Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽಗ್ರೋಪಹರಣೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातोऽग्रोपहरणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತೋಽಗ್ರೋಪಹರಣೀಯಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
अथातोऽग्रोपहरणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ತ್ರಿವಿಧಂ ಕರ್ಮ- ಪೂರ್ವಕರ್ಮ, ಪ್ರಧಾನಕರ್ಮ, ಪಶ್ಚಾತ್ಕರ್ಮೇತಿ; ತದ್ವ್ಯಾಧಿಂ ಪ್ರತ್ಯುಪದೇಕ್ಷ್ಯಾಮಃ ||೩||
त्रिविधं कर्म- पूर्वकर्म, प्रधानकर्म, पश्चात्कर्मेति; तद्व्याधिं प्रत्युपदेक्ष्यामः ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಅಸ್ಯ ತು ಶಾಸ್ತ್ರಸ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಪ್ರಾಧಾನ್ಯಾಚ್ಛಸ್ತ್ರಕರ್ಮೈವ ತಾವತ್ ಪೂರ್ವಮುಪದೇಕ್ಷ್ಯಾಮಸ್ತತ್ಸಮ್ಭಾರಾಂಶ್ಚ ||೪||
अस्य तु शास्त्रस्य शस्त्रकर्मप्राधान्याच्छस्त्रकर्मैव तावत् पूर्वमुपदेक्ष्यामस्तत्सम्भारांश्च ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
ತಚ್ಚ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಾಽಷ್ಟವಿಧಂ; ತದ್ಯಥಾ- ಛೇದ್ಯಂ, ಭೇದ್ಯಂ, ಲೇಖ್ಯಂ, ವೇಧ್ಯಮ್, ಏಷ್ಯಮ್, ಆಹಾರ್ಯಂ, ವಿಸ್ರಾವ್ಯಂ, ಸೀವ್ಯಮಿತಿ ||೫||
तच्च शस्त्रकर्माऽष्टविधं; तद्यथा- छेद्यं, भेद्यं, लेख्यं, वेध्यम्, एष्यम्, आहार्यं, विस्राव्यं, सीव्यमिति ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
ಅತೋಽನ್ಯತಮಂ ಕರ್ಮ ಚಿಕೀರ್ಷತಾ ವೈದ್ಯೇನ ಪೂರ್ವಮೇವೋಪಕಲ್ಪಯಿತವ್ಯಾನಿ ಭವನ್ತಿ, ತದ್ಯಥಾ- ಯನ್ತ್ರಶಸ್ತ್ರಕ್ಷಾರಾಗ್ನಿಶಲಾಕಾಶೃಙ್ಗಜಲೌಕಾಲಾಬೂಜಾಮ್ಬವೌಷ್ಠಪಿಚುಪ್ರೋತಸೂತ್ರಪತ್ರಪಟ್ಟಮಧುಘೃತವಸಾಪಯಸ್ತೈಲ- ತರ್ಪಣಕಷಾಯಾಲೇಪನಕಲ್ಕವ್ಯಜನಶೀತೋಷ್ಣೋದಕಕಟಾಹಾದೀನಿ, ಪರಿಕರ್ಮಿಣಶ್ಚ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಃ ಸ್ಥಿರಾ ಬಲವನ್ತಃ ||೬||
अतोऽन्यतमं कर्म चिकीर्षता वैद्येन पूर्वमेवोपकल्पयितव्यानि भवन्ति, तद्यथा- यन्त्रशस्त्रक्षाराग्निशलाकाशृङ्गजलौकालाबूजाम्बवौष्ठपिचुप्रोतसूत्रपत्रपट्टमधुघृतवसापयस्तैल- तर्पणकषायालेपनकल्कव्यजनशीतोष्णोदककटाहादीनि, परिकर्मिणश्च स्निग्धाः स्थिरा बलवन्तः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
ತತಃ ಪ್ರಶಸ್ತೇಷು ತಿಥಿಕರಣಮುಹೂರ್ತನಕ್ಷತ್ರೇಷು ದಧ್ಯಕ್ಷತಾನ್ನಪಾನರತ್ನೈರಗ್ನಿಂ ವಿಪ್ರಾನ್ ಭಿಷಜಶ್ಚಾರ್ಚಯಿತ್ವಾ, ಕೃತಬಲಿಮಙ್ಗಲಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನಂ ಲಘುಭುಕ್ತವನ್ತಂ ಪ್ರಾಙ್ಮುಖಮಾತುರಮುಪವೇಶ್ಯ , ಯನ್ತ್ರಯಿತ್ವಾ , ಪ್ರತ್ಯಙ್ಮುಖೋ ವೈದ್ಯೋ ಮರ್ಮಸಿರಾಸ್ನಾಯುಸನ್ಧ್ಯಸ್ಥಿಧಮನೀಃ ಪರಿಹರನ್, ಅನುಲೋಮಂ ಶಸ್ತ್ರಂ ನಿದಧ್ಯಾದಾಪೂಯದರ್ಶನಾತ್ , ಸಕೃದೇವಾಪಹರೇಚ್ಛಸ್ತ್ರಮಾಶು ಚ; ಮಹತ್ಸ್ವಪಿ ಚ ಪಾಕೇಷು ದ್ವ್ಯಙ್ಗುಲಾನ್ತರಂ ತ್ರ್ಯಙ್ಗುಲಾನ್ತರಂ ವಾ ಶಸ್ತ್ರಪದಮುಕ್ತಮ್ ||೭||
ततः प्रशस्तेषु तिथिकरणमुहूर्तनक्षत्रेषु दध्यक्षतान्नपानरत्नैरग्निं विप्रान् भिषजश्चार्चयित्वा, कृतबलिमङ्गलस्वस्तिवाचनं लघुभुक्तवन्तं प्राङ्मुखमातुरमुपवेश्य , यन्त्रयित्वा , प्रत्यङ्मुखो वैद्यो मर्मसिरास्नायुसन्ध्यस्थिधमनीः परिहरन्, अनुलोमं शस्त्रं निदध्यादापूयदर्शनात् , सकृदेवापहरेच्छस्त्रमाशु च; महत्स्वपि च पाकेषु द्व्यङ्गुलान्तरं त्र्यङ्गुलान्तरं वा शस्त्रपदमुक्तम् ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
ತತ್ರಾಯತೋ ವಿಶಾಲಃ ಸಮಃ ಸುವಿಭಕ್ತೋ ನಿರಾಶ್ರಯ ಇತಿ ವ್ರಣಗುಣಾಃ ||೮||
तत्रायतो विशालः समः सुविभक्तो निराश्रय इति व्रणगुणाः ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
ಭವತಶ್ಚಾತ್ರ- ಆಯತಶ್ಚ ವಿಶಾಲಶ್ಚ ಸುವಿಭಕ್ತೋ ನಿರಾಶ್ರಯಃ | ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಕೃತಶ್ಚಾಪಿ ವ್ರಣಃ ಕರ್ಮಣಿ ಶಸ್ಯತೇ ||೯||
भवतश्चात्र- आयतश्च विशालश्च सुविभक्तो निराश्रयः | प्राप्तकालकृतश्चापि व्रणः कर्मणि शस्यते ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
ಶೌರ್ಯಮಾಶುಕ್ರಿಯಾ ಶಸ್ತ್ರತೈಕ್ಷ್ಣ್ಯಮಸ್ವೇದವೇಪಥು | ಅಸಮ್ಮೋಹಶ್ಚ ವೈದ್ಯಸ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಕರ್ಮಣಿ ಶಸ್ಯತೇ ||೧೦||
शौर्यमाशुक्रिया शस्त्रतैक्ष्ण्यमस्वेदवेपथु | असम्मोहश्च वैद्यस्य शस्त्रकर्मणि शस्यते ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11-12) · Śloka 12
ಏಕೇನ ವಾ ವ್ರಣೇನಾಶುಧ್ಯಮಾನೇ ನಾಽನ್ತರಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾಽವೇಕ್ಷ್ಯಾಪರಾನ್ ವ್ರಣಾನ್ ಕುರ್ಯಾತ್ ||೧೧|| ಭವತಿ ಚಾತ್ರ- ಯತೋ ಯತೋ ಗತಿಂ ವಿದ್ಯಾದುತ್ಸಙ್ಗೋ ಯತ್ರ ಯತ್ರ ಚ | ತತ್ರ ತತ್ರ ವ್ರಣಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಯಥಾ ದೋಷೋ ನ ತಿಷ್ಠತಿ ||೧೨||
एकेन वा व्रणेनाशुध्यमाने नाऽन्तरा बुद्ध्याऽवेक्ष्यापरान् व्रणान् कुर्यात् ||११|| भवति चात्र- यतो यतो गतिं विद्यादुत्सङ्गो यत्र यत्र च | तत्र तत्र व्रणं कुर्याद्यथा दोषो न तिष्ठति ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (13-15) · Śloka 15
ತತ್ರ ಭ್ರೂಗಣ್ಡಶಙ್ಖಲಲಾಟಾಕ್ಷಿಪುಟೌಷ್ಠದನ್ತವೇಷ್ಟಕಕ್ಷಾಕುಕ್ಷಿವಙ್ಕ್ಷಣೇಷು ತಿರ್ಯಕ್ ಛೇದ ಉಕ್ತಃ ||೧೩|| (ಚನ್ದ್ರಮಣ್ಡಲವಚ್ಛೇದಾನ್ ಪಾಣಿಪಾದೇಷು ಕಾರಯೇತ್ | ಅರ್ಧಚನ್ದ್ರಾಕೃತೀಂಶ್ಚಾಪಿ ಗುದೇ ಮೇಢ್ರೇ ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್) ||೧೪|| ಅನ್ಯಥಾ ತು ಸಿರಾಸ್ನಾಯುಚ್ಛೇದನಮ್, ಅತಿಮಾತ್ರಂ ವೇದನಾ, ಚಿರಾದ್ವ್ರಣಸಂರೋಹೋ, ಮಾಂಸಕನ್ದೀಪ್ರಾದುರ್ಭಾವಶ್ಚೇತಿ ||೧೫||
तत्र भ्रूगण्डशङ्खललाटाक्षिपुटौष्ठदन्तवेष्टकक्षाकुक्षिवङ्क्षणेषु तिर्यक् छेद उक्तः ||१३|| (चन्द्रमण्डलवच्छेदान् पाणिपादेषु कारयेत् | अर्धचन्द्राकृतींश्चापि गुदे मेढ्रे च बुद्धिमान्) ||१४|| अन्यथा तु सिरास्नायुच्छेदनम्, अतिमात्रं वेदना, चिराद्व्रणसंरोहो, मांसकन्दीप्रादुर्भावश्चेति ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (16) · Śloka 16
ಮೂಢಗರ್ಭೋದರಾರ್ಶೋಽಶ್ಮರೀಭಗನ್ದರಮುಖರೋಗೇಷ್ವಭುಕ್ತವತಃ ಕರ್ಮ ಕುರ್ವೀತ ||೧೬||
मूढगर्भोदरार्शोऽश्मरीभगन्दरमुखरोगेष्वभुक्तवतः कर्म कुर्वीत ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (17) · Śloka 17
ತತಃ ಶಸ್ತ್ರಮವಚಾರ್ಯ,ಶೀತಾಭಿರದ್ಭಿರಾತುರಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ, ಸಮನ್ತಾತ್ ಪರಿಪೀಡ್ಯಾಙ್ಗುಲ್ಯಾ, ವ್ರಣಮಭಿಮೃದ್ಯ(ಜ್ಯ), ಪ್ರಕ್ಷಾಲ್ಯ ಕಷಾಯೇಣ ಪ್ರೋತೇನೋದಕಮಾದಾಯ , ತಿಲಕಲ್ಕಮಧುಸರ್ಪಿಃಪ್ರಗಾಢಾಮೌಷಧಯುಕ್ತಾಂ ನಾತಿಸ್ನಿಗ್ಧಾಂ ನಾತಿರೂಕ್ಷಾಂ ವರ್ತಿಂ ಪ್ರಣಿದಧ್ಯಾತ್; ತತಃ ಕಲ್ಕೇನಾಚ್ಛಾದ್ಯ, ಘನಾಂ ಕವಲಿಕಾಂ ದತ್ತ್ವಾ, ವಸ್ತ್ರಪಟ್ಟೇನ ಬಧ್ನೀಯಾತ್; ವೇದನಾರಕ್ಷೋಘ್ನೈರ್ಧೂಪೈರ್ಧೂಪಯೇತ್, ರಕ್ಷೋಘ್ನೈಶ್ಚ ಮನ್ತ್ರೈ ರಕ್ಷಾಂ ಕುರ್ವೀತ ||೧೭||
ततः शस्त्रमवचार्य,शीताभिरद्भिरातुरमाश्वास्य, समन्तात् परिपीड्याङ्गुल्या, व्रणमभिमृद्य(ज्य), प्रक्षाल्य कषायेण प्रोतेनोदकमादाय , तिलकल्कमधुसर्पिःप्रगाढामौषधयुक्तां नातिस्निग्धां नातिरूक्षां वर्तिं प्रणिदध्यात्; ततः कल्केनाच्छाद्य, घनां कवलिकां दत्त्वा, वस्त्रपट्टेन बध्नीयात्; वेदनारक्षोघ्नैर्धूपैर्धूपयेत्, रक्षोघ्नैश्च मन्त्रै रक्षां कुर्वीत ||१७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (18) · Śloka 18
ತತೋ ಗುಗ್ಗುಲ್ವಗುರುಸರ್ಜರಸವಚಾಗೌರಸರ್ಷಪಚೂರ್ಣೈರ್ಲವಣನಿಮ್ಬಪತ್ರವಿಮಿಶ್ರೈರಾಜ್ಯಯುಕ್ತೈರ್ಧೂಪಯೇತ್ | ಆಜ್ಯಶೇಷೇಣ ಚಾಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಸಮಾಲಭೇತ ||೧೮||
ततो गुग्गुल्वगुरुसर्जरसवचागौरसर्षपचूर्णैर्लवणनिम्बपत्रविमिश्रैराज्ययुक्तैर्धूपयेत् | आज्यशेषेण चास्य प्राणान् समालभेत ||१८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (19-33) · Śloka 33
ಉದಕುಮ್ಭಾಚ್ಚಾಪೋ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪ್ರೋಕ್ಷಯನ್ ರಕ್ಷಾಕರ್ಮ ಕುರ್ಯಾತ್; ತದ್ವಕ್ಷ್ಯಾಮಃ- ||೧೯|| ಕೃತ್ಯಾನಾಂ ಪ್ರತಿಘಾತಾರ್ಥಂ ತಥಾ ರಕ್ಷೋಭಯಸ್ಯ ಚ | ರಕ್ಷಾಕರ್ಮ ಕರಿಷ್ಯಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತದನುಮನ್ಯತಾಮ್ ||೨೦|| ನಾಗಾಃ ಪಿಶಾಚಾ ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಪಿತರೋ ಯಕ್ಷರಾಕ್ಷಸಾಃ | ಅಭಿದ್ರವನ್ತಿ ಯೇ ಯೇ ತ್ವಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾ ಘ್ನನ್ತು ತಾನ್ ಸದಾ ||೨೧|| ಪೃಥಿವ್ಯಾಮನ್ತರೀಕ್ಷೇ ಚ ಯೇ ಚರನ್ತಿ ನಿಶಾಚರಾಃ | ದಿಕ್ಷು ವಾಸ್ತುನಿವಾಸಾಶ್ಚ ಪಾನ್ತು ತ್ವಾಂ ತೇ ನಮಸ್ಕೃತಾಃ ||೨೨|| ಪಾನ್ತು ತ್ವಾಂ ಮುನಯೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಯಾ ದಿವ್ಯಾ ರಾಜರ್ಷಯಸ್ತಥಾ | ಪರ್ವತಾಶ್ಚೈವ ನದ್ಯಶ್ಚ ಸರ್ವಾಃ ಸರ್ವೇ ಚ ಸಾಗರಾಃ ||೨೩|| ಅಗ್ನೀ ರಕ್ಷತು ತೇ ಜಿಹ್ವಾಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ ವಾಯುಸ್ತಥೈವ ಚ | ಸೋಮೋ ವ್ಯಾನಮಪಾನಂ ತೇ ಪರ್ಜನ್ಯಃ ಪರಿರಕ್ಷತು ||೨೪|| ಉದಾನಂ ವಿದ್ಯುತಃ ಪಾನ್ತು ಸಮಾನಂ ಸ್ತನಯಿತ್ನವಃ | ಬಲಮಿನ್ದ್ರೋ ಬಲಪತಿರ್ಮನುರ್ಮನ್ಯೇ ಮತಿಂ ತಥಾ ||೨೫|| ಕಾಮಾಂಸ್ತೇ ಪಾನ್ತು ಗನ್ಧರ್ವಾಃ ಸತ್ತ್ವಮಿನ್ದ್ರೋಽಭಿರಕ್ಷತು | ಪ್ರಜ್ಞಾಂ ತೇ ವರುಣೋ ರಾಜಾ ಸಮುದ್ರೋ ನಾಭಿಮಣ್ಡಲಮ್ ||೨೬|| ಚಕ್ಷುಃ ಸೂರ್ಯೋ ದಿಶಃ ಶ್ರೋತ್ರೇ ಚನ್ದ್ರಮಾಃ ಪಾತು ತೇ ಮನಃ | ನಕ್ಷತ್ರಾಣಿ ಸದಾ ರೂಪಂ ಛಾಯಾಂ ಪಾನ್ತು ನಿಶಾಸ್ತವ ||೨೭|| ರೇತಸ್ತ್ವಾಪ್ಯಾಯಯನ್ತ್ವಾಪೋ ರೋಮಾಣ್ಯೋಷಧಯಸ್ತಥಾ | ಆಕಾಶಂ ಖಾನಿ ತೇ ಪಾನ್ತು ದೇಹಂ ತವ ವಸುನ್ಧರಾ ||೨೮|| ವೈಶ್ವಾನರಃ ಶಿರಃ ಪಾತು ವಿಷ್ಣುಸ್ತವ ಪರಾಕ್ರಮಮ್ | ಪೌರುಷಂ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಽಽತ್ಮಾನಂ ಧ್ರುವೋ ಭ್ರುವೌ ||೨೯|| ಏತಾ ದೇಹೇ ವಿಶೇಷೇಣ ತವ ನಿತ್ಯಾ ಹಿ ದೇವತಾಃ | ಏತಾಸ್ತ್ವಾಂ ಸತತಂ ಪಾನ್ತು ದೀರ್ಘಮಾಯುರವಾಪ್ನುಹಿ ||೩೦|| ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸ್ವಸ್ತಿ ದೇವಾಶ್ಚ ಕುರ್ವತಾಮ್ | (ಸ್ವಸ್ತಿ ತೇ ಚನ್ದ್ರಸೂರ್ಯೌ ಚ ಸ್ವಸ್ತಿ ನಾರದಪರ್ವತೌ) | ಸ್ವಸ್ತ್ಯಗ್ನಿಶ್ಚೌವ ವಾಯುಶ್ಚ ಸ್ವಸ್ತಿ ದೇವಾಃ ಸಹೇನ್ದ್ರಗಾಃ ||೩೧|| ಪಿತಾಮಹಕೃತಾ ರಕ್ಷಾ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾಯುರ್ವರ್ಧತಾಂ ತವ | ಈತಯಸ್ತೇ ಪ್ರಶಾಮ್ಯನ್ತು ಸದಾ ಭವ ಗತವ್ಯಥಃ ||೩೨|| ಇತಿ ಸ್ವಾಹಾ | ಏತೈರ್ವೇದಾತ್ಮಕೈರ್ಮನ್ತ್ರೈಃ ಕೃತ್ಯಾವ್ಯಾಧಿವಿನಾಶನೈಃ | ಮಯೈವಂ ಕೃತರಕ್ಷಸ್ತ್ವಂ ದೀರ್ಘಮಾಯುರವಾಪ್ನುಹಿ ||೩೩||
उदकुम्भाच्चापो गृहीत्वा प्रोक्षयन् रक्षाकर्म कुर्यात्; तद्वक्ष्यामः- ||१९|| कृत्यानां प्रतिघातार्थं तथा रक्षोभयस्य च | रक्षाकर्म करिष्यामि ब्रह्मा तदनुमन्यताम् ||२०|| नागाः पिशाचा गन्धर्वाः पितरो यक्षराक्षसाः | अभिद्रवन्ति ये ये त्वां ब्रह्माद्या घ्नन्तु तान् सदा ||२१|| पृथिव्यामन्तरीक्षे च ये चरन्ति निशाचराः | दिक्षु वास्तुनिवासाश्च पान्तु त्वां ते नमस्कृताः ||२२|| पान्तु त्वां मुनयो ब्राह्मया दिव्या राजर्षयस्तथा | पर्वताश्चैव नद्यश्च सर्वाः सर्वे च सागराः ||२३|| अग्नी रक्षतु ते जिह्वां प्राणान् वायुस्तथैव च | सोमो व्यानमपानं ते पर्जन्यः परिरक्षतु ||२४|| उदानं विद्युतः पान्तु समानं स्तनयित्नवः | बलमिन्द्रो बलपतिर्मनुर्मन्ये मतिं तथा ||२५|| कामांस्ते पान्तु गन्धर्वाः सत्त्वमिन्द्रोऽभिरक्षतु | प्रज्ञां ते वरुणो राजा समुद्रो नाभिमण्डलम् ||२६|| चक्षुः सूर्यो दिशः श्रोत्रे चन्द्रमाः पातु ते मनः | नक्षत्राणि सदा रूपं छायां पान्तु निशास्तव ||२७|| रेतस्त्वाप्याययन्त्वापो रोमाण्योषधयस्तथा | आकाशं खानि ते पान्तु देहं तव वसुन्धरा ||२८|| वैश्वानरः शिरः पातु विष्णुस्तव पराक्रमम् | पौरुषं पुरुषश्रेष्ठो ब्रह्माऽऽत्मानं ध्रुवो भ्रुवौ ||२९|| एता देहे विशेषेण तव नित्या हि देवताः | एतास्त्वां सततं पान्तु दीर्घमायुरवाप्नुहि ||३०|| स्वस्ति ते भगवान् ब्रह्मा स्वस्ति देवाश्च कुर्वताम् | (स्वस्ति ते चन्द्रसूर्यौ च स्वस्ति नारदपर्वतौ) | स्वस्त्यग्निश्चौव वायुश्च स्वस्ति देवाः सहेन्द्रगाः ||३१|| पितामहकृता रक्षा स्वस्त्यायुर्वर्धतां तव | ईतयस्ते प्रशाम्यन्तु सदा भव गतव्यथः ||३२|| इति स्वाहा | एतैर्वेदात्मकैर्मन्त्रैः कृत्याव्याधिविनाशनैः | मयैवं कृतरक्षस्त्वं दीर्घमायुरवाप्नुहि ||३३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (34) · Śloka 34
ತತಃ ಕೃತರಕ್ಷಮಾತುರಮಾಗಾರಂ ಪ್ರವೇಶ್ಯ, ಆಚಾರಿಕಮಾದಿಶೇತ್ ||೩೪||
ततः कृतरक्षमातुरमागारं प्रवेश्य, आचारिकमादिशेत् ||३४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (35) · Śloka 35
ತತಸ್ತೃತೀಯೇಽಹನಿ ವಿಮುಚ್ಯೈವಮೇವ ಬಧ್ನೀಯಾದ್ವಸ್ತ್ರಪಟ್ಟೇನ; ನ ಚೈನಂ ತ್ವರಮಾಣೋಽಪರೇದ್ಯುರ್ಮೋಕ್ಷಯೇತ್ ||೩೫||
ततस्तृतीयेऽहनि विमुच्यैवमेव बध्नीयाद्वस्त्रपट्टेन; न चैनं त्वरमाणोऽपरेद्युर्मोक्षयेत् ||३५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 18 (36) · Śloka 36
ದ್ವಿತೀಯದಿವಸಪರಿಮೋಕ್ಷಣಾದ್ವಿಗ್ರಥಿತೋ ವ್ರಣಶ್ಚಿರಾದುಪಸಂರೋಹತಿ, ತೀವ್ರರುಜಶ್ಚ ಭವತಿ ||೩೬||
द्वितीयदिवसपरिमोक्षणाद्विग्रथितो व्रणश्चिरादुपसंरोहति, तीव्ररुजश्च भवति ||३६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 19 (37) · Śloka 37
ಅತ ಊರ್ಧ್ವಂ ದೋಷಕಾಲಬಲಾದೀನವೇಕ್ಷ್ಯ ಕಷಾಯಾಲೇಪನಬನ್ಧಾಹಾರಾಚಾರಾನ್ ವಿದಧ್ಯಾತ್ ||೩೭||
अत ऊर्ध्वं दोषकालबलादीनवेक्ष्य कषायालेपनबन्धाहाराचारान् विदध्यात् ||३७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 20 (38) · Śloka 38
ನ ಚೈನಂ ತ್ವರಮಾಣಃ ಸಾನ್ತರ್ದೋಷಂ ರೋಪಯೇತ್; ಸ ಹ್ಯಲ್ಪೇನಾಪ್ಯಪಚಾರೇಣಾಭ್ಯನ್ತರಮುತ್ಸಙ್ಗಂ ಕೃತ್ವಾ ಭೂಯೋಽಪಿ ವಿಕರೋತಿ ||೩೮||
न चैनं त्वरमाणः सान्तर्दोषं रोपयेत्; स ह्यल्पेनाप्यपचारेणाभ्यन्तरमुत्सङ्गं कृत्वा भूयोऽपि विकरोति ||३८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 21 (39) · Śloka 39
ಭವನ್ತಿ ಚಾತ್ರ- ತಸ್ಮಾದನ್ತರ್ಬಹಿಶ್ಚೈವ ಸುಶುದ್ಧಂ ರೋಪಯೇದ್ವ್ರಣಮ್ | ರೂಢೇಽಪ್ಯಜೀರ್ಣವ್ಯಾಯಾಮವ್ಯವಾಯಾದೀನ್ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ | ಹರ್ಷಂ ಕ್ರೋಧಂ ಭಯಂ ಚಾಪಿ ಯಾವತ್ ಸ್ಥೈರ್ಯೋಪಸಮ್ಭವಾತ್ ||೩೯||
भवन्ति चात्र- तस्मादन्तर्बहिश्चैव सुशुद्धं रोपयेद्व्रणम् | रूढेऽप्यजीर्णव्यायामव्यवायादीन् विवर्जयेत् | हर्षं क्रोधं भयं चापि यावत् स्थैर्योपसम्भवात् ||३९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 22 (40) · Śloka 40
ಹೇಮನ್ತೇ ಶಿಶಿರೇ ಚೈವ ವಸನ್ತೇ ಚಾಪಿ ಮೋಕ್ಷಯೇತ್ | ತ್ರ್ಯಹಾದ್ದ್ವ್ಯಹಾಚ್ಛರದ್ಗ್ರೀಷ್ಮವರ್ಷಾಸ್ವಪಿ ಚ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ||೪೦||
हेमन्ते शिशिरे चैव वसन्ते चापि मोक्षयेत् | त्र्यहाद्द्व्यहाच्छरद्ग्रीष्मवर्षास्वपि च बुद्धिमान् ||४०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 23 (41) · Śloka 41
ಅತಿಪಾತಿಷು ರೋಗೇಷು ನೇಚ್ಛೇದ್ವಿಧಿಮಿಮಂ ಭಿಷಕ್ | ಪ್ರದೀಪ್ತಾಗಾರವಚ್ಛೀಘ್ರಂ ತತ್ರ ಕುರ್ಯಾತ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಮ್ ||೪೧||
अतिपातिषु रोगेषु नेच्छेद्विधिमिमं भिषक् | प्रदीप्तागारवच्छीघ्रं तत्र कुर्यात् प्रतिक्रियाम् ||४१||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 24 (42) · Śloka 42
ಯಾ ವೇದನಾ ಶಸ್ತ್ರನಿಪಾತಜಾತಾ ತೀವ್ರಾ ಶರೀರಂ ಪ್ರದುನೋತಿ ಜನ್ತೋಃ | ಧೃತೇನ ಸಾ ಶಾನ್ತಿಮುಪೈತಿ ಸಿಕ್ತಾ ಕೋಷ್ಣೇನ ಯಷ್ಟೀಮಧುಕಾನ್ವಿತೇನಾ ||೪೨||
या वेदना शस्त्रनिपातजाता तीव्रा शरीरं प्रदुनोति जन्तोः | धृतेन सा शान्तिमुपैति सिक्ता कोष्णेन यष्टीमधुकान्वितेना ||४२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 5
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇಽಗ್ರೋಪಹರಣೀಯೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೫||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थानेऽग्रोपहरणीयो नाम पञ्चमोऽध्यायः ||५||
🔊 Audio coming soon