Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ਅਥਾਤੋਗ੍ਰੋਪਹਰਣੀਯਮਧ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ||੧|| ਯਥੋਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਵਨ੍ਤਰਿਃ ||੨||
View original
अथातोऽग्रोपहरणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
5. agrōpaharaṇīyādhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਕਰ੍ਮ- ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮ, ਪ੍ਰਧਾਨਕਰ੍ਮ, ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਰ੍ਮੇਤਿ; ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਧਿਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਦੇਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ ||੩||
View original
त्रिविधं कर्म- पूर्वकर्म, प्रधानकर्म, पश्चात्कर्मेति; तद्व्याधिं प्रत्युपदेक्ष्यामः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ਅਸ੍ਯ ਤੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਾਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮੈਵ ਤਾਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਮੁਪਦੇਕ੍ਸ੍ਯਾਮਸ੍ਤਤ੍ਸਮ੍ਭਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ||੪||
View original
अस्य तु शास्त्रस्य शस्त्रकर्मप्राधान्याच्छस्त्रकर्मैव तावत् पूर्वमुपदेक्ष्यामस्तत्सम्भारांश्च ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ਤਚ੍ਚ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਾਸ੍ਟਵਿਧਂ; ਤਦ੍ਯਥਾ- ਛੇਦ੍ਯਂ, ਭੇਦ੍ਯਂ, ਲੇਖ੍ਯਂ, ਵੇਧ੍ਯਮ੍, ਏਸ੍ਯਮ੍, ਆਹਾਰ੍ਯਂ, ਵਿਸ੍ਰਾਵ੍ਯਂ, ਸੀਵ੍ਯਮਿਤਿ ||੫||
View original
तच्च शस्त्रकर्माऽष्टविधं; तद्यथा- छेद्यं, भेद्यं, लेख्यं, वेध्यम्, एष्यम्, आहार्यं, विस्राव्यं, सीव्यमिति ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ਅਤੋਨ੍ਯਤਮਂ ਕਰ੍ਮ ਚਿਕੀਰ੍ਸਤਾ ਵੈਦ੍ਯੇਨ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵੋਪਕਲ੍ਪਯਿਤਵ੍ਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਦ੍ਯਥਾ- ਯਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕ੍ਸਾਰਾਗ੍ਨਿਸ਼ਲਾਕਾਸ਼ਙ੍ਗਜਲੌਕਾਲਾਬੂਜਾਮ੍ਬਵੌਸ੍ਠਪਿਚੁਪ੍ਰੋਤਸੂਤ੍ਰਪਤ੍ਰਪਟ੍ਟਮਧੁਘਤਵਸਾਪਯਸ੍ਤੈਲ- ਤਰ੍ਪਣਕਸਾਯਾਲੇਪਨਕਲ੍ਕਵ੍ਯਜਨਸ਼ੀਤੋਸ੍ਣੋਦਕਕਟਾਹਾਦੀਨਿ, ਪਰਿਕਰ੍ਮਿਣਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਸ੍ਥਿਰਾ ਬਲਵਨ੍ਤਃ ||੬||
View original
अतोऽन्यतमं कर्म चिकीर्षता वैद्येन पूर्वमेवोपकल्पयितव्यानि भवन्ति, तद्यथा- यन्त्रशस्त्रक्षाराग्निशलाकाशृङ्गजलौकालाबूजाम्बवौष्ठपिचुप्रोतसूत्रपत्रपट्टमधुघृतवसापयस्तैल- तर्पणकषायालेपनकल्कव्यजनशीतोष्णोदककटाहादीनि, परिकर्मिणश्च स्निग्धाः स्थिरा बलवन्तः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇਸੁ ਤਿਥਿਕਰਣਮੁਹੂਰ੍ਤਨਕ੍ਸਤ੍ਰੇਸੁ ਦਧ੍ਯਕ੍ਸਤਾਨ੍ਨਪਾਨਰਤ੍ਨੈਰਗ੍ਨਿਂ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਭਿਸਜਸ਼੍ਚਾਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ, ਕਤਬਲਿਮਙ੍ਗਲਸ੍ਵਸ੍ਤਿਵਾਚਨਂ ਲਘੁਭੁਕ੍ਤਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਮਾਤੁਰਮੁਪਵੇਸ਼੍ਯ , ਯਨ੍ਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ , ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖੋ ਵੈਦ੍ਯੋ ਮਰ੍ਮਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਸਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਥਿਧਮਨੀਃ ਪਰਿਹਰਨ੍, ਅਨੁਲੋਮਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨਿਦਧ੍ਯਾਦਾਪੂਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ , ਸਕਦੇਵਾਪਹਰੇਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਮਾਸ਼ੁ ਚ; ਮਹਤ੍ਸ੍ਵਪਿ ਚ ਪਾਕੇਸੁ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਨ੍ਤਰਂ ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਦਮੁਕ੍ਤਮ੍ ||੭||
View original
ततः प्रशस्तेषु तिथिकरणमुहूर्तनक्षत्रेषु दध्यक्षतान्नपानरत्नैरग्निं विप्रान् भिषजश्चार्चयित्वा, कृतबलिमङ्गलस्वस्तिवाचनं लघुभुक्तवन्तं प्राङ्मुखमातुरमुपवेश्य , यन्त्रयित्वा , प्रत्यङ्मुखो वैद्यो मर्मसिरास्नायुसन्ध्यस्थिधमनीः परिहरन्, अनुलोमं शस्त्रं निदध्यादापूयदर्शनात् , सकृदेवापहरेच्छस्त्रमाशु च; महत्स्वपि च पाकेषु द्व्यङ्गुलान्तरं त्र्यङ्गुलान्तरं वा शस्त्रपदमुक्तम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ਤਤ੍ਰਾਯਤੋ ਵਿਸ਼ਾਲਃ ਸਮਃ ਸੁਵਿਭਕ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯ ਇਤਿ ਵ੍ਰਣਗੁਣਾਃ ||੮||
View original
तत्रायतो विशालः समः सुविभक्तो निराश्रय इति व्रणगुणाः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ਭਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ- ਆਯਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ਾਲਸ਼੍ਚ ਸੁਵਿਭਕ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ | ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਕਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵ੍ਰਣਃ ਕਰ੍ਮਣਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ||੯||
View original
भवतश्चात्र- आयतश्च विशालश्च सुविभक्तो निराश्रयः | प्राप्तकालकृतश्चापि व्रणः कर्मणि शस्यते ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
ਸ਼ੌਰ੍ਯਮਾਸ਼ੁਕ੍ਰਿਯਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਤੈਕ੍ਸ੍ਣ੍ਯਮਸ੍ਵੇਦਵੇਪਥੁ | ਅਸਮ੍ਮੋਹਸ਼੍ਚ ਵੈਦ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣਿ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ ||੧੦||
View original
शौर्यमाशुक्रिया शस्त्रतैक्ष्ण्यमस्वेदवेपथु | असम्मोहश्च वैद्यस्य शस्त्रकर्मणि शस्यते ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11-12) · Śloka 12
ਏਕੇਨ ਵਾ ਵ੍ਰਣੇਨਾਸ਼ੁਧ੍ਯਮਾਨੇ ਨਾਨ੍ਤਰਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾਵੇਕ੍ਸ੍ਯਾਪਰਾਨ੍ ਵ੍ਰਣਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ||੧੧|| ਭਵਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਯਤੋ ਯਤੋ ਗਤਿਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦੁਤ੍ਸਙ੍ਗੋ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਚ | ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਰਣਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਥਾ ਦੋਸੋ ਨ ਤਿਸ੍ਠਤਿ ||੧੨||
View original
एकेन वा व्रणेनाशुध्यमाने नाऽन्तरा बुद्ध्याऽवेक्ष्यापरान् व्रणान् कुर्यात् ||११|| भवति चात्र- यतो यतो गतिं विद्यादुत्सङ्गो यत्र यत्र च | तत्र तत्र व्रणं कुर्याद्यथा दोषो न तिष्ठति ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13-15) · Śloka 15
ਤਤ੍ਰ ਭ੍ਰੂਗਣ੍ਡਸ਼ਙ੍ਖਲਲਾਟਾਕ੍ਸਿਪੁਟੌਸ੍ਠਦਨ੍ਤਵੇਸ੍ਟਕਕ੍ਸਾਕੁਕ੍ਸਿਵਙ੍ਕ੍ਸਣੇਸੁ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ ਛੇਦ ਉਕ੍ਤਃ ||੧੩|| (ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਵਚ੍ਛੇਦਾਨ੍ ਪਾਣਿਪਾਦੇਸੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ | ਅਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਾਕਤੀਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗੁਦੇ ਮੇਢ੍ਰੇ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍) ||੧੪|| ਅਨ੍ਯਥਾ ਤੁ ਸਿਰਾਸ੍ਨਾਯੁਚ੍ਛੇਦਨਮ੍, ਅਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਵੇਦਨਾ, ਚਿਰਾਦ੍ਵ੍ਰਣਸਂਰੋਹੋ, ਮਾਂਸਕਨ੍ਦੀਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਸ਼੍ਚੇਤਿ ||੧੫||
View original
तत्र भ्रूगण्डशङ्खललाटाक्षिपुटौष्ठदन्तवेष्टकक्षाकुक्षिवङ्क्षणेषु तिर्यक् छेद उक्तः ||१३|| (चन्द्रमण्डलवच्छेदान् पाणिपादेषु कारयेत् | अर्धचन्द्राकृतींश्चापि गुदे मेढ्रे च बुद्धिमान्) ||१४|| अन्यथा तु सिरास्नायुच्छेदनम्, अतिमात्रं वेदना, चिराद्व्रणसंरोहो, मांसकन्दीप्रादुर्भावश्चेति ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ਮੂਢਗਰ੍ਭੋਦਰਾਰ੍ਸ਼ੋਸ਼੍ਮਰੀਭਗਨ੍ਦਰਮੁਖਰੋਗੇਸ੍ਵਭੁਕ੍ਤਵਤਃ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ||੧੬||
View original
मूढगर्भोदरार्शोऽश्मरीभगन्दरमुखरोगेष्वभुक्तवतः कर्म कुर्वीत ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (17) · Śloka 17
ਤਤਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਵਚਾਰ੍ਯ,ਸ਼ੀਤਾਭਿਰਦ੍ਭਿਰਾਤੁਰਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ, ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਪੀਡ੍ਯਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯਾ, ਵ੍ਰਣਮਭਿਮਦ੍ਯ(ਜ੍ਯ), ਪ੍ਰਕ੍ਸਾਲ੍ਯ ਕਸਾਯੇਣ ਪ੍ਰੋਤੇਨੋਦਕਮਾਦਾਯ , ਤਿਲਕਲ੍ਕਮਧੁਸਰ੍ਪਿਃਪ੍ਰਗਾਢਾਮੌਸਧਯੁਕ੍ਤਾਂ ਨਾਤਿਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਂ ਨਾਤਿਰੂਕ੍ਸਾਂ ਵਰ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਣਿਦਧ੍ਯਾਤ੍; ਤਤਃ ਕਲ੍ਕੇਨਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ, ਘਨਾਂ ਕਵਲਿਕਾਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ, ਵਸ੍ਤ੍ਰਪਟ੍ਟੇਨ ਬਧ੍ਨੀਯਾਤ੍; ਵੇਦਨਾਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨੈਰ੍ਧੂਪੈਰ੍ਧੂਪਯੇਤ੍, ਰਕ੍ਸੋਘ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈ ਰਕ੍ਸਾਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ||੧੭||
View original
ततः शस्त्रमवचार्य,शीताभिरद्भिरातुरमाश्वास्य, समन्तात् परिपीड्याङ्गुल्या, व्रणमभिमृद्य(ज्य), प्रक्षाल्य कषायेण प्रोतेनोदकमादाय , तिलकल्कमधुसर्पिःप्रगाढामौषधयुक्तां नातिस्निग्धां नातिरूक्षां वर्तिं प्रणिदध्यात्; ततः कल्केनाच्छाद्य, घनां कवलिकां दत्त्वा, वस्त्रपट्टेन बध्नीयात्; वेदनारक्षोघ्नैर्धूपैर्धूपयेत्, रक्षोघ्नैश्च मन्त्रै रक्षां कुर्वीत ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (18) · Śloka 18
ਤਤੋ ਗੁਗ੍ਗੁਲ੍ਵਗੁਰੁਸਰ੍ਜਰਸਵਚਾਗੌਰਸਰ੍ਸਪਚੂਰ੍ਣੈਰ੍ਲਵਣਨਿਮ੍ਬਪਤ੍ਰਵਿਮਿਸ਼੍ਰੈਰਾਜ੍ਯਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਧੂਪਯੇਤ੍ | ਆਜ੍ਯਸ਼ੇਸੇਣ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਸਮਾਲਭੇਤ ||੧੮||
View original
ततो गुग्गुल्वगुरुसर्जरसवचागौरसर्षपचूर्णैर्लवणनिम्बपत्रविमिश्रैराज्ययुक्तैर्धूपयेत् | आज्यशेषेण चास्य प्राणान् समालभेत ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (19-33) · Śloka 33
ਉਦਕੁਮ੍ਭਾਚ੍ਚਾਪੋ ਗਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸਯਨ੍ ਰਕ੍ਸਾਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍; ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ੍ਯਾਮਃ- ||੧੯|| ਕਤ੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤਾਰ੍ਥਂ ਤਥਾ ਰਕ੍ਸੋਭਯਸ੍ਯ ਚ | ਰਕ੍ਸਾਕਰ੍ਮ ਕਰਿਸ੍ਯਾਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਦਨੁਮਨ੍ਯਤਾਮ੍ ||੨੦|| ਨਾਗਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਪਿਤਰੋ ਯਕ੍ਸਰਾਕ੍ਸਸਾਃ | ਅਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਘ੍ਨਨ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ ਸਦਾ ||੨੧|| ਪਥਿਵ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰੀਕ੍ਸੇ ਚ ਯੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ | ਦਿਕ੍ਸੁ ਵਾਸ੍ਤੁਨਿਵਾਸਾਸ਼੍ਚ ਪਾਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਤੇ ਨਮਸ੍ਕਤਾਃ ||੨੨|| ਪਾਨ੍ਤੁ ਤ੍ਵਾਂ ਮੁਨਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਯਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਰਾਜਰ੍ਸਯਸ੍ਤਥਾ | ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਸਾਗਰਾਃ ||੨੩|| ਅਗ੍ਨੀ ਰਕ੍ਸਤੁ ਤੇ ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਵਾਯੁਸ੍ਤਥੈਵ ਚ | ਸੋਮੋ ਵ੍ਯਾਨਮਪਾਨਂ ਤੇ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪਰਿਰਕ੍ਸਤੁ ||੨੪|| ਉਦਾਨਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤਃ ਪਾਨ੍ਤੁ ਸਮਾਨਂ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨਵਃ | ਬਲਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਬਲਪਤਿਰ੍ਮਨੁਰ੍ਮਨ੍ਯੇ ਮਤਿਂ ਤਥਾ ||੨੫|| ਕਾਮਾਂਸ੍ਤੇ ਪਾਨ੍ਤੁ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋਭਿਰਕ੍ਸਤੁ | ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਤੇ ਵਰੁਣੋ ਰਾਜਾ ਸਮੁਦ੍ਰੋ ਨਾਭਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ||੨੬|| ਚਕ੍ਸੁਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ਪਾਤੁ ਤੇ ਮਨਃ | ਨਕ੍ਸਤ੍ਰਾਣਿ ਸਦਾ ਰੂਪਂ ਛਾਯਾਂ ਪਾਨ੍ਤੁ ਨਿਸ਼ਾਸ੍ਤਵ ||੨੭|| ਰੇਤਸ੍ਤ੍ਵਾਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤ੍ਵਾਪੋ ਰੋਮਾਣ੍ਯੋਸਧਯਸ੍ਤਥਾ | ਆਕਾਸ਼ਂ ਖਾਨਿ ਤੇ ਪਾਨ੍ਤੁ ਦੇਹਂ ਤਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ ||੨੮|| ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਃ ਸ਼ਿਰਃ ਪਾਤੁ ਵਿਸ੍ਣੁਸ੍ਤਵ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ | ਪੌਰੁਸਂ ਪੁਰੁਸਸ਼੍ਰੇਸ੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧ੍ਰੁਵੋ ਭ੍ਰੁਵੌ ||੨੯|| ਏਤਾ ਦੇਹੇ ਵਿਸ਼ੇਸੇਣ ਤਵ ਨਿਤ੍ਯਾ ਹਿ ਦੇਵਤਾਃ | ਏਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਤਤਂ ਪਾਨ੍ਤੁ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਰਵਾਪ੍ਨੁਹਿ ||੩੦|| ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਵਤਾਮ੍ | (ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਨਾਰਦਪਰ੍ਵਤੌ) | ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚੌਵ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਦੇਵਾਃ ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰਗਾਃ ||੩੧|| ਪਿਤਾਮਹਕਤਾ ਰਕ੍ਸਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਾਯੁਰ੍ਵਰ੍ਧਤਾਂ ਤਵ | ਈਤਯਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਨ੍ਤੁ ਸਦਾ ਭਵ ਗਤਵ੍ਯਥਃ ||੩੨|| ਇਤਿ ਸ੍ਵਾਹਾ | ਏਤੈਰ੍ਵੇਦਾਤ੍ਮਕੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਃ ਕਤ੍ਯਾਵ੍ਯਾਧਿਵਿਨਾਸ਼ਨੈਃ | ਮਯੈਵਂ ਕਤਰਕ੍ਸਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਰਵਾਪ੍ਨੁਹਿ ||੩੩||
View original
उदकुम्भाच्चापो गृहीत्वा प्रोक्षयन् रक्षाकर्म कुर्यात्; तद्वक्ष्यामः- ||१९|| कृत्यानां प्रतिघातार्थं तथा रक्षोभयस्य च | रक्षाकर्म करिष्यामि ब्रह्मा तदनुमन्यताम् ||२०|| नागाः पिशाचा गन्धर्वाः पितरो यक्षराक्षसाः | अभिद्रवन्ति ये ये त्वां ब्रह्माद्या घ्नन्तु तान् सदा ||२१|| पृथिव्यामन्तरीक्षे च ये चरन्ति निशाचराः | दिक्षु वास्तुनिवासाश्च पान्तु त्वां ते नमस्कृताः ||२२|| पान्तु त्वां मुनयो ब्राह्मया दिव्या राजर्षयस्तथा | पर्वताश्चैव नद्यश्च सर्वाः सर्वे च सागराः ||२३|| अग्नी रक्षतु ते जिह्वां प्राणान् वायुस्तथैव च | सोमो व्यानमपानं ते पर्जन्यः परिरक्षतु ||२४|| उदानं विद्युतः पान्तु समानं स्तनयित्नवः | बलमिन्द्रो बलपतिर्मनुर्मन्ये मतिं तथा ||२५|| कामांस्ते पान्तु गन्धर्वाः सत्त्वमिन्द्रोऽभिरक्षतु | प्रज्ञां ते वरुणो राजा समुद्रो नाभिमण्डलम् ||२६|| चक्षुः सूर्यो दिशः श्रोत्रे चन्द्रमाः पातु ते मनः | नक्षत्राणि सदा रूपं छायां पान्तु निशास्तव ||२७|| रेतस्त्वाप्याययन्त्वापो रोमाण्योषधयस्तथा | आकाशं खानि ते पान्तु देहं तव वसुन्धरा ||२८|| वैश्वानरः शिरः पातु विष्णुस्तव पराक्रमम् | पौरुषं पुरुषश्रेष्ठो ब्रह्माऽऽत्मानं ध्रुवो भ्रुवौ ||२९|| एता देहे विशेषेण तव नित्या हि देवताः | एतास्त्वां सततं पान्तु दीर्घमायुरवाप्नुहि ||३०|| स्वस्ति ते भगवान् ब्रह्मा स्वस्ति देवाश्च कुर्वताम् | (स्वस्ति ते चन्द्रसूर्यौ च स्वस्ति नारदपर्वतौ) | स्वस्त्यग्निश्चौव वायुश्च स्वस्ति देवाः सहेन्द्रगाः ||३१|| पितामहकृता रक्षा स्वस्त्यायुर्वर्धतां तव | ईतयस्ते प्रशाम्यन्तु सदा भव गतव्यथः ||३२|| इति स्वाहा | एतैर्वेदात्मकैर्मन्त्रैः कृत्याव्याधिविनाशनैः | मयैवं कृतरक्षस्त्वं दीर्घमायुरवाप्नुहि ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (34) · Śloka 34
ਤਤਃ ਕਤਰਕ੍ਸਮਾਤੁਰਮਾਗਾਰਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ, ਆਚਾਰਿਕਮਾਦਿਸ਼ੇਤ੍ ||੩੪||
View original
ततः कृतरक्षमातुरमागारं प्रवेश्य, आचारिकमादिशेत् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (35) · Śloka 35
ਤਤਸ੍ਤਤੀਯੇਹਨਿ ਵਿਮੁਚ੍ਯੈਵਮੇਵ ਬਧ੍ਨੀਯਾਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਪਟ੍ਟੇਨ; ਨ ਚੈਨਂ ਤ੍ਵਰਮਾਣੋਪਰੇਦ੍ਯੁਰ੍ਮੋਕ੍ਸਯੇਤ੍ ||੩੫||
View original
ततस्तृतीयेऽहनि विमुच्यैवमेव बध्नीयाद्वस्त्रपट्टेन; न चैनं त्वरमाणोऽपरेद्युर्मोक्षयेत् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (36) · Śloka 36
ਦ੍ਵਿਤੀਯਦਿਵਸਪਰਿਮੋਕ੍ਸਣਾਦ੍ਵਿਗ੍ਰਥਿਤੋ ਵ੍ਰਣਸ਼੍ਚਿਰਾਦੁਪਸਂਰੋਹਤਿ, ਤੀਵ੍ਰਰੁਜਸ਼੍ਚ ਭਵਤਿ ||੩੬||
View original
द्वितीयदिवसपरिमोक्षणाद्विग्रथितो व्रणश्चिरादुपसंरोहति, तीव्ररुजश्च भवति ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (37) · Śloka 37
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦੋਸਕਾਲਬਲਾਦੀਨਵੇਕ੍ਸ੍ਯ ਕਸਾਯਾਲੇਪਨਬਨ੍ਧਾਹਾਰਾਚਾਰਾਨ੍ ਵਿਦਧ੍ਯਾਤ੍ ||੩੭||
View original
अत ऊर्ध्वं दोषकालबलादीनवेक्ष्य कषायालेपनबन्धाहाराचारान् विदध्यात् ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (38) · Śloka 38
ਨ ਚੈਨਂ ਤ੍ਵਰਮਾਣਃ ਸਾਨ੍ਤਰ੍ਦੋਸਂ ਰੋਪਯੇਤ੍; ਸ ਹ੍ਯਲ੍ਪੇਨਾਪ੍ਯਪਚਾਰੇਣਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਮੁਤ੍ਸਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੂਯੋਪਿ ਵਿਕਰੋਤਿ ||੩੮||
View original
न चैनं त्वरमाणः सान्तर्दोषं रोपयेत्; स ह्यल्पेनाप्यपचारेणाभ्यन्तरमुत्सङ्गं कृत्वा भूयोऽपि विकरोति ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (39) · Śloka 39
ਭਵਨ੍ਤਿ ਚਾਤ੍ਰ- ਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਰੋਪਯੇਦ੍ਵ੍ਰਣਮ੍ | ਰੂਢੇਪ੍ਯਜੀਰ੍ਣਵ੍ਯਾਯਾਮਵ੍ਯਵਾਯਾਦੀਨ੍ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ | ਹਰ੍ਸਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਭਯਂ ਚਾਪਿ ਯਾਵਤ੍ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯੋਪਸਮ੍ਭਵਾਤ੍ ||੩੯||
View original
भवन्ति चात्र- तस्मादन्तर्बहिश्चैव सुशुद्धं रोपयेद्व्रणम् | रूढेऽप्यजीर्णव्यायामव्यवायादीन् विवर्जयेत् | हर्षं क्रोधं भयं चापि यावत् स्थैर्योपसम्भवात् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (40) · Śloka 40
ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੇ ਚੈਵ ਵਸਨ੍ਤੇ ਚਾਪਿ ਮੋਕ੍ਸਯੇਤ੍ | ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਦ੍ਦ੍ਵ੍ਯਹਾਚ੍ਛਰਦ੍ਗ੍ਰੀਸ੍ਮਵਰ੍ਸਾਸ੍ਵਪਿ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ||੪੦||
View original
हेमन्ते शिशिरे चैव वसन्ते चापि मोक्षयेत् | त्र्यहाद्द्व्यहाच्छरद्ग्रीष्मवर्षास्वपि च बुद्धिमान् ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (41) · Śloka 41
ਅਤਿਪਾਤਿਸੁ ਰੋਗੇਸੁ ਨੇਚ੍ਛੇਦ੍ਵਿਧਿਮਿਮਂ ਭਿਸਕ੍ | ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਗਾਰਵਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ ||੪੧||
View original
अतिपातिषु रोगेषु नेच्छेद्विधिमिमं भिषक् | प्रदीप्तागारवच्छीघ्रं तत्र कुर्यात् प्रतिक्रियाम् ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (42) · Śloka 42
ਯਾ ਵੇਦਨਾ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਨਿਪਾਤਜਾਤਾ ਤੀਵ੍ਰਾ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪ੍ਰਦੁਨੋਤਿ ਜਨ੍ਤੋਃ | ਧਤੇਨ ਸਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮੁਪੈਤਿ ਸਿਕ੍ਤਾ ਕੋਸ੍ਣੇਨ ਯਸ੍ਟੀਮਧੁਕਾਨ੍ਵਿਤੇਨਾ ||੪੨||
View original
या वेदना शस्त्रनिपातजाता तीव्रा शरीरं प्रदुनोति जन्तोः | धृतेन सा शान्तिमुपैति सिक्ता कोष्णेन यष्टीमधुकान्वितेना ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ਇਤਿ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸੂਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨੇਗ੍ਰੋਪਹਰਣੀਯੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਮੋਧ੍ਯਾਯਃ ||੫||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थानेऽग्रोपहरणीयो नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||
🔊 Audio coming soon