8. kīṭakalpaḥ

Adhikarana 1 (1-4) · Śloka 4

ಅಥಾತಃ ಕೀಟಕಲ್ಪಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨|| ಸರ್ಪಾಣಾಂ ಶುಕ್ರವಿಣ್ಮೂತ್ರಶವಪೂತ್ಯಣ್ಡಸಮ್ಭವಾಃ | ವಾಯ್ವಗ್ನ್ಯಮ್ಬುಪ್ರಕೃತಯಃ ಕೀಟಾಸ್ತು ವಿವಿಧಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ||೩|| ಸರ್ವದೋಷಪ್ರಕೃತಿಭಿರ್ಯುಕ್ತಾಸ್ತೇ ಪರಿಣಾಮತಃ | ಕೀಟತ್ವೇಽಪಿ ಸುಘೋರಾಃ ಸ್ಯುಃ, ಸರ್ವ ಏವ ಚತುರ್ವಿಧಾಃ ||೪||

Adhikarana 2 (5-7) · Śloka 8

ಕುಮ್ಭೀನಸಸ್ತುಣ್ಡಿಕೇರೀ ಶೃಙ್ಗೀ ಶತಕುಲೀರಕಃ | ಉಚ್ಚಿಟಿಙ್ಗೋಽಗ್ನಿನಾಮಾ ಚ ಚಿಚ್ಚಿಟಿಙ್ಗೋ ಮಯೂರಿಕಾ ||೫|| ಆವರ್ತಕಸ್ತಥೋರಭ್ರಃ ಸಾರಿಕಾಮುಖವೈದಲೌ | ಶರಾವಕುರ್ದೋಽಭೀರಾಜಿಃ ಪರುಷಶ್ಚಿತ್ರಶೀರ್ಷಕಃ ||೬|| ಶತಬಾಹುಶ್ಚ ಯಶ್ಚಾಪಿ ರಕ್ತರಾಜಿಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿತಃ | ಅಷ್ಟಾದಶೇತಿ ವಾಯವ್ಯಾಃ ಕೀಟಾಃ ಪವನಕೋಪನಾಃ ||೭|| ತೈರ್ಭವನ್ತೀಹ ದಷ್ಟಾನಾಂ ರೋಗಾ ವಾತನಿಮಿತ್ತಜಾಃ |೮|

Adhikarana 3 (8-11) · Śloka 12

ಕೌಣ್ಡಿನ್ಯಕಃ ಕಣಭಕೋ ವರಟೀ ಪತ್ರವೃಶ್ಚಿಕಃ ||೮|| ವಿನಾಸಿಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಕಾ ಬಿನ್ದುಲೋ ಭ್ರಮರಸ್ತಥಾ | ಬಾಹ್ಯಕೀ ಪಿಚ್ಚಿಟಃ ಕುಮ್ಭೀ ವರ್ಚಃಕೀಟೋಽರಿಮೇದಕಃ ||೯|| ಪದ್ಮಕೀಟೋ ದುನ್ದುಭಿಕೋ ಮಕರಃ ಶತಪಾದಕಃ | ಪಞ್ಚಾಲಕಃ ಪಾಕಮತ್ಸ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣತುಣ್ಡೋಽಥ ಗರ್ದಭೀ ||೧೦|| ಕ್ಲೀತಃ ಕೃಮಿಸರಾರೀ ಚ ಯಶ್ಚಾಪ್ಯುತ್ಕ್ಲೇಶಕಸ್ತಥಾ | ಏತೇ ಹ್ಯಗ್ನಿಪ್ರಕೃತಯಶ್ಚತುರ್ವಿಂಶತಿರೇವ ಚ ||೧೧|| ತೈರ್ಭವನ್ತೀಹ ದಷ್ಟಾನಾಂ ರೋಗಾಃ ಪಿತ್ತನಿಮಿತ್ತಜಾಃ |೧೨|

Adhikarana 4 (12-14) · Śloka 15

ವಿಶ್ವಮ್ಭರಃ ಪಞ್ಚಶುಕ್ಲಃ ಪಞ್ಚಕೃಷ್ಣೋಽಥ ಕೋಕಿಲಃ ||೧೨|| ಸೈರೇಯಕಃ ಪ್ರಚಲಕೋ ವಲಭಃ ಕಿಟಿಭಸ್ತಥಾ | ಸೂಚೀಮುಖಃ ಕೃಷ್ಣಗೋಧಾ ಯಶ್ಚ ಕಾಷಾಯವಾಸಿಕಃ ||೧೩|| ಕೀಟೋ ಗರ್ದಭಕಶ್ಚೈವ ತಥಾ ತ್ರೋಟಕ ಏವ ಚ | ತ್ರಯೋದಶೈತೇ ಸೌಮ್ಯಾಃ ಸ್ಯುಃ ಕೀಟಾಃ ಶ್ಲೇಷ್ಮಪ್ರಕೋಪಣಾಃ ||೧೪|| ತೈರ್ಭವನ್ತೀಹ ದಷ್ಟಾನಾಂ ರೋಗಾಃ ಕಫನಿಮಿತ್ತಜಾಃ |೧೫|

Adhikarana 5 (15-18) · Śloka 18

ತುಙ್ಗೀನಾಸೋ ವಿಚಿಲಕಸ್ತಾಲಕೋ ವಾಹಕಸ್ತಥಾ ||೧೫|| ಕೋಷ್ಠಾಗಾರೀ ಕ್ರಿಮಿಕರೋ ಯಶ್ಚ ಮಣ್ಡಲಪುಚ್ಛಕಃ | ತುಣ್ಡ(ಙ್ಗ)ನಾಭಃ ಸರ್ಷಪಿಕೋ ವಲ್ಗುಲಿಃ ಶಮ್ಬುಕಸ್ತಥಾ ||೧೬|| ಅಗ್ನಿಕೀಟಶ್ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ದ್ವಾದಶ ಪ್ರಾಣನಾಶನಾಃ | ತೈರ್ಭವನ್ತೀಹ ದಷ್ಟಾನಾಂ ವೇಗಜ್ಞಾನಾನಿ ಸರ್ಪವತ್ ||೧೭|| ತಾಸ್ತಾಶ್ಚ ವೇದನಾಸ್ತೀವ್ರಾ ರೋಗಾ ವೈ ಸಾನ್ನಿಪಾತಿಕಾಃ | ಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿದಗ್ಧವದ್ದಂಶೋ ರಕ್ತಪೀತಸಿತಾರುಣಃ ||೧೮||

Adhikarana 6 (19-22) · Śloka 23

ಜ್ವರಾಙ್ಗಮರ್ದರೋಮಾಞ್ಚವೇದನಾಭಿಃ ಸಮನ್ವಿತಃ | ಛರ್ದ್ಯತೀಸಾರತೃಷ್ಣಾಶ್ಚ ದಾಹೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ವಿಜೃಮ್ಭಿಕಾ ||೧೯|| ವೇಪಥುಶ್ವಾಸಹಿಕ್ಕಾಶ್ಚ ದಾಹಃ ಶೀತಂ ಚ ದಾರುಣಮ್ | ಪಿಡಕೋಪಚಯಃ ಶೋಫೋ ಗ್ರನ್ಥಯೋ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ಚ ||೨೦|| ದದ್ರವಃ ಕರ್ಣಿಕಾಶ್ಚೈವ ವಿಸರ್ಪಾಃ ಕಿಟಿಭಾನಿ ಚ | ತೈರ್ಭವನ್ತೀಹ ದಷ್ಟಾನಾಂ ಯಥಾಸ್ವಂ ಚಾಪ್ಯುಪದ್ರವಾಃ ||೨೧|| ಯೇಽನ್ಯೇ ತೇಷಾಂ ವಿಶೇಷಾಸ್ತು ತೂರ್ಣಂ ತೇಷಾಂ ಸಮಾದಿಶೇತ್ | ದೂಷೀವಿಷಪ್ರಕೋಪಾಚ್ಚ ತಥೈವ ವಿಷಲೇಪನಾತ್ ||೨೨|| ಲಿಙ್ಗಂ ತೀಕ್ಷ್ಣವಿಷೇಷ್ವೇತ... |೨೩|

Adhikarana 7 (23) · Śloka 24

...ಚ್ಛೃಣು ಮನ್ದವಿಷೇಷ್ವತಃ | ಪ್ರಸೇಕಾರೋಚಕಚ್ಛರ್ದಿಶಿರೋಗೌರವಶೀತಕಾಃ ||೨೩|| ಪಿಡಕಾಕೋಠಕಣ್ಡೂನಾಂ ಜನ್ಮ ದೋಷವಿಭಾಗತಃ |೨೪|

Adhikarana 8 (24) · Śloka 25

ಯೋಗೈರ್ನಾನಾವಿಧೈರೇಷಾಂ ಚೂರ್ಣಾನಿ ಗರಮಾದಿಶೇತ್ ||೨೪|| ದೂಷೀವಿಷಪ್ರಕಾರಾಣಾಂ ತಥಾ ಚಾಪ್ಯನುಲೇಪನಾತ್ |೨೫|

Adhikarana 9 (25-27) · Śloka 27

ಏಕಜಾತೀನತಸ್ತೂರ್ಧ್ವಂ ಕೀಟಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಭೇದತಃ ||೨೫|| ಸಾಮಾನ್ಯತೋ ದಷ್ಟಲಿಙ್ಗೈಃ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯಕ್ರಮೇಣ ಚ | ತ್ರಿಕಣ್ಟಃ ಕರಿಣೀ ಚಾಪಿ ಹಸ್ತಿಕಕ್ಷೋಽಪರಾಜಿತಃ | ಚತ್ವಾರ ಏತೇ ಕಣಭಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಾಸ್ತೀವ್ರವೇದನಾಃ ||೨೬|| ತೈರ್ದಷ್ಟಸ್ಯ ಶ್ವಯಥುರಙ್ಗಮರ್ದೋ ಗುರುತಾ ಗಾತ್ರಾಣಾಂ ದಂಶಃ ಕೃಷ್ಣಶ್ಚ ಭವತಿ ||೨೭||

Adhikarana 10 (28) · Śloka 28

ಪ್ರತಿಸೂರ್ಯಕಃ , ಪಿಙ್ಗಾಭಾಸೋ, ಬಹುವರ್ಣೋ, ನಿರೂಪಮೋ ಗೋಧೇರೇಕ ಇತಿ ಪಞ್ಚ ಗೋಧೇರಕಾಃ ; ತೈರ್ದಷ್ಟಸ್ಯ ಶೋಫೋ ದಾಹರುಜೌ ಚ ಭವತಃ, ಗೋಧೇರಕೇಣೈತದೇವ ಗ್ರನ್ಥಿಪ್ರಾದುರ್ಭಾವೋ ಜ್ವರಶ್ಚ ||೨೮||

Adhikarana 11 (29-31) · Śloka 31

ಗಲಗೋಲಿಕಾ - ಶ್ವೇತಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ರಕ್ತರಾಜೀ, ರಕ್ತಮಣ್ಡಲಾ, ಸರ್ವಶ್ವೇತಾ, ಸರ್ಷಪಿಕೇತ್ಯೇವಂ ಷಟ್; ತಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ಸರ್ಷಪಿಕಾವರ್ಜಂ ದಾಹಶೋಫಕ್ಲೇದಾ ಭವನ್ತಿ, ಸರ್ಷಪಿಕಯಾ ಹೃದಯಪಿಡಾಽತಿಸಾರಶ್ಚ, ತಾಸು ಮಧ್ಯೇ ಸರ್ಷಪಿಕಾ ಪ್ರಾಣಹರೀ ||೨೯|| ಶತಪದ್ಯಸ್ತು- ಪರುಷಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಚಿತ್ರಾ, ಕಪಿಲಾ, ಪೀತಿಕಾ, ರಕ್ತಾ, ಶ್ವೇತಾ, ಅಗ್ನಿಪ್ರಭಾ, ಇತ್ಯಷ್ಟೌ; ತಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ಶೋಫೋ ವೇದನಾ ದಾಹಶ್ಚ ಹೃದಯೇ, ಶ್ವೇತಾಗ್ನಿಪ್ರಭಾಭ್ಯಾಮೇತದೇವ ದಾಹೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಚಾತಿಮಾತ್ರಂ ಶ್ವೇತಪಿಡಕೋತ್ಪತ್ತಿಶ್ಚ ||೩೦|| ಮಣ್ಡೂಕಾಃ- ಕೃಷ್ಣಃ, ಸಾರಃ, ಕುಹಕೋ, ಹರಿತೋ, ರಕ್ತೋ, ಯವವರ್ಣಾಭೋ, ಭೃಕುಟೀ, ಕೋಟಿಕಶ್ಚೇತ್ಯಷ್ಟೌ; ತೈರ್ದಷ್ಟಸ್ಯ ದಂಶೇ ಕಣ್ಡೂರ್ಭವತಿ ಪೀತಫೇನಾಗಮಶ್ಚ ವಕ್ತ್ರಾತ್, ಭೃಕುಟೀಕೋಟಿಕಾಭ್ಯಾಮೇತದೇವ ದಾಹಶ್ಛರ್ದಿರ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಚಾತಿಮಾತ್ರಮ್ ||೩೧||

Adhikarana 12 (32) · Śloka 32

ವಿಶ್ವಮ್ಭರಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ದಂಶಃ ಸರ್ಷಪಾಕಾರಾಭಿಃ ಪಿಡಕಾಭಿಃ ಸರುಜಾಭಿಶ್ಚೀಯತೇ, ಶೀತಜ್ವರಾರ್ತಶ್ಚ ಪುರುಷೋ ಭವತಿ ||೩೨||

Adhikarana 13 (33) · Śloka 33

ಅಹಿಣ್ಡುಕಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ತೋದದಾಹಕಣ್ಡುಶ್ವಯಥವೋ ಭವನ್ತಿ ಮೋಹಶ್ಚ; ಕಣ್ಡೂಮಕಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ಪೀತಾಙ್ಗಶ್ಛರ್ದ್ಯತೀಸಾರಜ್ವರಾದಿಭಿರಭಿಹನ್ಯತೇ; ಶೂಕವೃನ್ತಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ಕಣ್ಡೂಕೋಠಾಃ ಪ್ರವರ್ಧನ್ತೇ ಶೂಕಂ ಚಾತ್ರ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ||೩೩||

Adhikarana 14 (34-38) · Śloka 38

ಪಿಪೀಲಿಕಾಃ- ಸ್ಥೂಲಶೀರ್ಷಾ, ಸಂವಾಹಿಕಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಕಾ, ಅಙ್ಗುಲಿಕಾ; ಕಪಿಲಿಕಾ, ಚಿತ್ರವರ್ಣೇತಿ ಷಟ್; ತಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ದಂಶೇ ಶ್ವಯಥುರಗ್ನಿಸ್ಪರ್ಶವದ್ದಾಹಶೋಫೌ ಭವತಃ ||೩೪|| ಮಕ್ಷಿಕಾಃ- ಕಾನ್ತಾರಿಕಾ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಪಿಙ್ಗಲಾ, ಮಧೂಲಿಕಾ, ಕಾಷಾಯೀ, ಸ್ಥಾಲಿಕೇತ್ಯೇವಂ ಷಟ್; ತಾಭಿರ್ದಷ್ಟಸ್ಯ ಕಣ್ಡುಶೋಫದಾಹರುಜೋ ಭವನ್ತಿ, ಸ್ಥಾಲಿಕಾಕಾಷಾಯೀಭ್ಯಾಮೇತದೇವ ಶ್ಯಾವಪಿಡಕೋತ್ಪತ್ತಿರುಪದ್ರವಾಶ್ಚ ಜ್ವರಾದಯೋ ಭವನ್ತಿ, ಕಾಷಾಯೀ ಸ್ಥಾಲಿಕಾ ಚ ಪ್ರಾಣಹರೇ ||೩೫|| ಮಶಕಾಃ- ಸಾಮುದ್ರಃ, ಪರಿಮಣ್ಡಲೋ, ಹಸ್ತಿಮಶಕಃ, ಕೃಷ್ಣಃ, ಪಾರ್ವತೀಯ ಇತಿ ಪಞ್ಚ; ತೈರ್ದಷ್ಟಸ್ಯ ತೀವ್ರಾ ಕಣ್ಡೂರ್ದಂಶಶೋಫಶ್ಚ, ಪಾರ್ವತೀಯಸ್ತು ಕೀಟೈಃ ಪ್ರಾಣಹರೈಸ್ತುಲ್ಯಲಕ್ಷಣಃ ||೩೬|| ನಖಾವಕೃಷ್ಟೇಽತ್ಯರ್ಥಂ ಪಿಡಕಾದಾಹಪಾಕಾ ಭವನ್ತಿ | ಜಲೌಕಸಾಂ ದಷ್ಟಲಕ್ಷಣಮುಕ್ತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಚ ||೩೭|| ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ಗೋಧೇರಕಃ ಸ್ಥಾಲಿಕಾ ಚ ಯೇ ಚ ಶ್ವೇತಾಗ್ನಿಸಪ್ರಭೇ | ಭೃಕುಟೀ ಕೋಟಿಕಶ್ಚೈವ ನ ಸಿಧ್ಯನ್ತ್ಯೇಕಜಾತಿಷು ||೩೮||

Adhikarana 15 (39-40) · Śloka 40

ಶವಮೂತ್ರಪುರೀಷೈಸ್ತು ಸವಿಷೈರವಮರ್ಶನಾತ್ | ಸ್ಯುಃ ಕಣ್ಡೂದಾಹಕೋಠಾರುಃಪಿಡಕಾತೋದವೇದನಾಃ ||೩೯|| ಪ್ರಕ್ಲೇದವಾಂಸ್ತಥಾ ಸ್ರಾವೋ ಭೃಶಂ ಸಮ್ಪಾಚಯೇತ್ತ್ವಚಮ್ | ದಿಗ್ಧವಿದ್ಧಕ್ರಿಯಾಸ್ತತ್ರ ಯಥಾವದವಚಾರಯೇತ್ ||೪೦||

Adhikarana 16 (41) · Śloka 41

ನಾವಸನ್ನಂ ನ ಚೋತ್ಸನ್ನಮತಿಸಂರಮ್ಭವೇದನಮ್ | ದಂಶಾದೌ ವಿಪರೀತಾರ್ತಿ ಕೀಟದಷ್ಟಂ ಸುಬಾಧಕಮ್ ||೪೧||

Adhikarana 17 (42) · Śloka 42

ದಷ್ಟಾನುಗ್ರವಿಷೈಃ ಕೀಟೈಃ ಸರ್ಪವತ್ ಸಮುಪಾಚರೇತ್ | ತ್ರಿವಿಧಾನಾಂ ತು ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ತ್ರೈವಿಧ್ಯೇನ ಕ್ರಿಯಾ ಹಿತಾಃ ||೪೨||

Adhikarana 18 (43) · Śloka 44

ಸ್ವೇದಮಾಲೇಪನಂ ಸೇಕಂ ಚೋಷ್ಣಮತ್ರಾವಚಾರಯೇತ್ | ಅನ್ಯತ್ರ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಾದ್ದಂಶಾತ್ ಪಾಕಕೋಥಪ್ರಪೀಡಿತಾತ್ ||೪೩|| ವಿಷಘ್ನಂ ಚ ವಿಧಿಂ ಸರ್ವಂ ಬಹುಶಃ ಶೋಧನಾನಿ ಚ |೪೪|

Adhikarana 19 (44-45) · Śloka 45

ಶಿರೀಷಕಟುಕಾಕುಷ್ಠವಚಾರಜನಿಸೈನ್ಧವೈಃ ||೪೪|| ಕ್ಷೀರಮಜ್ಜವಸಾಸರ್ಪಿಃಶುಣ್ಠೀಪಿಪ್ಪಲಿದಾರುಷು | ಉತ್ಕಾರಿಕಾ ಸ್ಥಿರಾದೌ ವಾ ಸುಕೃತಾ ಸ್ವೇದನೇ ಹಿತಾ ||೪೫||

Adhikarana 20 (46) · Śloka 46

ನ ಸ್ವೇದಯೇತ ಚಾದಂಶಂ ಧೂಮಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವೃಶ್ಚಿಕೇ |೪೬|

Adhikarana 21 (46-47) · Śloka 47

ಅಗದಾನೇಕಜಾತೀಷು ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ||೪೬|| ಕುಷ್ಠಂ ವಕ್ರಂ ವಚಾ ಪಾಠಾ ಬಿಲ್ವಮೂಲಂ ಸುವರ್ಚಿಕಾ | ಗೃಹಧೂಮಂ ಹರಿದ್ರೇ ದ್ವೇ ತ್ರಿಕಣ್ಟಕವಿಷೇ ಹಿತಾಃ ||೪೭||

Adhikarana 22 (48) · Śloka 48

ರಜನ್ಯಾಗಾರಧೂಮಶ್ಚ ವಕ್ರಂ ಕುಷ್ಠಂ ಪಲಾಶಜಮ್ | ಗಲಗೋಲಿಕದ್ಷ್ಟಾನಾಮಗದೋ ವಿಷನಾಶನಃ ||೪೮||

Adhikarana 23 (49-50) · Śloka 50

ಕುಙ್ಕುಮಂ ತಗರಂ ಶಿಗ್ರು ಪದ್ಮಕಂ ರಜನೀದ್ವಯಮ್ | ಅಗದೋ ಜಲಪಿಷ್ಟೋಽಯಂ ಶತಪದ್ವಿಷನಾಶನಃ ||೪೯|| ಮೇಷಶೃಙ್ಗೀ ವಚಾ ಪಾಠಾ ನಿಚುಲೋ ರೋಹಿಣೀ ಜಲಮ್ | ಸರ್ವಮಣ್ಡೂಕದಷ್ಟಾನಾಮಗದೋಽಯಂ ವಿಷಾಪಹಃ ||೫೦||

Adhikarana 24 (51) · Śloka 51

ಧವಾಶ್ವಗನ್ಧಾತಿಬಲಾಬಲಾಸಾತಿಗುಹಾಗುಹಾಃ | ವಿಶ್ವಮ್ಭರಾಭಿದಷ್ಟಾನಾಮಗದೋಽಯಂ ವಿಷಾಪಹಃ ||೫೧||

Adhikarana 25 (52) · Śloka 52

ಶಿರೀಷಂ ತಗರಂ ಕುಷ್ಠಂ ಶಾಲಿಪರ್ಣೀ ಸಹಾ ನಿಶೇ | ಅಹಿಣ್ಡುಕಾಭಿರ್ದಷ್ಟಾನಾಮಗದೋ ವಿಷನಾಶನಃ ||೫೨||

Adhikarana 26 (53-55) · Śloka 56

ಕಣ್ಡೂಮಕಾಭಿರ್ದಷ್ಟಾನಾಂ ರಾತ್ರೌ ಶೀತಾಃ ಕ್ರಿಯಾ ಹಿತಾಃ | ದಿವಾ ತೇ ನೈವ ಸಿಧ್ಯನ್ತಿ ಸೂರ್ಯರಶ್ಮಿಬಲಾರ್ದಿತಾಃ ||೫೩|| ವಕ್ರಂ ಕುಷ್ಠಮಪಾಮಾರ್ಗಃ ಶೂಕವೃನ್ತವಿಷೇಽಗದಃ | ಭೃಙ್ಗಸ್ವರಸಪಿಷ್ಟಾ ವಾ ಕೃಷ್ಣವಲ್ಮೀಕಮೃತ್ತಿಕಾ ||೫೪|| ಪಿಪೀಲಿಕಾಭಿರ್ದಷ್ಟಾನಾಂ ಮಕ್ಷಿಕಾಮಶಕೈಸ್ತಥಾ | ಗೋಮೂತ್ರೇಣ ಯುತೋ ಲೇಪಃ ಕೃಷ್ಣವಲ್ಮೀಕಮೃತ್ತಿಕಾ ||೫೫|| ನಖಾವಘೃಷ್ಟಸಞ್ಜಾತೇ ಶೋಫೇ ಭೃಙ್ಗರಸೋ ಹಿತಃ |೫೬|

Adhikarana 27 (56) · Śloka 56

ಪ್ರತಿಸೂರ್ಯಕದಷ್ಟಾನಾಂ ಸರ್ಪದಷ್ಟವದಾಚರೇತ್ |೫೬|

Adhikarana 28 (56) · Śloka 56

ತ್ರಿವಿಧಾ ವೃಶ್ಚಿಕಾಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಮನ್ದಮಧ್ಯಮಹಾವಿಷಾಃ ||೫೬||

Adhikarana 29 (57) · Śloka 57

ಗೋಶಕೃತ್ಕೋಥಜಾ ಮನ್ದಾ ಮಧ್ಯಾಃ ಕಾಷ್ಠೇಷ್ಟಿಕೋದ್ಭವಾಃ | ಸರ್ಪಕೋಥೋದ್ಭವಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾ ಯೇ ಚಾನ್ಯೇ ವಿಷಸಮ್ಭವಾಃ ||೫೭||

Adhikarana 30 (58) · Śloka 58

ಮನ್ದಾ ದ್ವಾದಶ ಮಧ್ಯಾಸ್ತು ತ್ರಯಃ ಪಞ್ಚದಶೋತ್ತಮಾಃ | ದಶ ವಿಂಶತಿರಿತ್ಯೇತೇ ಸಙ್ಖ್ಯಯಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ ||೫೮||

Adhikarana 31 (59-60) · Śloka 61

ಕೃಷ್ಣಃ ಶ್ಯಾವಃ ಕರ್ಬುರಃ ಪಾಣ್ಡುವರ್ಣೋ ಗೋಮೂತ್ರಾಭಃ ಕರ್ಕಶೋ ಮೇಚಕಶ್ಚ | ಪೀತೋ ಧೂಮ್ರೋ ರೋಮಶಃ ಶಾಡ್ವಲಾಭೋ ರಕ್ತಃ ಶ್ವೇತೇನೋದರೇಣೇತಿ ಮನ್ದಾಃ ||೫೯|| ಯುಕ್ತಾಶ್ಚೈತೇ ವೃಶ್ಚಿಕಾಃ ಪುಚ್ಛದೇಶೇ ಸ್ಯುರ್ಭೂಯೋಭಿಃ ಪರ್ವಭಿಶ್ಚೇತರೇಭ್ಯಃ | ಏಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ವೇದನಾ ವೇಪಥುಶ್ಚ ಗಾತ್ರಸ್ತಮ್ಭಃ ಕೃಷ್ಣರಕ್ತಾಗಮಶ್ಚ ||೬೦|| ಶಾಖಾದಷ್ಟೇ ವೇದನಾ ಚೋರ್ಧ್ವಮೇತಿ ದಾಹಸ್ವೇದೌ ದಂಶಶೋಫೋ ಜ್ವರಶ್ಚ |೬೧|

Adhikarana 32 (61-62) · Śloka 63

ರಕ್ತಃ ಪೀತಃ ಕಾಪಿಲೇನೋದರೇಣ ಸರ್ವೇ ಧೂಮ್ರಾಃ ಪರ್ವಭಿಶ್ಚ ತ್ರಿಭಿಃ ಸ್ಯುಃ ||೬೧|| ಏತೇ ಮೂತ್ರೋಚ್ಚಾರಪೂತ್ಯಣ್ಡಜಾತಾ ಮಧ್ಯಾ ಜ್ಞೇಯಾಸ್ತ್ರಿಪ್ರಕಾರೋರಗಾಣಾಮ್ | ಯಸ್ಯೈತೇಷಾಮನ್ವಯಾದ್ಯಃ ಪ್ರಸೂತೋ ದೋಷೋತ್ಪತ್ತಿಂ ತತ್ಸ್ವರೂಪಾಂ ಸ ಕುರ್ಯಾತ್ ||೬೨|| ಜಿಹ್ವಾಶೋಫೋ ಭೋಜನಸ್ಯಾವರೋಧೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಚೋಗ್ರಾ ಮಧ್ಯವೀರ್ಯಾಭಿದಷ್ಟೇ |೬೩|

Adhikarana 33 (63-66) · Śloka 66

ಶ್ವೇತಶ್ಚಿತ್ರಃ ಶ್ಯಾಮಲೋ ಲೋಹಿತಾಭೋ ರಕ್ತಃ ಶ್ವೇತೋ ರಕ್ತನೀಲೋದರೌ ಚ ||೬೩|| ಪೀತೋಽರಕ್ತೋ ನೀಲಪೀತೋಽಪರಸ್ತು ರಕ್ತೋ ನೀಲೋ ನೀಲಶುಕ್ಲಸ್ತಥಾ ಚ | ರಕ್ತೋ ಬಭ್ರುಃ ಪೂರ್ವವಚ್ಚೈಕಪರ್ವಾ ಯಶ್ಚಾಪರ್ವಾ ಪರ್ವಣೀ ದ್ವೇ ಚ ಯಸ್ಯ ||೬೪|| ನಾನಾರೂಪಾ ವರ್ಣತಶ್ಚಾಪಿ ಘೋರಾ ಜ್ಞೇಯಾಶ್ಚೈತೇ ವೃಶ್ಚಿಕಾಃ ಪ್ರಾಣಚೌರಾಃ | ಜನ್ಮೈತೇಷಾಂ ಸರ್ಪಕೋಥಾತ್ ಪ್ರದಿಷ್ಟಂ ದೇಹೇಭ್ಯೋ ವಾ ಘಾತಿತಾನಾಂ ವಿಷೇಣ ||೬೫|| ಏಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ಸರ್ಪವೇಗಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಸ್ಫೋಟೋತ್ಪತ್ತಿರ್ಭ್ರಾನ್ತಿದಾಹೌ ಜ್ವರಶ್ಚ | ಖೇಭ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣಂ ಶೋಣಿತಂ ಯಾತಿ ತೀವ್ರಂ ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಾಣೈಸ್ತ್ಯಜ್ಯತೇ ಶೀಘ್ರಮೇವ ||೬೬||

Adhikarana 34 (67) · Śloka 68

ಉಗ್ರಮಧ್ಯವಿಷೈರ್ದಷ್ಟಂ ಚಿಕಿತ್ಸೇತ್ ಸರ್ಪದಷ್ಟವತ್ | ಆದಂಶಂ ಸ್ವೇದಿತಂ ಚೂರ್ಣೈಃ ಪ್ರಚ್ಛಿತಂ ಪ್ರತಿಸಾರಯೇತ್ ||೬೭|| ರಜನೀಸೈನ್ಧವವ್ಯೋಷಶಿರೀಷಫಲಪುಷ್ಪಜೈಃ |೬೮|

Adhikarana 35 (68-74) · Śloka 74

ಮಾತುಲುಙ್ಗಾಮ್ಲಗೋಮೂತ್ರಪಿಷ್ಟಂ ಚ ಸುರಸಾಗ್ರಜಮ್ ||೬೮|| ಲೇಪೇ, ಸ್ವೇದೇ ಸುಖೋಷ್ಣಂ ಚ ಗೋಮಯಂ ಹಿತಮಿಷ್ಯತೇ | ಪಾನೇ ಕ್ಷೌದ್ರಯುತಂ ಸರ್ಪಿಃ ಕ್ಷೀರಂ ವಾ ಬಹುಶರ್ಕರಮ್ ||೬೯|| ದಂಶಂ ಮನ್ದವಿಷಾಣಾಂ ತು ಚಕ್ರತೈಲೇನ ಸೇಚಯೇತ್ | ವಿದಾರೀಗಣಸಿದ್ಧೇನ ಸುಖೋಷ್ಣೇನಾಥವಾ ಪುನಃ ||೭೦|| ಕುರ್ಯಾಚ್ಚೋತ್ಕಾರಿಕಾಸ್ವೇದಂ ವಿಷಘ್ನೈರುಪನಾಹಯೇತ್ | ಗುಡೋದಕಂ ವಾ ಸುಹಿಮಂ ಚಾತುರ್ಜಾತಕಸಂಯುತಮ್ ||೭೧|| ಪಾನಮಸ್ಮೈ ಪ್ರದಾತವ್ಯಂ ಕ್ಷೀರಂ ವಾ ಸಗುಡಂ ಹಿಮಮ್ | ಶಿಖಿಕುಕ್ಕುಟಬರ್ಹಾಣಿ ಸೈನ್ಧವಂ ತೈಲಸರ್ಪಿಷೀ ||೭೨|| ಧೂಮೋ ಹನ್ತಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಸ್ತು ಶೀಘ್ರಂ ವೃಶ್ಚಿಕಜಂ ವಿಷಮ್ | ಕುಸುಮ್ಭಪುಷ್ಪಂ ರಜನೀ ನಿಶಾ ವಾ ಕೋದ್ರವಂ ತೃಣಮ್ ||೭೩|| ಏಭಿರ್ಘೃತಾಕ್ತೈರ್ಧೂಪಸ್ತು ಪಾಯುದೇಶೇ ಪ್ರಯೋಜಿತಃ | ನಾಶಯೇದಾಶು ಕೀಟೋತ್ಥಂ ವೃಶ್ಚಿಕಸ್ಯ ಚ ಯದ್ವಿಷಮ್ ||೭೪||

Adhikarana 36 (75-76) · Śloka 76

ಲೂತಾವಿಷಂ ಘೋರತಮಂ ದುರ್ವಿಜ್ಞೇಯತಮಂ ಚ ತತ್ | ದುಶ್ಚಿಕಿತ್ಸ್ಯತಮಂ ಚಾಪಿ ಭಿಷಗ್ಭಿರ್ಮನ್ದಬುದ್ಧಿಭಿಃ ||೭೫|| ಸವಿಷಂ ನಿರ್ವಿಷಂ ಚೈತದಿತ್ಯೇವಂ ಪರಿಶಙ್ಕಿತೇ | ವಿಷಘ್ನಮೇವ ಕರ್ತವ್ಯಮವಿರೋಧಿ ಯದೌಷಧಮ್ ||೭೬||

Adhikarana 37 (77-78) · Śloka 78

ಅಗದಾನಾಂ ಹಿ ಸಂಯೋಗೋ ವಿಷಜುಷ್ಟಸ್ಯ ಯುಜ್ಯತೇ | ನಿರ್ವಿಷೇ ಮಾನವೇ ಯುಕ್ತೋಽಗದಃ ಸಮ್ಪದ್ಯತೇಽಸುಖಮ್ ||೭೭|| ತಸ್ಮಾತ್ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಜ್ಞಾತವ್ಯೋ ವಿಷನಿಶ್ಚಯಃ | ಅಜ್ಞಾತ್ವಾ ವಿಷಸದ್ಭಾವಂ ಭಿಷಗ್ವ್ಯಾಪಾದಯೇನ್ನರಮ್ ||೭೮||

Adhikarana 38 (79) · Śloka 79

ಪ್ರೋದ್ಭಿದ್ಯಮಾನಸ್ತು ಯಥಾಽಙ್ಕುರೇಣ ನ ವ್ಯಕ್ತಜಾತಿಃ ಪ್ರವಿಭಾತಿ ವೃಕ್ಷಃ | ತದ್ವದ್ದುರಾಲಕ್ಷ್ಯತಮಂ ಹಿ ತಾಸಾಂ ವಿಷಂ ಶರೀರೇ ಪ್ರವಿಕೀರ್ಣಮಾತ್ರಮ್ ||೭೯||

Adhikarana 39 (80-82) · Śloka 82

ಈಷತ್ಸಕಣ್ಡು ಪ್ರಚಲಂ ಸಕೋಠಮವ್ಯಕ್ತವರ್ಣಂ ಪ್ರಥಮೇಽಹನಿ ಸ್ಯಾತ್ | ಅನ್ತೇಷು ಶೂನಂ ಪರಿನಿಮ್ನಮಧ್ಯಂ ಪ್ರವ್ಯಕ್ತರೂಪಂ ಚ ದಿನೇ ದ್ವಿತೀಯೇ ||೮೦|| ತ್ರ್ಯಹೇಣ ತದ್ದರ್ಶಯತೀಹ ರೂಪಂ ವಿಷಂ ಚತುರ್ಥೇಽಹನಿ ಕೋಪಮೇತಿ | ಅತೋಽಧಿಕೇಽಹ್ನಿ ಪ್ರಕರೋತಿ ಜನ್ತೋರ್ವಿಷಪ್ರಕೋಪಪ್ರಭವಾನ್ ವಿಕಾರಾನ್ ||೮೧|| ಷಷ್ಠೇ ದಿನೇ ವಿಪ್ರಸೃತಂ ತು ಸರ್ವಾನ್ ಮರ್ಮಪ್ರದೇಶಾನ್ ಭೃಶಮಾವೃಣೋತಿ | ತತ್ ಸಪ್ತಮೇಽತ್ಯರ್ಥಪರೀತಗಾತ್ರಂ ವ್ಯಾಪಾದಯೇನ್ಮರ್ತ್ಯಮತಿಪ್ರವೃದ್ಧಮ್ ||೮೨||

Adhikarana 40 (83-84) · Śloka 84

ಯಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಚಣ್ಡೋಗ್ರವಿಷಾ ಹಿ ಲೂತಾಸ್ತಾಃ ಸಪ್ತರಾತ್ರೇಣ ನರಂ ನಿಹನ್ಯುಃ | ಅತೋಽಧಿಕೇನಾಪಿ ನಿಹನ್ಯುರನ್ಯಾ ಯಾಸಾಂ ವಿಷಂ ಮಧ್ಯಮವೀರ್ಯಮುಕ್ತಮ್ ||೮೩|| ಯಾಸಾಂ ಕನೀಯೋ ವಿಷವೀರ್ಯಮುಕ್ತಂ ತಾಃ ಪಕ್ಷಮಾತ್ರೇಣ ವಿನಾಶಯನ್ತಿ | ತಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರಯತ್ನಂ ಭಿಷಗತ್ರ ಕುರ್ಯಾದಾದಂಶಪಾತಾದ್ವಿಷಘಾತಿಯೋಗೈಃ ||೮೪||

Adhikarana 41 (85-87) · Śloka 88

ವಿಷಂ ತು ಲಾಲಾನಖಮೂತ್ರದಂಷ್ಟ್ರಾರಜಃಪುರೀಷೈರಥ ಚೇನ್ದ್ರಿಯೇಣ | ಸಪ್ತಪ್ರಕಾರಂ ವಿಸೃಜನ್ತಿ ಲೂತಾಸ್ತದುಗ್ರಮಧ್ಯಾವರವೀರ್ಯಯುಕ್ತಮ್ ||೮೫|| ಸಕಣ್ಡುಕೋಠಂ ಸ್ಥಿರಮಲ್ಪಮೂಲಂ ಲಾಲಾಕೃತಂ ಮನ್ದರುಜಂ ವದನ್ತಿ | ಶೋಫಶ್ಚ ಕಣ್ಡೂಶ್ಚ ಪುಲಾಲಿಕಾ ಚ ಧೂಮಾಯನಂ ಚೈವ ನಖಾಗ್ರದಂಶೇ ||೮೬|| ದಂಶಂ ತು ಮೂತ್ರೇಣ ಸಕೃಷ್ಣಮಧ್ಯಂ ಸರಕ್ತಪರ್ಯನ್ತಮವೇಹಿ ದೀರ್ಣಮ್ | ದಂಷ್ಟ್ರಾಭಿರುಗ್ರಂ ಕಠಿನಂ ವಿವರ್ಣಂ ಜಾನೀಹಿ ದಂಶಂ ಸ್ಥಿರಮಣ್ಡಲಂ ಚ ||೮೭|| ರಜಃಪುರೀಷೇನ್ದ್ರಿಯಜಂ ಹಿ ವಿದ್ಧಿ ಸ್ಫೋಟಂ ವಿಪಕ್ವಾಮಲಪೀಲುಪಾಣ್ಡುಮ್ |೮೮|

Adhikarana 42 (88-89) · Śloka 89

ಏತಾವದೇತತ್ ಸಮುದಾಹೃತಂ ತು ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಲೂತಾಪ್ರಭವಂ ಪುರಾಣಮ್ ||೮೮|| ಸಾಮಾನ್ಯತೋ ದಷ್ಟಮಸಾಧ್ಯಸಾಧ್ಯಂ ಚಿಕಿತ್ಸಿತಂ ಚಾಪಿ ಯಥಾವಿಶೇಷಮ್ ||೮೯||

Adhikarana 43 (90-93) · Śloka 93

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರೋ ನೃಪವರಃ ಕದಾಚಿದೃಷಿಸತ್ತಮಮ್ | ವಶಿಷ್ಠಂ ಕೋಪಯಾಮಾಸ ಗತ್ವಾಽಽಶ್ರಮಪದಂ ಕಿಲ ||೯೦|| ಕುಪಿತಸ್ಯ ಮುನೇಸ್ತಸ್ಯ ಲಲಾಟಾತ್ ಸ್ವೇದಬಿನ್ದವಃ | ಅಪತನ್ ದರ್ಶನಾದೇವ ರವೇಸ್ತತ್ಸಮತೇಜಸಃ ||೯೧|| ತೃಣೇ ಮಹರ್ಷಿಣಾ ಲೂನೇ ಧೇನ್ವರ್ಥಂ ಸಮ್ಭೃತೇಽಪಿ ಚ | ತತೋ ಜಾತಾಸ್ತ್ವಿಮಾ ಘೋರಾ ನಾನಾರೂಪಾ ಮಹಾವಿಷಾಃ | ಅಪಕಾರಾಯ ವರ್ತನ್ತೇ ನೃಪಸಾಧನವಾಹನೇ ||೯೨|| ಯಸ್ಮಾಲ್ಲೂನಂ ತೃಣಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಮುನೇಃ ಪ್ರಸ್ವೇದಬಿನ್ದವಃ | ತಸ್ಮಾಲ್ಲೂತೇತಿ ಭಾಷ್ಯನ್ತೇ ಸಙ್ಖ್ಯಯಾ ತಾಶ್ಚ ಷೋಡಶ ||೯೩||

Adhikarana 44 (94-99) · Śloka 100

ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯಾಸ್ತಥಾಽಸಾಧ್ಯಾ ಲೂತಾಸ್ತು ದ್ವಿವಿಧಾಃಸ್ಮೃತಾಃ | ತಾಸಾಮಷ್ಟೌ ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯಾ ವರ್ಜ್ಯಾಸ್ತಾವತ್ಯ ಏವ ತು ||೯೪|| ತ್ರಿಮಣ್ಡಲಾ ತಥಾ ಶ್ವೇತಾ ಕಪಿಲಾ ಪೀತಿಕಾ ತಥಾ | ಆಲಮೂತ್ರವಿಷಾ ರಕ್ತಾ ಕಸನಾ ಚಾಷ್ಟಮೀ ಸ್ಮೃತಾ ||೯೫|| ತಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ಶಿರೋದುಃಖಂ ಕಣ್ಡೂರ್ದಂಶೇ ಚ ವೇದನಾ | ಭವನ್ತಿ ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಗದಾಃ ಶ್ಲೈಷ್ಮಿಕವಾತಿಕಾಃ ||೯೬|| ಸೌವರ್ಣಿಕಾ ಲಾಜವರ್ಣಾ ಜಾಲಿನ್ಯೇಣೀಪದೀ ತಥಾ | ಕೃಷ್ಣಾಽಗ್ನಿವರ್ಣಾ ಕಾಕಾಣ್ಡಾ ಮಾಲಾಗುಣಾಽಷ್ಟಮೀ ತಥಾ ||೯೭|| ತಾಭಿರ್ದಷ್ಟೇ ದಂಶಕೋಥಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಃ ಕ್ಷತಜಸ್ಯ ಚ | ಜ್ವರೋ ದಾಹೋಽತಿಸಾರಶ್ಚ ಗದಾಃ ಸ್ಯುಶ್ಚ ತ್ರಿದೋಷಜಾಃ ||೯೮|| ಪಿಡಕಾ ವಿವಿಧಾಕಾರಾ ಮಣ್ಡಲಾನಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ | ಮಹಾನ್ತೋ ಮೃದವಃ ಶೋಫಾ ರಕ್ತಾಃ ಶ್ಯಾವಾಶ್ಚಲಾಸ್ತಥಾ ||೯೯|| ಸಾಮಾನ್ಯಂ ಸರ್ವಲೂತಾನಾಮೇತದಾದಂಶಲಕ್ಷಣಮ್ |೧೦೦|

Adhikarana 45 (100-115) · Śloka 115

ವಿಶೇಷಲಕ್ಷಣಂ ತಾಸಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ ||೧೦೦|| ತ್ರಿಮಣ್ಡಲಾಯಾ ದಂಶೇಽಸೃಕ್ ಕೃಷ್ಣಂ ಸ್ರವತಿ ದೀರ್ಯತೇ | ಬಾಧಿರ್ಯಂ ಕಲುಷಾ ದೃಷ್ಟಿಸ್ತಥಾ ದಾಹಶ್ಚ ನೇತ್ರಯೋಃ ||೧೦೧|| ತತ್ರಾರ್ಕಮೂಲಂ ರಜನೀ ನಾಕುಲೀ ಪೃಶ್ನಿಪರ್ಣಿಕಾ | ಪಾನಕರ್ಮಣಿ ಶಸ್ಯನ್ತೇ ನಸ್ಯಾಲೇಪಾಞ್ಜನೇಷು ಚ ||೧೦೨|| ಶ್ವೇತಾಯಾಃ ಪಿಡಕಾ ದಂಶೇ ಶ್ವೇತಾ ಕಣ್ಡೂಮತೀ ಭವೇತ್ | ದಾಹಮೂರ್ಚ್ಛಾಜ್ವರವತೀ ವಿಸರ್ಪಕ್ಲೇದರುಕ್ಕರೀ ||೧೦೩|| ತತ್ರ ಚನ್ದನರಾಸ್ನೈಲಾಹರೇಣುನಲವಞ್ಜುಲಾಃ | ಕುಷ್ಠಂ ಲಾಮಜ್ಜಕಂ ವಕ್ರಂ ನಲದಂ ಚಾಗದೋ ಹಿತಃ ||೧೦೪|| ಆದಂಶೇ ಪಿಡಕಾ ತಾಮ್ರಾ ಕಪಿಲಾಯಾಃ ಸ್ಥಿರಾ ಭವೇತ್ | ಶಿರಸೋ ಗೌರವಂ ದಾಹಸ್ತಿಮಿರಂ ಭ್ರಮ ಏವ ಚ ||೧೦೫|| ತತ್ರ ಪದ್ಮಕಕುಷ್ಠೈಲಾಕರಞ್ಜಕಕುಭತ್ವಚಃ | ಸ್ಥಿರಾರ್ಕಪರ್ಣ್ಯಪಾಮಾರ್ಗದೂರ್ವಾಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯೋ ವಿಷಾಪಹಾಃ ||೧೦೬|| ಆದಂಶೇ ಪೀತಿಕಾಯಾಸ್ತು ಪಿಡಕಾ ಪೀತಿಕಾ ಸ್ಥಿರಾ | ಭವೇಚ್ಛರ್ದಿರ್ಜ್ವರಃ ಶೂಲಂ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ರಕ್ತೇ ತಥಾಽಕ್ಷಿಣೀ ||೧೦೭|| ತತ್ರೇಷ್ಟಾಃ ಕುಟಜೋಶೀರತುಙ್ಗಪದ್ಮಕವಞ್ಜುಲಾಃ | ಶಿರೀಷಕಿಣಿಹೀಶೇಲುಕದಮ್ಬಕಕುಭತ್ವಚಃ ||೧೦೮|| ರಕ್ತಮಣ್ಡನಿಭೇ ದಂಶೇ ಪಿಡಕಾಃ ಸರ್ಷಪಾ ಇವ | ಜಾಯನ್ತೇ ತಾಲುಶೋಷಶ್ಚ ದಾಹಶ್ಚಾಲವಿಷಾರ್ದಿತೇ ||೧೦೯|| ತತ್ರ ಪ್ರಿಯಙ್ಗುಹ್ರೀಬೇರಕುಷ್ಠಲಾಮಜ್ಜವಞ್ಜುಲಾಃ | ಅಗದಃ ಶತಪುಷ್ಪಾ ಚ ಸಪಿಪ್ಪಲವಟಾಙ್ಕುರಾಃ ||೧೧೦|| ಪೂತಿರ್ಮೂತ್ರವಿಷಾದಂಶೋ ವಿಸರ್ಪೀ ಕೃಷ್ಣಶೋಣಿತಃ | ಕಾಸಶ್ವಾಸವಮೀಮೂರ್ಚ್ಛಾಜ್ವರದಾಹಸಮನ್ವಿತಃ ||೧೧೧|| ಮನಃಶಿಲಾಲಮಧುಕಕುಷ್ಠಚನ್ದನಪದ್ಮಕೈಃ | ಮಧುಮಿಶ್ರೈಃ ಸಲಾಮಜ್ಜೈರಗದಸ್ತತ್ರ ಕೀರ್ತಿತಃ ||೧೧೨|| ಆಪಾಣ್ಡುಪಿಡಕೋ ದಂಶೋ ದಾಹಕ್ಲೇದಸಮನ್ವಿತಃ | ರಕ್ತಾಯಾ ರಕ್ತಪರ್ಯನ್ತೋ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ರಕ್ತಸಂಯುತಃ ||೧೧೩|| ಕಾರ್ಯಸ್ತತ್ರಾಗದಸ್ತೋಯಚನ್ದನೋಶೀರಪದ್ಮಕೈಃ | ತಥೈವಾರ್ಜುನಶೇಲುಭ್ಯಾಂ ತ್ವಗ್ಭಿರಾಮ್ರಾತಕಸ್ಯ ಚ ||೧೧೪|| ಪಿಚ್ಛಿಲಂ ಕಸನಾದಂಶಾದ್ರುಧಿರಂ ಶೀತಲಂ ಸ್ರವೇತ್ | ಕಾಸಶ್ವಾಸೌ ಚ ತತ್ರೋಕ್ತಂ ರಕ್ತಲೂತಾಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ ||೧೧೫||

Adhikarana 46 (116-119) · Śloka 119

ಪುರೀಷಗನ್ಧಿರಲ್ಪಾಸೃಕ್ ಕೃಷ್ಣಾಯಾ ದಂಶ ಏವ ತು | ಜ್ವರಮೂರ್ಚ್ಛಾವಮೀದಾಹಕಾಸಶ್ವಾಸಸಮನ್ವಿತಃ ||೧೧೬|| ತತ್ರೈಲಾವಕ್ರಸರ್ಪಾಕ್ಷೀಗನ್ಧನಾಕುಲಿಚನ್ದನೈಃ | ಮಹಾಸುಗನ್ಧಿಸಹಿತೈಃ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಗದಃ ಸ್ಮೃತಃ ||೧೧೭|| ದಂಶೋ ದಾಹೋಽಗ್ನಿವಕ್ರಾಯಾಃ ಸ್ರಾವೋಽತ್ಯರ್ಥಂ ಜ್ವರಸ್ತಥಾ | ಚೋಷಕಣ್ಡೂರೋಮಹರ್ಷಾ ದಾಹವಿಸ್ಫೋಟಸಂಯುತಃ ||೧೧೮|| ಕೃಷ್ಣಾಪ್ರಶಮನಂ ಚಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯ ಪ್ರಯೋಜಯೇತ್ | ಸಾರಿವೋಶೀರಯಷ್ಟ್ಯಾಹ್ವಚನ್ದನೋತ್ಪಲಪದ್ಮಕಮ್ ||೧೧೯||

Adhikarana 47 (120) · Śloka 120

ಸರ್ವಾಸಾಮೇವ ಯುಞ್ಜೀತ ವಿಷೇ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕತ್ವಚಮ್ | ಭಿಷಕ್ ಸರ್ವಪ್ರಕಾರೇಣ ತಥಾ ಚಾಕ್ಷೀವಪಿಪ್ಪಲಮ್ ||೧೨೦||

Adhikarana 48 (121-127) · Śloka 127

ಕೃಚ್ಛ್ರಸಾಧ್ಯವಿಷಾ ಹ್ಯಷ್ಟೌ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ದ್ವೇ ಚ ಯದೃಚ್ಛಯಾ | ಅವಾರ್ಯವಿಷವೀರ್ಯಾಣಾಂ ಲಕ್ಷಣಾನಿ ನಿಬೋಧ ಮೇ ||೧೨೧|| ಧ್ಯಾಮಃ ಸೌವರ್ಣಿಕಾದಂಶಃ ಸಫೇನೋ ಮತ್ಸ್ಯಗನ್ಧಕಃ | ಶ್ವಾಸಃ ಕಾಸೋ ಜ್ವರಸ್ತೃಷ್ಣಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾ ಚಾತ್ರ ಸುದಾರುಣಾ ||೧೨೨|| ಆದಂಶೇ ಲಾಜವರ್ಣಾಯಾ ಧ್ಯಾಮಂ ಪೂತಿ ಸ್ರವೇದಸೃಕ್ | ದಾಹೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಽತಿಸಾರಶ್ಚ ಶಿರೋದುಃಖಂ ಚ ಜಾಯತೇ ||೧೨೩|| ಘೋರೋ ದಂಶಸ್ತು ಜಾಲಿನ್ಯಾ ರಾಜಿಮಾನವದೀರ್ಯತೇ | ಸ್ತಮ್ಭಃ ಶ್ವಾಸಸ್ತಮೋವೃದ್ಧಿಸ್ತಾಲುಶೋಷಶ್ಚ ಜಾಯತೇ ||೧೨೪|| ಏಣೀಪದ್ಯಾಸ್ತಥಾ ದಂಶೋ ಭವೇತ್ ಕೃಷ್ಣತಿಲಾಕೃತಿಃ | ತೃಷ್ಣಾಮೂರ್ಚ್ಛಾಜ್ವರಚ್ಛರ್ದಿಕಾಸಶ್ವಾಸಸಮನ್ವಿತಃ ||೧೨೫|| ದಂಶಃ ಕಾಕಾಣ್ಡಿಕಾದಷ್ಟೇ ಪಾಣ್ಡುರಕ್ತೋಽತಿವೇದನಃ | ತೃಣ್ಮೂರ್ಚ್ಛಾಶ್ವಾಸಹೃದ್ರೋಗಹಿಕ್ಕಾಕಾಸಾಃ ಸ್ಯುರುಚ್ಛ್ರಿತಾಃ ||೧೨೬|| ರಕ್ತೋ ಮಾಲಾಗುಣಾದಂಶೋ ಧೂಮಗನ್ಧೋಽತಿವೇದನಃ | ಬಹುಧಾ ಚ ವಿಶೀರ್ಯೇತ ದಾಹಮೂರ್ಚ್ಛಾಜ್ವರಾನ್ವಿತಃ ||೧೨೭||

Adhikarana 49 (128) · Śloka 128

ಅಸಾಧ್ಯಾಸ್ವಪ್ಯಭಿಹಿತಂ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾಯಾಶು ಯೋಜಯೇತ್ | ದೋಷೋಚ್ಛ್ರಾಯವಿಶೇಷೇಣ ದಾಹಚ್ಛೇದವಿವರ್ಜಿತಮ್ ||೧೨೮||

Adhikarana 50 (129) · Śloka 129

ಸಾಧ್ಯಾಭಿರಾಭಿರ್ಲೂತಾಭಿರ್ದಷ್ಟಮಾತ್ರಸ್ಯ ದೇಹಿನಃ | ವೃದ್ಧಿಪತ್ರೇಣ ಮತಿಮಾನ್ ಸಮ್ಯಗಾದಂಶಮುದ್ಧರೇತ್ ||೧೨೯||

Adhikarana 51 (130-133) · Śloka 133

ಅಮರ್ಮಣಿ ವಿಧಾನಜ್ಞೋ ವರ್ಜಿತಸ್ಯ ಜ್ವರಾದಿಭಿಃ | ದಂಶಸ್ಯೋತ್ಕರ್ತನಂ ಕುರ್ಯಾದಲ್ಪಶ್ವಯಥುಕಸ್ಯ ಚ ||೧೩೦|| ಮಧುಸೈನ್ಧವಸಂಯುಕ್ತೈರಗದೈರ್ಲೇಪಯೇತ್ತತಃ | ಪ್ರಿಯಙ್ಗುರಜನೀಕುಷ್ಠಸಮಙ್ಗಾಮಧುಕೈಸ್ತಥಾ ||೧೩೧|| ಸಾರಿವಾಂ ಮಧುಕಂ ದ್ರಾಕ್ಷಾಂ ಪಯಸ್ಯಾಂ ಕ್ಷೀರಮೋರಟಮ್ | ವಿದಾರೀಗೋಕ್ಷುರಕ್ಷೌದ್ರಮಧುಕಂ ಪಾಯಯೇತ ವಾ ||೧೩೨|| ಕ್ಷೀರಿಣಾಂ ತ್ವಕ್ಕಷಾಯೇಣ ಸುಶೀತೇನ ಚ ಸೇಚಯೇತ್ | ಉಪದ್ರವಾನ್ ಯಥಾದೋಷಂ ವಿಷಘ್ನೈರೇವ ಸಾಧಯೇತ್ ||೧೩೩||

Adhikarana 52 (134) · Śloka 134

ನಸ್ಯಾಞ್ಜನಾಭ್ಯಞ್ಜನಪಾನಧೂಮಂ ತಥಾಽವಪೀಡಂ ಕವಲಗ್ರಹಂ ಚ | ಸಂಶೋಧನಂ ಚೋಭಯತಃ ಪ್ರಗಾಢಂ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಿರಾಮೋಕ್ಷಣಮೇವ ಚಾತ್ರ ||೧೩೪||

Adhikarana 53 (135) · Śloka 135

ಕೀಟದಷ್ಟವ್ರಣಾನ್ ಸರ್ವಾನಹಿದಷ್ಟವ್ರಣಾನಪಿ | ಆದಾಹಪಾಕಾತ್ತಾನ್ ಸರ್ವಾಞ್ಚಿಕಿತ್ಸೇದ್ದುಷ್ಟವದ್ಭಿಷಗ್ ||೧೩೫||

Adhikarana 54 (136-137) · Śloka 137

ವಿನಿವೃತ್ತೇ ತತಃ ಶೋಫೇ ಕರ್ಣಿಕಾಪಾತನಂ ಹಿತಮ್ | ನಿಮ್ಬಪತ್ರಂ ತ್ರಿವೃದ್ದನ್ತೀ ಕುಸುಮ್ಭಂ ಕುಸುಮಂ ಮಧು ||೧೩೬|| ಗುಗ್ಗುಲುಃ ಸೈನ್ಧವಂ ಕಿಣ್ವಂ ವರ್ಚಃ ಪಾರಾವತಸ್ಯ ಚ | ವಿಷವೃದ್ಧಿಕರಂ ಚಾನ್ನಂ ಹಿತ್ವಾ ಸಮ್ಭೋಜನಂ ಹಿತಮ್ ||೧೩೭||

Adhikarana 55 (138) · Śloka 138

ವಿಷೇಭ್ಯಃ ಖಲು ಸರ್ವೇಭ್ಯಃ ಕರ್ಣಿಕಾಮರುಜಾಂ ಸ್ಥಿರಾಮ್ | ಪ್ರಚ್ಛಯಿತ್ವಾ ಮಧೂನ್ಮಿಶ್ರೈಃ ಶೋಧನೀಯೈರುಪಾಚರೇತ್ ||೧೩೮||

Adhikarana 56 (139) · Śloka 139

ಸಪ್ತಷಷ್ಠಸ್ಯ ಕೀಟಾನಾಂ ಶತಸ್ಯೈತದ್ವಿಭಾಗಶಃ | ದಷ್ಟಲಕ್ಷಣಮಾಖ್ಯಾತಂ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಚಾಪ್ಯನನ್ತರಮ್ ||೧೩೯||

Adhikarana 57 (140) · Śloka 140

ಸವಿಂಶಮಧ್ಯಾಯಶತಮೇತದುಕ್ತಂ ವಿಭಾಗಶಃ |೧೪೦|

Adhikarana 58 (140) · Śloka 140

ಇಹೋದ್ದಿಷ್ಟಾನನಿರ್ದಿಷ್ಟಾನರ್ಥಾನ್ ವಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಥೋತ್ತರೇ ||೧೪೦||

Adhikarana 59 (141-143) · Śloka 143

ಸನಾತನತ್ವಾದ್ವೇದಾನಾಮಕ್ಷರತ್ವಾತ್ತಥೈವ ಚ | ತಥಾ ದೃಷ್ಟಫಲತ್ವಾಚ್ಚ ಹಿತತ್ವಾದಪಿ ದೇಹಿನಾಮ್ ||೧೪೧|| ವಾಕ್ಸಮೂಹಾರ್ಥವಿಸ್ತಾರಾತ್ ಪೂಜಿತತ್ವಾಚ್ಚ ದೇಹಿಭಿಃ | ಚಿಕಿತ್ಸಿತಾತ್ ಪುಣ್ಯತಮಂ ನ ಕಿಞ್ಚಿದಪಿ ಶುಶ್ರುಮಃ ||೧೪೨|| ಋಷೇರಿನ್ದ್ರಪ್ರಭಾವಸ್ಯಾಮೃತಯೋನೇರ್ಭಿಷಗ್ಗುರೋಃ | ಧಾರಯಿತ್ವಾ ತು ವಿಮಲಂ ಮತಂ ಪರಮಸಮ್ಮತಮ್ | ಉಕ್ತಾಹಾರಸಮಾಚಾರ ಇಹ ಪ್ರೇತ್ಯ ಚ ಮೋದತೇ ||೧೪೩||

Adhikarana puShpikA · Śloka 8

ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನೇ ಕೀಟಕಲ್ಪೋ ನಾಮಾಷ್ಟಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೮|| ಇತಿ ಭಗವತಾ ಶ್ರೀಧನ್ವನ್ತರಿಣೋಪದಿಷ್ಟಾಯಾಂ ತಚ್ಛಿಷ್ಯೇಣ ಮಹರ್ಷಿಣಾ ಸುಶ್ರುತೇನ ವಿರಚಿತಾಯಾಂ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಪಞ್ಚಮಂ ಕಲ್ಪಸ್ಥಾನಂ ಸಮಾಪ್ತಮ್ |