চন্দনাগুরুণীত্যাদি| তিলপর্ণিকং `হুলহুল’ ইতি লোকে, গযী তু তৈলপর্ণিকঃ সরলরসঃ নবনীতখোটিরিতি প্রসিদ্ধঃ, নলদম্ উশীরভেদঃ লামজ্জকং, ভদ্রশ্রিযং শ্বেতচন্দনং, যবফলা দুগ্ধিকা, নীলী নীলাঞ্জনিকা শারদং ফলং, সুগন্ধিকা সর্পসুগন্ধা, কালেযকং পীতচন্দনং, জটা দ্বিতীযা মাংসী, পুন্নাগঃ স্বনামপ্রসিদ্ধঃ, এলা স্থূলৈলা, এলবালুকং স্বনামপ্রসিদ্ধং, ধ্যামকং কত্তৃণং, তোযং বালকং, হরেণুঃ রেণুকা, ক্ষুদ্রৈলা সূক্ষ্মৈলা, কুটন্নটঃ বন্যকঃ, `ফঞ্জীমদনক’ ইতি লোকে, শিলাপুষ্পং শিলা মনঃশিলা, পুষ্পং পুষ্পকাসীসং, কালানুসারিবা তগরভেদঃ, কাশ্মরী শ্রীপর্ণী, শীতশীবং কর্পূরং, শমীত্যপরে, সোমরাজী বাকুচী, পৃথ্বিকা শ্যামবর্ণঃ স্থূলজীরকঃ, হিঙ্গুপত্রিকেত্যপরে, শ্বেতে ইতি কটভীদ্বযং, শ্বেতামিতি কেচিত্ পঠন্তি তত্র শ্বেতা বচা, স্থৌণেযং গ্রন্থিপর্ণকং, লবণানি পঞ্চৈব, প্রসবশব্দেনাত্র কুসুমানি ফলানি চ গ্রাহ্যাণি প্রসবস্যোভযবাচিত্বাত্, তৃণশূন্যাঃ কেতক্যাঃ, মল্লিকাযা ইত্যপরে, সুরসীসিন্ধুবারাভ্যাং জাতং কুসুমমিত্যর্থঃ, সিন্ধুবারো নির্গুণ্ডীভেদঃ, অশ্বকর্ণঃ সর্জভেদঃ, তিনিশঃ স্যন্দনঃ, বিম্বী কুন্দুরিকা, সর্পাক্ষী রক্তপুষ্পা পূর্বদেশে প্রসিদ্ধা, গন্ধনাকুলী সুগন্ধমূলা রাস্না, শিলাপুষ্পমিত্যত্র তিলপুষ্পমিতি কেচিত্ পঠন্তি তচ্চ প্রসিদ্ধং, তন্মতে শৃঙ্গেণাধারেণ পঞ্চাশীতিঃ পূর্যতে| অষ্টৌ লবণানীতি জেজ্জটাচার্যঃ, তন্নেচ্ছতি গযী, যতঃ পঞ্চাশীতেরঙ্গানামাধিক্যং স্যাত্| `কুমুদোত্পলপদ্মানি পুষ্পং বাঽপি তথাঽর্কজং’ ইত্যত্র স্থানে `পাটলাকাশ্মরীশেলুশিরীষপ্রসবানি চ’ ইতি গযদাসাচার্যঃ পঠতি| এষোঽগ্নিকল্পমিত্যাদি| এষঃ অগদঃ, অগ্নিকল্পং দুর্বারং বিষং বাসুকেরপি ক্রুদ্ধস্য অমিততেজসো নাগপতেঃ প্রসভং হঠেন হন্যাদিতি সম্বন্ধঃ| রাজাঽগদানাং সর্বেষাং রাজ্ঞো হস্তে ভবেত্ সদেতি যতোঽযং সর্বাগদানাং রাজা অত এব রাজ্ঞো হস্তে সদা নিত্যং ভবিতুমর্হতি; তেন হস্তস্থিতাগদেন পাণিনা স্পৃষ্টমন্নপানং নির্বিষং ভবতি; হস্তস্থাপনপ্রযোজনমিদম্| স্নাতানুলিপ্ত ইত্যাদি| স্নানানুলেপনাভ্যাং বশীকরণম্||১৪-২৭||
Meaning of the commentary
The commentary supplies numerous ingredient identifications: among them, tilaparṇika is locally called hulahula, while Gayī understands tailaparṇika as sarala resin known as navanītakhoṭi; nalada is a type of uśīra called lāmajjaka; bhadraśrī is white sandalwood; yavaphalā is dugdhikā; sugandhikā is sarpasugandhā; kāleyaka is yellow sandalwood; and śītaśiva is camphor, though others identify it as śamī. It also preserves alternatives for pṛthvikā, the ‘white’ ingredients, tṛṇaśūnya, and śilāpuṣpa; some read tilapuṣpa instead of śilāpuṣpa. Jejjaṭa counts eight salts, but Gayī rejects that count because it would exceed eighty-five ingredients. Gayadāsa also gives a different reading for one group of flowers. The commentator connects the verse syntactically so that the antidote is said to overcome even Vāsuki's irresistible, fire-like poison. Because it is described as king of all antidotes, it is to remain in the king's hand; food or drink touched by that hand is then claimed to become free from poison. Bathing and anointing are further interpreted as producing vaśīkaraṇa, or influence over others.