Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

4. prabhāṣaṇīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതഃ പ്രഭാഷണീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

View original

अथातः प्रभाषणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3-4) · Śloka 4

അധിഗതമപ്യധ്യയനമപ്രഭാഷിതമര്ഥതഃ ഖരസ്യ ചന്ദനഭാര ഇവ കേവലം പരിശ്രമകരം ഭവതി ||൩|| ഭവതി ചാത്ര- യഥാ ഖരശ്ചന്ദനഭാരവാഹീ ഭാരസ്യ വേത്താ ന തു ചന്ദനസ്യ | ഏവം ഹി ശാസ്ത്രാണി ബഹൂന്യധീത്യ ചാര്ഥേഷു മൂഢാഃ ഖരവദ്വഹന്തി ||൪||

View original

अधिगतमप्यध्ययनमप्रभाषितमर्थतः खरस्य चन्दनभार इव केवलं परिश्रमकरं भवति ||३|| भवति चात्र- यथा खरश्चन्दनभारवाही भारस्य वेत्ता न तु चन्दनस्य | एवं हि शास्त्राणि बहून्यधीत्य चार्थेषु मूढाः खरवद्वहन्ति ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (5) · Śloka 5

തസ്മാത് സവിംശമധ്യായശതമനുപദപാദശ്ലോകമനുവര്ണയിതവ്യമനുശ്രോതവ്യം ച; കസ്മാത്? സൂക്ഷ്മാ ഹി ദ്രവ്യരസഗുണവീര്യവിപാകദോഷധാതുമലാശയമര്മസിരാസ്നായുസന്ധ്യസ്ഥിഗര്ഭസമ്ഭവദ്രവ്യസമൂഹവിഭാഗാസ്തഥാ പ്രനഷ്ടശല്യോദ്ധരണവ്രണവിനിശ്ചയഭഗ്നവികല്പാഃ സാധ്യയാപ്യപ്രത്യാഖ്യേയതാ ച വികാരാണാമേവമാദയശ്ചാന്യേ വിശേഷാഃ സഹസ്രശോ യേ വിചിന്ത്യമാനാ വിമലവിപുലബുദ്ധേരപി ബുദ്ധിമാകുലീകുര്യുഃ കിം പുനരല്പബുദ്ധേഃ, തസ്മാദവശ്യമനുപദപാദശ്ലോകമനുവര്ണയിതവ്യമനുശ്രോതവ്യം ച ||൫||

View original

तस्मात् सविंशमध्यायशतमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च; कस्मात्? सूक्ष्मा हि द्रव्यरसगुणवीर्यविपाकदोषधातुमलाशयमर्मसिरास्नायुसन्ध्यस्थिगर्भसम्भवद्रव्यसमूहविभागास्तथा प्रनष्टशल्योद्धरणव्रणविनिश्चयभग्नविकल्पाः साध्ययाप्यप्रत्याख्येयता च विकाराणामेवमादयश्चान्ये विशेषाः सहस्रशो ये विचिन्त्यमाना विमलविपुलबुद्धेरपि बुद्धिमाकुलीकुर्युः किं पुनरल्पबुद्धेः, तस्मादवश्यमनुपदपादश्लोकमनुवर्णयितव्यमनुश्रोतव्यं च ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (6) · Śloka 6

അന്യശാസ്ത്രോപപന്നാനാം ചാര്ഥാനാമിഹോപനീതാനാമര്ഥവശാത്തേഷാം തദ്വിദ്യേഭ്യ ഏവ വ്യാഖ്യാനമനുശ്രോതവ്യം, കസ്മാത്? ന ഹ്യേകസ്മിന് ശാസ്ത്രേ ശക്യഃ സര്വശാസ്ത്രാണാമവരോധഃ കര്തുമ് ||൬||

View original

अन्यशास्त्रोपपन्नानां चार्थानामिहोपनीतानामर्थवशात्तेषां तद्विद्येभ्य एव व्याख्यानमनुश्रोतव्यं, कस्मात्? न ह्येकस्मिन् शास्त्रे शक्यः सर्वशास्त्राणामवरोधः कर्तुम् ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

ഭവന്തി ചാത്ര- ഏകം ശാസ്ത്രമധീയാനോ ന വിദ്യാച്ഛാസ്ത്രനിശ്ചയമ് | തസ്മാദ്ബഹുശ്രുതഃ ശാസ്ത്രം വിജാനീയാച്ചികിത്സകഃ ||൭||

View original

भवन्ति चात्र- एकं शास्त्रमधीयानो न विद्याच्छास्त्रनिश्चयम् | तस्माद्बहुश्रुतः शास्त्रं विजानीयाच्चिकित्सकः ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

ശാസ്ത്രം ഗുരുമുഖോദ്ഗീര്ണമാദായോപാസ്യ ചാസകൃത് | യഃ കര്മ കുരുതേ വൈദ്യഃ സ വൈദ്യോऽന്യേ തു തസ്കരാഃ ||൮||

View original

शास्त्रं गुरुमुखोद्गीर्णमादायोपास्य चासकृत् | यः कर्म कुरुते वैद्यः स वैद्योऽन्ये तु तस्कराः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

ഔപധേനവമൌരഭ്രം സൌശ്രുതം പൌഷ്കലാവതമ് | ശേഷാണാം ശല്യതന്ത്രാണാം മൂലാന്യേതാനി നിര്ദിശേത് ||൯||

View original

औपधेनवमौरभ्रं सौश्रुतं पौष्कलावतम् | शेषाणां शल्यतन्त्राणां मूलान्येतानि निर्दिशेत् ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 4

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം സൂത്രസ്ഥാനേ പ്രഭാഷണീയോ നാമ ചതുര്ഥോऽധ്യായഃ ||൪||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने प्रभाषणीयो नाम चतुर्थोऽध्यायः ||४||

🔊 Audio coming soon

4. prabhāṣaṇīyādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi