Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
അഥാതോऽധ്യയനസമ്പ്രദാനീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||
View original
अथातोऽध्ययनसम्प्रदानीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
3. adhyayanasaṁpradānīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
പ്രാഗഭിഹിതം സവിംശമധ്യായശതം പഞ്ചസു സ്ഥാനേഷു | തത്ര സൂത്രസ്ഥാനമധ്യായാഃ ഷട്ചത്വാരിംശത്, ഷോഡശ നിദാനാനി, ദശ ശാരീരാണി, ചത്വാരിംശച്ചികിത്സിതാനി, അഷ്ടൌ കല്പാഃ, തദുത്തരം ഷട്ഷഷ്ടിഃ ||൩||
View original
प्रागभिहितं सविंशमध्यायशतं पञ्चसु स्थानेषु | तत्र सूत्रस्थानमध्यायाः षट्चत्वारिंशत्, षोडश निदानानि, दश शारीराणि, चत्वारिंशच्चिकित्सितानि, अष्टौ कल्पाः, तदुत्तरं षट्षष्टिः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4-12) · Śloka 12
വേദോത്പത്തിഃ ശിഷ്യനയസ്തഥാऽധ്യയനദാനികഃ | പ്രഭാഷണാഗ്രഹരണാവൃതുചര്യാऽഥ യാന്ത്രികഃ ||൪|| ശസ്ത്രാവചാരണം യോഗ്യാ വിശിഖാ ക്ഷാരകല്പനമ് | അഗ്നികര്മ ജലൌകാഖ്യോ ഹ്യധ്യായോ രക്തവര്ണനമ് ||൫|| ദോഷധാതുമലാദ്യാനാം വിജ്ഞാനാധ്യായ ഏവ ച | കര്ണവ്യധാമപക്വൈഷാവാലേപോ വ്രണ്യുപാസനമ് ||൬|| ഹിതാഹിതോ വ്രണപ്രശ്നോ വ്രണാസ്രാവശ്ച യഃ പൃഥക് | കൃത്യാകൃത്യവിധിര്വ്യാധിസമുദ്ദേശീയ ഏവ ച ||൭|| വിനിശ്ചയഃ ശസ്ത്രവിധൌ പ്രനഷ്ടജ്ഞാനികസ്തഥാ | ശല്യോദ്ധൃതിര്വ്രണജ്ഞാനം ദൂതസ്വപ്നനിദര്ശനമ് ||൮|| പഞ്ചേന്ദ്രിയം തഥാ ഛായാ സ്വഭാവാദ്വൈകൃതം തഥാ | അവാരണോ യുക്തസേനീയ ആതുരക്രമഭൂമികൌ ||൯|| മിശ്രകാഖ്യോ ദ്രവ്യഗണഃ സംശുദ്ധൌ ശമനേ ച യഃ | ദ്രവ്യാദീനാം ച വിജ്ഞാനം വിശേഷോ ദ്രവ്യഗോऽപരഃ ||൧൦|| രസജ്ഞാനം വമനാര്ഥമധ്യായോ രേചനായ ച | ദ്രവദ്രവ്യവിധിസ്തദ്വദന്നപാനവിധിസ്തഥാ ||൧൧|| സൂചനാത് സൂത്രണാച്ചൈവ സവനാച്ചാര്ഥസന്തതേഃ | ഷട്ചത്വാരിംശദധ്യായം സൂത്രസ്ഥാനം പ്രചക്ഷതേ ||൧൨||
View original
वेदोत्पत्तिः शिष्यनयस्तथाऽध्ययनदानिकः | प्रभाषणाग्रहरणावृतुचर्याऽथ यान्त्रिकः ||४|| शस्त्रावचारणं योग्या विशिखा क्षारकल्पनम् | अग्निकर्म जलौकाख्यो ह्यध्यायो रक्तवर्णनम् ||५|| दोषधातुमलाद्यानां विज्ञानाध्याय एव च | कर्णव्यधामपक्वैषावालेपो व्रण्युपासनम् ||६|| हिताहितो व्रणप्रश्नो व्रणास्रावश्च यः पृथक् | कृत्याकृत्यविधिर्व्याधिसमुद्देशीय एव च ||७|| विनिश्चयः शस्त्रविधौ प्रनष्टज्ञानिकस्तथा | शल्योद्धृतिर्व्रणज्ञानं दूतस्वप्ननिदर्शनम् ||८|| पञ्चेन्द्रियं तथा छाया स्वभावाद्वैकृतं तथा | अवारणो युक्तसेनीय आतुरक्रमभूमिकौ ||९|| मिश्रकाख्यो द्रव्यगणः संशुद्धौ शमने च यः | द्रव्यादीनां च विज्ञानं विशेषो द्रव्यगोऽपरः ||१०|| रसज्ञानं वमनार्थमध्यायो रेचनाय च | द्रवद्रव्यविधिस्तद्वदन्नपानविधिस्तथा ||११|| सूचनात् सूत्रणाच्चैव सवनाच्चार्थसन्ततेः | षट्चत्वारिंशदध्यायं सूत्रस्थानं प्रचक्षते ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (13-14) · Śloka 14
വാതവ്യാധികമര്ശാംസി സാശ്മരിശ്ച ഭഗന്ദരഃ | കുഷ്ഠമേഹോദരം മൂഢോ വിദ്രധിഃ പരിസര്പണമ് ||൧൩|| ഗ്രന്ഥിവൃദ്ധിക്ഷുദ്രശൂകഭഗ്നാശ്ച മുഖരോഗികമ് | ഹേതുലക്ഷണനിര്ദേശാന്നിദാനാനീതി ഷോഡശ ||൧൪||
View original
वातव्याधिकमर्शांसि साश्मरिश्च भगन्दरः | कुष्ठमेहोदरं मूढो विद्रधिः परिसर्पणम् ||१३|| ग्रन्थिवृद्धिक्षुद्रशूकभग्नाश्च मुखरोगिकम् | हेतुलक्षणनिर्देशान्निदानानीति षोडश ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (15-17) · Śloka 17
ഭൂതചിന്താ രജഃശുദ്ധിര്ഗര്ഭാവക്രാന്തിരേവ ച | വ്യാകരണം ച ഗര്ഭസ്യ ശരീരസ്യ ച യത്സ്മൃതമ് ||൧൫|| പ്രത്യേകം മര്മനിര്ദേശഃ സിരാവര്ണനമേവ ച | സിരാവ്യധോ ധമനീനാം ഗര്ഭിണ്യാ വ്യാകൃതിസ്തഥാ ||൧൬|| നിര്ദിഷ്ടാനി ദശൈതാനി ശാരീരാണി മഹര്ഷിണാ | വിജ്ഞാനാര്ഥം ശരീരസ്യ ഭിഷജാം യോഗിനാമപി ||൧൭||
View original
भूतचिन्ता रजःशुद्धिर्गर्भावक्रान्तिरेव च | व्याकरणं च गर्भस्य शरीरस्य च यत्स्मृतम् ||१५|| प्रत्येकं मर्मनिर्देशः सिरावर्णनमेव च | सिराव्यधो धमनीनां गर्भिण्या व्याकृतिस्तथा ||१६|| निर्दिष्टानि दशैतानि शारीराणि महर्षिणा | विज्ञानार्थं शरीरस्य भिषजां योगिनामपि ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (18-26) · Śloka 26
ദ്വിവ്രണീയോ വ്രണഃ സദ്യോ ഭഗ്നാനാം വാതരോഗികമ് | മഹാവാതികമര്ശാംസി സാശ്മരിശ്ച ഭഗന്ദരഃ ||൧൮|| കുഷ്ഠാനാം മഹതാം ചാപി മൈഹികം പൈഡികം തഥാ | മധുമേഹചികിത്സാ ച തഥാ ചോദരിണാമപി ||൧൯|| മൂഢഗര്ഭചികിത്സാ ച വിദ്രധീനാം വിസര്പിണാമ് | ഗ്രന്ഥിവൃദ്ധ്യുപദംശാനാം തഥാ ച ക്ഷുദ്രരോഗിണാമ് ||൨൦|| ശൂകദോഷചികിത്സാ ച തഥാ ച മുഖരോഗിണാമ് | ശോഫസ്യാനാഗതാനാം ച നിഷേധോ മിശ്രകം തഥാ ||൨൧|| വാജീകരം ച യത് ക്ഷീണേ സര്വാബാധശമോऽപി ച | മേധായുഷ്കരണം ചാപി സ്വഭാവവ്യാധിവാരണമ് ||൨൨|| നിവൃത്തസന്താപകരം കീര്തിതം ച രസായനമ് | സ്നേഹോപയൌഗികഃ സ്വേദോ വമനേ സവിരേചനേ ||൨൩|| തയോര്വ്യാപച്ചികിത്സാ ച നേത്രബസ്തിവിഭാഗികഃ | നേത്രബസ്തിവിപത്സിദ്ധിസ്തഥാ ചോത്തരബസ്തികഃ ||൨൪|| നിരൂഹക്രമസഞ്ജ്ഞശ്ച തഥൈവാതുരസഞ്ജ്ഞകഃ | ധൂമനസ്യവിധിശ്ചാന്ത്യശ്ചത്വാരിംശദിതി സ്മൃതാഃ ||൨൫|| പ്രായശ്ചിത്തം പ്രശമനം ചികിത്സാ ശാന്തികര്മ ച | പര്യായാസ്തസ്യ നിര്ദേശാച്ചികിത്സാസ്ഥാനമുച്യതേ ||൨൬||
View original
द्विव्रणीयो व्रणः सद्यो भग्नानां वातरोगिकम् | महावातिकमर्शांसि साश्मरिश्च भगन्दरः ||१८|| कुष्ठानां महतां चापि मैहिकं पैडिकं तथा | मधुमेहचिकित्सा च तथा चोदरिणामपि ||१९|| मूढगर्भचिकित्सा च विद्रधीनां विसर्पिणाम् | ग्रन्थिवृद्ध्युपदंशानां तथा च क्षुद्ररोगिणाम् ||२०|| शूकदोषचिकित्सा च तथा च मुखरोगिणाम् | शोफस्यानागतानां च निषेधो मिश्रकं तथा ||२१|| वाजीकरं च यत् क्षीणे सर्वाबाधशमोऽपि च | मेधायुष्करणं चापि स्वभावव्याधिवारणम् ||२२|| निवृत्तसन्तापकरं कीर्तितं च रसायनम् | स्नेहोपयौगिकः स्वेदो वमने सविरेचने ||२३|| तयोर्व्यापच्चिकित्सा च नेत्रबस्तिविभागिकः | नेत्रबस्तिविपत्सिद्धिस्तथा चोत्तरबस्तिकः ||२४|| निरूहक्रमसञ्ज्ञश्च तथैवातुरसञ्ज्ञकः | धूमनस्यविधिश्चान्त्यश्चत्वारिंशदिति स्मृताः ||२५|| प्रायश्चित्तं प्रशमनं चिकित्सा शान्तिकर्म च | पर्यायास्तस्य निर्देशाच्चिकित्सास्थानमुच्यते ||२६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (27-28) · Śloka 28
അന്നസ്യ രക്ഷാ വിജ്ഞാനം സ്ഥാവരസ്യേതരസ്യ ച | സര്പദഷ്ടവിഷജ്ഞാനം തസ്യൈവ ച ചികിത്സിതമ് ||൨൭|| ദുന്ദുഭേര്മൂഷികാണാം ച കീടാനാം കല്പ ഏവ ച | അഷ്ടൌ കല്പാഃ സമാഖ്യാതാ വിഷഭേഷജകല്പനാത് ||൨൮||
View original
अन्नस्य रक्षा विज्ञानं स्थावरस्येतरस्य च | सर्पदष्टविषज्ञानं तस्यैव च चिकित्सितम् ||२७|| दुन्दुभेर्मूषिकाणां च कीटानां कल्प एव च | अष्टौ कल्पाः समाख्याता विषभेषजकल्पनात् ||२८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (29) · Śloka 29
അധ്യായാനാം ശതം വിംശമേവമേതദുദീരിതമ് |൨൯|
View original
अध्यायानां शतं विंशमेवमेतदुदीरितम् |२९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (29-34) · Śloka 35
അതഃ പരം സ്വനാമ്നൈവ തന്ത്രമുത്തരമുച്യതേ ||൨൯|| അധികൃത്യ കൃതം യസ്മാത്തന്ത്രമേതദുപദ്രവാന് | ഔപദ്രവിക ഇത്യേഷ തസ്യാഗ്ര്യത്വാന്നിരുച്യതേ ||൩൦|| സന്ധൌ വര്ത്മനി ശുക്ലേ ച കൃഷ്ണേ സര്വത്ര ദൃഷ്ടിഷു | സംവിജ്ഞാനാര്ഥമധ്യായാ ഗദാനാം തു പ്രതി പ്രതി ||൩൧|| ചികിത്സാപ്രവിഭാഗീയോ വാതാഭിഷ്യന്ദവാരണഃ | പൈത്തസ്യ ശ്ലൈഷ്മികസ്യാപി രൌധിരസ്യ തഥൈവ ച ||൩൨|| ലേഖ്യഭേദ്യനിഷേധൌ ച ഛേദ്യാനാം വര്ത്മദൃഷ്ടിഷു | ക്രിയാകല്പോऽഭിഘാതശ്ച കര്ണോത്ഥാസ്തച്ചികിത്സിതമ് ||൩൩|| ഘ്രാണോത്ഥാനാം ച വിജ്ഞാനം തദ്ഗദപ്രതിഷേധനമ് | പ്രതിശ്യായനിഷേധശ്ച ശിരോഗദവിവേചനമ് ||൩൪|| ചികിത്സാ തദ്ഗദാനാം ച ശാലാക്യം തന്ത്രമുച്യതേ |൩൫|
View original
अतः परं स्वनाम्नैव तन्त्रमुत्तरमुच्यते ||२९|| अधिकृत्य कृतं यस्मात्तन्त्रमेतदुपद्रवान् | औपद्रविक इत्येष तस्याग्र्यत्वान्निरुच्यते ||३०|| सन्धौ वर्त्मनि शुक्ले च कृष्णे सर्वत्र दृष्टिषु | संविज्ञानार्थमध्याया गदानां तु प्रति प्रति ||३१|| चिकित्साप्रविभागीयो वाताभिष्यन्दवारणः | पैत्तस्य श्लैष्मिकस्यापि रौधिरस्य तथैव च ||३२|| लेख्यभेद्यनिषेधौ च छेद्यानां वर्त्मदृष्टिषु | क्रियाकल्पोऽभिघातश्च कर्णोत्थास्तच्चिकित्सितम् ||३३|| घ्राणोत्थानां च विज्ञानं तद्गदप्रतिषेधनम् | प्रतिश्यायनिषेधश्च शिरोगदविवेचनम् ||३४|| चिकित्सा तद्गदानां च शालाक्यं तन्त्रमुच्यते |३५|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (35-37) · Śloka 37
നവഗ്രഹാകൃതിജ്ഞാനം സ്കന്ദസ്യ ച നിഷേധനമ് ||൩൫|| അപസ്മാരശകുന്യോശ്ച രേവത്യാശ്ച പുനഃ പൃഥക് | പൂതനായാസ്തഥാऽന്ധായാഃ ശീതപൂതനമണ്ഡികാ ||൩൬|| നൈഗമേഷചികിത്സാ ച ഗ്രഹോത്പത്തിഃ സയോനിജാ | കുമാരതന്ത്രമിത്യേതച്ഛാരീരേഷു ച കീര്തിതമ് ||൩൭||
View original
नवग्रहाकृतिज्ञानं स्कन्दस्य च निषेधनम् ||३५|| अपस्मारशकुन्योश्च रेवत्याश्च पुनः पृथक् | पूतनायास्तथाऽन्धायाः शीतपूतनमण्डिका ||३६|| नैगमेषचिकित्सा च ग्रहोत्पत्तिः सयोनिजा | कुमारतन्त्रमित्येतच्छारीरेषु च कीर्तितम् ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (38-40) · Śloka 40
ജ്വരാതിസാരശോഷാണാം ഗുല്മഹൃദ്രോഗിണാമപി | പാണ്ഡൂനാം രക്തപിത്തസ്യ മൂര്ച്ഛായാഃ പാനജാശ്ച യേ ||൩൮|| തൃഷ്ണായാശ്ഛര്ദിഹിക്കാനാം നിഷേധഃ ശ്വാസകാസയോഃ | സ്വരഭേദചികിത്സാ ച കൃമ്യുദാവര്തിനോഃ പൃഥക് ||൩൯|| വിസൂചികാരോചകയോര്മൂത്രാഘാതവികൃച്ഛ്രയോഃ | ഇതി കായചികിത്സായാഃ ശേഷമത്ര പ്രകീര്തിതമ് ||൪൦||
View original
ज्वरातिसारशोषाणां गुल्महृद्रोगिणामपि | पाण्डूनां रक्तपित्तस्य मूर्च्छायाः पानजाश्च ये ||३८|| तृष्णायाश्छर्दिहिक्कानां निषेधः श्वासकासयोः | स्वरभेदचिकित्सा च कृम्युदावर्तिनोः पृथक् ||३९|| विसूचिकारोचकयोर्मूत्राघातविकृच्छ्रयोः | इति कायचिकित्सायाः शेषमत्र प्रकीर्तितम् ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (41) · Śloka 41
അമാനുഷനിഷേധശ്ച തഥാऽऽപസ്മാരികോऽപരഃ | ഉന്മാദപ്രതിഷേധശ്ച ഭൂതവിദ്യാ നിരുച്യതേ ||൪൧||
View original
अमानुषनिषेधश्च तथाऽऽपस्मारिकोऽपरः | उन्मादप्रतिषेधश्च भूतविद्या निरुच्यते ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (42) · Śloka 42
രസഭേദാഃ സ്വസ്ഥവൃത്തം യുക്തയസ്താന്ത്രികാശ്ച യാഃ | ദോഷഭേദാ ഇതി ജ്ഞേയാ അധ്യായാസ്തന്ത്രഭൂഷണാഃ ||൪൨||
View original
रसभेदाः स्वस्थवृत्तं युक्तयस्तान्त्रिकाश्च याः | दोषभेदा इति ज्ञेया अध्यायास्तन्त्रभूषणाः ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (43) · Śloka 43
ശ്രേഷ്ഠത്വാദുത്തരം ഹ്യേതത്തന്ത്രമാഹുര്മഹര്ഷയഃ | ബഹ്വര്ഥസങ്ഗ്രഹാച്ഛ്രേഷ്ഠമുത്തരം വാऽപി പശ്ചിമമ് ||൪൩||
View original
श्रेष्ठत्वादुत्तरं ह्येतत्तन्त्रमाहुर्महर्षयः | बह्वर्थसङ्ग्रहाच्छ्रेष्ठमुत्तरं वाऽपि पश्चिमम् ||४३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (44-46) · Śloka 46
ശാലാക്യതന്ത്രം കൌമാരം ചികിത്സാ കായികീ ച യാ | ഭൂതവിദ്യേതി ചത്വാരി തന്ത്രേ തൂത്തരസഞ്ജ്ഞിതേ ||൪൪|| വാജീകരം ചികിത്സാസു രസായനവിധിസ്തഥാ | വിഷതന്ത്രം പുനഃ കല്പാഃ ശല്യജ്ഞാനം സമന്തതഃ ||൪൫|| ഇത്യഷ്ടാങ്ഗമിദം തന്ത്രമാദിദേവപ്രകാശിതമ് | വിധിനാऽധീത്യ യുഞ്ജാനാ ഭവന്തി പ്രാണദാ ഭുവി ||൪൬||
View original
शालाक्यतन्त्रं कौमारं चिकित्सा कायिकी च या | भूतविद्येति चत्वारि तन्त्रे तूत्तरसञ्ज्ञिते ||४४|| वाजीकरं चिकित्सासु रसायनविधिस्तथा | विषतन्त्रं पुनः कल्पाः शल्यज्ञानं समन्ततः ||४५|| इत्यष्टाङ्गमिदं तन्त्रमादिदेवप्रकाशितम् | विधिनाऽधीत्य युञ्जाना भवन्ति प्राणदा भुवि ||४६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (47) · Śloka 47
ഏതദ്ധ്യവശ്യമധ്യേയമ്, അധീത്യ ച കര്മാപ്യവശ്യമുപാസിതവ്യമ്, ഉഭയജ്ഞോ ഹി ഭിഷഗ് രാജാര്ഹോ ഭവതി ||൪൭||
View original
एतद्ध्यवश्यमध्येयम्, अधीत्य च कर्माप्यवश्यमुपासितव्यम्, उभयज्ञो हि भिषग् राजार्हो भवति ||४७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (48-50) · Śloka 50
ഭവന്തി ചാത്ര- യസ്തു കേവലശാസ്ത്രജ്ഞഃ കര്മസ്വപരിനിഷ്ഠിതഃ | സ മുഹ്യത്യാതുരം പ്രാപ്യ പ്രാപ്യ ഭീരുരിവാഹവമ് ||൪൮|| യസ്തു കര്മസു നിഷ്ണാതോ ധാര്ഷ്ട്യാച്ഛാസ്ത്രബഹിഷ്കൃതഃ | സ സത്സു പൂജാം നാപ്നോതി വധം ചര്ച്ഛതി രാജതഃ ||൪൯|| ഉഭാവേതാവനിപുണാവസമര്ഥൌ സ്വകര്മണി | അര്ധവേദധരാവേതാവേകപക്ഷാവിവ ദ്വിജൌ ||൫൦||
View original
भवन्ति चात्र- यस्तु केवलशास्त्रज्ञः कर्मस्वपरिनिष्ठितः | स मुह्यत्यातुरं प्राप्य प्राप्य भीरुरिवाहवम् ||४८|| यस्तु कर्मसु निष्णातो धार्ष्ट्याच्छास्त्रबहिष्कृतः | स सत्सु पूजां नाप्नोति वधं चर्च्छति राजतः ||४९|| उभावेतावनिपुणावसमर्थौ स्वकर्मणि | अर्धवेदधरावेतावेकपक्षाविव द्विजौ ||५०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (51) · Śloka 51
ഓഷധ്യോऽമൃതകല്പാസ്തു ശസ്ത്രാശനിവിഷോപമാഃ | ഭവന്ത്യജ്ഞൈരുപഹൃതാസ്തസ്മാദേതാന് വിവര്ജയേത് ||൫൧||
View original
ओषध्योऽमृतकल्पास्तु शस्त्राशनिविषोपमाः | भवन्त्यज्ञैरुपहृतास्तस्मादेतान् विवर्जयेत् ||५१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (52) · Śloka 52
സ്നേഹാദിഷ്വനഭിജ്ഞോ യശ്ഛേദ്യാദിഷു ച കര്മസു | സ നിഹന്തി ജനം ലോഭാത് കുവൈദ്യോ നൃപദോഷതഃ ||൫൨||
View original
स्नेहादिष्वनभिज्ञो यश्छेद्यादिषु च कर्मसु | स निहन्ति जनं लोभात् कुवैद्यो नृपदोषतः ||५२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (53) · Śloka 53
യസ്തൂഭയജ്ഞോ മതിമാന് സ സമര്ഥോऽര്ഥസാധനേ | ആഹവേ കര്മ നിര്വോഢും ദ്വിചക്രഃ സ്യന്ദനോ യഥാ ||൫൩||
View original
यस्तूभयज्ञो मतिमान् स समर्थोऽर्थसाधने | आहवे कर्म निर्वोढुं द्विचक्रः स्यन्दनो यथा ||५३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (54) · Śloka 54
അഥ വത്സ! തദേതദധ്യേയം യഥാ തഥോപധാരയ മയാ പ്രോച്യമാനം- അഥ ശുചയേ കൃതോത്തരാസങ്ഗായാവ്യാകുലായോപസ്ഥിതായാധ്യയനകാലേ ശിഷ്യായ യഥാശക്തി ഗുരുരുപദിശേത് പദം പാദം ശ്ലോകം വാ; തേ ച പദപാദശ്ലോകാ ഭൂയഃ ക്രമേണാനുസന്ധേയാഃ, ഏവമേകൈകശോ ഘടയേദാത്മനാ ചാനുപഠേത്; അദ്രുതമവിലമ്ബിതമവിശങ്കിതമനനുനാസികം സുവ്യക്താക്ഷരമപീഡിതവര്ണമക്ഷിഭ്രുവൌഷ്ഠഹസ്തൈരനഭിനീതം സുസംസ്കൃതം നാത്യുച്ചൈര്നാതിനീചൈശ്ച സ്വരൈഃ പഠേത് | ന ചാന്തരേണ കശ്ചിദ്വ്രജേത് തയോരധീയാനയോഃ ||൫൪||
View original
अथ वत्स! तदेतदध्येयं यथा तथोपधारय मया प्रोच्यमानं- अथ शुचये कृतोत्तरासङ्गायाव्याकुलायोपस्थितायाध्ययनकाले शिष्याय यथाशक्ति गुरुरुपदिशेत् पदं पादं श्लोकं वा; ते च पदपादश्लोका भूयः क्रमेणानुसन्धेयाः, एवमेकैकशो घटयेदात्मना चानुपठेत्; अद्रुतमविलम्बितमविशङ्कितमननुनासिकं सुव्यक्ताक्षरमपीडितवर्णमक्षिभ्रुवौष्ठहस्तैरनभिनीतं सुसंस्कृतं नात्युच्चैर्नातिनीचैश्च स्वरैः पठेत् | न चान्तरेण कश्चिद्व्रजेत् तयोरधीयानयोः ||५४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (55) · Śloka 55
ഭവതശ്ചാത്ര | ശുചിര്ഗുരുപരോ ദക്ഷസ്തന്ദ്രാനിദ്രാവിവര്ജിതഃ | പഠന്നേതേന വിധിനാ ശിഷ്യഃ ശാസ്ത്രാന്തമാപ്നുയാത് ||൫൫||
View original
भवतश्चात्र | शुचिर्गुरुपरो दक्षस्तन्द्रानिद्राविवर्जितः | पठन्नेतेन विधिना शिष्यः शास्त्रान्तमाप्नुयात् ||५५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (56) · Śloka 56
വാക്സൌഷ്ഠവേऽര്ഥവിജ്ഞാനേ പ്രാഗല്ഭ്യേ കര്മനൈപുണേ | തദഭ്യാസേ ച സിദ്ധൌ ച യതേതാധ്യയനാന്തഗഃ ||൫൬||
View original
वाक्सौष्ठवेऽर्थविज्ञाने प्रागल्भ्ये कर्मनैपुणे | तदभ्यासे च सिद्धौ च यतेताध्ययनान्तगः ||५६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 3
ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം സൂത്രസ്ഥാനേऽധ്യയനസമ്പ്രദാനീയോ നാമ തൃതീയോऽധ്യായഃ ||൩||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थानेऽध्ययनसम्प्रदानीयो नाम तृतीयोऽध्यायः ||३||
🔊 Audio coming soon