Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

3. adhyayanasaṁpradānīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

અથાતોઽધ્યયનસમ્પ્રદાનીયમધ્યાયં વ્યાખ્યાસ્યામઃ ||૧|| યથોવાચ ભગવાન્ ધન્વન્તરિઃ ||૨||

View original

अथातोऽध्ययनसम्प्रदानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

પ્રાગભિહિતં સવિંશમધ્યાયશતં પઞ્ચસુ સ્થાનેષુ | તત્ર સૂત્રસ્થાનમધ્યાયાઃ ષટ્ચત્વારિંશત્, ષોડશ નિદાનાનિ, દશ શારીરાણિ, ચત્વારિંશચ્ચિકિત્સિતાનિ, અષ્ટૌ કલ્પાઃ, તદુત્તરં ષટ્ષષ્ટિઃ ||૩||

View original

प्रागभिहितं सविंशमध्यायशतं पञ्चसु स्थानेषु | तत्र सूत्रस्थानमध्यायाः षट्चत्वारिंशत्, षोडश निदानानि, दश शारीराणि, चत्वारिंशच्चिकित्सितानि, अष्टौ कल्पाः, तदुत्तरं षट्षष्टिः ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4-12) · Śloka 12

વેદોત્પત્તિઃ શિષ્યનયસ્તથાઽધ્યયનદાનિકઃ | પ્રભાષણાગ્રહરણાવૃતુચર્યાઽથ યાન્ત્રિકઃ ||૪|| શસ્ત્રાવચારણં યોગ્યા વિશિખા ક્ષારકલ્પનમ્ | અગ્નિકર્મ જલૌકાખ્યો હ્યધ્યાયો રક્તવર્ણનમ્ ||૫|| દોષધાતુમલાદ્યાનાં વિજ્ઞાનાધ્યાય એવ ચ | કર્ણવ્યધામપક્વૈષાવાલેપો વ્રણ્યુપાસનમ્ ||૬|| હિતાહિતો વ્રણપ્રશ્નો વ્રણાસ્રાવશ્ચ યઃ પૃથક્ | કૃત્યાકૃત્યવિધિર્વ્યાધિસમુદ્દેશીય એવ ચ ||૭|| વિનિશ્ચયઃ શસ્ત્રવિધૌ પ્રનષ્ટજ્ઞાનિકસ્તથા | શલ્યોદ્ધૃતિર્વ્રણજ્ઞાનં દૂતસ્વપ્નનિદર્શનમ્ ||૮|| પઞ્ચેન્દ્રિયં તથા છાયા સ્વભાવાદ્વૈકૃતં તથા | અવારણો યુક્તસેનીય આતુરક્રમભૂમિકૌ ||૯|| મિશ્રકાખ્યો દ્રવ્યગણઃ સંશુદ્ધૌ શમને ચ યઃ | દ્રવ્યાદીનાં ચ વિજ્ઞાનં વિશેષો દ્રવ્યગોઽપરઃ ||૧૦|| રસજ્ઞાનં વમનાર્થમધ્યાયો રેચનાય ચ | દ્રવદ્રવ્યવિધિસ્તદ્વદન્નપાનવિધિસ્તથા ||૧૧|| સૂચનાત્ સૂત્રણાચ્ચૈવ સવનાચ્ચાર્થસન્તતેઃ | ષટ્ચત્વારિંશદધ્યાયં સૂત્રસ્થાનં પ્રચક્ષતે ||૧૨||

View original

वेदोत्पत्तिः शिष्यनयस्तथाऽध्ययनदानिकः | प्रभाषणाग्रहरणावृतुचर्याऽथ यान्त्रिकः ||४|| शस्त्रावचारणं योग्या विशिखा क्षारकल्पनम् | अग्निकर्म जलौकाख्यो ह्यध्यायो रक्तवर्णनम् ||५|| दोषधातुमलाद्यानां विज्ञानाध्याय एव च | कर्णव्यधामपक्वैषावालेपो व्रण्युपासनम् ||६|| हिताहितो व्रणप्रश्नो व्रणास्रावश्च यः पृथक् | कृत्याकृत्यविधिर्व्याधिसमुद्देशीय एव च ||७|| विनिश्चयः शस्त्रविधौ प्रनष्टज्ञानिकस्तथा | शल्योद्धृतिर्व्रणज्ञानं दूतस्वप्ननिदर्शनम् ||८|| पञ्चेन्द्रियं तथा छाया स्वभावाद्वैकृतं तथा | अवारणो युक्तसेनीय आतुरक्रमभूमिकौ ||९|| मिश्रकाख्यो द्रव्यगणः संशुद्धौ शमने च यः | द्रव्यादीनां च विज्ञानं विशेषो द्रव्यगोऽपरः ||१०|| रसज्ञानं वमनार्थमध्यायो रेचनाय च | द्रवद्रव्यविधिस्तद्वदन्नपानविधिस्तथा ||११|| सूचनात् सूत्रणाच्चैव सवनाच्चार्थसन्ततेः | षट्चत्वारिंशदध्यायं सूत्रस्थानं प्रचक्षते ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (13-14) · Śloka 14

વાતવ્યાધિકમર્શાંસિ સાશ્મરિશ્ચ ભગન્દરઃ | કુષ્ઠમેહોદરં મૂઢો વિદ્રધિઃ પરિસર્પણમ્ ||૧૩|| ગ્રન્થિવૃદ્ધિક્ષુદ્રશૂકભગ્નાશ્ચ મુખરોગિકમ્ | હેતુલક્ષણનિર્દેશાન્નિદાનાનીતિ ષોડશ ||૧૪||

View original

वातव्याधिकमर्शांसि साश्मरिश्च भगन्दरः | कुष्ठमेहोदरं मूढो विद्रधिः परिसर्पणम् ||१३|| ग्रन्थिवृद्धिक्षुद्रशूकभग्नाश्च मुखरोगिकम् | हेतुलक्षणनिर्देशान्निदानानीति षोडश ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (15-17) · Śloka 17

ભૂતચિન્તા રજઃશુદ્ધિર્ગર્ભાવક્રાન્તિરેવ ચ | વ્યાકરણં ચ ગર્ભસ્ય શરીરસ્ય ચ યત્સ્મૃતમ્ ||૧૫|| પ્રત્યેકં મર્મનિર્દેશઃ સિરાવર્ણનમેવ ચ | સિરાવ્યધો ધમનીનાં ગર્ભિણ્યા વ્યાકૃતિસ્તથા ||૧૬|| નિર્દિષ્ટાનિ દશૈતાનિ શારીરાણિ મહર્ષિણા | વિજ્ઞાનાર્થં શરીરસ્ય ભિષજાં યોગિનામપિ ||૧૭||

View original

भूतचिन्ता रजःशुद्धिर्गर्भावक्रान्तिरेव च | व्याकरणं च गर्भस्य शरीरस्य च यत्स्मृतम् ||१५|| प्रत्येकं मर्मनिर्देशः सिरावर्णनमेव च | सिराव्यधो धमनीनां गर्भिण्या व्याकृतिस्तथा ||१६|| निर्दिष्टानि दशैतानि शारीराणि महर्षिणा | विज्ञानार्थं शरीरस्य भिषजां योगिनामपि ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (18-26) · Śloka 26

દ્વિવ્રણીયો વ્રણઃ સદ્યો ભગ્નાનાં વાતરોગિકમ્ | મહાવાતિકમર્શાંસિ સાશ્મરિશ્ચ ભગન્દરઃ ||૧૮|| કુષ્ઠાનાં મહતાં ચાપિ મૈહિકં પૈડિકં તથા | મધુમેહચિકિત્સા ચ તથા ચોદરિણામપિ ||૧૯|| મૂઢગર્ભચિકિત્સા ચ વિદ્રધીનાં વિસર્પિણામ્ | ગ્રન્થિવૃદ્ધ્યુપદંશાનાં તથા ચ ક્ષુદ્રરોગિણામ્ ||૨૦|| શૂકદોષચિકિત્સા ચ તથા ચ મુખરોગિણામ્ | શોફસ્યાનાગતાનાં ચ નિષેધો મિશ્રકં તથા ||૨૧|| વાજીકરં ચ યત્ ક્ષીણે સર્વાબાધશમોઽપિ ચ | મેધાયુષ્કરણં ચાપિ સ્વભાવવ્યાધિવારણમ્ ||૨૨|| નિવૃત્તસન્તાપકરં કીર્તિતં ચ રસાયનમ્ | સ્નેહોપયૌગિકઃ સ્વેદો વમને સવિરેચને ||૨૩|| તયોર્વ્યાપચ્ચિકિત્સા ચ નેત્રબસ્તિવિભાગિકઃ | નેત્રબસ્તિવિપત્સિદ્ધિસ્તથા ચોત્તરબસ્તિકઃ ||૨૪|| નિરૂહક્રમસઞ્જ્ઞશ્ચ તથૈવાતુરસઞ્જ્ઞકઃ | ધૂમનસ્યવિધિશ્ચાન્ત્યશ્ચત્વારિંશદિતિ સ્મૃતાઃ ||૨૫|| પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રશમનં ચિકિત્સા શાન્તિકર્મ ચ | પર્યાયાસ્તસ્ય નિર્દેશાચ્ચિકિત્સાસ્થાનમુચ્યતે ||૨૬||

View original

द्विव्रणीयो व्रणः सद्यो भग्नानां वातरोगिकम् | महावातिकमर्शांसि साश्मरिश्च भगन्दरः ||१८|| कुष्ठानां महतां चापि मैहिकं पैडिकं तथा | मधुमेहचिकित्सा च तथा चोदरिणामपि ||१९|| मूढगर्भचिकित्सा च विद्रधीनां विसर्पिणाम् | ग्रन्थिवृद्ध्युपदंशानां तथा च क्षुद्ररोगिणाम् ||२०|| शूकदोषचिकित्सा च तथा च मुखरोगिणाम् | शोफस्यानागतानां च निषेधो मिश्रकं तथा ||२१|| वाजीकरं च यत् क्षीणे सर्वाबाधशमोऽपि च | मेधायुष्करणं चापि स्वभावव्याधिवारणम् ||२२|| निवृत्तसन्तापकरं कीर्तितं च रसायनम् | स्नेहोपयौगिकः स्वेदो वमने सविरेचने ||२३|| तयोर्व्यापच्चिकित्सा च नेत्रबस्तिविभागिकः | नेत्रबस्तिविपत्सिद्धिस्तथा चोत्तरबस्तिकः ||२४|| निरूहक्रमसञ्ज्ञश्च तथैवातुरसञ्ज्ञकः | धूमनस्यविधिश्चान्त्यश्चत्वारिंशदिति स्मृताः ||२५|| प्रायश्चित्तं प्रशमनं चिकित्सा शान्तिकर्म च | पर्यायास्तस्य निर्देशाच्चिकित्सास्थानमुच्यते ||२६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (27-28) · Śloka 28

અન્નસ્ય રક્ષા વિજ્ઞાનં સ્થાવરસ્યેતરસ્ય ચ | સર્પદષ્ટવિષજ્ઞાનં તસ્યૈવ ચ ચિકિત્સિતમ્ ||૨૭|| દુન્દુભેર્મૂષિકાણાં ચ કીટાનાં કલ્પ એવ ચ | અષ્ટૌ કલ્પાઃ સમાખ્યાતા વિષભેષજકલ્પનાત્ ||૨૮||

View original

अन्नस्य रक्षा विज्ञानं स्थावरस्येतरस्य च | सर्पदष्टविषज्ञानं तस्यैव च चिकित्सितम् ||२७|| दुन्दुभेर्मूषिकाणां च कीटानां कल्प एव च | अष्टौ कल्पाः समाख्याता विषभेषजकल्पनात् ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (29) · Śloka 29

અધ્યાયાનાં શતં વિંશમેવમેતદુદીરિતમ્ |૨૯|

View original

अध्यायानां शतं विंशमेवमेतदुदीरितम् |२९|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (29-34) · Śloka 35

અતઃ પરં સ્વનામ્નૈવ તન્ત્રમુત્તરમુચ્યતે ||૨૯|| અધિકૃત્ય કૃતં યસ્માત્તન્ત્રમેતદુપદ્રવાન્ | ઔપદ્રવિક ઇત્યેષ તસ્યાગ્ર્યત્વાન્નિરુચ્યતે ||૩૦|| સન્ધૌ વર્ત્મનિ શુક્લે ચ કૃષ્ણે સર્વત્ર દૃષ્ટિષુ | સંવિજ્ઞાનાર્થમધ્યાયા ગદાનાં તુ પ્રતિ પ્રતિ ||૩૧|| ચિકિત્સાપ્રવિભાગીયો વાતાભિષ્યન્દવારણઃ | પૈત્તસ્ય શ્લૈષ્મિકસ્યાપિ રૌધિરસ્ય તથૈવ ચ ||૩૨|| લેખ્યભેદ્યનિષેધૌ ચ છેદ્યાનાં વર્ત્મદૃષ્ટિષુ | ક્રિયાકલ્પોઽભિઘાતશ્ચ કર્ણોત્થાસ્તચ્ચિકિત્સિતમ્ ||૩૩|| ઘ્રાણોત્થાનાં ચ વિજ્ઞાનં તદ્ગદપ્રતિષેધનમ્ | પ્રતિશ્યાયનિષેધશ્ચ શિરોગદવિવેચનમ્ ||૩૪|| ચિકિત્સા તદ્ગદાનાં ચ શાલાક્યં તન્ત્રમુચ્યતે |૩૫|

View original

अतः परं स्वनाम्नैव तन्त्रमुत्तरमुच्यते ||२९|| अधिकृत्य कृतं यस्मात्तन्त्रमेतदुपद्रवान् | औपद्रविक इत्येष तस्याग्र्यत्वान्निरुच्यते ||३०|| सन्धौ वर्त्मनि शुक्ले च कृष्णे सर्वत्र दृष्टिषु | संविज्ञानार्थमध्याया गदानां तु प्रति प्रति ||३१|| चिकित्साप्रविभागीयो वाताभिष्यन्दवारणः | पैत्तस्य श्लैष्मिकस्यापि रौधिरस्य तथैव च ||३२|| लेख्यभेद्यनिषेधौ च छेद्यानां वर्त्मदृष्टिषु | क्रियाकल्पोऽभिघातश्च कर्णोत्थास्तच्चिकित्सितम् ||३३|| घ्राणोत्थानां च विज्ञानं तद्गदप्रतिषेधनम् | प्रतिश्यायनिषेधश्च शिरोगदविवेचनम् ||३४|| चिकित्सा तद्गदानां च शालाक्यं तन्त्रमुच्यते |३५|

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (35-37) · Śloka 37

નવગ્રહાકૃતિજ્ઞાનં સ્કન્દસ્ય ચ નિષેધનમ્ ||૩૫|| અપસ્મારશકુન્યોશ્ચ રેવત્યાશ્ચ પુનઃ પૃથક્ | પૂતનાયાસ્તથાઽન્ધાયાઃ શીતપૂતનમણ્ડિકા ||૩૬|| નૈગમેષચિકિત્સા ચ ગ્રહોત્પત્તિઃ સયોનિજા | કુમારતન્ત્રમિત્યેતચ્છારીરેષુ ચ કીર્તિતમ્ ||૩૭||

View original

नवग्रहाकृतिज्ञानं स्कन्दस्य च निषेधनम् ||३५|| अपस्मारशकुन्योश्च रेवत्याश्च पुनः पृथक् | पूतनायास्तथाऽन्धायाः शीतपूतनमण्डिका ||३६|| नैगमेषचिकित्सा च ग्रहोत्पत्तिः सयोनिजा | कुमारतन्त्रमित्येतच्छारीरेषु च कीर्तितम् ||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (38-40) · Śloka 40

જ્વરાતિસારશોષાણાં ગુલ્મહૃદ્રોગિણામપિ | પાણ્ડૂનાં રક્તપિત્તસ્ય મૂર્ચ્છાયાઃ પાનજાશ્ચ યે ||૩૮|| તૃષ્ણાયાશ્છર્દિહિક્કાનાં નિષેધઃ શ્વાસકાસયોઃ | સ્વરભેદચિકિત્સા ચ કૃમ્યુદાવર્તિનોઃ પૃથક્ ||૩૯|| વિસૂચિકારોચકયોર્મૂત્રાઘાતવિકૃચ્છ્રયોઃ | ઇતિ કાયચિકિત્સાયાઃ શેષમત્ર પ્રકીર્તિતમ્ ||૪૦||

View original

ज्वरातिसारशोषाणां गुल्महृद्रोगिणामपि | पाण्डूनां रक्तपित्तस्य मूर्च्छायाः पानजाश्च ये ||३८|| तृष्णायाश्छर्दिहिक्कानां निषेधः श्वासकासयोः | स्वरभेदचिकित्सा च कृम्युदावर्तिनोः पृथक् ||३९|| विसूचिकारोचकयोर्मूत्राघातविकृच्छ्रयोः | इति कायचिकित्सायाः शेषमत्र प्रकीर्तितम् ||४०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (41) · Śloka 41

અમાનુષનિષેધશ્ચ તથાઽઽપસ્મારિકોઽપરઃ | ઉન્માદપ્રતિષેધશ્ચ ભૂતવિદ્યા નિરુચ્યતે ||૪૧||

View original

अमानुषनिषेधश्च तथाऽऽपस्मारिकोऽपरः | उन्मादप्रतिषेधश्च भूतविद्या निरुच्यते ||४१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (42) · Śloka 42

રસભેદાઃ સ્વસ્થવૃત્તં યુક્તયસ્તાન્ત્રિકાશ્ચ યાઃ | દોષભેદા ઇતિ જ્ઞેયા અધ્યાયાસ્તન્ત્રભૂષણાઃ ||૪૨||

View original

रसभेदाः स्वस्थवृत्तं युक्तयस्तान्त्रिकाश्च याः | दोषभेदा इति ज्ञेया अध्यायास्तन्त्रभूषणाः ||४२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (43) · Śloka 43

શ્રેષ્ઠત્વાદુત્તરં હ્યેતત્તન્ત્રમાહુર્મહર્ષયઃ | બહ્વર્થસઙ્ગ્રહાચ્છ્રેષ્ઠમુત્તરં વાઽપિ પશ્ચિમમ્ ||૪૩||

View original

श्रेष्ठत्वादुत्तरं ह्येतत्तन्त्रमाहुर्महर्षयः | बह्वर्थसङ्ग्रहाच्छ्रेष्ठमुत्तरं वाऽपि पश्चिमम् ||४३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (44-46) · Śloka 46

શાલાક્યતન્ત્રં કૌમારં ચિકિત્સા કાયિકી ચ યા | ભૂતવિદ્યેતિ ચત્વારિ તન્ત્રે તૂત્તરસઞ્જ્ઞિતે ||૪૪|| વાજીકરં ચિકિત્સાસુ રસાયનવિધિસ્તથા | વિષતન્ત્રં પુનઃ કલ્પાઃ શલ્યજ્ઞાનં સમન્તતઃ ||૪૫|| ઇત્યષ્ટાઙ્ગમિદં તન્ત્રમાદિદેવપ્રકાશિતમ્ | વિધિનાઽધીત્ય યુઞ્જાના ભવન્તિ પ્રાણદા ભુવિ ||૪૬||

View original

शालाक्यतन्त्रं कौमारं चिकित्सा कायिकी च या | भूतविद्येति चत्वारि तन्त्रे तूत्तरसञ्ज्ञिते ||४४|| वाजीकरं चिकित्सासु रसायनविधिस्तथा | विषतन्त्रं पुनः कल्पाः शल्यज्ञानं समन्ततः ||४५|| इत्यष्टाङ्गमिदं तन्त्रमादिदेवप्रकाशितम् | विधिनाऽधीत्य युञ्जाना भवन्ति प्राणदा भुवि ||४६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (47) · Śloka 47

એતદ્ધ્યવશ્યમધ્યેયમ્, અધીત્ય ચ કર્માપ્યવશ્યમુપાસિતવ્યમ્, ઉભયજ્ઞો હિ ભિષગ્ રાજાર્હો ભવતિ ||૪૭||

View original

एतद्ध्यवश्यमध्येयम्, अधीत्य च कर्माप्यवश्यमुपासितव्यम्, उभयज्ञो हि भिषग् राजार्हो भवति ||४७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (48-50) · Śloka 50

ભવન્તિ ચાત્ર- યસ્તુ કેવલશાસ્ત્રજ્ઞઃ કર્મસ્વપરિનિષ્ઠિતઃ | સ મુહ્યત્યાતુરં પ્રાપ્ય પ્રાપ્ય ભીરુરિવાહવમ્ ||૪૮|| યસ્તુ કર્મસુ નિષ્ણાતો ધાર્ષ્ટ્યાચ્છાસ્ત્રબહિષ્કૃતઃ | સ સત્સુ પૂજાં નાપ્નોતિ વધં ચર્ચ્છતિ રાજતઃ ||૪૯|| ઉભાવેતાવનિપુણાવસમર્થૌ સ્વકર્મણિ | અર્ધવેદધરાવેતાવેકપક્ષાવિવ દ્વિજૌ ||૫૦||

View original

भवन्ति चात्र- यस्तु केवलशास्त्रज्ञः कर्मस्वपरिनिष्ठितः | स मुह्यत्यातुरं प्राप्य प्राप्य भीरुरिवाहवम् ||४८|| यस्तु कर्मसु निष्णातो धार्ष्ट्याच्छास्त्रबहिष्कृतः | स सत्सु पूजां नाप्नोति वधं चर्च्छति राजतः ||४९|| उभावेतावनिपुणावसमर्थौ स्वकर्मणि | अर्धवेदधरावेतावेकपक्षाविव द्विजौ ||५०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (51) · Śloka 51

ઓષધ્યોઽમૃતકલ્પાસ્તુ શસ્ત્રાશનિવિષોપમાઃ | ભવન્ત્યજ્ઞૈરુપહૃતાસ્તસ્માદેતાન્ વિવર્જયેત્ ||૫૧||

View original

ओषध्योऽमृतकल्पास्तु शस्त्राशनिविषोपमाः | भवन्त्यज्ञैरुपहृतास्तस्मादेतान् विवर्जयेत् ||५१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (52) · Śloka 52

સ્નેહાદિષ્વનભિજ્ઞો યશ્છેદ્યાદિષુ ચ કર્મસુ | સ નિહન્તિ જનં લોભાત્ કુવૈદ્યો નૃપદોષતઃ ||૫૨||

View original

स्नेहादिष्वनभिज्ञो यश्छेद्यादिषु च कर्मसु | स निहन्ति जनं लोभात् कुवैद्यो नृपदोषतः ||५२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (53) · Śloka 53

યસ્તૂભયજ્ઞો મતિમાન્ સ સમર્થોઽર્થસાધને | આહવે કર્મ નિર્વોઢું દ્વિચક્રઃ સ્યન્દનો યથા ||૫૩||

View original

यस्तूभयज्ञो मतिमान् स समर्थोऽर्थसाधने | आहवे कर्म निर्वोढुं द्विचक्रः स्यन्दनो यथा ||५३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (54) · Śloka 54

અથ વત્સ! તદેતદધ્યેયં યથા તથોપધારય મયા પ્રોચ્યમાનં- અથ શુચયે કૃતોત્તરાસઙ્ગાયાવ્યાકુલાયોપસ્થિતાયાધ્યયનકાલે શિષ્યાય યથાશક્તિ ગુરુરુપદિશેત્ પદં પાદં શ્લોકં વા; તે ચ પદપાદશ્લોકા ભૂયઃ ક્રમેણાનુસન્ધેયાઃ, એવમેકૈકશો ઘટયેદાત્મના ચાનુપઠેત્; અદ્રુતમવિલમ્બિતમવિશઙ્કિતમનનુનાસિકં સુવ્યક્તાક્ષરમપીડિતવર્ણમક્ષિભ્રુવૌષ્ઠહસ્તૈરનભિનીતં સુસંસ્કૃતં નાત્યુચ્ચૈર્નાતિનીચૈશ્ચ સ્વરૈઃ પઠેત્ | ન ચાન્તરેણ કશ્ચિદ્વ્રજેત્ તયોરધીયાનયોઃ ||૫૪||

View original

अथ वत्स! तदेतदध्येयं यथा तथोपधारय मया प्रोच्यमानं- अथ शुचये कृतोत्तरासङ्गायाव्याकुलायोपस्थितायाध्ययनकाले शिष्याय यथाशक्ति गुरुरुपदिशेत् पदं पादं श्लोकं वा; ते च पदपादश्लोका भूयः क्रमेणानुसन्धेयाः, एवमेकैकशो घटयेदात्मना चानुपठेत्; अद्रुतमविलम्बितमविशङ्कितमननुनासिकं सुव्यक्ताक्षरमपीडितवर्णमक्षिभ्रुवौष्ठहस्तैरनभिनीतं सुसंस्कृतं नात्युच्चैर्नातिनीचैश्च स्वरैः पठेत् | न चान्तरेण कश्चिद्व्रजेत् तयोरधीयानयोः ||५४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (55) · Śloka 55

ભવતશ્ચાત્ર | શુચિર્ગુરુપરો દક્ષસ્તન્દ્રાનિદ્રાવિવર્જિતઃ | પઠન્નેતેન વિધિના શિષ્યઃ શાસ્ત્રાન્તમાપ્નુયાત્ ||૫૫||

View original

भवतश्चात्र | शुचिर्गुरुपरो दक्षस्तन्द्रानिद्राविवर्जितः | पठन्नेतेन विधिना शिष्यः शास्त्रान्तमाप्नुयात् ||५५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (56) · Śloka 56

વાક્સૌષ્ઠવેઽર્થવિજ્ઞાને પ્રાગલ્ભ્યે કર્મનૈપુણે | તદભ્યાસે ચ સિદ્ધૌ ચ યતેતાધ્યયનાન્તગઃ ||૫૬||

View original

वाक्सौष्ठवेऽर्थविज्ञाने प्रागल्भ्ये कर्मनैपुणे | तदभ्यासे च सिद्धौ च यतेताध्ययनान्तगः ||५६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 3

ઇતિ સુશ્રુતસંહિતાયાં સૂત્રસ્થાનેઽધ્યયનસમ્પ્રદાનીયો નામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ ||૩||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थानेऽध्ययनसम्प्रदानीयो नाम तृतीयोऽध्यायः ||३||

🔊 Audio coming soon

3. adhyayanasaṁpradānīyādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi