Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതഃ കുഷ്ഠനിദാനം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातः कुष्ठनिदानं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
5. kuṣṭhanidānam
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
മിഥ്യാഹാരാചാരസ്യ വിശേഷാദ്ഗുരുവിരുദ്ധാസാത്മ്യാജീര്ണാഹിതാശിനഃ സ്നേഹപീതസ്യ വാന്തസ്യ വാ വ്യായാമഗ്രാമ്യധര്മസേവിനോ ഗ്രാമ്യാനൂപൌദകമാംസാനി വാ പയസാऽഭീക്ഷ്ണമശ്നതോ യോ വാ മജ്ജത്യപ്സൂഷ്മാഭിതപ്തഃ സഹസാ ഛര്ദിം വാ പ്രതിഹന്തി, തസ്യ പിത്തശ്ലേഷ്മാണൌ പ്രകുപിതൌ പരിഗൃഹ്യാനിലഃ പ്രവൃദ്ധസ്തിര്യഗ്ഗാഃ സിരാഃ സമ്പ്രപദ്യ സമുദ്ധൂയ ബാഹ്യം മാര്ഗം പ്രതി സമന്താദ്വിക്ഷിപതി, യത്ര യത്ര ച ദോഷോ വിക്ഷിപ്തോ നിശ്ചരതി തത്ര തത്ര മണ്ഡലാനി പ്രാദുര്ഭവന്തി, ഏവം സമുത്പന്നസ്ത്വചി ദോഷസ്തത്ര തത്ര ച പരിവൃദ്ധിം പ്രാപ്യാപ്രതിക്രിയമാണോऽഭ്യന്തരം പ്രതിപദ്യതേ ധാതൂനഭിദൂഷയന് ||൩||
View original
मिथ्याहाराचारस्य विशेषाद्गुरुविरुद्धासात्म्याजीर्णाहिताशिनः स्नेहपीतस्य वान्तस्य वा व्यायामग्राम्यधर्मसेविनो ग्राम्यानूपौदकमांसानि वा पयसाऽभीक्ष्णमश्नतो यो वा मज्जत्यप्सूष्माभितप्तः सहसा छर्दिं वा प्रतिहन्ति, तस्य पित्तश्लेष्माणौ प्रकुपितौ परिगृह्यानिलः प्रवृद्धस्तिर्यग्गाः सिराः सम्प्रपद्य समुद्धूय बाह्यं मार्गं प्रति समन्ताद्विक्षिपति, यत्र यत्र च दोषो विक्षिप्तो निश्चरति तत्र तत्र मण्डलानि प्रादुर्भवन्ति, एवं समुत्पन्नस्त्वचि दोषस्तत्र तत्र च परिवृद्धिं प्राप्याप्रतिक्रियमाणोऽभ्यन्तरं प्रतिपद्यते धातूनभिदूषयन् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
തസ്യ പൂര്വരൂപാണി- ത്വക്പാരുഷ്യമകസ്മാദ്രോമഹര്ഷഃ കണ്ഡൂഃ സ്വേദബാഹുല്യമസ്വേദനം വാऽങ്ഗപ്രദേശാനാം സ്വാപഃ ക്ഷതവിസര്പണമസൃജഃ കൃഷ്ണതാ ചേതി ||൪||
View original
तस्य पूर्वरूपाणि- त्वक्पारुष्यमकस्माद्रोमहर्षः कण्डूः स्वेदबाहुल्यमस्वेदनं वाऽङ्गप्रदेशानां स्वापः क्षतविसर्पणमसृजः कृष्णता चेति ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
തത്ര സപ്ത മഹാകുഷ്ഠാനി, ഏകാദശ ക്ഷുദ്രകുഷ്ഠാനി, ഏവമഷ്ടാദശ കുഷ്ഠാനി ഭവന്തി | തത്ര മഹാകുഷ്ഠാന്യരുണോദുമ്ബരര്ഷ്യ(ര്ക്ഷ)ജിഹ്വകപാലകാകണകപുണ്ഡരീകദദ്രുകുഷ്ഠാനീതി | ക്ഷുദ്രകുഷ്ഠാന്യപി സ്ഥൂലാരുഷ്കം മഹാകുഷ്ഠമേകകുഷ്ഠം ചര്മദലം വിസര്പഃ പരിസര്പഃ സിധ്മം വിചര്ചികാ കിടിഭം (മം) പാമാ രകസാ ചേതി ||൫||
View original
तत्र सप्त महाकुष्ठानि, एकादश क्षुद्रकुष्ठानि, एवमष्टादश कुष्ठानि भवन्ति | तत्र महाकुष्ठान्यरुणोदुम्बरर्ष्य(र्क्ष)जिह्वकपालकाकणकपुण्डरीकदद्रुकुष्ठानीति | क्षुद्रकुष्ठान्यपि स्थूलारुष्कं महाकुष्ठमेककुष्ठं चर्मदलं विसर्पः परिसर्पः सिध्मं विचर्चिका किटिभं (मं) पामा रकसा चेति ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
സര്വാണി കുഷ്ഠാനി സവാതാനി സപിത്താനി സശ്ലേഷ്മാണി സക്രിമീണി ച ഭവന്തി, ഉത്സന്നതസ്തു ദോഷഗ്രഹണമഭിഭവാത് ||൬||
View original
सर्वाणि कुष्ठानि सवातानि सपित्तानि सश्लेष्माणि सक्रिमीणि च भवन्ति, उत्सन्नतस्तु दोषग्रहणमभिभवात् ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
തത്ര വാതേനാരുണം, പിത്തേനോദുമ്ബരര്ഷ്യ(ര്ക്ഷ)ജിഹ്വകപാലകാകണകാനി, ശ്ലേഷ്മണാ പുണ്ഡരീകം ദദ്രുകുഷ്ഠം ചേതി | തേഷാം മഹത്ത്വം ക്രിയാഗുരുത്വമുത്തരോത്തരം ധാത്വനുപ്രവേശാദസാധ്യത്വം ചേതി ||൭||
View original
तत्र वातेनारुणं, पित्तेनोदुम्बरर्ष्य(र्क्ष)जिह्वकपालकाकणकानि, श्लेष्मणा पुण्डरीकं दद्रुकुष्ठं चेति | तेषां महत्त्वं क्रियागुरुत्वमुत्तरोत्तरं धात्वनुप्रवेशादसाध्यत्वं चेति ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
തത്ര, വാതേനാരുണാഭാനി തനൂനി വിസര്പീണി തോദഭേദസ്വാപയുക്താന്യരുണാനി | പിത്തേന പക്വോദുമ്ബരഫലാകൃതിവര്ണാന്യൌദുമ്ബരാണി , ഋഷ്യ(ക്ഷ)ജിഹ്വാപ്രകാശാനി ഖരാണി ഋഷ്യ(ക്ഷ)ജിഹ്വാനി, കൃഷ്ണകപാലികാപ്രകാശാനി കപാലകുഷ്ഠാനി, കാകണന്തികാഫലസദൃശാന്യതീവ രക്തകൃഷ്ണാനി കാകണകാനി ; തേഷാം ചതുര്ണാമപ്യോഷചോഷപരിദാഹധൂമായനാനി ക്ഷിപ്രോത്ഥാനപ്രപാകഭേദിത്വാനി ക്രിമിജന്മ ച സാമാന്യാനി ലിങ്ഗാനി | ശ്ലേഷ്മണാ പുണ്ഡരീകപത്രപ്രകാശാനി പൌണ്ഡരീകാണി, അതസീപുഷ്പവര്ണാനി താമ്രാണി വാ വിസര്പീണി പിഡകാവന്തി ച ദദ്രുകുഷ്ഠാനി; തയോര്ദ്വയോരപ്യുത്സന്നതാ പരിമണ്ഡലതാ കണ്ഡൂശ്ചിരോത്ഥാനത്വം ചേതി സാമാന്യാനി രൂപാണി ||൮||
View original
तत्र, वातेनारुणाभानि तनूनि विसर्पीणि तोदभेदस्वापयुक्तान्यरुणानि | पित्तेन पक्वोदुम्बरफलाकृतिवर्णान्यौदुम्बराणि , ऋष्य(क्ष)जिह्वाप्रकाशानि खराणि ऋष्य(क्ष)जिह्वानि, कृष्णकपालिकाप्रकाशानि कपालकुष्ठानि, काकणन्तिकाफलसदृशान्यतीव रक्तकृष्णानि काकणकानि ; तेषां चतुर्णामप्योषचोषपरिदाहधूमायनानि क्षिप्रोत्थानप्रपाकभेदित्वानि क्रिमिजन्म च सामान्यानि लिङ्गानि | श्लेष्मणा पुण्डरीकपत्रप्रकाशानि पौण्डरीकाणि, अतसीपुष्पवर्णानि ताम्राणि वा विसर्पीणि पिडकावन्ति च दद्रुकुष्ठानि; तयोर्द्वयोरप्युत्सन्नता परिमण्डलता कण्डूश्चिरोत्थानत्वं चेति सामान्यानि रूपाणि ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ക്ഷുദ്രകുഷ്ഠാന്യത ഊര്ധ്വം വക്ഷ്യാമഃ- സ്ഥൂലാനി സന്ധിഷ്വതിദാരുണാനി സ്ഥൂലാരുഷി സ്യുഃ കഠിനാന്യരൂംഷി |൯|
View original
क्षुद्रकुष्ठान्यत ऊर्ध्वं वक्ष्यामः- स्थूलानि सन्धिष्वतिदारुणानि स्थूलारुषि स्युः कठिनान्यरूंषि |९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (9) · Śloka 9
ത്വക്കോചഭേദസ്വപനാങ്ഗസാദാഃ കുഷ്ഠേ മഹത്പൂര്വയുതേ ഭവന്തി ||൯||
View original
त्वक्कोचभेदस्वपनाङ्गसादाः कुष्ठे महत्पूर्वयुते भवन्ति ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (10) · Śloka 10
കൃഷ്ണാരുണം യേന ഭവേച്ഛരീരം തദേകകുഷ്ഠം പ്രവദന്തി കുഷ്ഠമ് |൧൦|
View original
कृष्णारुणं येन भवेच्छरीरं तदेककुष्ठं प्रवदन्ति कुष्ठम् |१०|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (10) · Śloka 10
സ്യുര്യേന കണ്ഡൂവ്യഥനൌഷചോഷാസ്തലേഷു തച്ചര്മദലം വദന്തി ||൧൦||
View original
स्युर्येन कण्डूव्यथनौषचोषास्तलेषु तच्चर्मदलं वदन्ति ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (11) · Śloka 11
വിസര്പവത് സര്പതി സര്വതോ യസ്ത്വഗ്രക്തമാംസാന്യഭിഭൂയ ശീഘ്രമ് | മൂര്ച്ഛാവിദാഹാരതിതോദപാകാന് കൃത്വാ വിസര്പഃ സ ഭവേദ്വികാരഃ ||൧൧||
View original
विसर्पवत् सर्पति सर्वतो यस्त्वग्रक्तमांसान्यभिभूय शीघ्रम् | मूर्च्छाविदाहारतितोदपाकान् कृत्वा विसर्पः स भवेद्विकारः ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (12) · Śloka 12
ശനൈഃ ശരീരേ പിഡകാഃ സ്രവന്ത്യഃ സര്പന്തി യാസ്തം പരിസര്പമാഹുഃ |൧൨|
View original
शनैः शरीरे पिडकाः स्रवन्त्यः सर्पन्ति यास्तं परिसर्पमाहुः |१२|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (12) · Śloka 12
കണ്ഡ്വന്വിതം ശ്വേതമപായി സിധ്മ വിദ്യാത്തനു പ്രായശ ഊര്ധ്വകായേ ||൧൨||
View original
कण्ड्वन्वितं श्वेतमपायि सिध्म विद्यात्तनु प्रायश ऊर्ध्वकाये ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (13) · Śloka 13
രാജ്യോऽതികണ്ഡ്വര്തിരുജഃ സരൂക്ഷാ ഭവന്തി ഗാത്രേഷു വിചര്ചികായാമ് | കണ്ഡൂമതീ ദാഹരുജോപപന്നാ വിപാദികാ പാദഗതേയമേവ ||൧൩||
View original
राज्योऽतिकण्ड्वर्तिरुजः सरूक्षा भवन्ति गात्रेषु विचर्चिकायाम् | कण्डूमती दाहरुजोपपन्ना विपादिका पादगतेयमेव ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (14) · Śloka 14
യത് സ്രാവി വൃത്തം ഘനമുഗ്രകണ്ഡു തത് സ്നിഗ്ധകൃഷ്ണം കിടിഭം(മം) വദന്തി |൧൪|
View original
यत् स्रावि वृत्तं घनमुग्रकण्डु तत् स्निग्धकृष्णं किटिभं(मं) वदन्ति |१४|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (14) · Śloka 15
സാസ്രാവകണ്ഡൂപരിദാഹകാഭിഃ പാമാऽണുകാഭിഃ പിഡകാഭിരൂഹ്യാ ||൧൪|| സ്ഫോടൈഃ സദാഹൈരതി സൈവ കച്ഛൂഃ സ്ഫിക്പാണിപാദപ്രഭവൈര്നിരൂപ്യാ |൧൫|
View original
सास्रावकण्डूपरिदाहकाभिः पामाऽणुकाभिः पिडकाभिरूह्या ||१४|| स्फोटैः सदाहैरति सैव कच्छूः स्फिक्पाणिपादप्रभवैर्निरूप्या |१५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (15) · Śloka 15
കണ്ഡ്വന്വിതാ യാ പിഡകാ ശരീരേ സംസ്രാവഹീനാ രകസോച്യതേ സാ ||൧൫||
View original
कण्ड्वन्विता या पिडका शरीरे संस्रावहीना रकसोच्यते सा ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (16) · Śloka 16
അരുഃ സസിധ്മം രകസാ മഹച്ച യച്ചൈകകുഷ്ഠം കഫജാന്യമൂനി | വായോഃ പ്രകോപാത് പരിസര്പമേകം ശേഷാണി പിത്തപ്രഭവാണി വിദ്യാത് ||൧൬||
View original
अरुः ससिध्मं रकसा महच्च यच्चैककुष्ठं कफजान्यमूनि | वायोः प्रकोपात् परिसर्पमेकं शेषाणि पित्तप्रभवाणि विद्यात् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (17) · Śloka 17
കിലാസമപി കുഷ്ഠവികല്പ ഏവ; തത്ത്രിവിധം- വാതേന, പിത്തേന, ശ്ലേഷ്മണാ ചേതി | കുഷ്ഠകിലാസയോരന്തരം- ത്വഗ്ഗതമേവ കിലാസമപരിസ്രാവി ച | തദ്വാതേന മണ്ഡലമരുണം പരുഷം പരിധ്വംസി ച, പിത്തേന പദ്മപത്രപ്രതീകാശം സപരിദാഹം ച, ശ്ലേഷ്മണാ ശ്വേതം സ്നിഗ്ധം ബഹലം കണ്ഡൂമച്ച | തേഷു സമ്ബദ്ധമണ്ഡലമന്തേജാതം രക്തരോമ ചാസാധ്യമഗ്നിദഗ്ധം ച ||൧൭||
View original
किलासमपि कुष्ठविकल्प एव; तत्त्रिविधं- वातेन, पित्तेन, श्लेष्मणा चेति | कुष्ठकिलासयोरन्तरं- त्वग्गतमेव किलासमपरिस्रावि च | तद्वातेन मण्डलमरुणं परुषं परिध्वंसि च, पित्तेन पद्मपत्रप्रतीकाशं सपरिदाहं च, श्लेष्मणा श्वेतं स्निग्धं बहलं कण्डूमच्च | तेषु सम्बद्धमण्डलमन्तेजातं रक्तरोम चासाध्यमग्निदग्धं च ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (18) · Śloka 18
കുഷ്ഠേഷു തു ത്വക്സങ്കോചസ്വാപസ്വേദശോഫഭേദകൌണ്യസ്വരോപഘാതാ വാതേന, പാകാവദരണാങ്ഗുലിപതനകര്ണനാസാഭങ്ഗാക്ഷിരാഗസത്ത്വോത്പത്തയഃ പിത്തേന, കണ്ഡൂവര്ണഭേദശോഫാസ്രാവഗൌരവാണി ശ്ലേഷ്മണാ ||൧൮||
View original
कुष्ठेषु तु त्वक्सङ्कोचस्वापस्वेदशोफभेदकौण्यस्वरोपघाता वातेन, पाकावदरणाङ्गुलिपतनकर्णनासाभङ्गाक्षिरागसत्त्वोत्पत्तयः पित्तेन, कण्डूवर्णभेदशोफास्रावगौरवाणि श्लेष्मणा ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (19) · Śloka 19
തത്രാദിബലപ്രവൃത്തം പൌണ്ഡരീകം കാകണം ചാസാധ്യമ് ||൧൯||
View original
तत्रादिबलप्रवृत्तं पौण्डरीकं काकणं चासाध्यम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (20-21) · Śloka 21
ഭവന്തി ചാത്ര- യഥാ വനസ്പതിര്ജാതഃ പ്രാപ്യ കാലപ്രകര്ഷണമ് | അന്തര്ഭൂമിം വിഗാഹേത മൂലൈര്വൃഷ്ടിവിവര്ധിതൈഃ ||൨൦|| ഏവം കുഷ്ഠം സമുത്പന്നം ത്വചി കാലപ്രകര്ഷതഃ | ക്രമേണ ധാതൂന് വ്യാപ്നോതി നരസ്യാപ്രതികാരിണഃ ||൨൧||
View original
भवन्ति चात्र- यथा वनस्पतिर्जातः प्राप्य कालप्रकर्षणम् | अन्तर्भूमिं विगाहेत मूलैर्वृष्टिविवर्धितैः ||२०|| एवं कुष्ठं समुत्पन्नं त्वचि कालप्रकर्षतः | क्रमेण धातून् व्याप्नोति नरस्याप्रतिकारिणः ||२१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (22-28) · Śloka 28
സ്പര്ശഹാനിഃ സ്വേദനത്വമീഷത്കണ്ഡൂശ്ച ജായതേ | വൈവര്ണ്യം രൂക്ഷഭാവശ്ച കുഷ്ഠേ ത്വചി സമാശ്രിതേ ||൨൨|| ത്വക്സ്വാപോ രോമഹര്ഷശ്ച സ്വേദസ്യാഭിപ്രവര്തനമ് | കണ്ഡൂര്വിപൂയകശ്ചൈവ കുഷ്ഠേ ശോണിതസംശ്രിതേ ||൨൩|| ബാഹുല്യം വക്രശോഷശ്ച കാര്കശ്യം പിഡകോദ്ഗമഃ | തോദഃ സ്ഫോടഃ സ്ഥിരത്വം ച കുഷ്ഠേ മാംസസമാശ്രിതേ ||൨൪|| ദൌര്ഗന്ധ്യമുപദേഹശ്ച പൂയോऽഥ ക്രിമയസ്തഥാ | ഗാത്രാണാം ഭേദനം ചാപി കുഷ്ഠേ മേദഃസമാശ്രിതേ ||൨൫|| നാസാഭങ്ഗോऽക്ഷിരാഗശ്ച ക്ഷതേ ച ക്രിമിസമ്ഭവഃ | ഭവേത് സ്വരോപഘാതശ്ച ഹ്യസ്ഥിമജ്ജസമാശ്രിതേ ||൨൬|| കൌണ്യം ഗതിക്ഷയോऽങ്ഗാനാം സമ്ഭേദഃ ക്ഷതസര്പണമ് | ശുക്രസ്ഥാനഗതേ ലിങ്ഗം പ്രാഗുക്താനി തഥൈവ ച ||൨൭|| സ്ത്രീപുംസയോഃ കുഷ്ഠദോഷാദ്ദുഷ്ടശോണിതശുക്രയോഃ | യദപത്യം തയോര്ജാതം ജ്ഞേയം തദപി കുഷ്ഠിതമ് ||൨൮||
View original
स्पर्शहानिः स्वेदनत्वमीषत्कण्डूश्च जायते | वैवर्ण्यं रूक्षभावश्च कुष्ठे त्वचि समाश्रिते ||२२|| त्वक्स्वापो रोमहर्षश्च स्वेदस्याभिप्रवर्तनम् | कण्डूर्विपूयकश्चैव कुष्ठे शोणितसंश्रिते ||२३|| बाहुल्यं वक्रशोषश्च कार्कश्यं पिडकोद्गमः | तोदः स्फोटः स्थिरत्वं च कुष्ठे मांससमाश्रिते ||२४|| दौर्गन्ध्यमुपदेहश्च पूयोऽथ क्रिमयस्तथा | गात्राणां भेदनं चापि कुष्ठे मेदःसमाश्रिते ||२५|| नासाभङ्गोऽक्षिरागश्च क्षते च क्रिमिसम्भवः | भवेत् स्वरोपघातश्च ह्यस्थिमज्जसमाश्रिते ||२६|| कौण्यं गतिक्षयोऽङ्गानां सम्भेदः क्षतसर्पणम् | शुक्रस्थानगते लिङ्गं प्रागुक्तानि तथैव च ||२७|| स्त्रीपुंसयोः कुष्ठदोषाद्दुष्टशोणितशुक्रयोः | यदपत्यं तयोर्जातं ज्ञेयं तदपि कुष्ठितम् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 25 (29) · Śloka 29
കുഷ്ഠമാത്മവതഃ സാധ്യം ത്വഗ്രക്തപിശിതാശ്രിതമ് | മേദോഗതം ഭവേദ്യാപ്യമസാധ്യമത ഉത്തരമ് ||൨൯||
View original
कुष्ठमात्मवतः साध्यं त्वग्रक्तपिशिताश्रितम् | मेदोगतं भवेद्याप्यमसाध्यमत उत्तरम् ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 26 (30) · Śloka 30
ബ്രഹ്മസ്ത്രീസജ്ജനവധപരസ്വഹരണാദിഭിഃ | കര്മഭിഃ പാപരോഗസ്യ പ്രാഹുഃ കുഷ്ഠസ്യ സമ്ഭവമ് ||൩൦||
View original
ब्रह्मस्त्रीसज्जनवधपरस्वहरणादिभिः | कर्मभिः पापरोगस्य प्राहुः कुष्ठस्य सम्भवम् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 27 (31-32) · Śloka 32
മ്രിയതേ യദി കുഷ്ഠേന പുനര്ജാതേऽപി ഗച്ഛതി | നാതഃ കഷ്ടതരോ രോഗോ യഥാ കുഷ്ഠം പ്രകീര്തിതമ് ||൩൧|| ആഹാരാചാരയോഃ പ്രോക്താമാസ്ഥായ മഹതീം ക്രിയാമ് | ഔഷധീനാം വിശിഷ്ടാനാം തപസശ്ച നിഷേവണാത് | യസ്തേന മുച്യതേ ജന്തുഃ സ പുണ്യാം ഗതിമാപ്നുയാത് ||൩൨||
View original
म्रियते यदि कुष्ठेन पुनर्जातेऽपि गच्छति | नातः कष्टतरो रोगो यथा कुष्ठं प्रकीर्तितम् ||३१|| आहाराचारयोः प्रोक्तामास्थाय महतीं क्रियाम् | औषधीनां विशिष्टानां तपसश्च निषेवणात् | यस्तेन मुच्यते जन्तुः स पुण्यां गतिमाप्नुयात् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 28 (33-34) · Śloka 34
പ്രസങ്ഗാദ്ഗാത്രസംസ്പര്ശാന്നിശ്വാസാത് സഹഭോജനാത് | സഹശയ്യാസനാച്ചാപി വസ്ത്രമാല്യാനുലേപനാത് ||൩൩|| കുഷ്ഠം ജ്വരശ്ച ശോഷശ്ച നേത്രാഭിഷ്യന്ദ ഏവ ച | ഔപസര്ഗികരോഗാശ്ച സങ്ക്രാമന്തി നരാന്നരമ് ||൩൪||
View original
प्रसङ्गाद्गात्रसंस्पर्शान्निश्वासात् सहभोजनात् | सहशय्यासनाच्चापि वस्त्रमाल्यानुलेपनात् ||३३|| कुष्ठं ज्वरश्च शोषश्च नेत्राभिष्यन्द एव च | औपसर्गिकरोगाश्च सङ्क्रामन्ति नरान्नरम् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം നിദാനസ്ഥാനേ കുഷ്ഠനിദാനം നാമ പഞ്ചമോऽധ്യായഃ ||൫||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां निदानस्थाने कुष्ठनिदानं नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||
🔊 Audio coming soon