Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
ಅಥಾತಶ್ಛಾಯಾವಿಪ್ರತಿಪತ್ತಿಮಧ್ಯಾಯಂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ||೧|| ಯಥೋವಾಚ ಭಗವಾನ್ ಧನ್ವನ್ತರಿಃ ||೨||
View original
अथातश्छायाविप्रतिपत्तिमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
31. chāyāvipratipattyadhyāyaḥ
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
ಶ್ಯಾವಾ ಲೋಹಿತಿಕಾ ನೀಲಾ ಪೀತಿಕಾ ವಾಽಪಿ ಮಾನವಮ್ | ಅಭಿದ್ರವನ್ತಿ ಯಂ ಛಾಯಾಃ ಸ ಪರಾಸುರಸಂಶಯಮ್ ||೩||
View original
श्यावा लोहितिका नीला पीतिका वाऽपि मानवम् | अभिद्रवन्ति यं छायाः स परासुरसंशयम् ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
ಹ್ರೀರಪಕ್ರಮತೇ ಯಸ್ಯ ಪ್ರಭಾಸ್ಮೃತಿಧೃತಿಶ್ರಿಯಃ | ಅಕಸ್ಮಾದ್ಯಂ ಭಜನ್ತೇ ವಾ ಸ ಗತಾಸುರಸಂಶಯಮ್ ||೪||
View original
ह्रीरपक्रमते यस्य प्रभास्मृतिधृतिश्रियः | अकस्माद्यं भजन्ते वा स गतासुरसंशयम् ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5-10) · Śloka 10
ಯಸ್ಯಾಧರೌಷ್ಠಃ ಪತಿತಃ ಕ್ಷಿಪ್ತಶ್ಚೋರ್ಧ್ವಂ ತಥೋತ್ತರಃ | ಉಭೌ ವಾ ಜಾಮ್ಬವಾಭಾಸೌ ದುರ್ಲಭಂ ತಸ್ಯ ಜೀವಿತಮ್ ||೫|| ಆರಕ್ತಾ ದಶನಾ ಯಸ್ಯ ಶ್ಯಾವಾ ವಾ ಸ್ಯುಃ ಪತನ್ತಿ ವಾ | ಖಞ್ಜನಪ್ರತಿಮಾ ವಾಽಪಿ ತಂ ಗತಾಯುಷಮಾದಿಶೇತ್ ||೬|| ಕೃಷ್ಣಾ ಸ್ತಬ್ಧಾಽವಲಿಪ್ತಾ ವಾ ಜಿಹ್ವಾ ಶೂನಾ ಚ ಯಸ್ಯ ವೈ | ಕರ್ಕಶಾ ವಾ ಭವೇದ್ಯಸ್ಯ ಸೋಽಚಿರಾದ್ವಿಜಹಾತ್ಯಸೂನ್ ||೭|| ಕುಟಿಲಾ ಸ್ಫುಟಿತಾ ವಾಽಪಿ ಶುಷ್ಕಾ ವಾ ಯಸ್ಯ ನಾಸಿಕಾ | ಅವಸ್ಫೂರ್ಜತಿ ಮಗ್ನಾ ವಾ ನ ಸ ಜೀವತಿ ಮಾನವಃ ||೮|| ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತೇ ವಿಷಮೇ ಸ್ತಬ್ಧೇ ರಕ್ತೇ ಸ್ರಸ್ತೇ ಚ ಲೋಚನೇ | ಸ್ಯಾತಾಂ ವಾ ಪ್ರಸ್ರುತೇ ಯಸ್ಯ ಸ ಗತಾಯುರ್ನರೋ ಧ್ರುವಮ್ ||೯|| ಕೇಶಾಃ ಸೀಮನ್ತಿನೋ ಯಸ್ಯ ಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ತೇ ವಿನತೇ ಭ್ರುವೌ | ಲುಣ್ಡನ್ತಿ ಚಾಕ್ಷಿಪಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಸೋಽಚಿರಾದ್ಯಾತಿ ಮೃತ್ಯವೇ ||೧೦||
View original
यस्याधरौष्ठः पतितः क्षिप्तश्चोर्ध्वं तथोत्तरः | उभौ वा जाम्बवाभासौ दुर्लभं तस्य जीवितम् ||५|| आरक्ता दशना यस्य श्यावा वा स्युः पतन्ति वा | खञ्जनप्रतिमा वाऽपि तं गतायुषमादिशेत् ||६|| कृष्णा स्तब्धाऽवलिप्ता वा जिह्वा शूना च यस्य वै | कर्कशा वा भवेद्यस्य सोऽचिराद्विजहात्यसून् ||७|| कुटिला स्फुटिता वाऽपि शुष्का वा यस्य नासिका | अवस्फूर्जति मग्ना वा न स जीवति मानवः ||८|| सङ्क्षिप्ते विषमे स्तब्धे रक्ते स्रस्ते च लोचने | स्यातां वा प्रस्रुते यस्य स गतायुर्नरो ध्रुवम् ||९|| केशाः सीमन्तिनो यस्य सङ्क्षिप्ते विनते भ्रुवौ | लुण्डन्ति चाक्षिपक्ष्माणि सोऽचिराद्याति मृत्यवे ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (11-16) · Śloka 16
ನಾಹರತ್ಯನ್ನಮಾಸ್ಯಸ್ಥಂ ನ ಧಾರಯತಿ ಯಃ ಶಿರಃ | ಏಕಾಗ್ರದೃಷ್ಟಿರ್ಮೂಢಾತ್ಮಾ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ ಜಹಾತಿ ಸಃ ||೧೧|| ಬಲವಾನ್ ದುರ್ಬಲೋ ವಾಽಪಿ ಸಮ್ಮೋಹಂ ಯೋಽಧಿಗಚ್ಛತಿ | ಉತ್ಥಾಪ್ಯಮಾನೋ ಬಹುಶಸ್ತಂ ಪಕ್ವಂ ಭಿಷಗಾದಿಶೇತ್ ||೧೨|| ಉತ್ತಾನಃ ಸರ್ವದಾ ಶೇತೇ ಪಾದೌ ವಿಕುರುತೇ ಚ ಯಃ | ವಿಪ್ರಸಾರಣಶೀಲೋ ವಾ ನ ಸ ಜೀವತಿ ಮಾನವಃ ||೧೩|| ಶೀತಪಾದಕರೋಚ್ಛ್ವಾಸಶ್ಛಿನ್ನೋಚ್ಛ್ವಾಸಶ್ಚ ಯೋ ಭವೇತ್ | ಕಾಕೋಚ್ಛ್ವಾಸಶ್ಚ ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಸ್ತಂ ಧೀರಃ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೧೪|| ನಿದ್ರಾ ನ ಛಿದ್ಯತೇ ಯಸ್ಯ ಯೋ ವಾ ಜಾಗರ್ತಿ ಸರ್ವದಾ | ಮುಹ್ಯೇದ್ವಾ ವಕ್ತುಕಾಮಶ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯೇಯಃ ಸ ಜಾನತಾ ||೧೫|| ಉತ್ತರೌಷ್ಠಂ ಚ ಯೋ ಲಿಹ್ಯಾದುತ್ಕಾರಾಂಶ್ಚ ಕರೋತಿ ಯಃ | ಪ್ರೇತೈರ್ವಾ ಭಾಷತೇ ಸಾರ್ಧಂ ಪ್ರೇತರೂಪಂ ತಮಾದಿಶೇತ್ ||೧೬||
View original
नाहरत्यन्नमास्यस्थं न धारयति यः शिरः | एकाग्रदृष्टिर्मूढात्मा सद्यः प्राणान् जहाति सः ||११|| बलवान् दुर्बलो वाऽपि सम्मोहं योऽधिगच्छति | उत्थाप्यमानो बहुशस्तं पक्वं भिषगादिशेत् ||१२|| उत्तानः सर्वदा शेते पादौ विकुरुते च यः | विप्रसारणशीलो वा न स जीवति मानवः ||१३|| शीतपादकरोच्छ्वासश्छिन्नोच्छ्वासश्च यो भवेत् | काकोच्छ्वासश्च यो मर्त्यस्तं धीरः परिवर्जयेत् ||१४|| निद्रा न छिद्यते यस्य यो वा जागर्ति सर्वदा | मुह्येद्वा वक्तुकामश्च प्रत्याख्येयः स जानता ||१५|| उत्तरौष्ठं च यो लिह्यादुत्कारांश्च करोति यः | प्रेतैर्वा भाषते सार्धं प्रेतरूपं तमादिशेत् ||१६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (17-29) · Śloka 29
ಖೇಭ್ಯಃ ಸರೋಮಕೂಪೇಭ್ಯೋ ಯಸ್ಯ ರಕ್ತಂ ಪ್ರವರ್ತತೇ | ಪುರುಷಸ್ಯಾವಿಷಾರ್ತಸ್ಯ ಸದ್ಯೋ ಜಹ್ಯಾತ್ ಸ ಜೀವಿತಮ್ ||೧೭|| ವಾತಾಷ್ಠೀಲಾ ತು ಹೃದಯೇ ಯಸ್ಯೋರ್ಧ್ವಮನುಯಾಯಿನೀ | ರುಜಾನ್ನವಿದ್ವೇಷಕರೀ ಸ ಪರಾಸುರಸಂಶಯಮ್ ||೧೮|| ಅನನ್ಯೋಪದ್ರವಕೃತಃ ಶೋಫಃ ಪಾದಸಮುತ್ಥಿತಃ | ಪುರುಷಂ ಹನ್ತಿ, ನಾರೀಂ ತು ಮುಖಜೋ ಗುಹ್ಯಜೋ ದ್ವಯಮ್ ||೧೯|| ಅತಿಸಾರೋ ಜ್ವರೋ ಹಿಕ್ಕಾ ಛರ್ದಿಃ ಶೂನಾಣ್ಡಮೇಢ್ರತಾ | ಶ್ವಾಸಿನಃ ಕಾಸಿನೋ ವಾಽಪಿ ಯಸ್ಯ ತಂ ಕ್ಷೀಣಮಾದಿಶೇತ್ ||೨೦|| ಸ್ವೇದೋ ದಾಹಶ್ಚ ಬಲವಾನ್ ಹಿಕ್ಕಾ ಶ್ವಾಸಶ್ಚ ಮಾನವಮ್ | ಬಲವನ್ತಮಪಿ ಪ್ರಾಣೈರ್ವಿಯುಞ್ಜನ್ತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ||೨೧|| ಶ್ಯಾವಾ ಜಿಹ್ವಾ ಭವೇದ್ಯಸ್ಯ ಸವ್ಯಂ ಚಾಕ್ಷಿ ನಿಮಜ್ಜತಿ | ಮುಖಂ ಚ ಜಾಯತೇ ಪೂತಿ ಯಸ್ಯ ತಂ ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ ||೨೨|| ವಕ್ತ್ರಮಾಪೂರ್ಯತೇಽಶ್ರೂಣಾಂ ಸ್ವಿದ್ಯತಶ್ಚರಣಾವುಭೌ | ಚಕ್ಷುಶ್ಚಾಕುಲತಾಂ ಯಾತಿ ಯಮರಾಷ್ಟ್ರಂ ಗಮಿಷ್ಯತಃ ||೨೩|| ಅತಿಮಾತ್ರಂ ಲಘೂನಿ ಸ್ಯುರ್ಗಾತ್ರಾಣಿ ಗುರುಕಾಣಿ ವಾ | ಯಸ್ಯಾಕಸ್ಮಾತ್ ಸ ವಿಜ್ಞೇಯೋ ಗನ್ತಾ ವೈವಸ್ವತಾಲಯಮ್ ||೨೪|| ಪಙ್ಕಮತ್ಸ್ಯವಸಾತೈಲಘೃತಗನ್ಧಾಂಶ್ಚ ಯೇ ನರಾಃ | ಮೃಷ್ಟಗನ್ಧಾಂಶ್ಚ ಯೇ ವಾನ್ತಿ ಗನ್ತಾರಸ್ತೇ ಯಮಾಲಯಮ್ ||೨೫|| ಯೂಕಾ ಲಲಾಟಮಾಯಾನ್ತಿ ಬಲಿಂ ನಾಶ್ನನ್ತಿ ವಾಯಸಾಃ | ಯೇಷಾಂ ಚಾಪಿ ರತಿರ್ನಾಸ್ತಿ ಯಾತಾರಸ್ತೇ ಯಮಾಲಯಮ್ ||೨೬|| ಜ್ವರಾತಿಸಾರಶೋಫಾಃ ಸ್ಯುರ್ಯಸ್ಯಾನ್ಯೋನ್ಯಾವಸಾದಿನಃ | ಪ್ರಕ್ಷೀಣಬಲಮಾಂಸಸ್ಯ ನಾಸೌ ಶಕ್ಯಶ್ಚಿಕಿತ್ಸಿತಮ್ ||೨೭|| ಕ್ಷೀಣಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣೇ ಹೃದ್ಯೈರ್ಮಿಷ್ಟೈರ್ಹಿತೈಸ್ತಥಾ | ನ ಶಾಮ್ಯತೋಽನ್ನಪಾನೈಶ್ಚ ತಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುರುಪಸ್ಥಿತಃ ||೨೮|| ಪ್ರವಾಹಿಕಾ ಶಿರಃಶೂಲಂ ಕೋಷ್ಠಶೂಲಂ ಚ ದಾರುಣಮ್ | ಪಿಪಾಸಾ ಬಲಹಾನಿಶ್ಚ ತಸ್ಯ ಮೃತ್ಯುರುಪಸ್ಥಿತಃ ||೨೯||
View original
खेभ्यः सरोमकूपेभ्यो यस्य रक्तं प्रवर्तते | पुरुषस्याविषार्तस्य सद्यो जह्यात् स जीवितम् ||१७|| वाताष्ठीला तु हृदये यस्योर्ध्वमनुयायिनी | रुजान्नविद्वेषकरी स परासुरसंशयम् ||१८|| अनन्योपद्रवकृतः शोफः पादसमुत्थितः | पुरुषं हन्ति, नारीं तु मुखजो गुह्यजो द्वयम् ||१९|| अतिसारो ज्वरो हिक्का छर्दिः शूनाण्डमेढ्रता | श्वासिनः कासिनो वाऽपि यस्य तं क्षीणमादिशेत् ||२०|| स्वेदो दाहश्च बलवान् हिक्का श्वासश्च मानवम् | बलवन्तमपि प्राणैर्वियुञ्जन्ति न संशयः ||२१|| श्यावा जिह्वा भवेद्यस्य सव्यं चाक्षि निमज्जति | मुखं च जायते पूति यस्य तं परिवर्जयेत् ||२२|| वक्त्रमापूर्यतेऽश्रूणां स्विद्यतश्चरणावुभौ | चक्षुश्चाकुलतां याति यमराष्ट्रं गमिष्यतः ||२३|| अतिमात्रं लघूनि स्युर्गात्राणि गुरुकाणि वा | यस्याकस्मात् स विज्ञेयो गन्ता वैवस्वतालयम् ||२४|| पङ्कमत्स्यवसातैलघृतगन्धांश्च ये नराः | मृष्टगन्धांश्च ये वान्ति गन्तारस्ते यमालयम् ||२५|| यूका ललाटमायान्ति बलिं नाश्नन्ति वायसाः | येषां चापि रतिर्नास्ति यातारस्ते यमालयम् ||२६|| ज्वरातिसारशोफाः स्युर्यस्यान्योन्यावसादिनः | प्रक्षीणबलमांसस्य नासौ शक्यश्चिकित्सितम् ||२७|| क्षीणस्य यस्य क्षुत्तृष्णे हृद्यैर्मिष्टैर्हितैस्तथा | न शाम्यतोऽन्नपानैश्च तस्य मृत्युरुपस्थितः ||२८|| प्रवाहिका शिरःशूलं कोष्ठशूलं च दारुणम् | पिपासा बलहानिश्च तस्य मृत्युरुपस्थितः ||२९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (30) · Śloka 30
ವಿಷಮೇಣೋಪಚಾರೇಣ ಕರ್ಮಭಿಶ್ಚ ಪುರಾಕೃತೈಃ | ಅನಿತ್ಯತ್ವಾಚ್ಚ ಜನ್ತೂನಾಂ ಜೀವಿತಂ ನಿಧನಂ ವ್ರಜೇತ್ ||೩೦||
View original
विषमेणोपचारेण कर्मभिश्च पुराकृतैः | अनित्यत्वाच्च जन्तूनां जीवितं निधनं व्रजेत् ||३०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (31-32) · Śloka 32
ಪ್ರೇತಾ ಭೂತಾಃ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ | ಮರಣಾಭಿಮುಖಂ ನಿತ್ಯಮುಪಸರ್ಪನ್ತಿ ಮಾನವಮ್ ||೩೧|| ತಾನಿ ಭೇಷಜವೀರ್ಯಾಣಿ ಪ್ರತಿಘ್ನನ್ತಿ ಜಿಘಾಂಸಯಾ | ತಸ್ಮಾನ್ಮೋಘಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ ಸರ್ವಾ ಭವನ್ತ್ಯೇವ ಗತಾಯುಷಾಮ್ ||೩೨||
View original
प्रेता भूताः पिशाचाश्च रक्षांसि विविधानि च | मरणाभिमुखं नित्यमुपसर्पन्ति मानवम् ||३१|| तानि भेषजवीर्याणि प्रतिघ्नन्ति जिघांसया | तस्मान्मोघाः क्रियाः सर्वा भवन्त्येव गतायुषाम् ||३२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 31
ಇತಿ ಸುಶ್ರುತಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಸೂತ್ರಸ್ಥಾನೇ ಛಾಯಾವಿಪ್ರತಿಪತ್ತಿರ್ನಾಮೈಕತ್ರಿಂಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ||೩೧||
View original
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने छायाविप्रतिपत्तिर्नामैकत्रिंशत्तमोऽध्यायः ||३१||
🔊 Audio coming soon