Adhikarana 1 (1-3) · Śloka 3
ಅಥಾತಃ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨|| ವಿರುದ್ಧಾಧ್ಯಶನಾಸಾತ್ಮ್ಯವೇಗವಿಘಾತೈಃ ಸ್ನೇಹಾದೀನಾಂ ಚಾಯಥಾರಮ್ಭೈಃ ಪಾಪಕ್ರಿಯಯಾ ಪುರಾಕೃತಕರ್ಮಯೋಗಾಚ್ಚ ತ್ವಗ್ದೋಷಾ ಭವನ್ತಿ ||೩||
अथातः कुष्ठचिकित्सितं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२|| विरुद्धाध्यशनासात्म्यवेगविघातैः स्नेहादीनां चायथारम्भैः पापक्रियया पुराकृतकर्मयोगाच्च त्वग्दोषा भवन्ति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (4) · Śloka 4
ತತ್ರ ತ್ವಗ್ದೋಷೀ ಮಾಂಸವಸಾದುಗ್ಧದಧಿತೈಲಕುಲತ್ಥಮಾಷನಿಷ್ಪಾವೇಕ್ಷುಪಿಷ್ಟವಿಕಾರಾಮ್ಲವಿರುದ್ಧಾಧ್ಯಶನಾಜೀರ್ಣವಿದಾಹ್ಯಭಿಷ್ಯನ್ದೀನಿ ದಿವಾಸ್ವಪ್ನಂ ವ್ಯವಾಯಂ ಚ ಪರಿಹರೇತ್ ||೪||
तत्र त्वग्दोषी मांसवसादुग्धदधितैलकुलत्थमाषनिष्पावेक्षुपिष्टविकाराम्लविरुद्धाध्यशनाजीर्णविदाह्यभिष्यन्दीनि दिवास्वप्नं व्यवायं च परिहरेत् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (5) · Śloka 5
ತತಃ ಶಾಲಿಷಷ್ಟಿಕಯವಗೋಧೂಮಕೋರದೂಷಶ್ಯಾಮಾಕೋದ್ದಾಲಕಾದೀನನವಾನ್ ಭುಞ್ಜೀತ ಮುದ್ಗಾಢಕ್ಯೋರನ್ಯತರಸ್ಯ ಯೂಷೇಣ ಸೂಪೇನ ವಾ ನಿಮ್ಬಪತ್ರಾರುಷ್ಕರವ್ಯಾಮಿಶ್ರೇಣ, ಮಣ್ಡೂಕಪರ್ಣ್ಯವಲ್ಗುಜಾಟರೂಷಕರೂಪಿಕಾಪುಷ್ಪೈಃ ಸರ್ಪಿಃಸಿದ್ಧೈಃ ಸರ್ಷಪತೈಲಸಿದ್ಧೈರ್ವಾ, ತಿಕ್ತವರ್ಗೇಣ ವಾಽಭಿಹಿತೇನ; ಮಾಂಸಸಾತ್ಮ್ಯಾಯ ವಾ ಜಾಙ್ಗಲಮಾಂಸಮಮೇದಸ್ಕಂ ವಿತರೇತ್; ತೈಲಂ ವಜ್ರಕಮಭ್ಯಙ್ಗಾರ್ಥೇ; ಆರಗ್ವಧಾದಿಕಷಾಯಮುತ್ಸಾದನಾರ್ಥೇ; ಪಾನಪರಿಷೇಕಾವಗಾಹಾದಿಷು ಚ ಖದಿರಕಷಾಯಮ್; ಇತ್ಯೇಷ ಆಹಾರಾಚಾರವಿಭಾಗಃ ||೫||
ततः शालिषष्टिकयवगोधूमकोरदूषश्यामाकोद्दालकादीननवान् भुञ्जीत मुद्गाढक्योरन्यतरस्य यूषेण सूपेन वा निम्बपत्रारुष्करव्यामिश्रेण, मण्डूकपर्ण्यवल्गुजाटरूषकरूपिकापुष्पैः सर्पिःसिद्धैः सर्षपतैलसिद्धैर्वा, तिक्तवर्गेण वाऽभिहितेन; मांससात्म्याय वा जाङ्गलमांसममेदस्कं वितरेत्; तैलं वज्रकमभ्यङ्गार्थे; आरग्वधादिकषायमुत्सादनार्थे; पानपरिषेकावगाहादिषु च खदिरकषायम्; इत्येष आहाराचारविभागः ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (6) · Śloka 6
ತತ್ರ ಪೂರ್ವರೂಪೇಷೂಭಯತಃ ಸಂಶೋಧನಮಾಸೇವೇತ | ತತ್ರ ತ್ವಕ್ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಶೋಧನಾಲೇಪನಾನಿ, ಶೋಣಿತಪ್ರಾಪ್ತೇ ಸಂಶೋಧನಾಲೇಪನಕಷಾಯಪಾನಶೋಣಿತಾವಸೇಚನಾನಿ, ಮಾಂಸಪ್ರಾಪ್ತೇ ಶೋಧನಾಲೇಪನಕಷಾಯಪಾನಶೋಣಿತಾವಸೇಚನಾರಿಷ್ಟಮನ್ಥಪ್ರಾಶಾಃ, ಚತುರ್ಥಕರ್ಮಗುಣಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯಾಪ್ಯಮಾತ್ಮವತಃ ಸಂವಿಧಾನವತಶ್ಚ, ತತ್ರ ಸಂಶೋಧನಾಚ್ಛೋಣಿತಾವಸೇಚನಾಚ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ಭಲ್ಲಾತಶಿಲಾಜತುಧಾತುಮಾಕ್ಷೀಕಗುಗ್ಗುಲ್ವಗುರುತುವರಕಖದಿರಾಸನಾಯಸ್ಕೃತಿವಿಧಾನಮಾಸೇವೇತ; ಪಞ್ಚಮಂ ನೈವೋಪಕ್ರಮೇತ್ ||೬||
तत्र पूर्वरूपेषूभयतः संशोधनमासेवेत | तत्र त्वक्सम्प्राप्ते शोधनालेपनानि, शोणितप्राप्ते संशोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनानि, मांसप्राप्ते शोधनालेपनकषायपानशोणितावसेचनारिष्टमन्थप्राशाः, चतुर्थकर्मगुणप्राप्तं याप्यमात्मवतः संविधानवतश्च, तत्र संशोधनाच्छोणितावसेचनाच्चोर्ध्वं भल्लातशिलाजतुधातुमाक्षीकगुग्गुल्वगुरुतुवरकखदिरासनायस्कृतिविधानमासेवेत; पञ्चमं नैवोपक्रमेत् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (7) · Śloka 7
ತತ್ರ ಪ್ರಥಮಮೇವ ಕುಷ್ಠಿನಂ ಸ್ನೇಹಪಾನವಿಧಾನೇನೋಪಪಾದಯೇತ್ | ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀಶ್ವದಂಷ್ಟ್ರಾಶಾರ್ಙ್ಗೇಷ್ಟಾಗುಡೂಚೀದ್ವಿಪಞ್ಚಮೂಲೀಸಿದ್ಧಂ ತೈಲಂ ಘೃತಂ ವಾ ವಾತಕುಷ್ಠಿನಾಂ ಪಾನಾಭ್ಯಙ್ಗಯೋರ್ವಿದಧ್ಯಾತ್, ಧವಾಶ್ವಕರ್ಣಕಕುಭಪಲಾಶಪಿಚುಮರ್ದಪರ್ಪಟಕಮಧುಕರೋಧ್ರಸಮಙ್ಗಾಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪಿತ್ತಕುಷ್ಠಿನಾಂ, ಪ್ರಿಯಾಲಶಾಲಾರಗ್ವಧನಿಮ್ಬಸಪ್ತಪರ್ಣಚಿತ್ರಕಮರಿಚವಚಾಕುಷ್ಠಸಿದ್ಧಂ ಶ್ಲೇಷ್ಮಕುಷ್ಠಿನಾಂ ಭಲ್ಲಾತಕಾಭಯಾವಿಡಙ್ಗಸಿದ್ಧಂ ವಾ, ಸರ್ವೇಷಾಂ ತುವರಕತೈಲಂ ಭಲ್ಲಾತಕತೈಲಂ ವೇತಿ ||೭||
तत्र प्रथममेव कुष्ठिनं स्नेहपानविधानेनोपपादयेत् | मेषशृङ्गीश्वदंष्ट्राशार्ङ्गेष्टागुडूचीद्विपञ्चमूलीसिद्धं तैलं घृतं वा वातकुष्ठिनां पानाभ्यङ्गयोर्विदध्यात्, धवाश्वकर्णककुभपलाशपिचुमर्दपर्पटकमधुकरोध्रसमङ्गासिद्धं सर्पिः पित्तकुष्ठिनां, प्रियालशालारग्वधनिम्बसप्तपर्णचित्रकमरिचवचाकुष्ठसिद्धं श्लेष्मकुष्ठिनां भल्लातकाभयाविडङ्गसिद्धं वा, सर्वेषां तुवरकतैलं भल्लातकतैलं वेति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (8-9) · Śloka 9
ಸಪ್ತಪರ್ಣಾರಗ್ವಧಾತಿವಿಷೇಕ್ಷುರಪಾಠಾಕಟುರೋಹಿಣ್ಯಮೃತಾತ್ರಿಫಲಾಪಟೋಲಪಿಚುಮರ್ದಪರ್ಪಟಕದುರಾಲಭಾತ್ರಾಯಮಾಣಾಮುಸ್ತಾಚನ್ದನಪದ್ಮಕ- ಹರಿದ್ರೋಪಕುಲ್ಯಾವಿಶಾಲಾಮೂರ್ವಾಶತಾವರೀಸಾರಿವೇನ್ದ್ರಯವಾಟರೂಷಕಷಡ್ಗ್ರನ್ಥಾಮಧುಕಭೂನಿಮ್ಬಗೃಷ್ಟಿಕಾ ಇತಿ ಸಮಭಾಗಾಃ ಕಲ್ಕಃಸ್ಯಾತ್, ಕಲ್ಕಾಚ್ಚತುರ್ಗುಣಂ ಸರ್ಪಿಃ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ತದ್ದ್ವಿಗುಣೋ ಧಾತ್ರೀಫಲರಸಸ್ತಚ್ಚತುರ್ಗುಣಾ ಆಪಸ್ತದೈಕಧ್ಯಂ ಸಮಾಲೋಡ್ಯ ವಿಪಚೇತ್, ಏತನ್ಮಹಾತಿಕ್ತಕಂ ನಾಮ ಸರ್ಪಿಃ ಕುಷ್ಠವಿಷಮಜ್ವರರಕ್ತಪಿತ್ತಹೃದ್ರೋಗೋನ್ಮಾದಾಪಸ್ಮಾರಗುಲ್ಮಪಿಡಕಾಸೃಗ್ದರಗಲಗಣ್ಡಗಣ್ಡಮಾಲಾ- ಶ್ಲೀಪದಪಾಣ್ಡುರೋಗವಿಸರ್ಪಾರ್ಶಃಷಾಣ್ಢ್ಯಕಣ್ಡೂಪಾಮಾದೀಞ್ಛಮಯೇದಿತಿ ||೮|| ತ್ರಿಫಲಾಪಟೋಲಪಿಚುಮನ್ದಾಟರೂಷಕಕಟುರೋಹಿಣೀದುರಾಲಭಾತ್ರಾಯಮಾಣಾಃ ಪರ್ಪಟಕಶ್ಚೈತೇಷಾಂ ದ್ವಿಪಲಿಕಾನ್ ಭಾಗಾಞ್ಜಲದ್ರೋಣೇ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ಯ ಪಾದಾವಶೇಷಂ ಕಷಾಯಮಾದಾಯ ಕಲ್ಕಪೇಷ್ಯಾಣೀಮಾನಿ ಭೇಷಜಾನ್ಯರ್ಧಪಲಿಕಾನಿ ತ್ರಾಯಮಾಣಾಮುಸ್ತೇನ್ದ್ರಯವಚನ್ದನಕಿರಾತತಿಕ್ತಾನಿ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯಶ್ಚೈತಾನಿ ಘೃತಪ್ರಸ್ಥೇ ಸಮಾವಾಪ್ಯ ವಿಪಚೇತ್, ಏತತ್ತಿಕ್ತಕಂ ನಾಮ ಸರ್ಪಿಃ ಕುಷ್ಠವಿಷಮಜ್ವರಗುಲ್ಮಾರ್ಶೋಗ್ರಹಣೀದೋಷಶೋಫಪಾಣ್ಡುರೋಗವಿಸರ್ಪಷಾಣ್ಢ್ಯಶಮನಮೂರ್ಧ್ವಜತ್ರುಗತರೋಗಘ್ನಂ ಚೇತಿ ||೯||
सप्तपर्णारग्वधातिविषेक्षुरपाठाकटुरोहिण्यमृतात्रिफलापटोलपिचुमर्दपर्पटकदुरालभात्रायमाणामुस्ताचन्दनपद्मक- हरिद्रोपकुल्याविशालामूर्वाशतावरीसारिवेन्द्रयवाटरूषकषड्ग्रन्थामधुकभूनिम्बगृष्टिका इति समभागाः कल्कःस्यात्, कल्काच्चतुर्गुणं सर्पिः प्रक्षिप्य तद्द्विगुणो धात्रीफलरसस्तच्चतुर्गुणा आपस्तदैकध्यं समालोड्य विपचेत्, एतन्महातिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वररक्तपित्तहृद्रोगोन्मादापस्मारगुल्मपिडकासृग्दरगलगण्डगण्डमाला- श्लीपदपाण्डुरोगविसर्पार्शःषाण्ढ्यकण्डूपामादीञ्छमयेदिति ||८|| त्रिफलापटोलपिचुमन्दाटरूषककटुरोहिणीदुरालभात्रायमाणाः पर्पटकश्चैतेषां द्विपलिकान् भागाञ्जलद्रोणे प्रक्षिप्य पादावशेषं कषायमादाय कल्कपेष्याणीमानि भेषजान्यर्धपलिकानि त्रायमाणामुस्तेन्द्रयवचन्दनकिराततिक्तानि पिप्पल्यश्चैतानि घृतप्रस्थे समावाप्य विपचेत्, एतत्तिक्तकं नाम सर्पिः कुष्ठविषमज्वरगुल्मार्शोग्रहणीदोषशोफपाण्डुरोगविसर्पषाण्ढ्यशमनमूर्ध्वजत्रुगतरोगघ्नं चेति ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (10) · Śloka 11
ಅತೋಽನ್ಯತಮೇನ ಘೃತೇನ ಸ್ನಿಗ್ಧಸ್ವಿನ್ನಸ್ಯೈಕಾಂ ದ್ವೇ ತಿಸ್ರಶ್ಚತಸ್ರಃ ಪಞ್ಚ ವಾ ಸಿರಾ ವಿಧ್ಯೇತ್; ಮಣ್ಡಲಾನಿ ಚೋತ್ಸನ್ನಾನ್ಯವಲಿಖೇದಭೀಕ್ಷ್ಣಂ, ಪ್ರಚ್ಛಯೇದ್ವಾ, ಸಮುದ್ರಫೇನಶಾಕಗೋಜೀಕಾಕೋದುಮ್ಬರಿಕಾಪತ್ರೈರ್ವಾಽವಘೃಷ್ಯಾಲೇಪಯೇಲ್ಲಾಕ್ಷಾಸರ್ಜರಸರಸಾಞ್ಜನ- ಪ್ರಪುನ್ನಡಾವಲ್ಗುಜತೇಜೋವತ್ಯಶ್ವಮಾರಕಾರ್ಕಕುಟಜಾರೇವತಮೂಲಕಲ್ಕೈರ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಃ ಪಿತ್ತಪಿಷ್ಟೈರ್ವಾ, ಸ್ವರ್ಜಿಕಾತುತ್ಥಕಾಸೀಸವಿಡಙ್ಗಾಗಾರಧೂಮಚಿತ್ರಕಕಟುಕಸುಧಾಹರಿದ್ರಾಸೈನ್ಧವಕಲ್ಕೈರ್ವಾ, ಏತಾನ್ಯೇವಾವಾಪ್ಯ ಕ್ಷಾರಕಲ್ಪೇನ ನಿಃಸ್ರುತೇ ಪಾಲಾಶೇ ಕ್ಷಾರೇ ತತೋ ವಿಪಾಚ್ಯ ಫಾಣೀತಮಿವ ಸಞ್ಜಾತಮವತಾರ್ಯ ಲೇಪಯೇತ್, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕಫಲಲಾಕ್ಷಾಮರಿಚಪಿಪ್ಪಲೀಸುಮನಃಪತ್ರೈರ್ವಾ, ಹರಿತಾಲಮನಃಶಿಲಾರ್ಕಕ್ಷೀರತಿಲಶಿಗ್ರುಮರಿಚಕಲ್ಕೈರ್ವಾ, ಸ್ವರ್ಜಿಕಾಕುಷ್ಠತುತ್ಥಕುಟಜಚಿತ್ರಕವಿಡಙ್ಗಮರಿಚರೋಧ್ರಮನಃಶಿಲಾಕಲ್ಕೈರ್ವಾ, ಹರೀತಕೀಕರಞ್ಜಿಕಾವಿಡಙ್ಗಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಲವಣರೋಚನಾವಲ್ಗುಜಹರಿದ್ರಾಕಲ್ಕೈರ್ವಾ ||೧೦|| ಸರ್ವೇ ಕುಷ್ಠಾಪಹಾಃ ಸಿದ್ಧಾ ಲೇಪಾಃ ಸಪ್ತ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ |೧೧|
अतोऽन्यतमेन घृतेन स्निग्धस्विन्नस्यैकां द्वे तिस्रश्चतस्रः पञ्च वा सिरा विध्येत्; मण्डलानि चोत्सन्नान्यवलिखेदभीक्ष्णं, प्रच्छयेद्वा, समुद्रफेनशाकगोजीकाकोदुम्बरिकापत्रैर्वाऽवघृष्यालेपयेल्लाक्षासर्जरसरसाञ्जन- प्रपुन्नडावल्गुजतेजोवत्यश्वमारकार्ककुटजारेवतमूलकल्कैर्मूत्रपिष्टैः पित्तपिष्टैर्वा, स्वर्जिकातुत्थकासीसविडङ्गागारधूमचित्रककटुकसुधाहरिद्रासैन्धवकल्कैर्वा, एतान्येवावाप्य क्षारकल्पेन निःस्रुते पालाशे क्षारे ततो विपाच्य फाणीतमिव सञ्जातमवतार्य लेपयेत्, ज्योतिष्कफललाक्षामरिचपिप्पलीसुमनःपत्रैर्वा, हरितालमनःशिलार्कक्षीरतिलशिग्रुमरिचकल्कैर्वा, स्वर्जिकाकुष्ठतुत्थकुटजचित्रकविडङ्गमरिचरोध्रमनःशिलाकल्कैर्वा, हरीतकीकरञ्जिकाविडङ्गसिद्धार्थकलवणरोचनावल्गुजहरिद्राकल्कैर्वा ||१०|| सर्वे कुष्ठापहाः सिद्धा लेपाः सप्त प्रकीर्तिताः |११|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (11-12) · Śloka 12
ವೈಶೇಷಿಕಾನತಸ್ತೂರ್ಧ್ವಂ ದದ್ರೂಶ್ವಿತ್ರೇಷು ಮೇ ಶೃಣು ||೧೧|| ಲಾಕ್ಷಾ ಕುಷ್ಠಂ ಸರ್ಷಪಾಃ ಶ್ರೀನಿಕೇತಂ ರಾತ್ರಿರ್ವ್ಯೋಷಂ ಚಕ್ರಮರ್ದಸ್ಯ ಬೀಜಮ್ | ಕೃತ್ವೈಕಸ್ಥಂ ತಕ್ರಪಿಷ್ಟಃ ಪ್ರಲೇಪೋ ದದ್ರೂಷೂಕ್ತೋ ಮೂಲಕಾದ್ಬೀಜಯುಕ್ತಃ ||೧೨||
वैशेषिकानतस्तूर्ध्वं दद्रूश्वित्रेषु मे शृणु ||११|| लाक्षा कुष्ठं सर्षपाः श्रीनिकेतं रात्रिर्व्योषं चक्रमर्दस्य बीजम् | कृत्वैकस्थं तक्रपिष्टः प्रलेपो दद्रूषूक्तो मूलकाद्बीजयुक्तः ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (13) · Śloka 13
ಸಿನ್ಧೂದ್ಭೂತಂ ಚಕ್ರಮರ್ದಸ್ಯ ಬೀಜಮಿಕ್ಷೂದ್ಭೂತಂ ಕೇಶರಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಮ್ | ಪಿಷ್ಟೋ ಲೇಪೋಽಯಂ ಕಪಿತ್ಥಾದ್ರಸೇನ ದದ್ರೂಸ್ತೂರ್ಣಂ ನಾಶಯತ್ಯೇಷ ಯೋಗಃ ||೧೩||
सिन्धूद्भूतं चक्रमर्दस्य बीजमिक्षूद्भूतं केशरं तार्क्ष्यशैलम् | पिष्टो लेपोऽयं कपित्थाद्रसेन दद्रूस्तूर्णं नाशयत्येष योगः ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (14) · Śloka 14
ಹೇಮಕ್ಷೀರೀ ವ್ಯಾಧಿಘಾತಃ ಶಿರೀಷೋ ನಿಮ್ಬಃ ಸರ್ಜೋ ವತ್ಸಕಃ ಸಾಜಕರ್ಣಃ | ಶೀಘ್ರಂ ತೀವ್ರಾ ನಾಶಯನ್ತೀಹ ದದ್ರೂಃ ಸ್ನಾನಾಲೇಪೋದ್ಧರ್ಷಣೇಷೂಪಯುಕ್ತಾಃ ||೧೪||
हेमक्षीरी व्याधिघातः शिरीषो निम्बः सर्जो वत्सकः साजकर्णः | शीघ्रं तीव्रा नाशयन्तीह दद्रूः स्नानालेपोद्धर्षणेषूपयुक्ताः ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (15) · Śloka 15
ಭದ್ರಾಸಞ್ಜ್ಞೋದುಮ್ಬರೀಮೂಲತುಲ್ಯಂ ದತ್ತ್ವಾ ಮೂಲಂ ಕ್ಷೋದಯಿತ್ವಾ ಮಲಪ್ವಾಃ | ಸಿದ್ಧಂ ತೋಯಂ ಪೀತಮುಷ್ಣೇ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಸ್ಫೋಟಾಞ್ಛ್ವಿತ್ರೇ ಪುಣ್ಡರೀಕೇ ಚ ಕುರ್ಯಾತ್ ||೧೫||
भद्रासञ्ज्ञोदुम्बरीमूलतुल्यं दत्त्वा मूलं क्षोदयित्वा मलप्वाः | सिद्धं तोयं पीतमुष्णे सुखोष्णं स्फोटाञ्छ्वित्रे पुण्डरीके च कुर्यात् ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ದ್ವೈಪಂ ದಗ್ಧಂ ಚರ್ಮ ಮಾತಙ್ಗಜಂ ವಾ ಭಿನ್ನೇ ಸ್ಫೋಟೇ ತೈಲಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಲೇಪಃ |೧೬|
द्वैपं दग्धं चर्म मातङ्गजं वा भिन्ने स्फोटे तैलयुक्तं प्रलेपः |१६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (16) · Śloka 16
ಪೂತಿಃ ಕೀಟೋ ರಾಜವೃಕ್ಷೋದ್ಭವೇನ ಕ್ಷಾರೇಣಾಕ್ತಃ ಶ್ವಿತ್ರಮೇಕೋ ನಿಹನ್ತಿ ||೧೬||
पूतिः कीटो राजवृक्षोद्भवेन क्षारेणाक्तः श्वित्रमेको निहन्ति ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (17) · Śloka 17
ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸರ್ಪಸ್ಯ ಮಸೀ ಸುದಗ್ಧಾ ಬೈಭೀತಕಂ ತೈಲಮಥ ದ್ವಿತೀಯಮ್ | ಏತತ್ ಸಮಸ್ತಂ ಮೃದಿತಂ ಪ್ರಲೇಪಾಚ್ಛ್ವಿತ್ರಾಣಿ ಅರ್ವಾಣ್ಯಪಹನ್ತಿ ಶೀಘ್ರಮ್ ||೧೭||
कृष्णस्य सर्पस्य मसी सुदग्धा बैभीतकं तैलमथ द्वितीयम् | एतत् समस्तं मृदितं प्रलेपाच्छ्वित्राणि अर्वाण्यपहन्ति शीघ्रम् ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (18) · Śloka 18
ಅಧ್ಯರ್ಧತೋಯೇ ಸುಭತಿಸ್ರುತಸ್ಯ ಕ್ಷಾರಸ್ಯ ಕಲ್ಪೇನ ತು ಸಪ್ತಕೃತ್ವಃ | ತೈಲಂ ಶೃತಂ ತೇನ ಚತುರ್ಗುಣೇನ ಶ್ವಿತ್ರಾಪಹಂ ಮ್ರಕ್ಷಣಮೇತದಗ್ರ್ಯಮ್ ||೧೮||
अध्यर्धतोये सुभतिस्रुतस्य क्षारस्य कल्पेन तु सप्तकृत्वः | तैलं शृतं तेन चतुर्गुणेन श्वित्रापहं म्रक्षणमेतदग्र्यम् ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19-20) · Śloka 20
ಘೃತೇನ ಯುಕ್ತಂ ಪ್ರಪುನಾಡಬೀಜಂ ಕುಷ್ಠಂ ಚ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಂ ಚ ಪಿಷ್ಟ್ವಾ | ಶ್ವೇತಾಯ ದದ್ಯಾದ್ಗೃಹಕುಕ್ಕುಟಾಯ ಚತುರ್ಥಭಕ್ತಾಯ ಬುಭುಕ್ಷಿತಾಯ ||೧೯|| ತಸ್ಯೋಪಸಙ್ಗೃಹ್ಯ ಚ ತತ್ ಪುರೀಷಮುತ್ಪಾಚಿತಂ ಸರ್ವತ ಏವ ಲಿಮ್ಪೇತ್ | ಅಭ್ಯನ್ತರಂ ಮಾಸಮಿಮಂ ಪ್ರಯೋಗಂ ಪ್ರಯೋಜಯೇಚ್ಛ್ವಿತ್ರಮಥೋ ನಿಹನ್ತಿ ||೨೦||
घृतेन युक्तं प्रपुनाडबीजं कुष्ठं च यष्टीमधुकं च पिष्ट्वा | श्वेताय दद्याद्गृहकुक्कुटाय चतुर्थभक्ताय बुभुक्षिताय ||१९|| तस्योपसङ्गृह्य च तत् पुरीषमुत्पाचितं सर्वत एव लिम्पेत् | अभ्यन्तरं मासमिमं प्रयोगं प्रयोजयेच्छ्वित्रमथो निहन्ति ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (21-22) · Śloka 22
ಕ್ಷಾರೇ ಸುದಗ್ಧೇ ಜಲಗಣ್ಡಜೇ ತು ಗಜಸ್ಯ ಮೂತ್ರೇಣ ಬಹುಸ್ರುತೇ ಚ | ದ್ರೋಣಪ್ರಮಾಣೇ ದಶಭಾಗಯುಕ್ತಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪಚೇದ್ಬೀಜಮವಲ್ಗುಜಸ್ಯ ||೨೧|| ಏತದ್ಯದಾ ಚಿಕ್ಕಣತಾಮುಪೈತಿ ತದಾ ಸಮಸ್ತಂ ಗುಟಿಕಾ ವಿದಧ್ಯಾತ್ | ಶ್ವಿತ್ರಂ ಪ್ರಲಿಮ್ಪೇದಥ ಸಮ್ಪ್ರಘೃಷ್ಯ ತಯಾ ವ್ರಜೇದಾಶು ಸವರ್ಣಭಾವಮ್ ||೨೨||
क्षारे सुदग्धे जलगण्डजे तु गजस्य मूत्रेण बहुस्रुते च | द्रोणप्रमाणे दशभागयुक्तं दत्त्वा पचेद्बीजमवल्गुजस्य ||२१|| एतद्यदा चिक्कणतामुपैति तदा समस्तं गुटिका विदध्यात् | श्वित्रं प्रलिम्पेदथ सम्प्रघृष्य तया व्रजेदाशु सवर्णभावम् ||२२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (23-24) · Śloka 24
ಕಷಾಯಕಲ್ಪೇನ ಸುಭಾವಿತಾಂ ತು ಜಲಂ ತ್ವಚಾ ಚೂತಹರೀತಕೀನಾಮ್ | ತಾಂ ತಾಮ್ರದೀಪೇ ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಧೀಮಾನ್ ವರ್ತಿಂ ವಟಕ್ಷೀರಸುಭಾವಿತಾಂ ತು ||೨೩|| ಆದೀಪ್ಯ ತಜ್ಜಾತಮಸೀಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ತಾಂ ಚಾಪಿ ಪಥ್ಯಾಮ್ಭಸಿ ಭಾವಯಿತ್ವಾ | ಸಮ್ಪ್ರಚ್ಛಿತಂ ತದ್ಬಹುಶಃ ಕಿಲಾಸಂ ತೈಲೇನ ಸಿಕ್ತಂ ಕಟುನಾ ಪ್ರಯಾತಿ ||೨೪||
कषायकल्पेन सुभावितां तु जलं त्वचा चूतहरीतकीनाम् | तां ताम्रदीपे प्रणिधाय धीमान् वर्तिं वटक्षीरसुभावितां तु ||२३|| आदीप्य तज्जातमसीं गृहीत्वा तां चापि पथ्याम्भसि भावयित्वा | सम्प्रच्छितं तद्बहुशः किलासं तैलेन सिक्तं कटुना प्रयाति ||२४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (25-26) · Śloka 26
ಆವಲ್ಗುಜಂ ಬೀಜಮಗ್ರ್ಯಂ ನದೀಜಂ ಕಾಕಾಹ್ವಾನೋದುಮ್ಬರೀ ಯಾ ಚ ಲಾಕ್ಷಾ | ಲೌಹಂ ಚೂರ್ಣಂ ಮಾಗಧೀ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಶೈಲಂ ತುಲ್ಯಾಃ ಕಾರ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣಾಸ್ತಿಲಾಶ್ಚ ||೨೫|| ವರ್ತಿಂ ಕೃತ್ವಾ ತಾಂ ಗವಾಂ ಪಿತ್ತಪಿಷ್ಟಾಂ ಲೇಪಃ ಕಾರ್ಯಃ ಶ್ವಿತ್ರಿಣಾಂ ಶ್ವಿತ್ರಹಾರೀ | ಲೇಪಾತ್ ಪಿತ್ತಂ ಶೈಖಿನಂ ಶ್ವಿತ್ರಹಾರಿ ಹ್ರೀಬೇರಂ ವಾ ದಗ್ಧಮೇತೇನ ಯುಕ್ತಮ್ ||೨೬||
आवल्गुजं बीजमग्र्यं नदीजं काकाह्वानोदुम्बरी या च लाक्षा | लौहं चूर्णं मागधी तार्क्ष्यशैलं तुल्याः कार्याः कृष्णवर्णास्तिलाश्च ||२५|| वर्तिं कृत्वा तां गवां पित्तपिष्टां लेपः कार्यः श्वित्रिणां श्वित्रहारी | लेपात् पित्तं शैखिनं श्वित्रहारि ह्रीबेरं वा दग्धमेतेन युक्तम् ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (27-28) · Śloka 29
ತುತ್ಥಾಲಕಟುಕಾವ್ಯೋಷಸಿಂಹಾರ್ಕಹಯಮಾರಕಾಃ | ಕುಷ್ಠಾವಲ್ಗುಜಭಲ್ಲಾತಕ್ಷೀರಿಣೀಸರ್ಷಪಾಃ ಸ್ನುಹೀ ||೨೭|| ತಿಲ್ವಕಾರಿಷ್ಟಪೀಲೂನಾಂ ಪತ್ರಾಣ್ಯಾರಗ್ವಧಸ್ಯ ಚ | ಬೀಜಂ ವಿಡಙ್ಗಾಶ್ವಹನ್ತ್ರೋರ್ಹರಿದ್ರೇ ಬೃಹತೀದ್ವಯಮ್ ||೨೮|| ಆಭ್ಯಾಂ ಶ್ವಿತ್ರಾಣಿ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಂ ಲೇಪಾನ್ನಶ್ಯನ್ತ್ಯಶೇಷತಃ |೨೯|
तुत्थालकटुकाव्योषसिंहार्कहयमारकाः | कुष्ठावल्गुजभल्लातक्षीरिणीसर्षपाः स्नुही ||२७|| तिल्वकारिष्टपीलूनां पत्राण्यारग्वधस्य च | बीजं विडङ्गाश्वहन्त्रोर्हरिद्रे बृहतीद्वयम् ||२८|| आभ्यां श्वित्राणि योगाभ्यां लेपान्नश्यन्त्यशेषतः |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (29-33) · Śloka 33
ವಾಯಸೀಫಲ್ಗುತಿಕ್ತಾನಾಂ ಶತಂ ದತ್ತ್ವಾ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ||೨೯|| ದ್ವೇ ಲೋಹರಜಸಃ ಪ್ರಸ್ಥೇ ತ್ರಿಫಲಾತ್ರ್ಯಾಢಕಂ ತಥಾ | ತ್ರಿದ್ರೋಣೇಽಪಾಂ ಪಚೇದ್ಯಾವದ್ಭಾಗೌ ದ್ವಾವಸನಾದಪಿ ||೩೦|| ಶಿಷ್ಟೌ ಚ ವಿಪಚೇದ್ಭೂಯ ಏತೈಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪ್ರಪೇಷಿತೈಃ | ಕಲ್ಕೈರಿನ್ದ್ರಯವವ್ಯೋಷತ್ವಗ್ದಾರುಚತುರಙ್ಗುಲೈಃ ||೩೧|| ಪಾರಾವತಪದೀದನ್ತೀಬಾಕುಚೀಕೇಶರಾಹ್ವಯೈಃ | ಕಣ್ಟಕಾರ್ಯಾ ಚ ತತ್ಪಕ್ವಂ ಘೃತಂ ಕುಷ್ಠಿಷು ಯೋಜಯೇತ್ ||೩೨|| ದೋಷಧಾತ್ವಾಶ್ರಿತಂ ಪಾನಾದಭ್ಯಙ್ಗಾತ್ತ್ವಗ್ಗತಂ ತಥಾ | ಅಪ್ಯಸಾಧ್ಯಂ ನೃಣಾಂ ಕುಷ್ಠಂ ನಾಮ್ನಾ ನೀಲಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ ||೩೩||
वायसीफल्गुतिक्तानां शतं दत्त्वा पृथक् पृथक् ||२९|| द्वे लोहरजसः प्रस्थे त्रिफलात्र्याढकं तथा | त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावद्भागौ द्वावसनादपि ||३०|| शिष्टौ च विपचेद्भूय एतैः श्लक्ष्णप्रपेषितैः | कल्कैरिन्द्रयवव्योषत्वग्दारुचतुरङ्गुलैः ||३१|| पारावतपदीदन्तीबाकुचीकेशराह्वयैः | कण्टकार्या च तत्पक्वं घृतं कुष्ठिषु योजयेत् ||३२|| दोषधात्वाश्रितं पानादभ्यङ्गात्त्वग्गतं तथा | अप्यसाध्यं नृणां कुष्ठं नाम्ना नीलं नियच्छति ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (34-38) · Śloka 38
ತ್ರಿಫಲಾತ್ವಕ್ ತ್ರಿಕಟುಕಂ ಸುರಸಾ ಮದಯನ್ತಿಕಾ | ವಾಯಸ್ಯಾರಗ್ವಧಶ್ಚೈಷಾಂ ತುಲಾಂ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ||೩೪|| ಕಾಕಮಾಚ್ಯರ್ಕವರುಣದನ್ತೀಕುಟಜಚಿತ್ರಕಾತ್ | ದಾರ್ವೀನಿದಿಗ್ಧಿಕಾಭ್ಯಾಂ ತು ಪೃಥಗ್ದಶಪಲಂ ತಥಾ ||೩೫|| ತ್ರಿದ್ರೋಣೇಽಪಾಂ ಪಚೇದ್ಯಾವತ್ ಷಟ್ಪ್ರಸ್ಥಂ ಪರಿಶೇಷಿತಮ್ | ಶಕೃದ್ರಸದಧಿಕ್ಷೀರಮೂತ್ರಾಣಾಂ ಪೃಥಗಾಢಕಮ್ ||೩೬|| ತದ್ವದ್ಧೃತಸ್ಯ ತತ್ಸಾಧ್ಯಂ ಭೂನಿಮ್ಬವ್ಯೋಷಚಿತ್ರಕೈಃ | ಕರಞ್ಜಫಲನೀಲಿಕಾಶ್ಯಾಮಾವಲ್ಗುಜಪೀಲುಭಿಃ ||೩೭|| ನೀಲಿನೀನಿಮ್ಬಕುಸುಮೈಃ ಸಿದ್ಧಂ ಕುಷ್ಠಾಪಹಂ ಘೃತಮ್ | ಮ್ರಕ್ಷಣಾದಙ್ಗಸಾವರ್ಣ್ಯಂ ಶ್ವಿತ್ರಿಣಾಂ ಜನಯೇನ್ನೃಣಾಮ್ | ಭಗನ್ದರಂ ಕೃಮೀನರ್ಶೋ ಮಹಾನೀಲಂ ನಿಯಚ್ಛತಿ ||೩೮||
त्रिफलात्वक् त्रिकटुकं सुरसा मदयन्तिका | वायस्यारग्वधश्चैषां तुलां कुर्यात् पृथक् पृथक् ||३४|| काकमाच्यर्कवरुणदन्तीकुटजचित्रकात् | दार्वीनिदिग्धिकाभ्यां तु पृथग्दशपलं तथा ||३५|| त्रिद्रोणेऽपां पचेद्यावत् षट्प्रस्थं परिशेषितम् | शकृद्रसदधिक्षीरमूत्राणां पृथगाढकम् ||३६|| तद्वद्धृतस्य तत्साध्यं भूनिम्बव्योषचित्रकैः | करञ्जफलनीलिकाश्यामावल्गुजपीलुभिः ||३७|| नीलिनीनिम्बकुसुमैः सिद्धं कुष्ठापहं घृतम् | म्रक्षणादङ्गसावर्ण्यं श्वित्रिणां जनयेन्नृणाम् | भगन्दरं कृमीनर्शो महानीलं नियच्छति ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (39) · Śloka 39
ಮೂತ್ರಂ ಗವ್ಯಂ ಚಿತ್ರಕವ್ಯೋಷಯುಕ್ತಂ ಸರ್ಪಿಃಕುಮ್ಭೇ ಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಹಿ | ಪಕ್ಷಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಶ್ವಿತ್ರಿಭಿಃ ಪೇಯಮೇತತ್ | ಕುರ್ಯಾಚ್ಚಾಸ್ಮಿನ್ ಕುಷ್ಠದಿಷ್ಟಂ ವಿಧಾನಮ್ ||೩೯||
मूत्रं गव्यं चित्रकव्योषयुक्तं सर्पिःकुम्भे क्षौद्रयुक्तं स्थितं हि | पक्षादूर्ध्वं श्वित्रिभिः पेयमेतत् | कुर्याच्चास्मिन् कुष्ठदिष्टं विधानम् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (40) · Śloka 40
ಪೂತೀಕಾರ್ಕಸ್ನುಙ್ನರೇನ್ದ್ರದ್ರುಮಾಣಾಂ ಮೂತ್ರೈಃ ಪಿಷ್ಟಾಃ ಪಲ್ಲವಾಃ ಸೌಮನಾಶ್ಚ | ಲೇಪಃ ಶ್ವಿತ್ರಂ ಹನ್ತಿ ದದ್ರೂರ್ವ್ರಣಾಂಶ್ಚ ದುಷ್ಟಾನ್ಯರ್ಶಾಂಸ್ಯೇಷ ನಾಡೀವ್ರಣಾಂಶ್ಚ ||೪೦||
पूतीकार्कस्नुङ्नरेन्द्रद्रुमाणां मूत्रैः पिष्टाः पल्लवाः सौमनाश्च | लेपः श्वित्रं हन्ति दद्रूर्व्रणांश्च दुष्टान्यर्शांस्येष नाडीव्रणांश्च ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (41) · Śloka 41
ಅಸ್ಮಾದೂರ್ಧ್ವಂ ನಿಃಸ್ರುತೇ ದುಷ್ಟರಕ್ತೇ ಜಾತಪ್ರಾಣಂ ಸರ್ಪಿಷಾ ಸ್ನೇಹಯಿತ್ವಾ | ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ಯೋಗೈಶ್ಛರ್ದಯಿತ್ವಾ ಪ್ರಗಾಢಂ ಪಶ್ಚಾದ್ದೋಷಂ ನಿರ್ಹರೇಚ್ಚಾಪ್ರಮತ್ತಃ ||೪೧||
अस्मादूर्ध्वं निःस्रुते दुष्टरक्ते जातप्राणं सर्पिषा स्नेहयित्वा | तीक्ष्णैर्योगैश्छर्दयित्वा प्रगाढं पश्चाद्दोषं निर्हरेच्चाप्रमत्तः ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (42) · Śloka 42
ದುರ್ವಾನ್ತೋ ವಾ ದುರ್ವಿರಿಕ್ತೋಽಪಿ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಕುಷ್ಠೀ ದೋಷೈರುದ್ಧತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತದೇಹಃ | ನಿಃಸನ್ದಿಗ್ಧಂ ಯಾತ್ಯಸಾಧ್ಯತ್ವಮಾಶು ತಸ್ಮಾತ್ ಕೃತ್ಸ್ನಾನ್ನಿರ್ಹರೇತ್ತಸ್ಯ ದೋಷಾನ್ ||೪೨||
दुर्वान्तो वा दुर्विरिक्तोऽपि वा स्यात् कुष्ठी दोषैरुद्धतैर्व्याप्तदेहः | निःसन्दिग्धं यात्यसाध्यत्वमाशु तस्मात् कृत्स्नान्निर्हरेत्तस्य दोषान् ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (43) · Śloka 43
ಪಕ್ಷಾತ್ ಪಕ್ಷಾಚ್ಛರ್ದನಾನ್ಯಭ್ಯುಪೇಯಾನ್ಮಾಸಾನ್ಮಾಸಾತ್ ಸ್ರಂಸನಂ ಚಾಪಿ ದೇಯಮ್ | ಸ್ರಾವ್ಯಂ ರಕ್ತಂ ವತ್ಸರೇ ಹಿ ದ್ವಿರಲ್ಪಂ ನಸ್ಯಂ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ತ್ರಿರಾತ್ರಾತ್ತ್ರಿರಾತ್ರಾತ್ ||೪೩||
पक्षात् पक्षाच्छर्दनान्यभ्युपेयान्मासान्मासात् स्रंसनं चापि देयम् | स्राव्यं रक्तं वत्सरे हि द्विरल्पं नस्यं दद्याच्च त्रिरात्रात्त्रिरात्रात् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (44-49) · Śloka 49
ಪಥ್ಯಾ ವ್ಯೋಷಂ ಸೇಕ್ಷುಜಾತಂ ಸತೈಲಂ ಲೀಢ್ವಾ ಶೀಘ್ರಂ ಮುಚ್ಯತೇ ಕುಷ್ಠರೋಗಾತ್ | ಧಾತ್ರೀಪಥ್ಯಾಕ್ಷೋಪಕುಲ್ಯಾವಿಡಙ್ಗಾನ್ ಕ್ಷೌದ್ರಾಜ್ಯಾಭ್ಯಾಮೇಕತೋ ವಾಽವಲಿಹ್ಯಾತ್ ||೪೪|| ಪೀತ್ವಾ ಮಾಸಂ ವಾ ಪಲಾಂಶಾಂ ಹರಿದ್ರಾಂ ಮೂತ್ರೇಣಾನ್ತಂ ಪಾಪರೋಗಸ್ಯ ಗಚ್ಛೇತ್ | ಏವಂ ಪೇಯಶ್ಚಿತ್ರಕಃ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಪಿಷ್ಟಃ ಪಿಪ್ಪಲ್ಯೋ ವಾ ಪೂರ್ವವನ್ಮೂತ್ರಯುಕ್ತಾಃ ||೪೫|| ತದ್ವತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಂ ಮಾಸಮಾತ್ರಂ ಚ ಪೇಯಂ, ತೇನಾಜಸ್ರಂ ದೇಹಮಾಲೇಪಯೇಚ್ಚ | ಆರಿಷ್ಟೀತ್ವಕ್ ಸಾಪ್ತಪರ್ಣೀ ಚ ತುಲ್ಯಾ ಲಾಕ್ಷಾ ಮುಸ್ತಂ ಪಞ್ಚಮೂಲ್ಯೌ ಹರಿದ್ರೇ ||೪೬|| ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾಕ್ಷೌ ವಾಸಕೋ ದೇವದಾರು ಪಥ್ಯಾವಹ್ನೀ ವ್ಯೋಷಧಾತ್ರೀವಿಡಙ್ಗಾಃ | ಸಾಮಾನ್ಯಾಂಶಂ ಯೋಜಯಿತ್ವಾ ವಿಡಙ್ಗೈಶ್ಚೂರ್ಣಂ ಕೃತ್ವಾ ತತ್ಪಲೋನ್ಮಾನಮಶ್ನನ್ ||೪೭|| ಕುಷ್ಠಾಜ್ಜನ್ತುರ್ಮುಚ್ಯತೇ ತ್ರೈಫಲಂ ವಾ ಸರ್ಪಿರ್ದ್ರೋಣಂ ವ್ಯೋಷಯುಕ್ತಂ ಚ ಯುಞ್ಜನ್ | ಗೋಮೂತ್ರಾಮ್ಬುದ್ರೋಣಸಿದ್ಧೇಽಕ್ಷಪೀಡೇ ಸಿದ್ಧಂ ಸರ್ಪಿರ್ನಾಶಯೇಚ್ಚಾಪಿ ಕುಷ್ಠಮ್ ||೪೮|| ಆರಗ್ವಧೇ ಸಪ್ತಪರ್ಣೇ ಪಟೋಲೇ ಸವೃಕ್ಷಕೇ ನಕ್ತಮಾಲೇ ಸನಿಮ್ಬೇ ಜೀರ್ಣಂ ಪಕ್ವಂ ತದ್ಧರಿದ್ರಾದ್ವಯೇನ ಹನ್ಯಾತ್ ಕುಷ್ಠಂ ಮುಷ್ಕಕೇ ಚಾಪಿ ಸರ್ಪಿಃ ||೪೯||
पथ्या व्योषं सेक्षुजातं सतैलं लीढ्वा शीघ्रं मुच्यते कुष्ठरोगात् | धात्रीपथ्याक्षोपकुल्याविडङ्गान् क्षौद्राज्याभ्यामेकतो वाऽवलिह्यात् ||४४|| पीत्वा मासं वा पलांशां हरिद्रां मूत्रेणान्तं पापरोगस्य गच्छेत् | एवं पेयश्चित्रकः श्लक्ष्णपिष्टः पिप्पल्यो वा पूर्ववन्मूत्रयुक्ताः ||४५|| तद्वत्तार्क्ष्यं मासमात्रं च पेयं, तेनाजस्रं देहमालेपयेच्च | आरिष्टीत्वक् साप्तपर्णी च तुल्या लाक्षा मुस्तं पञ्चमूल्यौ हरिद्रे ||४६|| मञ्जिष्ठाक्षौ वासको देवदारु पथ्यावह्नी व्योषधात्रीविडङ्गाः | सामान्यांशं योजयित्वा विडङ्गैश्चूर्णं कृत्वा तत्पलोन्मानमश्नन् ||४७|| कुष्ठाज्जन्तुर्मुच्यते त्रैफलं वा सर्पिर्द्रोणं व्योषयुक्तं च युञ्जन् | गोमूत्राम्बुद्रोणसिद्धेऽक्षपीडे सिद्धं सर्पिर्नाशयेच्चापि कुष्ठम् ||४८|| आरग्वधे सप्तपर्णे पटोले सवृक्षके नक्तमाले सनिम्बे जीर्णं पक्वं तद्धरिद्राद्वयेन हन्यात् कुष्ठं मुष्कके चापि सर्पिः ||४९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 29 (50) · Śloka 50
ರೋಧ್ರಾರಿಷ್ಟಂ ಪದ್ಮಕಂ ರಕ್ತಸಾರಃ ಸಪ್ತಾಹ್ವಾಕ್ಷೌ ವೃಕ್ಷಕೋ ಬೀಜಕಶ್ಚ | ಯೋಜ್ಯಾಃ ಸ್ನಾನೇ ದಹ್ಯಮಾನಸ್ಯ ಜನ್ತೋಃ ಪೇಯಾ ವಾ ಸ್ಯಾತ್ ಕ್ಷೌದ್ರಯುಕ್ತಾ ತ್ರಿಭಣ್ಡೀ ||೫೦||
रोध्रारिष्टं पद्मकं रक्तसारः सप्ताह्वाक्षौ वृक्षको बीजकश्च | योज्याः स्नाने दह्यमानस्य जन्तोः पेया वा स्यात् क्षौद्रयुक्ता त्रिभण्डी ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 30 (51) · Śloka 51
ಖಾದೇತ್ ಕುಷ್ಠೀ ಮಾಂಸಶಾ(ಪಾ)ತೇ ಪುರಾಣಾನ್ ಮುದ್ಗಾನ್ ಸಿದ್ಧಾನ್ನಿಮ್ಬತೋಯೇ ಸತೈಲಾನ್ |೫೧|
खादेत् कुष्ठी मांसशा(पा)ते पुराणान् मुद्गान् सिद्धान्निम्बतोये सतैलान् |५१|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 31 (51-53) · Śloka 53
ನಿಮ್ಬಕ್ವಾಥಂ ಜಾತಸತ್ತ್ವಃ ಪಿಬೇದ್ವಾ ಕ್ವಾಥಂ ವಾಽರ್ಕಾಲರ್ಕಸಪ್ತಚ್ಛದಾನಾಮ್ ||೫೧|| ಜಗ್ಧೇಷ್ವಙ್ಗೇಷ್ವಶ್ವಮಾರಸ್ಯ ಮೂಲಂ ಲೇಪೋ ಯುಕ್ತಃ ಸ್ಯಾದ್ವಿಡಙ್ಗೈಃ ಸಮೂತ್ರೈಃ | ಮೂತ್ರೈಶ್ಚೈನಂ ಸೇಚಯೇದ್ಭೋಜಯೇಚ್ಚ ಸರ್ವಾಹಾರಾನ್ ಸಮ್ಪ್ರಯುಕ್ತಾನ್ ವಿಡಙ್ಗೈಃ ||೫೨|| ಕಾರಞ್ಜಂ ವಾ ಸಾರ್ಷಪಂ ವಾ ಕ್ಷತೇಷು ಕ್ಷೇಪ್ಯಂ ತೈಲಂ ಶಿಗ್ರುಕೋಶಾಮ್ರಯೋರ್ವಾ | ಪಕ್ವಂ ಸರ್ವೈರ್ವಾ ಕಟೂಷ್ಣೈಃ ಸತಿಕ್ತೈಃ ಶೇಷಂ ಚ ಸ್ಯಾದ್ದುಷ್ಟವತ್ ಸಂವಿಧಾನಮ್ ||೫೩||
निम्बक्वाथं जातसत्त्वः पिबेद्वा क्वाथं वाऽर्कालर्कसप्तच्छदानाम् ||५१|| जग्धेष्वङ्गेष्वश्वमारस्य मूलं लेपो युक्तः स्याद्विडङ्गैः समूत्रैः | मूत्रैश्चैनं सेचयेद्भोजयेच्च सर्वाहारान् सम्प्रयुक्तान् विडङ्गैः ||५२|| कारञ्जं वा सार्षपं वा क्षतेषु क्षेप्यं तैलं शिग्रुकोशाम्रयोर्वा | पक्वं सर्वैर्वा कटूष्णैः सतिक्तैः शेषं च स्याद्दुष्टवत् संविधानम् ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 32 (54-63) · Śloka 64
ಸಪ್ತಪರ್ಣಕರಞ್ಜಾರ್ಕಮಾಲತೀಕರವೀರಜಮ್ | ಸ್ನುಹೀಶಿರೀಷಾಯೋರ್ಮೂಲಂ ಚಿತ್ರಕಾಸ್ಫೋತಯೋರಪಿ ||೫೪|| ವಿಷಲಾಙ್ಗಲವಜ್ರಾಖ್ಯಕಾಸೀಸಾಲಮನಃಶಿಲಾಃ | ಕರಞ್ಜಬೀಜಂ ತ್ರಿಕಟು ತ್ರಿಫಲಾಂ ರಜನೀದ್ವಯಮ್ ||೫೫|| ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಾನ್ ವಿಡಙ್ಗಾನಿ ಪ್ರಪುನ್ನಾಡಂ ಚ ಸಂಹರೇತ್ | ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಃ ಪಚೇದೇತೈಸ್ತೈಲಂ ಕುಷ್ಠವಿನಾಶನಮ್ ||೫೬|| ಏತದ್ವಜ್ರಕಮಭ್ಯಙ್ಗಾನ್ನಾಡೀದುಷ್ಟವ್ರಣಾಪಹಮ್ | ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಕಃ ಕರಞ್ಜೌ ದ್ವೌ ದ್ವೇ ಹರಿದ್ರೇ ರಸಾಞ್ಜನಮ್ ||೫೭|| ಕುಟಜಶ್ಚ ಪ್ರಪುನ್ನಾಡಸಪ್ತಪರ್ಣೌ ಮೃಗಾದನೀ | ಲಾಕ್ಷಾ ಸರ್ಜರಸೋಽರ್ಕಶ್ಚ ಸಾಸ್ಫೋತಾರಗ್ವಧೌ ಸ್ನುಹೀ ||೫೮|| ಶಿರೀಷಸ್ತುವರಾಖ್ಯಸ್ತು ಕುಟಜಾರುಷ್ಕರೌ ವಚಾ | ಕುಷ್ಠಂ ಕೃಮಿಘ್ನಂ ಮಞ್ಜಿಷ್ಠಾ ಲಾಙ್ಗಲೀ ಚಿತ್ರಕಂ ತಥಾ ||೫೯|| ಮಾಲತೀ ಕಟುತುಮ್ಬೀ ಚ ಗನ್ಧಾಹ್ವಾ ಮೂಲಕಂ ತಥಾ | ಸೈನ್ಧವಂ ಕರವೀರಶ್ಚ ಗೃಹಧೂಮಂ ವಿಷಂ ತಥಾ ||೬೦|| ಕಮ್ಪಿಲ್ಲಕಂ ಸಸಿನ್ದೂರಂ ತೇಜೋಹ್ವಾತುತ್ಥಕಾಹ್ವಯೇ | ಸಮಭಾಗಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಕಲ್ಕಪೇಷ್ಯಾಣಿ ಕಾರಯೇತ್ ||೬೧|| ಗೋಮೂತ್ರಂ ದ್ವಿಗುಣಂ ದದ್ಯಾತ್ತಿಲತೈಲಾಚ್ಚತುರ್ಗುಣಮ್ | ಕಾರಞ್ಜಂ ಯಾ ಮಹಾವೀರ್ಯಂ ಸಾರ್ಷಪಂ ವಾ ಮಹಾಗುಣಮ್ ||೬೨|| ಅಭ್ಯಙ್ಗಾತ್ ಸರ್ವಕುಷ್ಠಾನಿ ಗಣ್ಡಮಾಲಾಭಗನ್ದರಾನ್ | ನಾಡೀದುಷ್ಟವ್ರಣಾನ್ ಘೋರಾನ್ ನಾಶಯೇನ್ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ||೬೩|| ಮಹಾವಜ್ರಕಮಿತ್ಯೇತನ್ನಾಮ್ನಾ ತೈಲಂ ಮಹಾಗುಣಮ್ |೬೪|
सप्तपर्णकरञ्जार्कमालतीकरवीरजम् | स्नुहीशिरीषायोर्मूलं चित्रकास्फोतयोरपि ||५४|| विषलाङ्गलवज्राख्यकासीसालमनःशिलाः | करञ्जबीजं त्रिकटु त्रिफलां रजनीद्वयम् ||५५|| सिद्धार्थकान् विडङ्गानि प्रपुन्नाडं च संहरेत् | मूत्रपिष्टैः पचेदेतैस्तैलं कुष्ठविनाशनम् ||५६|| एतद्वज्रकमभ्यङ्गान्नाडीदुष्टव्रणापहम् | सिद्धार्थकः करञ्जौ द्वौ द्वे हरिद्रे रसाञ्जनम् ||५७|| कुटजश्च प्रपुन्नाडसप्तपर्णौ मृगादनी | लाक्षा सर्जरसोऽर्कश्च सास्फोतारग्वधौ स्नुही ||५८|| शिरीषस्तुवराख्यस्तु कुटजारुष्करौ वचा | कुष्ठं कृमिघ्नं मञ्जिष्ठा लाङ्गली चित्रकं तथा ||५९|| मालती कटुतुम्बी च गन्धाह्वा मूलकं तथा | सैन्धवं करवीरश्च गृहधूमं विषं तथा ||६०|| कम्पिल्लकं ससिन्दूरं तेजोह्वातुत्थकाह्वये | समभागानि सर्वाणि कल्कपेष्याणि कारयेत् ||६१|| गोमूत्रं द्विगुणं दद्यात्तिलतैलाच्चतुर्गुणम् | कारञ्जं या महावीर्यं सार्षपं वा महागुणम् ||६२|| अभ्यङ्गात् सर्वकुष्ठानि गण्डमालाभगन्दरान् | नाडीदुष्टव्रणान् घोरान् नाशयेन्नात्र संशयः ||६३|| महावज्रकमित्येतन्नाम्ना तैलं महागुणम् |६४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 33 (64-65) · Śloka 66
ಪಿತ್ತಾವಾಪೈರ್ಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟೈಸ್ತೈಲಂ ಲಾಕ್ಷಾದಿಕೈಃ ಕೃತಮ್ ||೬೪|| ಸಪ್ತಾಹಂ ಕಟುಕಾಲಾಬ್ವಾಂ ನಿದಧೀತ ಚಿಕಿತ್ಸಕಃ | ಪೀತವನ್ತಂ ತತೋ ಮಾತ್ರಾಂ ತೇನಾಭ್ಯಕ್ತಂ ಚ ಮಾನವಮ್ ||೬೫|| ಶಾಯಯೇದಾತಪೇ ತಸ್ಯ ದೋಷಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸರ್ವಶಃ |೬೬|
पित्तावापैर्मूत्रपिष्टैस्तैलं लाक्षादिकैः कृतम् ||६४|| सप्ताहं कटुकालाब्वां निदधीत चिकित्सकः | पीतवन्तं ततो मात्रां तेनाभ्यक्तं च मानवम् ||६५|| शाययेदातपे तस्य दोषा गच्छन्ति सर्वशः |६६|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 34 (66) · Śloka 67
ಸ್ರುತದೋಷಂ ಸಮುತ್ಥಾಪ್ಯ ಸ್ನಾತಂ ಖದಿರವಾರಿಣಾ ||೬೬|| ಯವಾಗೂಂ ಪಾಯಯೇದೇನಂ ಸಾಧಿತಾಂ ಖದಿರಾಮ್ಬುನಾ |೬೭|
स्रुतदोषं समुत्थाप्य स्नातं खदिरवारिणा ||६६|| यवागूं पाययेदेनं साधितां खदिराम्बुना |६७|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 35 (67) · Śloka 68
ಏವಂ ಸಂಶೋಧನೇ ವರ್ಗೇ ಕುಷ್ಠಘ್ನೇಷ್ವೌಷಧೇಷು ಚ ||೬೭|| ಕುರ್ಯಾತ್ತೈಲಾನಿ ಸರ್ಪೀಂಷಿ ಪ್ರದೇಹೋದ್ಧರ್ಷಣಾನಿ ಚ |೬೮|
एवं संशोधने वर्गे कुष्ठघ्नेष्वौषधेषु च ||६७|| कुर्यात्तैलानि सर्पींषि प्रदेहोद्धर्षणानि च |६८|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 36 (68) · Śloka 68
ಪ್ರಾತಃ ಪ್ರಾತಶ್ಚ ಸೇವೇತ ಯೋಗಾನ್ ವೈರೇಚನಾಞ್ ಶುಭಾನ್ | ಪಞ್ಚ ಷಟ್ ಸಪ್ತ ಚಾಷ್ಟೌ ವಾ ಯೈರುತ್ಥಾನಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ ||೬೮||
प्रातः प्रातश्च सेवेत योगान् वैरेचनाञ् शुभान् | पञ्च षट् सप्त चाष्टौ वा यैरुत्थानं न गच्छति ||६८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 37 (69) · Śloka 69
ಕಾರಭಂ ವಾ ಪಿಬೇನ್ಮೂತ್ರಂ ಜೀರ್ಣೇ ತತ್ಕ್ಷೀರಭೋಜನಮ್ | ಜಾತಸತ್ತ್ವಾನಿ ಕುಷ್ಠಾನಿ ಮಾಸೈಃ ಷಡ್ಭಿರಪೋಹತಿ ||೬೯||
कारभं वा पिबेन्मूत्रं जीर्णे तत्क्षीरभोजनम् | जातसत्त्वानि कुष्ठानि मासैः षड्भिरपोहति ||६९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 38 (70-71) · Śloka 71
ದಿದೃಕ್ಷುರನ್ತಂ ಕುಷ್ಠಸ್ಯ ಖದಿರಂ ಕುಷ್ಠಪೀಡಿತಃ | ಸರ್ವಥೈವ ಪ್ರಯುಞ್ಜೀತ ಸ್ನಾನಪಾನಾಶನಾದಿಷು ||೭೦|| ಯಥಾ ಹನ್ತಿ ಪ್ರವೃದ್ಧತ್ವಾತ್ ಕುಷ್ಠಮಾತುರಮೋಜಸಾ | ತಥಾ ಹನ್ತ್ಯುಪಯುಕ್ತಸ್ತು ಖದಿರಃ ಕುಷ್ಠಮೋಜಸಾ ||೭೧||
दिदृक्षुरन्तं कुष्ठस्य खदिरं कुष्ठपीडितः | सर्वथैव प्रयुञ्जीत स्नानपानाशनादिषु ||७०|| यथा हन्ति प्रवृद्धत्वात् कुष्ठमातुरमोजसा | तथा हन्त्युपयुक्तस्तु खदिरः कुष्ठमोजसा ||७१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 39 (72) · Śloka 72
ನೀಚರೋಮನಖಃ ಶ್ರಾನ್ತೋ ಹಿತಾಶ್ಯೌಷಧತತ್ಪರಃ | ಯೋಷಿನ್ಮಾಂಸಸುರಾವರ್ಜೀ ಕುಷ್ಠೀ ಕುಷ್ಠಮಪೋಹತಿ ||೭೨||
नीचरोमनखः श्रान्तो हिताश्यौषधतत्परः | योषिन्मांससुरावर्जी कुष्ठी कुष्ठमपोहति ||७२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 9
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸ್ಥಾನೇ ಕುಷ್ಠಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ನಾಮ ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೯||
इति सुश्रुतसंहितायां चिकित्सास्थाने कुष्ठचिकित्सितं नाम नवमोऽध्यायः ||९||
🔊 Audio coming soon