Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

31. chāyāvipratipattyadhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

அதாதஶ்சாயாவிப்ரதிபத்திமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||

View original

अथातश्छायाविप्रतिपत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

ஶ்யாவா லோஹிதிகா நீலா பீதிகா வாऽபி மாநவம் | அபித்ரவந்தி யஂ சாயாஃ ஸ பராஸுரஸஂஶயம் ||௩||

View original

श्यावा लोहितिका नीला पीतिका वाऽपि मानवम् | अभिद्रवन्ति यं छायाः स परासुरसंशयम् ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

ஹ்ரீரபக்ரமதே யஸ்ய ப்ரபாஸ்மதிததிஶ்ரியஃ | அகஸ்மாத்யஂ பஜந்தே வா ஸ கதாஸுரஸஂஶயம் ||௪||

View original

ह्रीरपक्रमते यस्य प्रभास्मृतिधृतिश्रियः | अकस्माद्यं भजन्ते वा स गतासुरसंशयम् ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5-10) · Śloka 10

யஸ்யாதரௌஷ்டஃ பதிதஃ க்ஷிப்தஶ்சோர்த்வஂ ததோத்தரஃ | உபௌ வா ஜாம்பவாபாஸௌ துர்லபஂ தஸ்ய ஜீவிதம் ||௫|| ஆரக்தா தஶநா யஸ்ய ஶ்யாவா வா ஸ்யுஃ பதந்தி வா | கஞ்ஜநப்ரதிமா வாऽபி தஂ கதாயுஷமாதிஶேத் ||௬|| கஷ்ணா ஸ்தப்தாऽவலிப்தா வா ஜிஹ்வா ஶூநா ச யஸ்ய வை | கர்கஶா வா பவேத்யஸ்ய ஸோऽசிராத்விஜஹாத்யஸூந் ||௭|| குடிலா ஸ்புடிதா வாऽபி ஶுஷ்கா வா யஸ்ய நாஸிகா | அவஸ்பூர்ஜதி மக்நா வா ந ஸ ஜீவதி மாநவஃ ||௮|| ஸங்க்ஷிப்தே விஷமே ஸ்தப்தே ரக்தே ஸ்ரஸ்தே ச லோசநே | ஸ்யாதாஂ வா ப்ரஸ்ருதே யஸ்ய ஸ கதாயுர்நரோ த்ருவம் ||௯|| கேஶாஃ ஸீமந்திநோ யஸ்ய ஸங்க்ஷிப்தே விநதே ப்ருவௌ | லுண்டந்தி சாக்ஷிபக்ஷ்மாணி ஸோऽசிராத்யாதி மத்யவே ||௧௦||

View original

यस्याधरौष्ठः पतितः क्षिप्तश्चोर्ध्वं तथोत्तरः | उभौ वा जाम्बवाभासौ दुर्लभं तस्य जीवितम् ||५|| आरक्ता दशना यस्य श्यावा वा स्युः पतन्ति वा | खञ्जनप्रतिमा वाऽपि तं गतायुषमादिशेत् ||६|| कृष्णा स्तब्धाऽवलिप्ता वा जिह्वा शूना च यस्य वै | कर्कशा वा भवेद्यस्य सोऽचिराद्विजहात्यसून् ||७|| कुटिला स्फुटिता वाऽपि शुष्का वा यस्य नासिका | अवस्फूर्जति मग्ना वा न स जीवति मानवः ||८|| सङ्क्षिप्ते विषमे स्तब्धे रक्ते स्रस्ते च लोचने | स्यातां वा प्रस्रुते यस्य स गतायुर्नरो ध्रुवम् ||९|| केशाः सीमन्तिनो यस्य सङ्क्षिप्ते विनते भ्रुवौ | लुण्डन्ति चाक्षिपक्ष्माणि सोऽचिराद्याति मृत्यवे ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (11-16) · Śloka 16

நாஹரத்யந்நமாஸ்யஸ்தஂ ந தாரயதி யஃ ஶிரஃ | ஏகாக்ரதஷ்டிர்மூடாத்மா ஸத்யஃ ப்ராணாந் ஜஹாதி ஸஃ ||௧௧|| பலவாந் துர்பலோ வாऽபி ஸம்மோஹஂ யோऽதிகச்சதி | உத்தாப்யமாநோ பஹுஶஸ்தஂ பக்வஂ பிஷகாதிஶேத் ||௧௨|| உத்தாநஃ ஸர்வதா ஶேதே பாதௌ விகுருதே ச யஃ | விப்ரஸாரணஶீலோ வா ந ஸ ஜீவதி மாநவஃ ||௧௩|| ஶீதபாதகரோச்ச்வாஸஶ்சிந்நோச்ச்வாஸஶ்ச யோ பவேத் | காகோச்ச்வாஸஶ்ச யோ மர்த்யஸ்தஂ தீரஃ பரிவர்ஜயேத் ||௧௪|| நித்ரா ந சித்யதே யஸ்ய யோ வா ஜாகர்தி ஸர்வதா | முஹ்யேத்வா வக்துகாமஶ்ச ப்ரத்யாக்யேயஃ ஸ ஜாநதா ||௧௫|| உத்தரௌஷ்டஂ ச யோ லிஹ்யாதுத்காராஂஶ்ச கரோதி யஃ | ப்ரேதைர்வா பாஷதே ஸார்தஂ ப்ரேதரூபஂ தமாதிஶேத் ||௧௬||

View original

नाहरत्यन्नमास्यस्थं न धारयति यः शिरः | एकाग्रदृष्टिर्मूढात्मा सद्यः प्राणान् जहाति सः ||११|| बलवान् दुर्बलो वाऽपि सम्मोहं योऽधिगच्छति | उत्थाप्यमानो बहुशस्तं पक्वं भिषगादिशेत् ||१२|| उत्तानः सर्वदा शेते पादौ विकुरुते च यः | विप्रसारणशीलो वा न स जीवति मानवः ||१३|| शीतपादकरोच्छ्वासश्छिन्नोच्छ्वासश्च यो भवेत् | काकोच्छ्वासश्च यो मर्त्यस्तं धीरः परिवर्जयेत् ||१४|| निद्रा न छिद्यते यस्य यो वा जागर्ति सर्वदा | मुह्येद्वा वक्तुकामश्च प्रत्याख्येयः स जानता ||१५|| उत्तरौष्ठं च यो लिह्यादुत्कारांश्च करोति यः | प्रेतैर्वा भाषते सार्धं प्रेतरूपं तमादिशेत् ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (17-29) · Śloka 29

கேப்யஃ ஸரோமகூபேப்யோ யஸ்ய ரக்தஂ ப்ரவர்ததே | புருஷஸ்யாவிஷார்தஸ்ய ஸத்யோ ஜஹ்யாத் ஸ ஜீவிதம் ||௧௭|| வாதாஷ்டீலா து ஹதயே யஸ்யோர்த்வமநுயாயிநீ | ருஜாந்நவித்வேஷகரீ ஸ பராஸுரஸஂஶயம் ||௧௮|| அநந்யோபத்ரவகதஃ ஶோபஃ பாதஸமுத்திதஃ | புருஷஂ ஹந்தி, நாரீஂ து முகஜோ குஹ்யஜோ த்வயம் ||௧௯|| அதிஸாரோ ஜ்வரோ ஹிக்கா சர்திஃ ஶூநாண்டமேட்ரதா | ஶ்வாஸிநஃ காஸிநோ வாऽபி யஸ்ய தஂ க்ஷீணமாதிஶேத் ||௨௦|| ஸ்வேதோ தாஹஶ்ச பலவாந் ஹிக்கா ஶ்வாஸஶ்ச மாநவம் | பலவந்தமபி ப்ராணைர்வியுஞ்ஜந்தி ந ஸஂஶயஃ ||௨௧|| ஶ்யாவா ஜிஹ்வா பவேத்யஸ்ய ஸவ்யஂ சாக்ஷி நிமஜ்ஜதி | முகஂ ச ஜாயதே பூதி யஸ்ய தஂ பரிவர்ஜயேத் ||௨௨|| வக்த்ரமாபூர்யதேऽஶ்ரூணாஂ ஸ்வித்யதஶ்சரணாவுபௌ | சக்ஷுஶ்சாகுலதாஂ யாதி யமராஷ்ட்ரஂ கமிஷ்யதஃ ||௨௩|| அதிமாத்ரஂ லகூநி ஸ்யுர்காத்ராணி குருகாணி வா | யஸ்யாகஸ்மாத் ஸ விஜ்ஞேயோ கந்தா வைவஸ்வதாலயம் ||௨௪|| பங்கமத்ஸ்யவஸாதைலகதகந்தாஂஶ்ச யே நராஃ | மஷ்டகந்தாஂஶ்ச யே வாந்தி கந்தாரஸ்தே யமாலயம் ||௨௫|| யூகா லலாடமாயாந்தி பலிஂ நாஶ்நந்தி வாயஸாஃ | யேஷாஂ சாபி ரதிர்நாஸ்தி யாதாரஸ்தே யமாலயம் ||௨௬|| ஜ்வராதிஸாரஶோபாஃ ஸ்யுர்யஸ்யாந்யோந்யாவஸாதிநஃ | ப்ரக்ஷீணபலமாஂஸஸ்ய நாஸௌ ஶக்யஶ்சிகித்ஸிதம் ||௨௭|| க்ஷீணஸ்ய யஸ்ய க்ஷுத்தஷ்ணே ஹத்யைர்மிஷ்டைர்ஹிதைஸ்ததா | ந ஶாம்யதோऽந்நபாநைஶ்ச தஸ்ய மத்யுருபஸ்திதஃ ||௨௮|| ப்ரவாஹிகா ஶிரஃஶூலஂ கோஷ்டஶூலஂ ச தாருணம் | பிபாஸா பலஹாநிஶ்ச தஸ்ய மத்யுருபஸ்திதஃ ||௨௯||

View original

खेभ्यः सरोमकूपेभ्यो यस्य रक्तं प्रवर्तते | पुरुषस्याविषार्तस्य सद्यो जह्यात् स जीवितम् ||१७|| वाताष्ठीला तु हृदये यस्योर्ध्वमनुयायिनी | रुजान्नविद्वेषकरी स परासुरसंशयम् ||१८|| अनन्योपद्रवकृतः शोफः पादसमुत्थितः | पुरुषं हन्ति, नारीं तु मुखजो गुह्यजो द्वयम् ||१९|| अतिसारो ज्वरो हिक्का छर्दिः शूनाण्डमेढ्रता | श्वासिनः कासिनो वाऽपि यस्य तं क्षीणमादिशेत् ||२०|| स्वेदो दाहश्च बलवान् हिक्का श्वासश्च मानवम् | बलवन्तमपि प्राणैर्वियुञ्जन्ति न संशयः ||२१|| श्यावा जिह्वा भवेद्यस्य सव्यं चाक्षि निमज्जति | मुखं च जायते पूति यस्य तं परिवर्जयेत् ||२२|| वक्त्रमापूर्यतेऽश्रूणां स्विद्यतश्चरणावुभौ | चक्षुश्चाकुलतां याति यमराष्ट्रं गमिष्यतः ||२३|| अतिमात्रं लघूनि स्युर्गात्राणि गुरुकाणि वा | यस्याकस्मात् स विज्ञेयो गन्ता वैवस्वतालयम् ||२४|| पङ्कमत्स्यवसातैलघृतगन्धांश्च ये नराः | मृष्टगन्धांश्च ये वान्ति गन्तारस्ते यमालयम् ||२५|| यूका ललाटमायान्ति बलिं नाश्नन्ति वायसाः | येषां चापि रतिर्नास्ति यातारस्ते यमालयम् ||२६|| ज्वरातिसारशोफाः स्युर्यस्यान्योन्यावसादिनः | प्रक्षीणबलमांसस्य नासौ शक्यश्चिकित्सितम् ||२७|| क्षीणस्य यस्य क्षुत्तृष्णे हृद्यैर्मिष्टैर्हितैस्तथा | न शाम्यतोऽन्नपानैश्च तस्य मृत्युरुपस्थितः ||२८|| प्रवाहिका शिरःशूलं कोष्ठशूलं च दारुणम् | पिपासा बलहानिश्च तस्य मृत्युरुपस्थितः ||२९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (30) · Śloka 30

விஷமேணோபசாரேண கர்மபிஶ்ச புராகதைஃ | அநித்யத்வாச்ச ஜந்தூநாஂ ஜீவிதஂ நிதநஂ வ்ரஜேத் ||௩௦||

View original

विषमेणोपचारेण कर्मभिश्च पुराकृतैः | अनित्यत्वाच्च जन्तूनां जीवितं निधनं व्रजेत् ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (31-32) · Śloka 32

ப்ரேதா பூதாஃ பிஶாசாஶ்ச ரக்ஷாஂஸி விவிதாநி ச | மரணாபிமுகஂ நித்யமுபஸர்பந்தி மாநவம் ||௩௧|| தாநி பேஷஜவீர்யாணி ப்ரதிக்நந்தி ஜிகாஂஸயா | தஸ்மாந்மோகாஃ க்ரியாஃ ஸர்வா பவந்த்யேவ கதாயுஷாம் ||௩௨||

View original

प्रेता भूताः पिशाचाश्च रक्षांसि विविधानि च | मरणाभिमुखं नित्यमुपसर्पन्ति मानवम् ||३१|| तानि भेषजवीर्याणि प्रतिघ्नन्ति जिघांसया | तस्मान्मोघाः क्रियाः सर्वा भवन्त्येव गतायुषाम् ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 31

இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே சாயாவிப்ரதிபத்திர்நாமைகத்ரிஂஶத்தமோऽத்யாயஃ ||௩௧||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने छायाविप्रतिपत्तिर्नामैकत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३१||

🔊 Audio coming soon

31. chāyāvipratipattyadhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi