Skip to content
AYANAAYURVEDAby Dr Vijaya Dwarampudi
Open navigation
Explore AyurvedaBook appointment

6. r̥tucaryādhyāyaḥ

Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2

అథాత ఋతుచర్యమధ్యాయం వ్యాఖ్యాస్యామః ||1|| యథోవాచ భగవాన్ ధన్వంతరిః ||2||

View original

अथात ऋतुचर्यमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 2 (3) · Śloka 3

కాలో హి నామ (భగవాన్ ) స్వయంభురనాదిమధ్యనిధనః | అత్ర రసవ్యాపత్సంపత్తీ జీవితమరణే చ మనుష్యాణామాయత్తే | స సూక్ష్మామపి కలాం న లీయత ఇతి కాలః, సంకలయతి కాలయతి వా భూతానీతి కాలః ||3||

View original

कालो हि नाम (भगवान् ) स्वयम्भुरनादिमध्यनिधनः | अत्र रसव्यापत्सम्पत्ती जीवितमरणे च मनुष्याणामायत्ते | स सूक्ष्मामपि कलां न लीयत इति कालः, सङ्कलयति कालयति वा भूतानीति कालः ||३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 3 (4) · Śloka 4

తస్య సంవత్సరాత్మనో భగవానాదిత్యో గతివిశేషేణాక్షినిమేషకాష్ఠాకలాముహూర్తాహోరాత్రపక్షమాసర్త్వయనసంవత్సరయుగప్రవిభాగం కరోతి ||4||

View original

तस्य संवत्सरात्मनो भगवानादित्यो गतिविशेषेणाक्षिनिमेषकाष्ठाकलामुहूर्ताहोरात्रपक्षमासर्त्वयनसंवत्सरयुगप्रविभागं करोति ||४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 4 (5) · Śloka 5

తత్ర లఘ్వక్షరోచ్చారణమాత్రోఽక్షినిమేషః, పంచదశాఽక్షినిమేషాః కాష్ఠా, త్రింశత్కాష్ఠాః కలా, వింశతికలో ముహూర్తః కలాదశభాగశ్చ, త్రింశన్ముహూర్తమహోరాత్రం, పంచదశాహోరాత్రాణి పక్షః, స చ ద్వివిధః- శుక్లః కృష్ణశ్చ, తౌ మాసః ||5||

View original

तत्र लघ्वक्षरोच्चारणमात्रोऽक्षिनिमेषः, पञ्चदशाऽक्षिनिमेषाः काष्ठा, त्रिंशत्काष्ठाः कला, विंशतिकलो मुहूर्तः कलादशभागश्च, त्रिंशन्मुहूर्तमहोरात्रं, पञ्चदशाहोरात्राणि पक्षः, स च द्विविधः- शुक्लः कृष्णश्च, तौ मासः ||५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 5 (6) · Śloka 6

తత్ర మాఘాదయో ద్వాదశ మాసాః, ద్విమాసికమృతుం కృత్వా షడృతవో భవంతి; తే శిశిరవసంతగ్రీష్మవర్షాశరద్ధేమంతాః | తేషాం తపస్తపస్యౌ శిశిరః, మధుమాధవౌ వసంతః, శుచిశుక్రౌ గ్రీష్మః, నభోనభస్యౌ వర్షాః, ఇషోర్జౌ శరత్, సహఃసహస్యౌ హేమంత ఇతి ||6||

View original

तत्र माघादयो द्वादश मासाः, द्विमासिकमृतुं कृत्वा षडृतवो भवन्ति; ते शिशिरवसन्तग्रीष्मवर्षाशरद्धेमन्ताः | तेषां तपस्तपस्यौ शिशिरः, मधुमाधवौ वसन्तः, शुचिशुक्रौ ग्रीष्मः, नभोनभस्यौ वर्षाः, इषोर्जौ शरत्, सहःसहस्यौ हेमन्त इति ||६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 6 (7) · Śloka 7

త ఏతే శీతోష్ణవర్షలక్షణాశ్చంద్రాదిత్యయోః కాలవిభాగకరత్వాదయనే ద్వే భవతో దక్షిణముత్తరం చ | తయోర్దక్షిణం వర్షాశరద్ధేమంతాః; తేషు భగవానాప్యాయతే సోమః, అమ్లలవణమధురాశ్చ రసా బలవంతో భవంతి, ఉత్తరోత్తరం చ సర్వప్రాణినాం బలమభివర్ధతే | ఉత్తరం చ శిశిరవసంతగ్రీష్మాః, తేషు భగవానాప్యాయతేఽర్కః, తిక్తకషాయకటుకాశ్చ రసా బలవంతో భవంతి, ఉత్తరోత్తరం చ సర్వప్రాణినాం బలముపహీయతే ||7||

View original

त एते शीतोष्णवर्षलक्षणाश्चन्द्रादित्ययोः कालविभागकरत्वादयने द्वे भवतो दक्षिणमुत्तरं च | तयोर्दक्षिणं वर्षाशरद्धेमन्ताः; तेषु भगवानाप्यायते सोमः, अम्ललवणमधुराश्च रसा बलवन्तो भवन्ति, उत्तरोत्तरं च सर्वप्राणिनां बलमभिवर्धते | उत्तरं च शिशिरवसन्तग्रीष्माः, तेषु भगवानाप्यायतेऽर्कः, तिक्तकषायकटुकाश्च रसा बलवन्तो भवन्ति, उत्तरोत्तरं च सर्वप्राणिनां बलमुपहीयते ||७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 7 (8) · Śloka 8

భవతి చాత్ర- శీతాంశుః క్లేదయత్యుర్వీం వివస్వాన్ శోషయత్యపి | తావుభావపి సంశ్రిత్య వాయుః పాలయతి ప్రజాః ||8||

View original

भवति चात्र- शीतांशुः क्लेदयत्युर्वीं विवस्वान् शोषयत्यपि | तावुभावपि संश्रित्य वायुः पालयति प्रजाः ||८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 8 (9) · Śloka 9

అథ ఖల్వయనే ద్వే యుగపత్ సంవత్సరో భవతి | తే తు పంచ యుగమితి సంజ్ఞాం లభంతే | స ఏష నిమేషాదిర్యుగపర్యంతః కాలశ్చక్రవత్ పరివర్తమానః కాలచక్రమిత్యుచ్యత ఇత్యేకే ||9||

View original

अथ खल्वयने द्वे युगपत् संवत्सरो भवति | ते तु पञ्च युगमिति सञ्ज्ञां लभन्ते | स एष निमेषादिर्युगपर्यन्तः कालश्चक्रवत् परिवर्तमानः कालचक्रमित्युच्यत इत्येके ||९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 9 (10) · Śloka 10

ఇహ తు వర్షాశరద్ధేమంతవసంతగ్రీష్మప్రావృషః షడృతవో భవంతి, దోషోపచయప్రకోపోపశమనిమిత్తం; తే తు భాద్రపదాద్యేన ద్విమాసికేన వ్యాఖ్యాతాః; తద్యథా- భాద్రపదాశ్వయుజౌ వర్షాః, కార్తికమార్గశీర్షౌ శరత్, పౌషమాఘౌ హేమంతః, ఫాల్గునచైత్రౌ వసంతః, వైశాఖజ్యేష్ఠౌ గ్రీష్మః; ఆషాఢశ్రావణౌ ప్రావృడితి ||10||

View original

इह तु वर्षाशरद्धेमन्तवसन्तग्रीष्मप्रावृषः षडृतवो भवन्ति, दोषोपचयप्रकोपोपशमनिमित्तं; ते तु भाद्रपदाद्येन द्विमासिकेन व्याख्याताः; तद्यथा- भाद्रपदाश्वयुजौ वर्षाः, कार्तिकमार्गशीर्षौ शरत्, पौषमाघौ हेमन्तः, फाल्गुनचैत्रौ वसन्तः, वैशाखज्येष्ठौ ग्रीष्मः; आषाढश्रावणौ प्रावृडिति ||१०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 10 (11) · Śloka 11

తత్ర, వర్షాస్వోషధయస్తరుణ్యోఽల్పవీర్యా ఆపశ్చాప్రశాంతాః క్షితిమలప్రాయాః, తా ఉపయుజ్యమానా నభసి మేఘావతతే జలప్రక్లిన్నాయాం భూమౌ క్లిన్నదేహానాం ప్రాణినాం శీతవాతవిష్టంభితాగ్నీనాం విదహ్యంతే, విదాహాత్ పిత్తసంచయమాపాదయంతి; స సంచయః శరది ప్రవిరలమేఘే వియత్యుపశుష్యతి పంకేఽర్కకిరణప్రవిలాయితః పైత్తికాన్ వ్యాధీంజనయతి | తా ఏవౌషధయః కాలపరిణామాత్ పరిణతవీర్యా బలవత్యో హేమంతే భవంత్యాపశ్చ ప్రశాంతాః స్నిగ్ధా అత్యర్థం గుర్వ్యాశ్చ, తా ఉపయుజ్యమానా మందకిరణత్వాద్భానోః సతుషారపవనోపస్తంభితదేహానాం దేహినామవిదగ్ధాః స్నేహాచ్ఛైత్యాద్గౌరవాదుపలేపాచ్చ శ్లేష్మసంచయమాపాదయంతి; స సంచయో వసంతేఽర్కరశ్మిప్రవిలాయిత ఈషత్స్తబ్ధదేహానాం దేహినాం శ్లైష్మికాన్ వ్యాధీంజనయతి | తా ఏవౌషధయో నిదాఘే నిఃసారా రూక్షా అతిమాత్రం లఘ్వ్యో భవంత్యాపశ్చ, తా ఉపయుజ్యమానాః సూర్యప్రతాపోపశోషితదేహానాం దేహినాం రౌక్ష్యాల్లఘుత్వాచ్చ వాయోః సంచయమాపాదయంతి; స సంచయః ప్రావృషి చాత్యర్థం జలోపక్లిన్నాయాం భూమౌ క్లిన్నదేహానాం దేహినాం శీతవాతవర్షేరితో వాతికాన్ వ్యాధీంజనయతి | ఏవమేష దోషాణాం సంచయప్రకోపహేతురుక్తః ||11||

View original

तत्र, वर्षास्वोषधयस्तरुण्योऽल्पवीर्या आपश्चाप्रशान्ताः क्षितिमलप्रायाः, ता उपयुज्यमाना नभसि मेघावतते जलप्रक्लिन्नायां भूमौ क्लिन्नदेहानां प्राणिनां शीतवातविष्टम्भिताग्नीनां विदह्यन्ते, विदाहात् पित्तसञ्चयमापादयन्ति; स सञ्चयः शरदि प्रविरलमेघे वियत्युपशुष्यति पङ्केऽर्ककिरणप्रविलायितः पैत्तिकान् व्याधीञ्जनयति | ता एवौषधयः कालपरिणामात् परिणतवीर्या बलवत्यो हेमन्ते भवन्त्यापश्च प्रशान्ताः स्निग्धा अत्यर्थं गुर्व्याश्च, ता उपयुज्यमाना मन्दकिरणत्वाद्भानोः सतुषारपवनोपस्तम्भितदेहानां देहिनामविदग्धाः स्नेहाच्छैत्याद्गौरवादुपलेपाच्च श्लेष्मसञ्चयमापादयन्ति; स सञ्चयो वसन्तेऽर्करश्मिप्रविलायित ईषत्स्तब्धदेहानां देहिनां श्लैष्मिकान् व्याधीञ्जनयति | ता एवौषधयो निदाघे निःसारा रूक्षा अतिमात्रं लघ्व्यो भवन्त्यापश्च, ता उपयुज्यमानाः सूर्यप्रतापोपशोषितदेहानां देहिनां रौक्ष्याल्लघुत्वाच्च वायोः सञ्चयमापादयन्ति; स सञ्चयः प्रावृषि चात्यर्थं जलोपक्लिन्नायां भूमौ क्लिन्नदेहानां देहिनां शीतवातवर्षेरितो वातिकान् व्याधीञ्जनयति | एवमेष दोषाणां सञ्चयप्रकोपहेतुरुक्तः ||११||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 11 (12) · Śloka 12

తత్ర వర్షాహేమంతగ్రీష్మేషు సంచితానాం దోషాణాం శరద్వసంతప్రావృట్సు చ ప్రకుపితానాం నిర్హరణం కర్తవ్యం ||12||

View original

तत्र वर्षाहेमन्तग्रीष्मेषु सञ्चितानां दोषाणां शरद्वसन्तप्रावृट्सु च प्रकुपितानां निर्हरणं कर्तव्यम् ||१२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 12 (13) · Śloka 13

తత్ర పైత్తికానాం వ్యాధీనాముపశమో హేమంతే, శ్లైష్మికాణాం నిదాఘే, వాతికానాం శరది , స్వభావత ఏవ; త ఏతే సంచయప్రకోపోపశమా వ్యాఖ్యాతాః ||13||

View original

तत्र पैत्तिकानां व्याधीनामुपशमो हेमन्ते, श्लैष्मिकाणां निदाघे, वातिकानां शरदि , स्वभावत एव; त एते सञ्चयप्रकोपोपशमा व्याख्याताः ||१३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 13 (14) · Śloka 14

తత్ర, పూర్వాహ్ణే వసంతస్య లింగం, మధ్యాహ్నే గ్రీష్మస్య, అపరాహ్ణే ప్రావృషః , ప్రదోషే వార్షికం, శారదమర్ధరాత్రే, ప్రత్యుషసి హైమంతముపలక్షయేత్; ఏవమహోరాత్రమపి వర్షమివ శీతోష్ణవర్షలక్షణం దోషోపచయప్రకోపోపశమైర్జానీయాత్ ||14||

View original

तत्र, पूर्वाह्णे वसन्तस्य लिङ्गं, मध्याह्ने ग्रीष्मस्य, अपराह्णे प्रावृषः , प्रदोषे वार्षिकं, शारदमर्धरात्रे, प्रत्युषसि हैमन्तमुपलक्षयेत्; एवमहोरात्रमपि वर्षमिव शीतोष्णवर्षलक्षणं दोषोपचयप्रकोपोपशमैर्जानीयात् ||१४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 14 (15) · Śloka 15

తత్ర, అవ్యాపన్నేషు ఋతుష్వవ్యాపన్నా ఓషధయో భవంత్యాపశ్చ; తా ఉపయుజ్యమానాః ప్రాణాయుర్బలవీర్యౌజస్కర్యో భవంతి ||15||

View original

तत्र, अव्यापन्नेषु ऋतुष्वव्यापन्ना ओषधयो भवन्त्यापश्च; ता उपयुज्यमानाः प्राणायुर्बलवीर्यौजस्कर्यो भवन्ति ||१५||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 15 (16) · Śloka 16

తేషాం పునర్వ్యాపదోఽదృష్టకారితాః, శీతోష్ణవాతవర్షాణి ఖలు విపరీతాన్యోషధీర్వ్యాపాదయంత్యపశ్చ ||16||

View original

तेषां पुनर्व्यापदोऽदृष्टकारिताः, शीतोष्णवातवर्षाणि खलु विपरीतान्योषधीर्व्यापादयन्त्यपश्च ||१६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 16 (17) · Śloka 17

తాసాముపయోగాద్వివిధరోగప్రాదుర్భావో మరకో వా భవేదితి ||17||

View original

तासामुपयोगाद्विविधरोगप्रादुर्भावो मरको वा भवेदिति ||१७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 17 (18) · Śloka 18

తత్ర, అవ్యాపన్నానామోషధీనామపాం చోపయోగః ||18||

View original

तत्र, अव्यापन्नानामोषधीनामपां चोपयोगः ||१८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 18 (19) · Śloka 19

కదాచిదవ్యాపన్నేష్వపి ఋతుషు కృత్యాభిశాపరక్షఃక్రోధాధర్మైరుపధ్వస్యంతే జనపదాః, విషౌషధిపుష్పగంధేన వా వాయునోపనీతేనాక్రమ్యతే యో దేశస్తత్ర దోషప్రకృత్యవిశేషేణ కాసశ్వాసవమథుప్రతిశ్యాయశిరోరుగ్జ్వరైరుపతప్యంతే, గ్రహనక్షత్రచరితైర్వా, గృహదారశయనాసనయానవాహనమణిరత్నోపకరణగర్హితలక్షణనిమిత్తప్రాదుర్భావైర్వా ||19||

View original

कदाचिदव्यापन्नेष्वपि ऋतुषु कृत्याभिशापरक्षःक्रोधाधर्मैरुपध्वस्यन्ते जनपदाः, विषौषधिपुष्पगन्धेन वा वायुनोपनीतेनाक्रम्यते यो देशस्तत्र दोषप्रकृत्यविशेषेण कासश्वासवमथुप्रतिश्यायशिरोरुग्ज्वरैरुपतप्यन्ते, ग्रहनक्षत्रचरितैर्वा, गृहदारशयनासनयानवाहनमणिरत्नोपकरणगर्हितलक्षणनिमित्तप्रादुर्भावैर्वा ||१९||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 19 (20) · Śloka 20

తత్ర, స్థానపరిత్యాగశాంతికర్మప్రాయశ్చిత్తమంగలజపహోమోపహారేజ్యాంజలినమస్కారతపోనియమ- దయాదానదీక్షాభ్యుపగమదేవతాబ్రాహ్మణగురుపరైర్భవితవ్యం, ఏవం సాధు భవతి ||20||

View original

तत्र, स्थानपरित्यागशान्तिकर्मप्रायश्चित्तमङ्गलजपहोमोपहारेज्याञ्जलिनमस्कारतपोनियम- दयादानदीक्षाभ्युपगमदेवताब्राह्मणगुरुपरैर्भवितव्यम्, एवं साधु भवति ||२०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 20 (21) · Śloka 21

అత ఊర్ధ్వమవ్యాపన్నానామృతూనాం లక్షణాన్యుపదేక్ష్యామః ||21||

View original

अत ऊर्ध्वमव्यापन्नानामृतूनां लक्षणान्युपदेक्ष्यामः ||२१||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 21 (22-23) · Śloka 23

వాయుర్వాత్యుత్తరః శీతో రజోధూమాకులా దిశః | ఛన్నస్తుషారైః సవితా హిమానద్ధా జలాశయాః ||22|| దర్పితా ధ్వాంక్షఖంగాహ్వమహిషోరభ్రకుంజరాః | రోధ్రప్రియంగుపున్నాగాః పుష్పితా హిమసాహ్వయే ||23||

View original

वायुर्वात्युत्तरः शीतो रजोधूमाकुला दिशः | छन्नस्तुषारैः सविता हिमानद्धा जलाशयाः ||२२|| दर्पिता ध्वाङ्क्षखङ्गाह्वमहिषोरभ्रकुञ्जराः | रोध्रप्रियङ्गुपुन्नागाः पुष्पिता हिमसाह्वये ||२३||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 22 (24) · Śloka 24

శిశిరే శీతమధికం వాతవృష్ట్యాకులా దిశః | శేషం హేమంతవత్ సర్వం విజ్ఞేయం లక్షణం బుధైః ||24||

View original

शिशिरे शीतमधिकं वातवृष्ट्याकुला दिशः | शेषं हेमन्तवत् सर्वं विज्ञेयं लक्षणं बुधैः ||२४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 23 (25-28) · Śloka 28

సిద్ధవిద్యాధరవధూచరణాలక్తకాంకితే | మలయే చందనలతాపరిష్వంగాధివాసితే ||25|| వాతి కామిజనానందజననోఽనంగదీపనః | దంపత్యోర్మానభిదురో వసంతే దక్షిణోఽనిలః ||26|| దిశో వసంతే విమలాః కాననైరుపశోభితాః | కింశుకాంభోజబకులచూతాశోకాదిపుష్పితైః ||27|| కోకిలాషట్పదగణైరుపగీతా మనోహరాః | దక్షిణానిలసంవీతాః సుముఖాః పల్లవోజ్జ్వలాః ||28||

View original

सिद्धविद्याधरवधूचरणालक्तकाङ्किते | मलये चन्दनलतापरिष्वङ्गाधिवासिते ||२५|| वाति कामिजनानन्दजननोऽनङ्गदीपनः | दम्पत्योर्मानभिदुरो वसन्ते दक्षिणोऽनिलः ||२६|| दिशो वसन्ते विमलाः काननैरुपशोभिताः | किंशुकाम्भोजबकुलचूताशोकादिपुष्पितैः ||२७|| कोकिलाषट्पदगणैरुपगीता मनोहराः | दक्षिणानिलसंवीताः सुमुखाः पल्लवोज्ज्वलाः ||२८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 24 (29-30) · Śloka 30

గ్రీష్మే తీక్ష్ణాంశురాదిత్యో మారుతో నైరృతోఽసుఖః | భూస్తప్తా సరితస్తన్వ్యో దిశః ప్రజ్వలితా ఇవ ||29|| భ్రాంతచక్రాహ్వయుగలాః పయఃపానాకులా మృగాః | ధ్వస్తవీరుత్తృణలతా విపర్ణాంకితపాదపాః ||30||

View original

ग्रीष्मे तीक्ष्णांशुरादित्यो मारुतो नैरृतोऽसुखः | भूस्तप्ता सरितस्तन्व्यो दिशः प्रज्वलिता इव ||२९|| भ्रान्तचक्राह्वयुगलाः पयःपानाकुला मृगाः | ध्वस्तवीरुत्तृणलता विपर्णाङ्कितपादपाः ||३०||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 25 (31-32) · Śloka 32

ప్రావృష్యంబరమానద్ధం పశ్చిమానిలకర్షితైః | అంబుదైర్విద్యుదుద్ద్యోతప్రస్రుతైస్తుములస్వనైః ||31|| కోమలశ్యామశష్పాఢ్యా శక్రగోపోజ్జ్వలా మహీ | కదంబనీపకుటజసర్జకేతకభూషితా ||32||

View original

प्रावृष्यम्बरमानद्धं पश्चिमानिलकर्षितैः | अम्बुदैर्विद्युदुद्द्योतप्रस्रुतैस्तुमुलस्वनैः ||३१|| कोमलश्यामशष्पाढ्या शक्रगोपोज्ज्वला मही | कदम्बनीपकुटजसर्जकेतकभूषिता ||३२||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 26 (33-34) · Śloka 34

తత్ర వర్షాసు నద్యోఽంభశ్ఛన్నోఖాతతటద్రుమాః | వాప్యః ప్రోత్ఫుల్లకుముదనీలోత్పలవిరాజితాః ||33|| భూరవ్యక్తస్థలశ్వభ్రా బహుశస్యోపశోభితా | నాతిగర్జత్స్రవన్మేఘనిరుద్ధార్కగ్రహం నభః ||34||

View original

तत्र वर्षासु नद्योऽम्भश्छन्नोखाततटद्रुमाः | वाप्यः प्रोत्फुल्लकुमुदनीलोत्पलविराजिताः ||३३|| भूरव्यक्तस्थलश्वभ्रा बहुशस्योपशोभिता | नातिगर्जत्स्रवन्मेघनिरुद्धार्कग्रहं नभः ||३४||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 27 (35-36) · Śloka 36

బభ్రురుష్ణః శరద్యర్కః శ్వేతాభ్రవిమలం నభః | తథా సరాంస్యంబురుహైర్భాంతి హంసాంసఘట్టితైః ||35|| పంకశుష్కద్రుమాకీర్ణా నిమ్నోన్నతసమేషు భూః | బాణసప్తాహ్వబంధూకకాశాసనవిరాజితా ||36||

View original

बभ्रुरुष्णः शरद्यर्कः श्वेताभ्रविमलं नभः | तथा सरांस्यम्बुरुहैर्भान्ति हंसांसघट्टितैः ||३५|| पङ्कशुष्कद्रुमाकीर्णा निम्नोन्नतसमेषु भूः | बाणसप्ताह्वबन्धूककाशासनविराजिता ||३६||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 28 (37) · Śloka 37

స్వగుణైరతియుక్తేషు విపరీతేషు వా పునః | విషమేష్వపి వా దోషాః కుప్యంత్యృతుషు దేహినాం ||37||

View original

स्वगुणैरतियुक्तेषु विपरीतेषु वा पुनः | विषमेष्वपि वा दोषाः कुप्यन्त्यृतुषु देहिनाम् ||३७||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana 29 (38) · Śloka 38

హరేద్వసంతే శ్లేష్మాణం పిత్తం శరది నిర్హరేత్ | వర్షాసు శమయేద్వాయుం ప్రాగ్వికారసముచ్ఛ్రయాత్ ||38||

View original

हरेद्वसन्ते श्लेष्माणं पित्तं शरदि निर्हरेत् | वर्षासु शमयेद्वायुं प्राग्विकारसमुच्छ्रयात् ||३८||

🔊 Audio coming soon

Adhikarana puShpikA · Śloka 6

ఇతి సుశ్రుతసంహితాయాం సూత్రస్థానే ఋతుచర్యా నామ షష్ఠోఽధ్యాయః ||6||

View original

इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने ऋतुचर्या नाम षष्ठोऽध्यायः ||६||

🔊 Audio coming soon

6. r̥tucaryādhyāyaḥ — Sushruta Samhita | Ayana Ayurveda | Dr Vijaya Dwarampudi