇਤ੍ਯੇਸ ਆਹਾਰਾਚਾਰਵਿਭਾਗਃ ||੫||
ततः शालिषष्टिकयवगोधूमकोरदूषश्यामाकोद्दालकादीननवान् भुञ्जीत मुद्गाढक्योरन्यतरस्य यूषेण सूपेन वा निम्बपत्रारुष्करव्यामिश्रेण, मण्डूकपर्ण्यवल्गुजाटरूषकरूपिकापुष्पैः सर्पिःसिद्धैः सर्षपतैलसिद्धैर्वा, तिक्तवर्गेण वाऽभिहितेन; मांससात्म्याय वा जाङ्गलमांसममेदस्कं वितरेत्; तैलं वज्रकमभ्यङ्गार्थे; आरग्वधादिकषायमुत्सादनार्थे; पानपरिषेकावगाहादिषु च खदिरकषायम्; इत्येष आहाराचारविभागः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੇਸੂਭਯਤਃ ਸਂਸ਼ੋਧਨਮਾਸੇਵੇਤ | ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਕ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ੋਧਨਾਲੇਪਨਾਨਿ, ਸ਼ੋਣਿਤਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਲੇਪਨਕਸਾਯਪਾਨਸ਼ੋਣਿਤਾਵਸੇਚਨਾਨਿ, ਮਾਂਸਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ੋਧਨਾਲੇਪਨਕਸਾਯਪਾਨਸ਼ੋਣਿਤਾਵਸੇਚਨਾਰਿਸ੍ਟਮਨ੍ਥਪ੍ਰਾਸ਼ਾਃ, ਚਤੁਰ੍ਥਕਰ੍ਮਗੁਣਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਯਾਪ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਤਃ ਸਂਵਿਧਾਨਵਤਸ਼੍ਚ, ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ੋਧਨਾਚ੍ਛੋਣਿਤਾਵਸੇਚਨਾਚ੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਭਲ੍ਲਾਤਸ਼ਿਲਾਜਤੁਧਾਤੁਮਾਕ੍ਸੀਕਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵਗੁਰੁਤੁਵਰਕਖਦਿਰਾਸਨਾਯਸ੍ਕਤਿਵਿਧਾਨਮਾਸੇਵੇਤ; ਪਞ੍ਚਮਂ ਨੈਵੋਪਕ੍ਰਮੇਤ੍ ||੬||
तत्र पूर्वरूपेषूभयतः संशोधनमासेवेत | तत्र त्वक्सम्प्राप्ते शोधनालेपनानि, शोणितप्राप्ते संशोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनानि, मांसप्राप्ते शोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनारिष्टमन्थप्राशाः, चतुर्थकर्मगुणप्राप्तं याप्यमात्मवतः संविधानवतश्च, तत्र संशोधनाच्छोणितावसेचनाच्चोर्ध्वं भल्लातशिलाजतुधातुमाक्षीकगुग्गुल्वगुरुतुवरकखदिरासनायस्कृतिविधानमासेवेत; पञ्चमं नैवोपक्रमेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮਮੇਵ ਕੁਸ੍ਠਿਨਂ ਸ੍ਨੇਹਪਾਨਵਿਧਾਨੇਨੋਪਪਾਦਯੇਤ੍ | ਮੇਸਸ਼ਙ੍ਗੀਸ਼੍ਵਦਂਸ੍ਟ੍ਰਾਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੇਸ੍ਟਾਗੁਡੂਚੀਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਮੂਲੀਸਿਦ੍ਧਂ ਤੈਲਂ ਘਤਂ ਵਾ ਵਾਤਕੁਸ੍ਠਿਨਾਂ ਪਾਨਾਭ੍ਯਙ੍ਗਯੋਰ੍ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍, ਧਵਾਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣਕਕੁਭਪਲਾਸ਼ਪਿਚੁਮਰ੍ਦਪਰ੍ਪਟਕਮਧੁਕਰੋਧ੍ਰਸਮਙ੍ਗਾਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪਿਤ੍ਤਕੁਸ੍ਠਿਨਾਂ, ਪ੍ਰਿਯਾਲਸ਼ਾਲਾਰਗ੍ਵਧਨਿਮ੍ਬਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਚਿਤ੍ਰਕਮਰਿਚਵਚਾਕੁਸ੍ਠਸਿਦ੍ਧਂ ਸ਼੍ਲੇਸ੍ਮਕੁਸ੍ਠਿਨਾਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਭਯਾਵਿਡਙ੍ਗਸਿਦ੍ਧਂ ਵਾ, ਸਰ੍ਵੇਸਾਂ ਤੁਵਰਕਤੈਲਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕਤੈਲਂ ਵੇਤਿ ||੭||
तत्र प्रथममेव कुष्ठिनं स्नेहपानविधानेनोपपादयेत् | मेषशृङ्गीश्वदंष्ट्राशार्ङ्गेष्टागुडूचीद्विपञ्चमूलीसिद्धं तैलं घृतं वा वातकुष्ठिनां पानाभ्यङ्गयोर्विदध्यात्, धवाश्वकर्णककुभपलाशपिचुमर्दपर्पटकमधुकरोध्रसमङ्गासिद्धं सर्पिः पित्तकुष्ठिनां, प्रियालशालारग्वधनिम्बसप्तपर्णचित्रकमरिचवचाकुष्ठसिद्धं श्लेष्मकुष्ठिनां भल्लातकाभयाविडङ्गसिद्धं वा, सर्वेषां तुवरकतैलं भल्लातकतैलं वेति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8-9) · Śloka 9
ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਾਰਗ੍ਵਧਾਤਿਵਿਸੇਕ੍ਸੁਰਪਾਠਾਕਟੁਰੋਹਿਣ੍ਯਮਤਾਤ੍ਰਿਫਲਾਪਟੋਲਪਿਚੁਮਰ੍ਦਪਰ੍ਪਟਕਦੁਰਾਲਭਾਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਮੁਸ੍ਤਾਚਨ੍ਦਨਪਦ੍ਮਕ- ਹਰਿਦ੍ਰੋਪਕੁਲ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਲਾਮੂਰ੍ਵਾਸ਼ਤਾਵਰੀਸਾਰਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਾਟਰੂਸਕਸਡ੍ਗ੍ਰਨ੍ਥਾਮਧੁਕਭੂਨਿਮ੍ਬਗਸ੍ਟਿਕਾ ਇਤਿ ਸਮਭਾਗਾਃ ਕਲ੍ਕਃਸ੍ਯਾਤ੍, ਕਲ੍ਕਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਂ ਸਰ੍ਪਿਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਰਸਸ੍ਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਾ ਆਪਸ੍ਤਦੈਕਧ੍ਯਂ ਸਮਾਲੋਡ੍ਯ ਵਿਪਚੇਤ੍, ਏਤਨ੍ਮਹਾਤਿਕ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਪਿਃ ਕੁਸ੍ਠਵਿਸਮਜ੍ਵਰਰਕ੍ਤਪਿਤ੍ਤਹਦ੍ਰੋਗੋਨ੍ਮਾਦਾਪਸ੍ਮਾਰਗੁਲ੍ਮਪਿਡਕਾਸਗ੍ਦਰਗਲਗਣ੍ਡਗਣ੍ਡਮਾਲਾ- ਸ਼੍ਲੀਪਦਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਵਿਸਰ੍ਪਾਰ੍ਸ਼ਃਸਾਣ੍ਢ੍ਯਕਣ੍ਡੂਪਾਮਾਦੀਞ੍ਛਮਯੇਦਿਤਿ ||੮|| ਤ੍ਰਿਫਲਾਪਟੋਲਪਿਚੁਮਨ੍ਦਾਟਰੂਸਕਕਟੁਰੋਹਿਣੀਦੁਰਾਲਭਾਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਃ ਪਰ੍ਪਟਕਸ਼੍ਚੈਤੇਸਾਂ ਦ੍ਵਿਪਲਿਕਾਨ੍ ਭਾਗਾਞ੍ਜਲਦ੍ਰੋਣੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸਿਪ੍ਯ ਪਾਦਾਵਸ਼ੇਸਂ ਕਸਾਯਮਾਦਾਯ ਕਲ੍ਕਪੇਸ੍ਯਾਣੀਮਾਨਿ ਭੇਸਜਾਨ੍ਯਰ੍ਧਪਲਿਕਾਨਿ ਤ੍ਰਾਯਮਾਣਾਮੁਸ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਯਵਚਨ੍ਦਨਕਿਰਾਤਤਿਕ੍ਤਾਨਿ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯਸ਼੍ਚੈਤਾਨਿ ਘਤਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਸਮਾਵਾਪ੍ਯ ਵਿਪਚੇਤ੍, ਏਤਤ੍ਤਿਕ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਪਿਃ ਕੁਸ੍ਠਵਿਸਮਜ੍ਵਰਗੁਲ੍ਮਾਰ੍ਸ਼ੋਗ੍ਰਹਣੀਦੋਸਸ਼ੋਫਪਾਣ੍ਡੁਰੋਗਵਿਸਰ੍ਪਸਾਣ੍ਢ੍ਯਸ਼ਮਨਮੂਰ੍ਧ੍ਵਜਤ੍ਰੁਗਤਰੋਗਘ੍ਨਂ ਚੇਤਿ ||੯||
सप्तपर्णारग्वधातिविषेक्षुरपाठाकटुरोहिण्यमृतात्रिफलापटोलपिचुमर्दपर्पटकदुरालभात्रायमाणामुस्ताचन्दनपद्मक- हरिद्रोपकुल्याविशालामूर्वाशतावरीसारिवेन्द्रयवाटरूषकषड्ग्रन्थामधुकभूनिम्बगृष्टिका इति समभागाः कल्कःस्यात्, कल्काच्चतुर्गुणं सर्पिः प्रक्षिप्य तद्द्विगुणो धात्रीफलरसस्तच्चतुर्गुणा आपस्तदैकध्यं समालोड्य विपचेत्, एतन्महातिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वररक्तपित्तहृद्रोगोन्मादापस्मारगुल्मपिडकासृग्दरगलगण्डगण्डमाला- श्लीपदपाण्डुरोगविसर्पार्शःषाण्ढ्यकण्डूपामादीञ्छमयेदिति ||८|| त्रिफलापटोलपिचुमन्दाटरूषककटुरोहिणीदुरालभात्रायमाणाः पर्पटकश्चैतेषां द्विपलिकान् भागाञ्जलद्रोणे प्रक्षिप्य पादावशेषं कषायमादाय कल्कपेष्याणीमानि भेषजान्यर्धपलिकानि त्रायमाणामुस्तेन्द्रयवचन्दनकिराततिक्तानि पिप्पल्यश्चैतानि घृतप्रस्थे समावाप्य विपचेत्, एतत्तिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वरगुल्मार्शोग्रहणीदोषशोफपाण्डुरोगविसर्पषाण्ढ्यशमनमूर्ध्वजत्रुगतरोगघ्नं चेति ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 11
ਅਤੋਨ੍ਯਤਮੇਨ ਘਤੇਨ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਸ੍ਵਿਨ੍ਨਸ੍ਯੈਕਾਂ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਰਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰਃ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਸਿਰਾ ਵਿਧ੍ਯੇਤ੍; ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਚੋਤ੍ਸਨ੍ਨਾਨ੍ਯਵਲਿਖੇਦਭੀਕ੍ਸ੍ਣਂ, ਪ੍ਰਚ੍ਛਯੇਦ੍ਵਾ, ਸਮੁਦ੍ਰਫੇਨਸ਼ਾਕਗੋਜੀਕਾਕੋਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾਵਘਸ੍ਯਾਲੇਪਯੇਲ੍ਲਾਕ੍ਸਾਸਰ੍ਜਰਸਰਸਾਞ੍ਜਨ- ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਡਾਵਲ੍ਗੁਜਤੇਜੋਵਤ੍ਯਸ਼੍ਵਮਾਰਕਾਰ੍ਕਕੁਟਜਾਰੇਵਤਮੂਲਕਲ੍ਕੈਰ੍ਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪਿਤ੍ਤਪਿਸ੍ਟੈਰ੍ਵਾ, ਸ੍ਵਰ੍ਜਿਕਾਤੁਤ੍ਥਕਾਸੀਸਵਿਡਙ੍ਗਾਗਾਰਧੂਮਚਿਤ੍ਰਕਕਟੁਕਸੁਧਾਹਰਿਦ੍ਰਾਸੈਨ੍ਧਵਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾ, ਏਤਾਨ੍ਯੇਵਾਵਾਪ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰਕਲ੍ਪੇਨ ਨਿਃਸ੍ਰੁਤੇ ਪਾਲਾਸ਼ੇ ਕ੍ਸਾਰੇ ਤਤੋ ਵਿਪਾਚ੍ਯ ਫਾਣੀਤਮਿਵ ਸਞ੍ਜਾਤਮਵਤਾਰ੍ਯ ਲੇਪਯੇਤ੍, ਜ੍ਯੋਤਿਸ੍ਕਫਲਲਾਕ੍ਸਾਮਰਿਚਪਿਪ੍ਪਲੀਸੁਮਨਃਪਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾ, ਹਰਿਤਾਲਮਨਃਸ਼ਿਲਾਰ੍ਕਕ੍ਸੀਰਤਿਲਸ਼ਿਗ੍ਰੁਮਰਿਚਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾ, ਸ੍ਵਰ੍ਜਿਕਾਕੁਸ੍ਠਤੁਤ੍ਥਕੁਟਜਚਿਤ੍ਰਕਵਿਡਙ੍ਗਮਰਿਚਰੋਧ੍ਰਮਨਃਸ਼ਿਲਾਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾ, ਹਰੀਤਕੀਕਰਞ੍ਜਿਕਾਵਿਡਙ੍ਗਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਲਵਣਰੋਚਨਾਵਲ੍ਗੁਜਹਰਿਦ੍ਰਾਕਲ੍ਕੈਰ੍ਵਾ ||੧੦|| ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਸ੍ਠਾਪਹਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਲੇਪਾਃ ਸਪ੍ਤ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ |੧੧|
अतोऽन्यतमेन घृतेन स्निग्धस्विन्नस्यैकां द्वे तिस्रश्चतस्रः पञ्च वा सिरा विध्येत्; मण्डलानि चोत्सन्नान्यवलिखेदभीक्ष्णं, प्रच्छयेद्वा, समुद्रफेनशाकगोजीकाकोदुम्बरिकापत्रैर्वाऽवघृष्यालेपयेल्लाक्षासर्जरसरसाञ्जन- प्रपुन्नडावल्गुजतेजोवत्यश्वमारकार्ककुटजारेवतमूलकल्कैर्मूत्रपिष्टैः पित्तपिष्टैर्वा, स्वर्जिकातुत्थकासीसविडङ्गागारधूमचित्रककटुकसुधाहरिद्रासैन्धवकल्कैर्वा, एतान्येवावाप्य क्षारकल्पेन निःस्रुते पालाशे क्षारे ततो विपाच्य फाणीतमिव सञ्जातमवतार्य लेपयेत्, ज्योतिष्कफललाक्षामरिचपिप्पलीसुमनःपत्रैर्वा, हरितालमनःशिलार्कक्षीरतिलशिग्रुमरिचकल्कैर्वा, स्वर्जिकाकुष्ठतुत्थकुटजचित्रकविडङ्गमरिचरोध्रमनःशिलाकल्कैर्वा, हरीतकीकरञ्जिकाविडङ्गसिद्धार्थकलवणरोचनावल्गुजहरिद्राकल्कैर्वा ||१०|| सर्वे कुष्ठापहाः सिद्धा लेपाः सप्त प्रकीर्तिताः |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11-12) · Śloka 12
ਵੈਸ਼ੇਸਿਕਾਨਤਸ੍ਤੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦਦ੍ਰੂਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰੇਸੁ ਮੇ ਸ਼ਣੁ ||੧੧|| ਲਾਕ੍ਸਾ ਕੁਸ੍ਠਂ ਸਰ੍ਸਪਾਃ ਸ਼੍ਰੀਨਿਕੇਤਂ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਵ੍ਯੋਸਂ ਚਕ੍ਰਮਰ੍ਦਸ੍ਯ ਬੀਜਮ੍ | ਕਤ੍ਵੈਕਸ੍ਥਂ ਤਕ੍ਰਪਿਸ੍ਟਃ ਪ੍ਰਲੇਪੋ ਦਦ੍ਰੂਸੂਕ੍ਤੋ ਮੂਲਕਾਦ੍ਬੀਜਯੁਕ੍ਤਃ ||੧੨||
वैशेषिकानतस्तूर्ध्वं दद्रूश्वित्रेषु मे शृणु ||११|| लाक्षा कुष्ठं सर्षपाः श्रीनिकेतं रात्रिर्व्योषं चक्रमर्दस्य बीजम् | कृत्वैकस्थं तक्रपिष्टः प्रलेपो दद्रूषूक्तो मूलकाद्बीजयुक्तः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
ਸਿਨ੍ਧੂਦ੍ਭੂਤਂ ਚਕ੍ਰਮਰ੍ਦਸ੍ਯ ਬੀਜਮਿਕ੍ਸੂਦ੍ਭੂਤਂ ਕੇਸ਼ਰਂ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਮ੍ | ਪਿਸ੍ਟੋ ਲੇਪੋਯਂ ਕਪਿਤ੍ਥਾਦ੍ਰਸੇਨ ਦਦ੍ਰੂਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਨਾਸ਼ਯਤ੍ਯੇਸ ਯੋਗਃ ||੧੩||
सिन्धूद्भूतं चक्रमर्दस्य बीजमिक्षूद्भूतं केशरं तार्क्ष्यशैलम् | पिष्टो लेपोऽयं कपित्थाद्रसेन दद्रूस्तूर्णं नाशयत्येष योगः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
ਹੇਮਕ੍ਸੀਰੀ ਵ੍ਯਾਧਿਘਾਤਃ ਸ਼ਿਰੀਸੋ ਨਿਮ੍ਬਃ ਸਰ੍ਜੋ ਵਤ੍ਸਕਃ ਸਾਜਕਰ੍ਣਃ | ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤੀਵ੍ਰਾ ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤੀਹ ਦਦ੍ਰੂਃ ਸ੍ਨਾਨਾਲੇਪੋਦ੍ਧਰ੍ਸਣੇਸੂਪਯੁਕ੍ਤਾਃ ||੧੪||
हेमक्षीरी व्याधिघातः शिरीषो निम्बः सर्जो वत्सकः साजकर्णः | शीघ्रं तीव्रा नाशयन्तीह दद्रूः स्नानालेपोद्धर्षणेषूपयुक्ताः ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ਭਦ੍ਰਾਸਞ੍ਜ੍ਞੋਦੁਮ੍ਬਰੀਮੂਲਤੁਲ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮੂਲਂ ਕ੍ਸੋਦਯਿਤ੍ਵਾ ਮਲਪ੍ਵਾਃ | ਸਿਦ੍ਧਂ ਤੋਯਂ ਪੀਤਮੁਸ੍ਣੇ ਸੁਖੋਸ੍ਣਂ ਸ੍ਫੋਟਾਞ੍ਛ੍ਵਿਤ੍ਰੇ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੇ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ||੧੫||
भद्रासञ्ज्ञोदुम्बरीमूलतुल्यं दत्त्वा मूलं क्षोदयित्वा मलप्वाः | सिद्धं तोयं पीतमुष्णे सुखोष्णं स्फोटाञ्छ्वित्रे पुण्डरीके च कुर्यात् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ਦ੍ਵੈਪਂ ਦਗ੍ਧਂ ਚਰ੍ਮ ਮਾਤਙ੍ਗਜਂ ਵਾ ਭਿਨ੍ਨੇ ਸ੍ਫੋਟੇ ਤੈਲਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਲੇਪਃ |੧੬|
द्वैपं दग्धं चर्म मातङ्गजं वा भिन्ने स्फोटे तैलयुक्तं प्रलेपः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
ਪੂਤਿਃ ਕੀਟੋ ਰਾਜਵਕ੍ਸੋਦ੍ਭਵੇਨ ਕ੍ਸਾਰੇਣਾਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਮੇਕੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ||੧੬||
पूतिः कीटो राजवृक्षोद्भवेन क्षारेणाक्तः श्वित्रमेको निहन्ति ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
ਕਸ੍ਣਸ੍ਯ ਸਰ੍ਪਸ੍ਯ ਮਸੀ ਸੁਦਗ੍ਧਾ ਬੈਭੀਤਕਂ ਤੈਲਮਥ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮ੍ | ਏਤਤ੍ ਸਮਸ੍ਤਂ ਮਦਿਤਂ ਪ੍ਰਲੇਪਾਚ੍ਛ੍ਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਅਰ੍ਵਾਣ੍ਯਪਹਨ੍ਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍ ||੧੭||
कृष्णस्य सर्पस्य मसी सुदग्धा बैभीतकं तैलमथ द्वितीयम् | एतत् समस्तं मृदितं प्रलेपाच्छ्वित्राणि अर्वाण्यपहन्ति शीघ्रम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (18) · Śloka 18
ਅਧ੍ਯਰ੍ਧਤੋਯੇ ਸੁਭਤਿਸ੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸਾਰਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪੇਨ ਤੁ ਸਪ੍ਤਕਤ੍ਵਃ | ਤੈਲਂ ਸ਼ਤਂ ਤੇਨ ਚਤੁਰ੍ਗੁਣੇਨ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਪਹਂ ਮ੍ਰਕ੍ਸਣਮੇਤਦਗ੍ਰ੍ਯਮ੍ ||੧੮||
अध्यर्धतोये सुभतिस्रुतस्य क्षारस्य कल्पेन तु सप्तकृत्वः | तैलं शृतं तेन चतुर्गुणेन श्वित्रापहं म्रक्षणमेतदग्र्यम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19-20) · Śloka 20
ਘਤੇਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪੁਨਾਡਬੀਜਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਚ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਂ ਚ ਪਿਸ੍ਟ੍ਵਾ | ਸ਼੍ਵੇਤਾਯ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਗਹਕੁਕ੍ਕੁਟਾਯ ਚਤੁਰ੍ਥਭਕ੍ਤਾਯ ਬੁਭੁਕ੍ਸਿਤਾਯ ||੧੯|| ਤਸ੍ਯੋਪਸਙ੍ਗਹ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ ਪੁਰੀਸਮੁਤ੍ਪਾਚਿਤਂ ਸਰ੍ਵਤ ਏਵ ਲਿਮ੍ਪੇਤ੍ | ਅਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਮਾਸਮਿਮਂ ਪ੍ਰਯੋਗਂ ਪ੍ਰਯੋਜਯੇਚ੍ਛ੍ਵਿਤ੍ਰਮਥੋ ਨਿਹਨ੍ਤਿ ||੨੦||
घृतेन युक्तं प्रपुनाडबीजं कुष्ठं च यष्टीमधुकं च पिष्ट्वा | श्वेताय दद्याद्गृहकुक्कुटाय चतुर्थभक्ताय बुभुक्षिताय ||१९|| तस्योपसङ्गृह्य च तत् पुरीषमुत्पाचितं सर्वत एव लिम्पेत् | अभ्यन्तरं मासमिमं प्रयोगं प्रयोजयेच्छ्वित्रमथो निहन्ति ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
ਕ੍ਸਾਰੇ ਸੁਦਗ੍ਧੇ ਜਲਗਣ੍ਡਜੇ ਤੁ ਗਜਸ੍ਯ ਮੂਤ੍ਰੇਣ ਬਹੁਸ੍ਰੁਤੇ ਚ | ਦ੍ਰੋਣਪ੍ਰਮਾਣੇ ਦਸ਼ਭਾਗਯੁਕ੍ਤਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚੇਦ੍ਬੀਜਮਵਲ੍ਗੁਜਸ੍ਯ ||੨੧|| ਏਤਦ੍ਯਦਾ ਚਿਕ੍ਕਣਤਾਮੁਪੈਤਿ ਤਦਾ ਸਮਸ੍ਤਂ ਗੁਟਿਕਾ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ | ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਲਿਮ੍ਪੇਦਥ ਸਮ੍ਪ੍ਰਘਸ੍ਯ ਤਯਾ ਵ੍ਰਜੇਦਾਸ਼ੁ ਸਵਰ੍ਣਭਾਵਮ੍ ||੨੨||
क्षारे सुदग्धे जलगण्डजे तु गजस्य मूत्रेण बहुस्रुते च | द्रोणप्रमाणे दशभागयुक्तं दत्त्वा पचेद्बीजमवल्गुजस्य ||२१|| एतद्यदा चिक्कणतामुपैति तदा समस्तं गुटिका विदध्यात् | श्वित्रं प्रलिम्पेदथ सम्प्रघृष्य तया व्रजेदाशु सवर्णभावम् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23-24) · Śloka 24
ਕਸਾਯਕਲ੍ਪੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤਾਂ ਤੁ ਜਲਂ ਤ੍ਵਚਾ ਚੂਤਹਰੀਤਕੀਨਾਮ੍ | ਤਾਂ ਤਾਮ੍ਰਦੀਪੇ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਧੀਮਾਨ੍ ਵਰ੍ਤਿਂ ਵਟਕ੍ਸੀਰਸੁਭਾਵਿਤਾਂ ਤੁ ||੨੩|| ਆਦੀਪ੍ਯ ਤਜ੍ਜਾਤਮਸੀਂ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਚਾਪਿ ਪਥ੍ਯਾਮ੍ਭਸਿ ਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ | ਸਮ੍ਪ੍ਰਚ੍ਛਿਤਂ ਤਦ੍ਬਹੁਸ਼ਃ ਕਿਲਾਸਂ ਤੈਲੇਨ ਸਿਕ੍ਤਂ ਕਟੁਨਾ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ||੨੪||
कषायकल्पेन सुभावितां तु जलं त्वचा चूतहरीतकीनाम् | तां ताम्रदीपे प्रणिधाय धीमान् वर्तिं वटक्षीरसुभावितां तु ||२३|| आदीप्य तज्जातमसीं गृहीत्वा तां चापि पथ्याम्भसि भावयित्वा | सम्प्रच्छितं तद्बहुशः किलासं तैलेन सिक्तं कटुना प्रयाति ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (25-26) · Śloka 26
ਆਵਲ੍ਗੁਜਂ ਬੀਜਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਨਦੀਜਂ ਕਾਕਾਹ੍ਵਾਨੋਦੁਮ੍ਬਰੀ ਯਾ ਚ ਲਾਕ੍ਸਾ | ਲੌਹਂ ਚੂਰ੍ਣਂ ਮਾਗਧੀ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਸ਼ੈਲਂ ਤੁਲ੍ਯਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾਃ ਕਸ੍ਣਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤਿਲਾਸ਼੍ਚ ||੨੫|| ਵਰ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਗਵਾਂ ਪਿਤ੍ਤਪਿਸ੍ਟਾਂ ਲੇਪਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਿਣਾਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਹਾਰੀ | ਲੇਪਾਤ੍ ਪਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ੈਖਿਨਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਹਾਰਿ ਹ੍ਰੀਬੇਰਂ ਵਾ ਦਗ੍ਧਮੇਤੇਨ ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ||੨੬||
आवल्गुजं बीजमग्र्यं नदीजं काकाह्वानोदुम्बरी या च लाक्षा | लौहं चूर्णं मागधी तार्क्ष्यशैलं तुल्याः कार्याः कृष्णवर्णास्तिलाश्च ||२५|| वर्तिं कृत्वा तां गवां पित्तपिष्टां लेपः कार्यः श्वित्रिणां श्वित्रहारी | लेपात् पित्तं शैखिनं श्वित्रहारि ह्रीबेरं वा दग्धमेतेन युक्तम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (27-28) · Śloka 29
ਤੁਤ੍ਥਾਲਕਟੁਕਾਵ੍ਯੋਸਸਿਂਹਾਰ੍ਕਹਯਮਾਰਕਾਃ | ਕੁਸ੍ਠਾਵਲ੍ਗੁਜਭਲ੍ਲਾਤਕ੍ਸੀਰਿਣੀਸਰ੍ਸਪਾਃ ਸ੍ਨੁਹੀ ||੨੭|| ਤਿਲ੍ਵਕਾਰਿਸ੍ਟਪੀਲੂਨਾਂ ਪਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਰਗ੍ਵਧਸ੍ਯ ਚ | ਬੀਜਂ ਵਿਡਙ੍ਗਾਸ਼੍ਵਹਨ੍ਤ੍ਰੋਰ੍ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਬਹਤੀਦ੍ਵਯਮ੍ ||੨੮|| ਆਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਂ ਲੇਪਾਨ੍ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਸ਼ੇਸਤਃ |੨੯|
तुत्थालकटुकाव्योषसिंहार्कहयमारकाः | कुष्ठावल्गुजभल्लातक्षीरिणीसर्षपाः स्नुही ||२७|| तिल्वकारिष्टपीलूनां पत्राण्यारग्वधस्य च | बीजं विडङ्गाश्वहन्त्रोर्हरिद्रे बृहतीद्वयम् ||२८|| आभ्यां श्वित्राणि योगाभ्यां लेपान्नश्यन्त्यशेषतः |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (29-33) · Śloka 33
ਵਾਯਸੀਫਲ੍ਗੁਤਿਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ||੨੯|| ਦ੍ਵੇ ਲੋਹਰਜਸਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਰ੍ਯਾਢਕਂ ਤਥਾ | ਤ੍ਰਿਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਪਚੇਦ੍ਯਾਵਦ੍ਭਾਗੌ ਦ੍ਵਾਵਸਨਾਦਪਿ ||੩੦|| ਸ਼ਿਸ੍ਟੌ ਚ ਵਿਪਚੇਦ੍ਭੂਯ ਏਤੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪ੍ਰਪੇਸਿਤੈਃ | ਕਲ੍ਕੈਰਿਨ੍ਦ੍ਰਯਵਵ੍ਯੋਸਤ੍ਵਗ੍ਦਾਰੁਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲੈਃ ||੩੧|| ਪਾਰਾਵਤਪਦੀਦਨ੍ਤੀਬਾਕੁਚੀਕੇਸ਼ਰਾਹ੍ਵਯੈਃ | ਕਣ੍ਟਕਾਰ੍ਯਾ ਚ ਤਤ੍ਪਕ੍ਵਂ ਘਤਂ ਕੁਸ੍ਠਿਸੁ ਯੋਜਯੇਤ੍ ||੩੨|| ਦੋਸਧਾਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਪਾਨਾਦਭ੍ਯਙ੍ਗਾਤ੍ਤ੍ਵਗ੍ਗਤਂ ਤਥਾ | ਅਪ੍ਯਸਾਧ੍ਯਂ ਨਣਾਂ ਕੁਸ੍ਠਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨੀਲਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ||੩੩||
वायसीफल्गुतिक्तानां शतं दत्त्वा पृथक् पृथक् ||२९|| द्वे लोहरजसः प्रस्थे त्रिफलात्र्याढकं तथा | त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावद्भागौ द्वावसनादपि ||३०|| शिष्टौ च विपचेद्भूय एतैः श्लक्ष्णप्रपेषितैः | कल्कैरिन्द्रयवव्योषत्वग्दारुचतुरङ्गुलैः ||३१|| पारावतपदीदन्तीबाकुचीकेशराह्वयैः | कण्टकार्या च तत्पक्वं घृतं कुष्ठिषु योजयेत् ||३२|| दोषधात्वाश्रितं पानादभ्यङ्गात्त्वग्गतं तथा | अप्यसाध्यं नृणां कुष्ठं नाम्ना नीलं नियच्छति ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (34-38) · Śloka 38
ਤ੍ਰਿਫਲਾਤ੍ਵਕ੍ ਤ੍ਰਿਕਟੁਕਂ ਸੁਰਸਾ ਮਦਯਨ੍ਤਿਕਾ | ਵਾਯਸ੍ਯਾਰਗ੍ਵਧਸ਼੍ਚੈਸਾਂ ਤੁਲਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪਥਕ੍ ਪਥਕ੍ ||੩੪|| ਕਾਕਮਾਚ੍ਯਰ੍ਕਵਰੁਣਦਨ੍ਤੀਕੁਟਜਚਿਤ੍ਰਕਾਤ੍ | ਦਾਰ੍ਵੀਨਿਦਿਗ੍ਧਿਕਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਥਗ੍ਦਸ਼ਪਲਂ ਤਥਾ ||੩੫|| ਤ੍ਰਿਦ੍ਰੋਣੇਪਾਂ ਪਚੇਦ੍ਯਾਵਤ੍ ਸਟ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਪਰਿਸ਼ੇਸਿਤਮ੍ | ਸ਼ਕਦ੍ਰਸਦਧਿਕ੍ਸੀਰਮੂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਥਗਾਢਕਮ੍ ||੩੬|| ਤਦ੍ਵਦ੍ਧਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਾਧ੍ਯਂ ਭੂਨਿਮ੍ਬਵ੍ਯੋਸਚਿਤ੍ਰਕੈਃ | ਕਰਞ੍ਜਫਲਨੀਲਿਕਾਸ਼੍ਯਾਮਾਵਲ੍ਗੁਜਪੀਲੁਭਿਃ ||੩੭|| ਨੀਲਿਨੀਨਿਮ੍ਬਕੁਸੁਮੈਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕੁਸ੍ਠਾਪਹਂ ਘਤਮ੍ | ਮ੍ਰਕ੍ਸਣਾਦਙ੍ਗਸਾਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਿਣਾਂ ਜਨਯੇਨ੍ਨਣਾਮ੍ | ਭਗਨ੍ਦਰਂ ਕਮੀਨਰ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਨੀਲਂ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ||੩੮||
त्रिफलात्वक् त्रिकटुकं सुरसा मदयन्तिका | वायस्यारग्वधश्चैषां तुलां कुर्यात् पृथक् पृथक् ||३४|| काकमाच्यर्कवरुणदन्तीकुटजचित्रकात् | दार्वीनिदिग्धिकाभ्यां तु पृथग्दशपलं तथा ||३५|| त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावत् षट्प्रस्थं परिशेषितम् | शकृद्रसदधिक्षीरमूत्राणां पृथगाढकम् ||३६|| तद्वद्धृतस्य तत्साध्यं भूनिम्बव्योषचित्रकैः | करञ्जफलनीलिकाश्यामावल्गुजपीलुभिः ||३७|| नीलिनीनिम्बकुसुमैः सिद्धं कुष्ठापहं घृतम् | म्रक्षणादङ्गसावर्ण्यं श्वित्रिणां जनयेन्नृणाम् | भगन्दरं कृमीनर्शो महानीलं नियच्छति ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (39) · Śloka 39
ਮੂਤ੍ਰਂ ਗਵ੍ਯਂ ਚਿਤ੍ਰਕਵ੍ਯੋਸਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਪਿਃਕੁਮ੍ਭੇ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਹਿ | ਪਕ੍ਸਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪੇਯਮੇਤਤ੍ | ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਸ੍ਠਦਿਸ੍ਟਂ ਵਿਧਾਨਮ੍ ||੩੯||
मूत्रं गव्यं चित्रकव्योषयुक्तं सर्पिःकुम्भे क्षौद्रयुक्तं स्थितं हि | पक्षादूर्ध्वं श्वित्रिभिः पेयमेतत् | कुर्याच्चास्मिन् कुष्ठदिष्टं विधानम् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (40) · Śloka 40
ਪੂਤੀਕਾਰ੍ਕਸ੍ਨੁਙ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਮੂਤ੍ਰੈਃ ਪਿਸ੍ਟਾਃ ਪਲ੍ਲਵਾਃ ਸੌਮਨਾਸ਼੍ਚ | ਲੇਪਃ ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰਂ ਹਨ੍ਤਿ ਦਦ੍ਰੂਰ੍ਵ੍ਰਣਾਂਸ਼੍ਚ ਦੁਸ੍ਟਾਨ੍ਯਰ੍ਸ਼ਾਂਸ੍ਯੇਸ ਨਾਡੀਵ੍ਰਣਾਂਸ਼੍ਚ ||੪੦||
पूतीकार्कस्नुङ्नरेन्द्रद्रुमाणां मूत्रैः पिष्टाः पल्लवाः सौमनाश्च | लेपः श्वित्रं हन्ति दद्रूर्व्रणांश्च दुष्टान्यर्शांस्येष नाडीव्रणांश्च ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (41) · Śloka 41
ਅਸ੍ਮਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਿਃਸ੍ਰੁਤੇ ਦੁਸ੍ਟਰਕ੍ਤੇ ਜਾਤਪ੍ਰਾਣਂ ਸਰ੍ਪਿਸਾ ਸ੍ਨੇਹਯਿਤ੍ਵਾ | ਤੀਕ੍ਸ੍ਣੈਰ੍ਯੋਗੈਸ਼੍ਛਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਗਾਢਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦੋਸਂ ਨਿਰ੍ਹਰੇਚ੍ਚਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ||੪੧||
अस्मादूर्ध्वं निःस्रुते दुष्टरक्ते जातप्राणं सर्पिषा स्नेहयित्वा | तीक्ष्णैर्योगैश्छर्दयित्वा प्रगाढं पश्चाद्दोषं निर्हरेच्चाप्रमत्तः ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (42) · Śloka 42
ਦੁਰ੍ਵਾਨ੍ਤੋ ਵਾ ਦੁਰ੍ਵਿਰਿਕ੍ਤੋਪਿ ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਸ੍ਠੀ ਦੋਸੈਰੁਦ੍ਧਤੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਦੇਹਃ | ਨਿਃਸਨ੍ਦਿਗ੍ਧਂ ਯਾਤ੍ਯਸਾਧ੍ਯਤ੍ਵਮਾਸ਼ੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਤ੍ਸ੍ਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਹਰੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦੋਸਾਨ੍ ||੪੨||
दुर्वान्तो वा दुर्विरिक्तोऽपि वा स्यात् कुष्ठी दोषैरुद्धतैर्व्याप्तदेहः | निःसन्दिग्धं यात्यसाध्यत्वमाशु तस्मात् कृत्स्नान्निर्हरेत्तस्य दोषान् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (43) · Śloka 43
ਪਕ੍ਸਾਤ੍ ਪਕ੍ਸਾਚ੍ਛਰ੍ਦਨਾਨ੍ਯਭ੍ਯੁਪੇਯਾਨ੍ਮਾਸਾਨ੍ਮਾਸਾਤ੍ ਸ੍ਰਂਸਨਂ ਚਾਪਿ ਦੇਯਮ੍ | ਸ੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਰਕ੍ਤਂ ਵਤ੍ਸਰੇ ਹਿ ਦ੍ਵਿਰਲ੍ਪਂ ਨਸ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ ||੪੩||
पक्षात् पक्षाच्छर्दनान्यभ्युपेयान्मासान्मासात् स्रंसनं चापि देयम् | स्राव्यं रक्तं वत्सरे हि द्विरल्पं नस्यं दद्याच्च त्रिरात्रात्त्रिरात्रात् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (44-49) · Śloka 49
ਪਥ੍ਯਾ ਵ੍ਯੋਸਂ ਸੇਕ੍ਸੁਜਾਤਂ ਸਤੈਲਂ ਲੀਢ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕੁਸ੍ਠਰੋਗਾਤ੍ | ਧਾਤ੍ਰੀਪਥ੍ਯਾਕ੍ਸੋਪਕੁਲ੍ਯਾਵਿਡਙ੍ਗਾਨ੍ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਾਜ੍ਯਾਭ੍ਯਾਮੇਕਤੋ ਵਾਵਲਿਹ੍ਯਾਤ੍ ||੪੪|| ਪੀਤ੍ਵਾ ਮਾਸਂ ਵਾ ਪਲਾਂਸ਼ਾਂ ਹਰਿਦ੍ਰਾਂ ਮੂਤ੍ਰੇਣਾਨ੍ਤਂ ਪਾਪਰੋਗਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ | ਏਵਂ ਪੇਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ੍ਣਪਿਸ੍ਟਃ ਪਿਪ੍ਪਲ੍ਯੋ ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਵਨ੍ਮੂਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ ||੪੫|| ਤਦ੍ਵਤ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ੍ਯਂ ਮਾਸਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਪੇਯਂ, ਤੇਨਾਜਸ੍ਰਂ ਦੇਹਮਾਲੇਪਯੇਚ੍ਚ | ਆਰਿਸ੍ਟੀਤ੍ਵਕ੍ ਸਾਪ੍ਤਪਰ੍ਣੀ ਚ ਤੁਲ੍ਯਾ ਲਾਕ੍ਸਾ ਮੁਸ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਮੂਲ੍ਯੌ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ||੪੬|| ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾਕ੍ਸੌ ਵਾਸਕੋ ਦੇਵਦਾਰੁ ਪਥ੍ਯਾਵਹ੍ਨੀ ਵ੍ਯੋਸਧਾਤ੍ਰੀਵਿਡਙ੍ਗਾਃ | ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਂਸ਼ਂ ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਡਙ੍ਗੈਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪਲੋਨ੍ਮਾਨਮਸ਼੍ਨਨ੍ ||੪੭|| ਕੁਸ੍ਠਾਜ੍ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰੈਫਲਂ ਵਾ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਦ੍ਰੋਣਂ ਵ੍ਯੋਸਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ | ਗੋਮੂਤ੍ਰਾਮ੍ਬੁਦ੍ਰੋਣਸਿਦ੍ਧੇਕ੍ਸਪੀਡੇ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪਿਰ੍ਨਾਸ਼ਯੇਚ੍ਚਾਪਿ ਕੁਸ੍ਠਮ੍ ||੪੮|| ਆਰਗ੍ਵਧੇ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣੇ ਪਟੋਲੇ ਸਵਕ੍ਸਕੇ ਨਕ੍ਤਮਾਲੇ ਸਨਿਮ੍ਬੇ ਜੀਰ੍ਣਂ ਪਕ੍ਵਂ ਤਦ੍ਧਰਿਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯੇਨ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਕੁਸ੍ਠਂ ਮੁਸ੍ਕਕੇ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਪਿਃ ||੪੯||
पथ्या व्योषं सेक्षुजातं सतैलं लीढ्वा शीघ्रं मुच्यते कुष्ठरोगात् | धात्रीपथ्याक्षोपकुल्याविडङ्गान् क्षौद्राज्याभ्यामेकतो वाऽवलिह्यात् ||४४|| पीत्वा मासं वा पलांशां हरिद्रां मूत्रेणान्तं पापरोगस्य गच्छेत् | एवं पेयश्चित्रकः श्लक्ष्णपिष्टः पिप्पल्यो वा पूर्ववन्मूत्रयुक्ताः ||४५|| तद्वत्तार्क्ष्यं मासमात्रं च पेयं, तेनाजस्रं देहमालेपयेच्च | आरिष्टीत्वक् साप्तपर्णी च तुल्या लाक्षा मुस्तं पञ्चमूल्यौ हरिद्रे ||४६|| मञ्जिष्ठाक्षौ वासको देवदारु पथ्यावह्नी व्योषधात्रीविडङ्गाः | सामान्यांशं योजयित्वा विडङ्गैश्चूर्णं कृत्वा तत्पलोन्मानमश्नन् ||४७|| कुष्ठाज्जन्तुर्मुच्यते त्रैफलं वा सर्पिर्द्रोणं व्योषयुक्तं च युञ्जन् | गोमूत्राम्बुद्रोणसिद्धेऽक्षपीडे सिद्धं सर्पिर्नाशयेच्चापि कुष्ठम् ||४८|| आरग्वधे सप्तपर्णे पटोले सवृक्षके नक्तमाले सनिम्बे जीर्णं पक्वं तद्धरिद्राद्वयेन हन्यात् कुष्ठं मुष्कके चापि सर्पिः ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (50) · Śloka 50
ਰੋਧ੍ਰਾਰਿਸ੍ਟਂ ਪਦ੍ਮਕਂ ਰਕ੍ਤਸਾਰਃ ਸਪ੍ਤਾਹ੍ਵਾਕ੍ਸੌ ਵਕ੍ਸਕੋ ਬੀਜਕਸ਼੍ਚ | ਯੋਜ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਨੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਜਨ੍ਤੋਃ ਪੇਯਾ ਵਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਕ੍ਸੌਦ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾ ਤ੍ਰਿਭਣ੍ਡੀ ||੫੦||
रोध्रारिष्टं पद्मकं रक्तसारः सप्ताह्वाक्षौ वृक्षको बीजकश्च | योज्याः स्नाने दह्यमानस्य जन्तोः पेया वा स्यात् क्षौद्रयुक्ता त्रिभण्डी ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (51) · Śloka 51
ਖਾਦੇਤ੍ ਕੁਸ੍ਠੀ ਮਾਂਸਸ਼ਾ(ਪਾ)ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਨ੍ ਮੁਦ੍ਗਾਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਨ੍ਨਿਮ੍ਬਤੋਯੇ ਸਤੈਲਾਨ੍ |੫੧|
खादेत् कुष्ठी मांसशा(पा)ते पुराणान् मुद्गान् सिद्धान्निम्बतोये सतैलान् |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (51-53) · Śloka 53
ਨਿਮ੍ਬਕ੍ਵਾਥਂ ਜਾਤਸਤ੍ਤ੍ਵਃ ਪਿਬੇਦ੍ਵਾ ਕ੍ਵਾਥਂ ਵਾਰ੍ਕਾਲਰ੍ਕਸਪ੍ਤਚ੍ਛਦਾਨਾਮ੍ ||੫੧|| ਜਗ੍ਧੇਸ੍ਵਙ੍ਗੇਸ੍ਵਸ਼੍ਵਮਾਰਸ੍ਯ ਮੂਲਂ ਲੇਪੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਡਙ੍ਗੈਃ ਸਮੂਤ੍ਰੈਃ | ਮੂਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚੈਨਂ ਸੇਚਯੇਦ੍ਭੋਜਯੇਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਹਾਰਾਨ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਵਿਡਙ੍ਗੈਃ ||੫੨|| ਕਾਰਞ੍ਜਂ ਵਾ ਸਾਰ੍ਸਪਂ ਵਾ ਕ੍ਸਤੇਸੁ ਕ੍ਸੇਪ੍ਯਂ ਤੈਲਂ ਸ਼ਿਗ੍ਰੁਕੋਸ਼ਾਮ੍ਰਯੋਰ੍ਵਾ | ਪਕ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਾ ਕਟੂਸ੍ਣੈਃ ਸਤਿਕ੍ਤੈਃ ਸ਼ੇਸਂ ਚ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦੁਸ੍ਟਵਤ੍ ਸਂਵਿਧਾਨਮ੍ ||੫੩||
निम्बक्वाथं जातसत्त्वः पिबेद्वा क्वाथं वाऽर्कालर्कसप्तच्छदानाम् ||५१|| जग्धेष्वङ्गेष्वश्वमारस्य मूलं लेपो युक्तः स्याद्विडङ्गैः समूत्रैः | मूत्रैश्चैनं सेचयेद्भोजयेच्च सर्वाहारान् सम्प्रयुक्तान् विडङ्गैः ||५२|| कारञ्जं वा सार्षपं वा क्षतेषु क्षेप्यं तैलं शिग्रुकोशाम्रयोर्वा | पक्वं सर्वैर्वा कटूष्णैः सतिक्तैः शेषं च स्याद्दुष्टवत् संविधानम् ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (54-63) · Śloka 64
ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਕਰਞ੍ਜਾਰ੍ਕਮਾਲਤੀਕਰਵੀਰਜਮ੍ | ਸ੍ਨੁਹੀਸ਼ਿਰੀਸਾਯੋਰ੍ਮੂਲਂ ਚਿਤ੍ਰਕਾਸ੍ਫੋਤਯੋਰਪਿ ||੫੪|| ਵਿਸਲਾਙ੍ਗਲਵਜ੍ਰਾਖ੍ਯਕਾਸੀਸਾਲਮਨਃਸ਼ਿਲਾਃ | ਕਰਞ੍ਜਬੀਜਂ ਤ੍ਰਿਕਟੁ ਤ੍ਰਿਫਲਾਂ ਰਜਨੀਦ੍ਵਯਮ੍ ||੫੫|| ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਾਨ੍ ਵਿਡਙ੍ਗਾਨਿ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਡਂ ਚ ਸਂਹਰੇਤ੍ | ਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਃ ਪਚੇਦੇਤੈਸ੍ਤੈਲਂ ਕੁਸ੍ਠਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ ||੫੬|| ਏਤਦ੍ਵਜ੍ਰਕਮਭ੍ਯਙ੍ਗਾਨ੍ਨਾਡੀਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਾਪਹਮ੍ | ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਕਃ ਕਰਞ੍ਜੌ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੇ ਹਰਿਦ੍ਰੇ ਰਸਾਞ੍ਜਨਮ੍ ||੫੭|| ਕੁਟਜਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੁਨ੍ਨਾਡਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣੌ ਮਗਾਦਨੀ | ਲਾਕ੍ਸਾ ਸਰ੍ਜਰਸੋਰ੍ਕਸ਼੍ਚ ਸਾਸ੍ਫੋਤਾਰਗ੍ਵਧੌ ਸ੍ਨੁਹੀ ||੫੮|| ਸ਼ਿਰੀਸਸ੍ਤੁਵਰਾਖ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਟਜਾਰੁਸ੍ਕਰੌ ਵਚਾ | ਕੁਸ੍ਠਂ ਕਮਿਘ੍ਨਂ ਮਞ੍ਜਿਸ੍ਠਾ ਲਾਙ੍ਗਲੀ ਚਿਤ੍ਰਕਂ ਤਥਾ ||੫੯|| ਮਾਲਤੀ ਕਟੁਤੁਮ੍ਬੀ ਚ ਗਨ੍ਧਾਹ੍ਵਾ ਮੂਲਕਂ ਤਥਾ | ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਕਰਵੀਰਸ਼੍ਚ ਗਹਧੂਮਂ ਵਿਸਂ ਤਥਾ ||੬੦|| ਕਮ੍ਪਿਲ੍ਲਕਂ ਸਸਿਨ੍ਦੂਰਂ ਤੇਜੋਹ੍ਵਾਤੁਤ੍ਥਕਾਹ੍ਵਯੇ | ਸਮਭਾਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਲ੍ਕਪੇਸ੍ਯਾਣਿ ਕਾਰਯੇਤ੍ ||੬੧|| ਗੋਮੂਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਿਲਤੈਲਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਗੁਣਮ੍ | ਕਾਰਞ੍ਜਂ ਯਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਸਾਰ੍ਸਪਂ ਵਾ ਮਹਾਗੁਣਮ੍ ||੬੨|| ਅਭ੍ਯਙ੍ਗਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਗਣ੍ਡਮਾਲਾਭਗਨ੍ਦਰਾਨ੍ | ਨਾਡੀਦੁਸ੍ਟਵ੍ਰਣਾਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਨਾਸ਼ਯੇਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ||੬੩|| ਮਹਾਵਜ੍ਰਕਮਿਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੈਲਂ ਮਹਾਗੁਣਮ੍ |੬੪|
सप्तपर्णकरञ्जार्कमालतीकरवीरजम् | स्नुहीशिरीषायोर्मूलं चित्रकास्फोतयोरपि ||५४|| विषलाङ्गलवज्राख्यकासीसालमनःशिलाः | करञ्जबीजं त्रिकटु त्रिफलां रजनीद्वयम् ||५५|| सिद्धार्थकान् विडङ्गानि प्रपुन्नाडं च संहरेत् | मूत्रपिष्टैः पचेदेतैस्तैलं कुष्ठविनाशनम् ||५६|| एतद्वज्रकमभ्यङ्गान्नाडीदुष्टव्रणापहम् | सिद्धार्थकः करञ्जौ द्वौ द्वे हरिद्रे रसाञ्जनम् ||५७|| कुटजश्च प्रपुन्नाडसप्तपर्णौ मृगादनी | लाक्षा सर्जरसोऽर्कश्च सास्फोतारग्वधौ स्नुही ||५८|| शिरीषस्तुवराख्यस्तु कुटजारुष्करौ वचा | कुष्ठं कृमिघ्नं मञ्जिष्ठा लाङ्गली चित्रकं तथा ||५९|| मालती कटुतुम्बी च गन्धाह्वा मूलकं तथा | सैन्धवं करवीरश्च गृहधूमं विषं तथा ||६०|| कम्पिल्लकं ससिन्दूरं तेजोह्वातुत्थकाह्वये | समभागानि सर्वाणि कल्कपेष्याणि कारयेत् ||६१|| गोमूत्रं द्विगुणं दद्यात्तिलतैलाच्चतुर्गुणम् | कारञ्जं या महावीर्यं सार्षपं वा महागुणम् ||६२|| अभ्यङ्गात् सर्वकुष्ठानि गण्डमालाभगन्दरान् | नाडीदुष्टव्रणान् घोरान् नाशयेन्नात्र संशयः ||६३|| महावज्रकमित्येतन्नाम्ना तैलं महागुणम् |६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (64-65) · Śloka 66
ਪਿਤ੍ਤਾਵਾਪੈਰ੍ਮੂਤ੍ਰਪਿਸ੍ਟੈਸ੍ਤੈਲਂ ਲਾਕ੍ਸਾਦਿਕੈਃ ਕਤਮ੍ ||੬੪|| ਸਪ੍ਤਾਹਂ ਕਟੁਕਾਲਾਬ੍ਵਾਂ ਨਿਦਧੀਤ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਃ | ਪੀਤਵਨ੍ਤਂ ਤਤੋ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਤੇਨਾਭ੍ਯਕ੍ਤਂ ਚ ਮਾਨਵਮ੍ ||੬੫|| ਸ਼ਾਯਯੇਦਾਤਪੇ ਤਸ੍ਯ ਦੋਸਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ |੬੬|
पित्तावापैर्मूत्रपिष्टैस्तैलं लाक्षादिकैः कृतम् ||६४|| सप्ताहं कटुकालाब्वां निदधीत चिकित्सकः | पीतवन्तं ततो मात्रां तेनाभ्यक्तं च मानवम् ||६५|| शाययेदातपे तस्य दोषा गच्छन्ति सर्वशः |६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (66) · Śloka 67
ਸ੍ਰੁਤਦੋਸਂ ਸਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਨਾਤਂ ਖਦਿਰਵਾਰਿਣਾ ||੬੬|| ਯਵਾਗੂਂ ਪਾਯਯੇਦੇਨਂ ਸਾਧਿਤਾਂ ਖਦਿਰਾਮ੍ਬੁਨਾ |੬੭|
स्रुतदोषं समुत्थाप्य स्नातं खदिरवारिणा ||६६|| यवागूं पाययेदेनं साधितां खदिराम्बुना |६७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (67) · Śloka 68
ਏਵਂ ਸਂਸ਼ੋਧਨੇ ਵਰ੍ਗੇ ਕੁਸ੍ਠਘ੍ਨੇਸ੍ਵੌਸਧੇਸੁ ਚ ||੬੭|| ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤੈਲਾਨਿ ਸਰ੍ਪੀਂਸਿ ਪ੍ਰਦੇਹੋਦ੍ਧਰ੍ਸਣਾਨਿ ਚ |੬੮|
एवं संशोधने वर्गे कुष्ठघ्नेष्वौषधेषु च ||६७|| कुर्यात्तैलानि सर्पींषि प्रदेहोद्धर्षणानि च |६८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (68) · Śloka 68
ਪ੍ਰਾਤਃ ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਸੇਵੇਤ ਯੋਗਾਨ੍ ਵੈਰੇਚਨਾਞ੍ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ | ਪਞ੍ਚ ਸਟ੍ ਸਪ੍ਤ ਚਾਸ੍ਟੌ ਵਾ ਯੈਰੁਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ||੬੮||
प्रातः प्रातश्च सेवेत योगान् वैरेचनाञ् शुभान् | पञ्च षट् सप्त चाष्टौ वा यैरुत्थानं न गच्छति ||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (69) · Śloka 69
ਕਾਰਭਂ ਵਾ ਪਿਬੇਨ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਜੀਰ੍ਣੇ ਤਤ੍ਕ੍ਸੀਰਭੋਜਨਮ੍ | ਜਾਤਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਕੁਸ੍ਠਾਨਿ ਮਾਸੈਃ ਸਡ੍ਭਿਰਪੋਹਤਿ ||੬੯||
कारभं वा पिबेन्मूत्रं जीर्णे तत्क्षीरभोजनम् | जातसत्त्वानि कुष्ठानि मासैः षड्भिरपोहति ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (70-71) · Śloka 71
ਦਿਦਕ੍ਸੁਰਨ੍ਤਂ ਕੁਸ੍ਠਸ੍ਯ ਖਦਿਰਂ ਕੁਸ੍ਠਪੀਡਿਤਃ | ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤ ਸ੍ਨਾਨਪਾਨਾਸ਼ਨਾਦਿਸੁ ||੭੦|| ਯਥਾ ਹਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਵਦ੍ਧਤ੍ਵਾਤ੍ ਕੁਸ੍ਠਮਾਤੁਰਮੋਜਸਾ | ਤਥਾ ਹਨ੍ਤ੍ਯੁਪਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਖਦਿਰਃ ਕੁਸ੍ਠਮੋਜਸਾ ||੭੧||
दिदृक्षुरन्तं कुष्ठस्य खदिरं कुष्ठपीडितः | सर्वथैव प्रयुञ्जीत स्नानपानाशनादिषु ||७०|| यथा हन्ति प्रवृद्धत्वात् कुष्ठमातुरमोजसा | तथा हन्त्युपयुक्तस्तु खदिरः कुष्ठमोजसा ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (72) · Śloka 72
ਨੀਚਰੋਮਨਖਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਹਿਤਾਸ਼੍ਯੌਸਧਤਤ੍ਪਰਃ | ਯੋਸਿਨ੍ਮਾਂਸਸੁਰਾਵਰ੍ਜੀ ਕੁਸ੍ਠੀ ਕੁਸ੍ਠਮਪੋਹਤਿ ||੭੨||
नीचरोमनखः श्रान्तो हिताश्यौषधतत्परः | योषिन्मांससुरावर्जी कुष्ठी कुष्ठमपोहति ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 9
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਿਕਿਤ੍ਸਾਸ੍ਥਾਨੇ ਕੁਸ੍ਠਚਿਕਿਤ੍ਸਿਤਂ ਨਾਮ ਨਵਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੯||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने कुष्ठचिकित्सितं नाम नवमोऽध्यायः ||९||
🔊 Audio coming soon