33. avāraṇīyādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

അഥാതോऽവാരണീയമധ്യായം വ്യാഖ്യാസ്യാമഃ ||൧|| യഥോവാച ഭഗവാന് ധന്വന്തരിഃ ||൨||

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ഉപദ്രവൈസ്തു യേ ജുഷ്ടാ വ്യാധയോ യാന്ത്യവാര്യതാമ് | രസായനാദ്വിനാ വത്സ! താന് ശൃണ്വേകമനാ മമ ||൩||

Adhikarana 3 (4) · Śloka 5

വാതവ്യാധിഃ പ്രമേഹശ്ച കുഷ്ഠമര്ശോ ഭഗന്ദരമ് | അശ്മരീ മൂഢഗര്ഭശ്ച തഥൈവോദരമഷ്ടമമ് ||൪|| അഷ്ടാവേതേ പ്രകൃത്യൈവ ദുശ്ചികിത്സ്യാ മഹാഗദാഃ |൫|

Adhikarana 4 (5-6) · Śloka 6

പ്രാണമാംസക്ഷയഃ ശോഷസ്തൃഷ്ണാ ച്ഛര്ദിര്ജ്വരസ്തഥാ ||൫|| അതീസാരശ്ച മൂര്ച്ഛാ ച ഹിക്കാ ശ്വാസസ്തഥൈവ ച | ഏതൈരുപദ്രവൈര്ജുഷ്ടാന് സര്വാനേവ വിവര്ജയേത് ||൬||

Adhikarana 5 (7) · Śloka 7

ശൂനം സുപ്തത്വചം ഭഗ്നം കമ്പാധ്മാനനിപീഡിതമ് | നരം രുജാര്തമന്തശ്ച വാതവ്യാധിര്വിനാശയേത് ||൭||

Adhikarana 6 (8) · Śloka 8

യഥോക്തോപദ്രവാവിഷ്ടമതിപ്രസ്രുതമേവ വാ | പിഡകാപീഡിതം ഗാഢം പ്രമേഹോ ഹന്തി മാനവമ് ||൮||

Adhikarana 7 (9) · Śloka 9

പ്രഭിന്നപ്രസ്രുതാങ്ഗം ച രക്തനേത്രം ഹതസ്വരമ് | പഞ്ചകര്മഗുണാതീതം കുഷ്ഠം ഹന്തീഹ കുഷ്ഠിനമ് ||൯||

Adhikarana 8 (10) · Śloka 10

തൃഷ്ണാരോചകശൂലാര്തമതിപ്രസ്രുതശോണിതമ് | ശോഫാതീസാരസംയുക്തമര്ശോവ്യാധിര്വിനാശയേത് ||൧൦||

Adhikarana 9 (11) · Śloka 11

വാതമൂത്രപുരീഷാണി ക്രിമയഃ ശുക്രമേവ ച | ഭഗന്ദരാത് പ്രസ്രവന്തി യസ്യ തം പരിവര്ജയേത് ||൧൧||

Adhikarana 10 (12) · Śloka 12

പ്രശൂനനാഭിവൃഷണം രുദ്ധമൂത്രം രുഗന്വിതമ് | അശ്മരീ ക്ഷപയത്യാശു സികതാ ശര്കരാന്വിതാ ||൧൨||

Adhikarana 11 (13) · Śloka 13

ഗര്ഭകോഷപരാസങ്ഗോ മക്കല്ലോ യോനിസംവൃതിഃ | ഹന്യാത് സ്ത്രിയം മൂഢഗര്ഭേ യഥോക്താശ്ചാപ്യുപദ്രവാഃ ||൧൩||

Adhikarana 12 (14) · Śloka 14

പാര്ശ്വഭങ്ഗാന്നവിദ്വേഷശോഫാതീസാരപീഡിതമ് | വിരിക്തം പൂര്യമാണം ച വര്ജയേദുദരാര്ദിതമ് ||൧൪||

Adhikarana 13 (15-18) · Śloka 18

യസ്താമ്യതി വിസഞ്ജ്ഞശ്ച ശേതേ നിപതിതോऽപി വാ | ശീതാര്ദിതോऽന്തരുഷ്ണശ്ച ജ്വരേണ മ്രിയതേ നരഃ ||൧൫|| യോ ഹൃഷ്ടരോമാ രക്താക്ഷോ ഹൃദി സങ്ഘാതശൂലവാന് | നിത്യം വക്ത്രേണ ചോച്ഛ്വസ്യാത്തം ജ്വരോ ഹന്തി മാനവമ് ||൧൬|| ഹിക്കാശ്വാസപിപാസാര്തം മൂഢം വിഭ്രാന്തലോചനമ് | സന്തതോച്ഛ്വാസിനം ക്ഷീണം നരം ക്ഷപയതി ജ്വരഃ ||൧൭|| ആവിലാക്ഷം പ്രതാമ്യന്തം നിദ്രായുക്തമതീവ ച | ക്ഷീണശോണിതമാംസം ച നരം നാശയതി ജ്വരഃ ||൧൮||

Adhikarana 14 (19) · Śloka 19

ശ്വാസശൂലപിപാസാര്തം ക്ഷീണം ജ്വരനിപീഡിതമ് | വിശേഷേണ നരം വൃദ്ധമതീസാരോ വിനാശയേത് ||൧൯||

Adhikarana 15 (20) · Śloka 20

ശുക്ലാക്ഷമന്നദ്വേഷ്ടാരമൂര്ധ്വശ്വാസനിപീഡിതമ് | കൃച്ഛ്രേണ ബഹു മേഹന്തം യക്ഷ്മാ ഹന്തീഹ മാനവമ് ||൨൦||

Adhikarana 16 (21) · Śloka 21

ശ്വാസശൂലപിപാസാന്നവിദ്വേഷഗ്രന്ഥിമൂഢതാഃ | ഭവന്തി ദുര്ബലത്വം ച ഗുല്മിനോ മൃത്യുമേഷ്യതഃ ||൨൧||

Adhikarana 17 (22) · Śloka 22

ആധ്മാതം ബദ്ധനിഷ്യന്ദം ഛര്ദിഹിക്കാതൃഡന്വിതമ് | രുജാശ്വാസസമാവിഷ്ടം വിദ്രധിര്നാശയേന്നരമ് ||൨൨||

Adhikarana 18 (23) · Śloka 23

പാണ്ഡുദന്തനഖോ യശ്ച പാണ്ഡുനേത്രശ്ച മാനവഃ | പാണ്ഡുസങ്ഘാതദര്ശീ ച പാണ്ഡുരോഗീ വിനശ്യതി ||൨൩||

Adhikarana 19 (24) · Śloka 24

ലോഹിതം ഛര്ദയേദ്യസ്തു ബഹുശോ ലോഹിതേക്ഷണഃ | രക്താനാം ച ദിശാം ദ്രഷ്ടാ രക്തപിത്തീ വിനശ്യതി ||൨൪||

Adhikarana 20 (25) · Śloka 25

അവാങ്മുഖസ്തൂന്മുഖോ വാ ക്ഷീണമാംസബലോ നരഃ | ജാഗരിഷ്ണുരസന്ദേഹമുന്മാദേന വിനശ്യതി ||൨൫||

Adhikarana 21 (26) · Śloka 26

ബഹുശോऽപസ്മരന്തം തു പ്രക്ഷീണം ചലിതഭ്രുവമ് | നേത്രാഭ്യാം ച വികുര്വാണമപസ്മാരോ വിനാശയേത് ||൨൬||

Adhikarana puShpikA · Śloka 33

ഇതി സുശ്രുതസംഹിതായാം സൂത്രസ്ഥാനേऽവാരണീയോ നാമ ത്രയസ്ത്രിംശത്തമോऽധ്യായഃ ||൩൩||