Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
అథాతశ్ఛాయావిప్రతిపత్తిమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||
View original
अथातश्छायाविप्रतिपत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
31. chāyāvipratipattyadhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
శ్యావా లోహితికా నీలా పీతికా వాఽపి మానవం | అభిద్రవంతి యం ఛాయాః స పరాసురసంశయం ||3||
View original
श्यावा लोहितिका नीला पीतिका वाऽपि मानवम् | अभिद्रवन्ति यं छायाः स परासुरसंशयम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
హ్రీరపక్రమతే యస్య ప్రభాస్మృతిధృతిశ్రియః | అకస్మాద్యం భజంతే వా స గతాసురసంశయం ||4||
View original
ह्रीरपक्रमते यस्य प्रभास्मृतिधृतिश्रियः | अकस्माद्यं भजन्ते वा स गतासुरसंशयम् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5-10) · Śloka 10
యస్యాధరౌష్ఠః పతితః క్షిప్తశ్చోర్ధ్వం తథోత్తరః | ఉభౌ వా జాంబవాభాసౌ దుర్లభం తస్య జీవితం ||5|| ఆరక్తా దశనా యస్య శ్యావా వా స్యుః పతంతి వా | ఖంజనప్రతిమా వాఽపి తం గతాయుషమాదిశేత్ ||6|| కృష్ణా స్తబ్ధాఽవలిప్తా వా జిహ్వా శూనా చ యస్య వై | కర్కశా వా భవేద్యస్య సోఽచిరాద్విజహాత్యసూన్ ||7|| కుటిలా స్ఫుటితా వాఽపి శుష్కా వా యస్య నాసికా | అవస్ఫూర్జతి మగ్నా వా న స జీవతి మానవః ||8|| సంక్షిప్తే విషమే స్తబ్ధే రక్తే స్రస్తే చ లోచనే | స్యాతాం వా ప్రస్రుతే యస్య స గతాయుర్నరో ధ్రువం ||9|| కేశాః సీమంతినో యస్య సంక్షిప్తే వినతే భ్రువౌ | లుండంతి చాక్షిపక్ష్మాణి సోఽచిరాద్యాతి మృత్యవే ||10||
View original
यस्याधरौष्ठः पतितः क्षिप्तश्चोर्ध्वं तथोत्तरः | उभौ वा जाम्बवाभासौ दुर्लभं तस्य जीवितम् ||५|| आरक्ता दशना यस्य श्यावा वा स्युः पतन्ति वा | खञ्जनप्रतिमा वाऽपि तं गतायुषमादिशेत् ||६|| कृष्णा स्तब्धाऽवलिप्ता वा जिह्वा शूना च यस्य वै | कर्कशा वा भवेद्यस्य सोऽचिराद्विजहात्यसून् ||७|| कुटिला स्फुटिता वाऽपि शुष्का वा यस्य नासिका | अवस्फूर्जति मग्ना वा न स जीवति मानवः ||८|| सङ्क्षिप्ते विषमे स्तब्धे रक्ते स्रस्ते च लोचने | स्यातां वा प्रस्रुते यस्य स गतायुर्नरो ध्रुवम् ||९|| केशाः सीमन्तिनो यस्य सङ्क्षिप्ते विनते भ्रुवौ | लुण्डन्ति चाक्षिपक्ष्माणि सोऽचिराद्याति मृत्यवे ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (11-16) · Śloka 16
నాహరత్యన్నమాస్యస్థం న ధారయతి యః శిరః | ఏకాగ్రదృష్టిర్మూఢాత్మా సద్యః ప్రాణాన్ జహాతి సః ||11|| బలవాన్ దుర్బలో వాఽపి సమ్మోహం యోఽధిగచ్ఛతి | ఉత్థాప్యమానో బహుశస్తం పక్వం భిషగాదిశేత్ ||12|| ఉత్తానః సర్వదా శేతే పాదౌ వికురుతే చ యః | విప్రసారణశీలో వా న స జీవతి మానవః ||13|| శీతపాదకరోచ్ఛ్వాసశ్ఛిన్నోచ్ఛ్వాసశ్చ యో భవేత్ | కాకోచ్ఛ్వాసశ్చ యో మర్త్యస్తం ధీరః పరివర్జయేత్ ||14|| నిద్రా న ఛిద్యతే యస్య యో వా జాగర్తి సర్వదా | ముహ్యేద్వా వక్తుకామశ్చ ప్రత్యాఖ్యేయః స జానతా ||15|| ఉత్తరౌష్ఠం చ యో లిహ్యాదుత్కారాంశ్చ కరోతి యః | ప్రేతైర్వా భాషతే సార్ధం ప్రేతరూపం తమాదిశేత్ ||16||
View original
नाहरत्यन्नमास्यस्थं न धारयति यः शिरः | एकाग्रदृष्टिर्मूढात्मा सद्यः प्राणान् जहाति सः ||११|| बलवान् दुर्बलो वाऽपि सम्मोहं योऽधिगच्छति | उत्थाप्यमानो बहुशस्तं पक्वं भिषगादिशेत् ||१२|| उत्तानः सर्वदा शेते पादौ विकुरुते च यः | विप्रसारणशीलो वा न स जीवति मानवः ||१३|| शीतपादकरोच्छ्वासश्छिन्नोच्छ्वासश्च यो भवेत् | काकोच्छ्वासश्च यो मर्त्यस्तं धीरः परिवर्जयेत् ||१४|| निद्रा न छिद्यते यस्य यो वा जागर्ति सर्वदा | मुह्येद्वा वक्तुकामश्च प्रत्याख्येयः स जानता ||१५|| उत्तरौष्ठं च यो लिह्यादुत्कारांश्च करोति यः | प्रेतैर्वा भाषते सार्धं प्रेतरूपं तमादिशेत् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (17-29) · Śloka 29
ఖేభ్యః సరోమకూపేభ్యో యస్య రక్తం ప్రవర్తతే | పురుషస్యావిషార్తస్య సద్యో జహ్యాత్ స జీవితం ||17|| వాతాష్ఠీలా తు హృదయే యస్యోర్ధ్వమనుయాయినీ | రుజాన్నవిద్వేషకరీ స పరాసురసంశయం ||18|| అనన్యోపద్రవకృతః శోఫః పాదసముత్థితః | పురుషం హంతి, నారీం తు ముఖజో గుహ్యజో ద్వయం ||19|| అతిసారో జ్వరో హిక్కా ఛర్దిః శూనాండమేఢ్రతా | శ్వాసినః కాసినో వాఽపి యస్య తం క్షీణమాదిశేత్ ||20|| స్వేదో దాహశ్చ బలవాన్ హిక్కా శ్వాసశ్చ మానవం | బలవంతమపి ప్రాణైర్వియుంజంతి న సంశయః ||21|| శ్యావా జిహ్వా భవేద్యస్య సవ్యం చాక్షి నిమజ్జతి | ముఖం చ జాయతే పూతి యస్య తం పరివర్జయేత్ ||22|| వక్త్రమాపూర్యతేఽశ్రూణాం స్విద్యతశ్చరణావుభౌ | చక్షుశ్చాకులతాం యాతి యమరాష్ట్రం గమిష్యతః ||23|| అతిమాత్రం లఘూని స్యుర్గాత్రాణి గురుకాణి వా | యస్యాకస్మాత్ స విజ్ఞేయో గంతా వైవస్వతాలయం ||24|| పంకమత్స్యవసాతైలఘృతగంధాంశ్చ యే నరాః | మృష్టగంధాంశ్చ యే వాంతి గంతారస్తే యమాలయం ||25|| యూకా లలాటమాయాంతి బలిం నాశ్నంతి వాయసాః | యేషాం చాపి రతిర్నాస్తి యాతారస్తే యమాలయం ||26|| జ్వరాతిసారశోఫాః స్యుర్యస్యాన్యోన్యావసాదినః | ప్రక్షీణబలమాంసస్య నాసౌ శక్యశ్చికిత్సితం ||27|| క్షీణస్య యస్య క్షుత్తృష్ణే హృద్యైర్మిష్టైర్హితైస్తథా | న శామ్యతోఽన్నపానైశ్చ తస్య మృత్యురుపస్థితః ||28|| ప్రవాహికా శిరఃశూలం కోష్ఠశూలం చ దారుణం | పిపాసా బలహానిశ్చ తస్య మృత్యురుపస్థితః ||29||
View original
खेभ्यः सरोमकूपेभ्यो यस्य रक्तं प्रवर्तते | पुरुषस्याविषार्तस्य सद्यो जह्यात् स जीवितम् ||१७|| वाताष्ठीला तु हृदये यस्योर्ध्वमनुयायिनी | रुजान्नविद्वेषकरी स परासुरसंशयम् ||१८|| अनन्योपद्रवकृतः शोफः पादसमुत्थितः | पुरुषं हन्ति, नारीं तु मुखजो गुह्यजो द्वयम् ||१९|| अतिसारो ज्वरो हिक्का छर्दिः शूनाण्डमेढ्रता | श्वासिनः कासिनो वाऽपि यस्य तं क्षीणमादिशेत् ||२०|| स्वेदो दाहश्च बलवान् हिक्का श्वासश्च मानवम् | बलवन्तमपि प्राणैर्वियुञ्जन्ति न संशयः ||२१|| श्यावा जिह्वा भवेद्यस्य सव्यं चाक्षि निमज्जति | मुखं च जायते पूति यस्य तं परिवर्जयेत् ||२२|| वक्त्रमापूर्यतेऽश्रूणां स्विद्यतश्चरणावुभौ | चक्षुश्चाकुलतां याति यमराष्ट्रं गमिष्यतः ||२३|| अतिमात्रं लघूनि स्युर्गात्राणि गुरुकाणि वा | यस्याकस्मात् स विज्ञेयो गन्ता वैवस्वतालयम् ||२४|| पङ्कमत्स्यवसातैलघृतगन्धांश्च ये नराः | मृष्टगन्धांश्च ये वान्ति गन्तारस्ते यमालयम् ||२५|| यूका ललाटमायान्ति बलिं नाश्नन्ति वायसाः | येषां चापि रतिर्नास्ति यातारस्ते यमालयम् ||२६|| ज्वरातिसारशोफाः स्युर्यस्यान्योन्यावसादिनः | प्रक्षीणबलमांसस्य नासौ शक्यश्चिकित्सितम् ||२७|| क्षीणस्य यस्य क्षुत्तृष्णे हृद्यैर्मिष्टैर्हितैस्तथा | न शाम्यतोऽन्नपानैश्च तस्य मृत्युरुपस्थितः ||२८|| प्रवाहिका शिरःशूलं कोष्ठशूलं च दारुणम् | पिपासा बलहानिश्च तस्य मृत्युरुपस्थितः ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (30) · Śloka 30
విషమేణోపచారేణ కర్మభిశ్చ పురాకృతైః | అనిత్యత్వాచ్చ జంతూనాం జీవితం నిధనం వ్రజేత్ ||30||
View original
विषमेणोपचारेण कर्मभिश्च पुराकृतैः | अनित्यत्वाच्च जन्तूनां जीवितं निधनं व्रजेत् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (31-32) · Śloka 32
ప్రేతా భూతాః పిశాచాశ్చ రక్షాంసి వివిధాని చ | మరణాభిముఖం నిత్యముపసర్పంతి మానవం ||31|| తాని భేషజవీర్యాణి ప్రతిఘ్నంతి జిఘాంసయా | తస్మాన్మోఘాః క్రియాః సర్వా భవంత్యేవ గతాయుషాం ||32||
View original
प्रेता भूताः पिशाचाश्च रक्षांसि विविधानि च | मरणाभिमुखं नित्यमुपसर्पन्ति मानवम् ||३१|| तानि भेषजवीर्याणि प्रतिघ्नन्ति जिघांसया | तस्मान्मोघाः क्रियाः सर्वा भवन्त्येव गतायुषाम् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 31
ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం సూత్రస్థానే ఛాయావిప్రతిపత్తిర్నామైకత్రింశత్తమోఽధ్యాయః ||31||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने छायाविप्रतिपत्तिर्नामैकत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३१||
🔊 Audio coming soon