Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஃ ஶஸ்த்ராவசாரணீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
View original
अथातः शस्त्रावचारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 1 (1-2) · Śloka 2
அதாதஃ ஶஸ்த்ராவசாரணீயமத்யாயஂ வ்யாக்யாஸ்யாமஃ ||௧|| யதோவாச பகவாந் தந்வந்தரிஃ ||௨||
अथातः शस्त्रावचारणीयमध्यायं व्याख्यास्यामः ||१|| यथोवाच भगवान् धन्वन्तरिः ||२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 2 (3) · Śloka 3
விஂஶதிஃ ஶஸ்த்ராணி, தத்யதா- மண்டலாக்ரகரபத்ரவத்திபத்ரநகஶஸ்த்ரமுத்ரிகோத்பலபத்ரகார்ததாரஸூசீகுஶபத்ராடீமுக- ஶராரிமுகாந்தர்முகத்ரிகூர்சககுடாரிகாவ்ரீஹிமுகாராவேதஸபத்ரகபடிஶதந்தஶங்க்வேஷண்ய இதி ||௩||
विंशतिः शस्त्राणि, तद्यथा- मण्डलाग्रकरपत्रवृद्धिपत्रनखशस्त्रमुद्रिकोत्पलपत्रकार्धधारसूचीकुशपत्राटीमुख- शरारिमुखान्तर्मुखत्रिकूर्चककुठारिकाव्रीहिमुखारावेतसपत्रकबडिशदन्तशङ्क्वेषण्य इति ||३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 3 (4) · Śloka 4
தத்ர மண்டலாக்ரகரபத்ரே ஸ்யாதாஂ சேதநே லேகநே ச, வத்திபத்ரநகஶஸ்த்ரமுத்ரிகோத்பலபத்ரகார்ததாராணி சேதநே பேதநே ச, ஸூசீகுஶபத்ராடீ(டா)முகஶராரிமுகாந்தர்முகத்ரிகூர்சகாநி விஸ்ராவணே, குடாரிகாவ்ரீஹிமுகாராவேதஸபத்ரகாணி வ்யதநே ஸூசீ ச, படிஶஂ தந்தஶங்குஶ்சாஹரணே, ஏஷண்யேஷணே ஆநுலோம்யே ச, ஸூச்யஃ ஸீவநே; இத்யஷ்டவிதே கர்மண்யுபயோகஃ ஶஸ்த்ராணாஂ வ்யாக்யாதஃ ||௪||
तत्र मण्डलाग्रकरपत्रे स्यातां छेदने लेखने च, वृद्धिपत्रनखशस्त्रमुद्रिकोत्पलपत्रकार्धधाराणि छेदने भेदने च, सूचीकुशपत्राटी(टा)मुखशरारिमुखान्तर्मुखत्रिकूर्चकानि विस्रावणे, कुठारिकाव्रीहिमुखारावेतसपत्रकाणि व्यधने सूची च, बडिशं दन्तशङ्कुश्चाहरणे, एषण्येषणे आनुलोम्ये च, सूच्यः सीवने; इत्यष्टविधे कर्मण्युपयोगः शस्त्राणां व्याख्यातः ||४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 4 (5) · Śloka 5
தேஷாமத யதாயோகஂ க்ரஹணஸமாஸோபாயஃ கர்மஸு வக்ஷ்யதே- தத்ர வத்திபத்ரஂ வந்தபலஸாதாரணே பாகே கஹ்ணீயாத், பேதநாந்யேவஂ ஸர்வாணி, வத்திபத்ரஂ மண்டலாக்ரஂ ச கிஞ்சிதுத்தாநேந பாணிநா லேகநே பஹுஶோऽவசார்யஂ, வந்தாக்ரே விஸ்ராவணாநி, விஶேஷேண து பாலவத்தஸுகுமாரபீருநாரீணாஂ ராஜ்ஞாஂ ராஜமா(பு)த்ராணாஂ ச த்ரிகூர்சகேந விஸ்ராவயேத், தலப்ரச்சாதிதவந்தமங்குஷ்டப்ரதேஶிநீப்யாஂ வ்ரீஹிமுகஂ, குடாரிகாஂ வாமஹஸ்தந்யஸ்தாமிதரஹஸ்தமத்யமாங்குல்யாऽங்குஷ்டவிஷ்டப்தயாऽபிஹந்யாத் , ஆராகரபத்ரைஷண்யோ மூலே, ஶேஷாணி து யதாயோகஂ கஹ்ணீயாத் ||௫||
तेषामथ यथायोगं ग्रहणसमासोपायः कर्मसु वक्ष्यते- तत्र वृद्धिपत्रं वृन्तफलसाधारणे भागे गृह्णीयात्, भेदनान्येवं सर्वाणि, वृद्धिपत्रं मण्डलाग्रं च किञ्चिदुत्तानेन पाणिना लेखने बहुशोऽवचार्यं, वृन्ताग्रे विस्रावणानि, विशेषेण तु बालवृद्धसुकुमारभीरुनारीणां राज्ञां राजमा(पु)त्राणां च त्रिकूर्चकेन विस्रावयेत्, तलप्रच्छादितवृन्तमङ्गुष्ठप्रदेशिनीभ्यां व्रीहिमुखं, कुठारिकां वामहस्तन्यस्तामितरहस्तमध्यमाङ्गुल्याऽङ्गुष्ठविष्टब्धयाऽभिहन्यात् , आराकरपत्रैषण्यो मूले, शेषाणि तु यथायोगं गृह्णीयात् ||५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 5 (6) · Śloka 6
தேஷாஂ நாமபிரேவாகதயஃ ப்ராயேண வ்யாக்யாதாஃ ||௬||
तेषां नामभिरेवाकृतयः प्रायेण व्याख्याताः ||६||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 6 (7) · Śloka 7
தத்ர நகஶஸ்த்ரைஷண்யாவஷ்டாங்குலே , ஸூச்யோ வக்ஷ்யந்தே, (ப்ரதேஶிந்யக்ரபர்வப்ரதேஶப்ரமாணா முத்ரிகா, தஶாங்குலா ஶராரிமுகீ ஸா ச (யா ஸா) கர்தரீதி கத்யதே) | ஶேஷாணி து ஷடங்குலாநி ||௭||
तत्र नखशस्त्रैषण्यावष्टाङ्गुले , सूच्यो वक्ष्यन्ते, (प्रदेशिन्यग्रपर्वप्रदेशप्रमाणा मुद्रिका, दशाङ्गुला शरारिमुखी सा च (या सा) कर्तरीति कथ्यते) | शेषाणि तु षडङ्गुलानि ||७||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 7 (8) · Śloka 8
தாநி ஸுக்ரஹாணி, ஸுலோஹாநி, ஸுதாராணி, ஸுரூபாணி, ஸுஸமாஹிதமுகாக்ராணி, அகராலாநி, சேதி ஶஸ்த்ரஸம்பத் ||௮||
तानि सुग्रहाणि, सुलोहानि, सुधाराणि, सुरूपाणि, सुसमाहितमुखाग्राणि, अकरालानि, चेति शस्त्रसम्पत् ||८||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 8 (9) · Śloka 9
தத்ர வக்ரஂ, குண்டஂ, கண்டஂ, கரதாரம், அதிஸ்தூலம், அத்யல்பம், அதிதீர்கம், அதிஹ்ரஸ்வம், இத்யஷ்டௌ ஶஸ்த்ரதோஷாஃ | அதோ விபரீதகுணமாததீத, அந்யத்ர கரபத்ராத்; தத்தி கரதாரமஸ்திச்சேதநார்தம் ||௯||
तत्र वक्रं, कुण्ठं, खण्डं, खरधारम्, अतिस्थूलम्, अत्यल्पम्, अतिदीर्घम्, अतिह्रस्वम्, इत्यष्टौ शस्त्रदोषाः | अतो विपरीतगुणमाददीत, अन्यत्र करपत्रात्; तद्धि खरधारमस्थिच्छेदनार्थम् ||९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 9 (10) · Śloka 10
தத்ர தாரா பேதநாநாஂ மாஸூரீ, லேகநாநாமர்தமாஸூரீ, வ்யதநாநாஂ விஸ்ராவணாநாஂ ச கைஶிகீ, சேதநாநாமர்தகைஶிகீதி ||௧௦||
तत्र धारा भेदनानां मासूरी, लेखनानामर्धमासूरी, व्यधनानां विस्रावणानां च कैशिकी, छेदनानामर्धकैशिकीति ||१०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 10 (11) · Śloka 11
படிஶஂ தந்தஶங்குஶ்சாநதாக்ரே | தீக்ஷ்ணகண்டகப்ரதமயவபத்ரமுக்யேஷணீ (கண்டூபதாகாரமுகீ ச) ||௧௧||
बडिशं दन्तशङ्कुश्चानताग्रे | तीक्ष्णकण्टकप्रथमयवपत्रमुख्येषणी (गण्डूपदाकारमुखी च) ||११||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 11 (12) · Śloka 12
தேஷாஂ பாயநா த்ரிவிதா க்ஷாரோதகதைலேஷு | தத்ர க்ஷாரபாயிதஂ ஶரஶல்யாஸ்திச்சேதநேஷு, உதகபாயிதஂ மாஂஸச்சேதநபேதநபாடநேஷு, தைலபாயிதஂ ஸிராவ்யதநஸ்நாயுச்சேதநேஷு ||௧௨||
तेषां पायना त्रिविधा क्षारोदकतैलेषु | तत्र क्षारपायितं शरशल्यास्थिच्छेदनेषु, उदकपायितं मांसच्छेदनभेदनपाटनेषु, तैलपायितं सिराव्यधनस्नायुच्छेदनेषु ||१२||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 12 (13) · Śloka 13
தேஷாஂ நிஶாநார்தஂ ஶ்லக்ஷ்ணஶிலா மாஷவர்ணா; தாராஸஂஸ்தாபநார்தஂ ஶால்மலீபலகமிதி ||௧௩||
तेषां निशानार्थं श्लक्ष्णशिला माषवर्णा; धारासंस्थापनार्थं शाल्मलीफलकमिति ||१३||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 13 (14) · Śloka 14
பவதி சாத்ர- யதா ஸுநிஶிதஂ ஶஸ்த்ரஂ ரோமச்சேதி ஸுஸஂஸ்திதம் | ஸுகஹீதஂ ப்ரமாணேந ததா கர்மஸு யோஜயேத் ||௧௪||
भवति चात्र- यदा सुनिशितं शस्त्रं रोमच्छेदि सुसंस्थितम् | सुगृहीतं प्रमाणेन तदा कर्मसु योजयेत् ||१४||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 14 (15) · Śloka 15
அநுஶஸ்த்ராணி து த்வக்ஸாரஸ்படிககாசகுருவிந்தஜலௌகோக்நிக்ஷாரநககோஜீஶேபாலிகாஶாகபத்ரகரீரபாலாங்குலய இதி ||௧௫||
अनुशस्त्राणि तु त्वक्सारस्फटिककाचकुरुविन्दजलौकोग्निक्षारनखगोजीशेफालिकाशाकपत्रकरीरबालाङ्गुलय इति ||१५||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 15 (16-18) · Śloka 19
ஶிஶூநாஂ ஶஸ்த்ரபீரூணாஂ ஶஸ்த்ராபாவே ச யோஜயேத் | த்வக்ஸாராதிசதுர்வர்கஂ சேத்யே பேத்யே ச புத்திமாந் ||௧௬|| ஆஹார்யச்சேத்யபேத்யேஷு நகஂ ஶக்யேஷு யோஜயேத் | விதிஃ ப்ரவக்ஷ்யதே பஶ்சாத் க்ஷாரவஹ்நிஜலௌகஸாம் ||௧௭|| யே ஸ்யுர்முககதா ரோகா நேத்ரவர்த்மகதாஶ்ச யே | கோஜீஶேபாலிகாஶாகபத்ரைர்விஸ்ராவயேத்து தாந் ||௧௮|| ஏஷ்யேஷ்வேஷண்யலாபே து பாலாங்குல்யங்குரா ஹிதாஃ |௧௯|
शिशूनां शस्त्रभीरूणां शस्त्राभावे च योजयेत् | त्वक्सारादिचतुर्वर्गं छेद्ये भेद्ये च बुद्धिमान् ||१६|| आहार्यच्छेद्यभेद्येषु नखं शक्येषु योजयेत् | विधिः प्रवक्ष्यते पश्चात् क्षारवह्निजलौकसाम् ||१७|| ये स्युर्मुखगता रोगा नेत्रवर्त्मगताश्च ये | गोजीशेफालिकाशाकपत्रैर्विस्रावयेत्तु तान् ||१८|| एष्येष्वेषण्यलाभे तु बालाङ्गुल्यङ्कुरा हिताः |१९|
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 16 (19) · Śloka 19
ஶஸ்த்ராண்யேதாநி மதிமாந் ஶுத்தஶைக்யாயஸாநி து | காரயேத் கரணப்ராப்தஂ கர்மாரஂ கர்மகோவிதம் ||௧௯||
शस्त्राण्येतानि मतिमान् शुद्धशैक्यायसानि तु | कारयेत् करणप्राप्तं कर्मारं कर्मकोविदम् ||१९||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana 17 (20) · Śloka 20
ப்ரயோகஜ்ஞஸ்ய வைத்யஸ்ய ஸித்திர்பவதி நித்யஶஃ | தஸ்மாத் பரிசயஂ குர்யாச்சஸ்த்ராணாஂ க்ரஹணே ஸதா ||௨௦||
प्रयोगज्ञस्य वैद्यस्य सिद्धिर्भवति नित्यशः | तस्मात् परिचयं कुर्याच्छस्त्राणां ग्रहणे सदा ||२०||
🔊 Audio coming soon
Adhikarana puShpikA · Śloka 8
இதி ஸுஶ்ருதஸஂஹிதாயாஂ ஸூத்ரஸ்தாநே ஶஸ்த்ராவசாரணீயோ நாமாஷ்டமோऽத்யாயஃ ||௮||
इति सुश्रुतसंहितायां सूत्रस्थाने शस्त्रावचारणीयो नामाष्टमोऽध्यायः ||८||
🔊 Audio coming soon